৪. বালনক্খত্তসঙ্ঘুট্ঠৱত্থু
পমাদমনুযুঞ্জন্তীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো বালনক্খত্তং আৰব্ভ কথেসি.
একস্মিঞ্হি সমযে সাৱত্থিযং বালনক্খত্তং নাম সঙ্ঘুট্ঠং. তস্মিং নক্খত্তে বালা দুম্মেধিনো জনা ছাৰিকায চেৱ গোমযেন চ সৰীৰং মক্খেত্ৱা সত্তাহং অসব্ভং ভণন্তা ৱিচৰন্তি. কিঞ্চি ঞাতি সুহজ্জং ৱা পব্বজিতং ৱা দিস্ৱা লজ্জন্তা নাম নত্থি. দ্ৱাৰে দ্ৱাৰে ঠত্ৱা অসব্ভং ভণন্তি. মনুস্সা তেসং অসব্ভং সোতুং অসক্কোন্তা যথাবলং অড্ঢং ৱা পাদং ৱা কহাপণং ৱা পেসেন্তি. তে তেসং দ্ৱাৰে লদ্ধং লদ্ধং গহেত্ৱা পক্কমন্তি. তদা পন সাৱত্থিযং পঞ্চ কোটিমত্তা অৰিযসাৱকা ৱসন্তি, তে সত্থু সন্তিকং সাসনং পেসযিংসু – ‘‘ভগৱা, ভন্তে, সত্তাহং ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং নগৰং অপ্পৱিসিত্ৱা ৱিহাৰেযেৱ হোতূ’’তি. তঞ্চ পন সত্তাহং ভিক্খুসঙ্ঘস্স ৱিহাৰেযেৱ যাগুভত্তাদীনি সম্পাদেত্ৱা পহিণিংসু, সযম্পি গেহা ন নিক্খমিংসু. তে নক্খত্তে পন পৰিযোসিতে অট্ঠমে দিৱসে বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং নিমন্তেত্ৱা নগৰং পৱেসেত্ৱা মহাদানং দত্ৱা একমন্তং নিসিন্না, ‘‘ভন্তে, অতিদুক্খেন নো সত্ত দিৱসানি অতিক্কন্তানি, বালানং অসব্ভানি সুণন্তানং কণ্ণা ভিজ্জনাকাৰপ্পত্তা হোন্তি, কোচি কস্সচি ন লজ্জতি, তেন মযং তুম্হাকং অন্তোনগৰং পৱিসিতুং নাদম্হ, মযম্পি গেহতো ন নিক্খমিম্হা’’তি আহংসু. সত্থা তেসং কথং সুত্ৱা, ‘‘বালানং দুম্মেধানং কিৰিযা নাম এৱৰূপা হোতি, মেধাৱিনো পন ধনসাৰং ৱিয অপ্পমাদং ৰক্খিত্ৱা অমতমহানিব্বানসম্পত্তিং পাপুণন্তী’’তি ৱত্ৱা ইমা গাথা অভাসি –
২৬. ‘‘পমাদমনুযুঞ্জন্তি, বালা দুম্মেধিনো জনা;
অপ্পমাদঞ্চ মেধাৱী, ধনং সেট্ঠংৱ ৰক্খতি.
২৭. ‘‘মা পমাদমনুযুঞ্জেথ, মা কামৰতিসন্থৱং;
অপ্পমত্তো হি ঝাযন্তো, পপ্পোতি ৱিপুলং সুখ’’ন্তি.
তত্থ বালাতি বাল্যেন সমন্নাগতা ইধলোকপৰলোকত্থং অজানন্তা. দুম্মেধিনোতি নিপ্পঞ্ঞা. তে পমাদে আদীনৱং অপস্সন্তা পমাদং অনুযুঞ্জন্তি পৱত্তেন্তি, পমাদেন কালং ৱীতিনামেন্তি. মেধাৱীতি ধম্মোজপঞ্ঞায সমন্নাগতো পন পণ্ডিতো কুলৱংসাগতং সেট্ঠং উত্তমং সত্তৰতনধনং ৱিয অপ্পমাদং ৰক্খতি. যথা হি উত্তমং ধনং নিস্সায ‘‘কামগুণসম্পত্তিং পাপুণিস্সাম, পুত্তদাৰং পোসেস্সাম, পৰলোকগমনমগ্গং সোধেস্সামা’’তি ধনে আনিসংসং পস্সন্তা তং ৰক্খন্তি, এৱং পণ্ডিতোপি অপ্পমত্তো ‘‘পঠমজ্ঝানাদীনি পটিলভিস্সামি, মগ্গফলাদীনি পাপুণিস্সামি, তিস্সো ৱিজ্জা, ছ অভিঞ্ঞা সম্পাদেস্সামী’’তি অপ্পমাদে আনিসংসং পস্সন্তো ধনং সেট্ঠংৱ অপ্পমাদং ৰক্খতীতি অত্থো. মা পমাদন্তি তস্মা তুম্হে মা পমাদমনুযুঞ্জেথ মা পমাদেন কালং ৱীতিনামযিত্থ. মা কামৰতিসন্থৱন্তি ৱত্থুকামকিলেসকামেসু ৰতিসঙ্খাতং তণ্হাসন্থৱম্পি মা অনুযুঞ্জেথ মা চিন্তযিত্থ মা পটিলভিত্থ. অপ্পমত্তো হীতি উপট্ঠিতস্সতিতায হি অপ্পমত্তো ঝাযন্তো পুগ্গলো ৱিপুলং উড়াৰং নিব্বানসুখং পাপুণাতীতি.
গাথাপৰিযোসানে বহূ সোতাপন্নাদযো অহেসুং. মহাজনস্স সাত্থিকা ধম্মদেসনা জাতাতি.
বালনক্খত্তসঙ্ঘুট্ঠৱত্থু চতুত্থং.