৬. তেমিযচৰিযাৱণ্ণনা

৪৮. ছট্ঠে কাসিৰাজস্স অত্ৰজোতি কাসিৰঞ্ঞো অত্ৰজো পুত্তো যদা হোমি, তদা মূগপক্খোতি নামেন, তেমিযোতি ৱদন্তি মন্তি তেমিযোতি নামেন মূগপক্খৱতাধিট্ঠানেন ‘‘মূগপক্খো’’তি মাতাপিতৰো আদিং কত্ৱা সব্বেৱ মং ৱদন্তীতি সম্বন্ধো. মহাসত্তস্স হি জাতদিৱসে সকলকাসিৰট্ঠে দেৱো ৱস্সি, যস্মা চ সো ৰঞ্ঞো চেৱ অমচ্চাদীনঞ্চ হদযং উড়াৰেন পীতিসিনেহেন তেমযমানো উপ্পন্নো, তস্মা ‘‘তেমিযকুমাৰো’’তি নামং অহোসি.

৪৯. সোড়সিত্থিসহস্সানন্তি সোড়সন্নং কাসিৰঞ্ঞো ইত্থাগাৰসহস্সানং. ন ৱিজ্জতি পুমোতি পুত্তো ন লব্ভতি. ন কেৱলঞ্চ পুত্তো এৱ, ধীতাপিস্স নত্থি এৱ. অহোৰত্তানং অচ্চযেন, নিব্বত্তো অহমেককোতি অপুত্তকস্সেৱ তস্স ৰঞ্ঞো বহূনং সংৱচ্ছৰানং অতীতত্তা অনেকেসং অহোৰত্তানং অপগমনেন সক্কদত্তিযো অহমেককোৱ বোধিপৰিযেসনং চৰমানো, তদা তস্স পুত্তো হুত্ৱা উপ্পন্নোতি সত্থা ৱদতি.

তত্ৰাযং অনুপুব্বিকথা – অতীতে বাৰাণসিযং কাসিৰাজা ৰজ্জং কাৰেসি. তস্স সোড়সসহস্সা ইত্থিযো অহেসুং. তাসু একাপি পুত্তং ৱা ধীতৰং ৱা ন লভতি. নাগৰা ‘‘অম্হাকং ৰঞ্ঞো ৱংসানুৰক্খকো একোপি পুত্তো নত্থী’’তি ৱিপ্পটিসাৰী জাতা সন্নিপতিত্ৱা ৰাজানং ‘‘পুত্তং পত্থেহী’’তি আহংসু. ৰাজা সোড়সসহস্সা ইত্থিযো ‘‘পুত্তং পত্থেথা’’তি আণাপেসি. তা চন্দাদীনং উপট্ঠানাদীনি কত্ৱা পত্থেন্তিযোপি ন লভিংসু. অগ্গমহেসী পনস্স মদ্দৰাজধীতা চন্দাদেৱী নাম সীলসম্পন্না অহোসি. ৰাজা ‘‘ত্ৱম্পি পুত্তং পত্থেহী’’তি আহ. সা পুণ্ণমদিৱসে উপোসথিকা হুত্ৱা অত্তনো সীলং আৱজ্জেত্ৱা ‘‘সচাহং অখণ্ডসীলা, ইমিনা মে সচ্চেন পুত্তো উপ্পজ্জতূ’’তি সচ্চকিৰিযমকাসি. তস্সা সীলতেজেন সক্কস্স আসনং উণ্হাকাৰং দস্সেসি. সক্কো আৱজ্জেন্তো তং কাৰণং ঞত্ৱা ‘‘চন্দাদেৱিযা পুত্তপটিলাভস্স উপাযং কৰিস্সামী’’তি তস্সা অনুচ্ছৱিকং পুত্তং উপধাৰেন্তো বোধিসত্তং তাৱতিংসভৱনে নিব্বত্তিত্ৱা তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা ততো চৱিত্ৱা উপৰিদেৱলোকে উপ্পজ্জিতুকামং দিস্ৱা তস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা ‘‘সম্ম, তযি মনুস্সলোকে উপ্পন্নে পাৰমিযো চ তে পূৰেস্সন্তি, মহাজনস্স চ ৱুড্ঢি ভৱিস্সতি, অযং কাসিৰঞ্ঞো চন্দা নাম অগ্গমহেসী পুত্তং পত্থেতি, তস্সা কুচ্ছিযং উপ্পজ্জাহী’’তি আহ.

সো ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণিত্ৱা তস্সা কুচ্ছিযং পটিসন্ধিং গণ্হি. তস্স সহাযা পঞ্চসতা দেৱপুত্তা খীণাযুকা দেৱলোকা চৱিত্ৱা তস্সেৱ ৰঞ্ঞো অমচ্চভৰিযানং কুচ্ছীসু পটিসন্ধিং গণ্হিংসু. দেৱী গব্ভস্স পতিট্ঠিতভাৱং ঞত্ৱা ৰঞ্ঞো আৰোচেসি. ৰাজা গব্ভপৰিহাৰং দাপেসি. সা পৰিপুণ্ণগব্ভা ধঞ্ঞপুঞ্ঞলক্খণসম্পন্নং পুত্তং ৱিজাযি. তংদিৱসমেৱ অমচ্চগেহেসু পঞ্চকুমাৰসতানি ৱিজাযিংসু. উভযম্পি সুত্ৱা ৰাজা ‘‘মম পুত্তস্স পৰিৱাৰা এতে’’তি পঞ্চন্নং দাৰকসতানং পঞ্চধাতিসতানি পেসেত্ৱা কুমাৰপসাধনানি চ পেসেসি. মহাসত্তস্স পন অতিদীঘাদিদোসৱিৱজ্জিতা অলম্বত্থনা মধুৰথঞ্ঞা চতুসট্ঠিধাতিযো দত্ৱা মহন্তং সক্কাৰং কত্ৱা চন্দাদেৱিযাপি ৱৰং অদাসি. সা গহিতকং কত্ৱা ঠপেসি. দাৰকো মহতা পৰিৱাৰেন ৱড্ঢতি. অথ নং একমাসিকং অলঙ্কৰিত্ৱা ৰঞ্ঞো সন্তিকং আনযিংসু. ৰাজা পিযপুত্তং ওলোকেত্ৱা আলিঙ্গিত্ৱা অঙ্কে নিসীদাপেত্ৱা ৰমযমানো নিসীদি.

৫০. তস্মিং খণে চত্তাৰো চোৰা আনীতা. ৰাজা তেসু একস্স সকণ্টকাহি কসাহি পহাৰসহস্সং আণাপেসি, একস্স সঙ্খলিকায বন্ধিত্ৱা বন্ধনাগাৰপ্পৱেসনং, একস্স সৰীৰে সত্তিপ্পহাৰদানং, একস্স সূলাৰোপনং. মহাসত্তো পিতু কথং সুত্ৱা সংৱেগপ্পত্তো হুত্ৱা ‘‘অহো মম পিতা ৰজ্জং নিস্সায ভাৰিযং নিৰযগামিকম্মং কৰোতী’’তি চিন্তেসি. পুনদিৱসে নং সেতচ্ছত্তস্স হেট্ঠা অলঙ্কতসিৰিসযনে নিপজ্জাপেসুং.

সো থোকং নিদ্দাযিত্ৱা পটিবুদ্ধো অক্খীনি উম্মীলেত্ৱা সেতচ্ছত্তং ওলোকেন্তো মহন্তং সিৰিৱিভৱং পস্সি. অথস্স পকতিযাপি সংৱেগপ্পত্তস্স অতিৰেকতৰং ভযং উপ্পজ্জি. সো ‘‘কুতো নু খো অহং ইমং ৰাজগেহং আগতো’’তি উপধাৰেন্তো জাতিস্সৰঞাণেন দেৱলোকতো আগতভাৱং ঞত্ৱা ততো পৰং ওলোকেন্তো উস্সদনিৰযে পক্কভাৱং পস্সি. ততো পৰং ওলোকেন্তো তস্মিংযেৱ নগৰে ৰাজভাৱং পস্সি. অথ সো ‘‘অহং ৱীসতিৱস্সানি ৰজ্জং কাৰেত্ৱা অসীতিৱস্সসহস্সানি উস্সদনিৰযে পচ্চিং, ইদানি পুনপি ইমস্মিং চোৰগেহে নিব্বত্তোস্মি, পিতাপি মে হিয্যো চতূসু চোৰেসু আনীতেসু তথাৰূপং ফৰুসং নিৰযসংৱত্তনিকং কথং কথেসি. ন মে ইমিনা অৱিদিতৱিপুলানত্থাৱহেন ৰজ্জেন অত্থো, কথং নু খো ইমম্হা চোৰগেহা মুচ্চেয্য’’ন্তি চিন্তেন্তো নিপজ্জি. অথ নং একা দেৱধীতা ‘‘তাত তেমিযকুমাৰ, মা ভাযি, তীণি অঙ্গানি অধিট্ঠহিত্ৱা তৱ সোত্থি ভৱিস্সতী’’তি সমস্সাসেসি. তং সুত্ৱা মহাসত্তো ৰজ্জসঙ্খাতা অনত্থতো মুচ্চিতুকামো সোড়সসংৱচ্ছৰানি তীণি অঙ্গানি অচলাধিট্ঠানৱসেন অধিট্ঠহি. তেন ৱুত্তং ‘‘কিচ্ছালদ্ধং পিযং পুত্ত’’ন্তিআদি.

তত্থ কিচ্ছালদ্ধন্তি কিচ্ছেন কসিৰেন চিৰকালপত্থনায লদ্ধং. অভিজাতন্তি জাতিসম্পন্নং. কাযজুতিযা চেৱ ঞাণজুতিযা চ সমন্নাগতত্তা জুতিন্ধৰং. সেতচ্ছত্তং ধাৰযিত্ৱান, সযনে পোসেতি মং পিতাতি পিতা মে কাসিৰাজা ‘‘মা নং কুমাৰং ৰজো ৱা উস্সাৱো ৱা’’তি জাতকালতো পট্ঠায সেতচ্ছত্তস্স হেট্ঠা সিৰিসযনে সযাপেত্ৱা মহন্তেন পৰিৱাৰেন মং পোসেতি.

৫১. নিদ্দাযমানো সযনৱৰে পবুজ্ঝিত্ৱা অহং ওলোকেন্তো পণ্ডৰং সেতচ্ছত্তং অদ্দসং. যেনাহং নিৰযং গতোতি যেন সেতচ্ছত্তেন ততো ততিযে অত্তভাৱে অহং নিৰযং গতো, সেতচ্ছত্তসীসেন ৰজ্জং ৱদতি.

৫২. সহ দিট্ঠস্স মে ছত্তন্তি তং সেতচ্ছত্তং দিট্ঠস্স দিট্ঠৱতো মে সহ তেন দস্সনেন, দস্সনসমকালমেৱাতি অত্থো. তাসো উপ্পজ্জি ভেৰৱোতি সুপৰিৱিদিতাদীনৱত্তা ভযানকো চিত্তুত্ৰাসো উদপাদি. ৱিনিচ্ছযং সমাপন্নো, কথাহং ইমং মুঞ্চিস্সন্তি কথং নু খো অহং ইমং ৰজ্জং কাড়কণ্ণিং মুঞ্চেয্যন্তি এৱং ৱিচাৰণং আপজ্জিং.

৫৩. পুব্বসালোহিতা ময্হন্তি পুব্বে একস্মিং অত্তভাৱে মম মাতুভূতপুব্বা তস্মিং ছত্তে অধিৱত্থা দেৱতা ময্হং অত্থকামিনী হিতেসিনী. সা মং দিস্ৱান দুক্খিতং, তীসু ঠানেসু যোজযীতি সা দেৱতা মং তথা চেতোদুক্খেন দুক্খিতং দিস্ৱা মূগপক্খবধিৰভাৱসঙ্খাতেসু তীসু ৰজ্জদুক্খতো নিক্খমনকাৰণেসু যোজেসি.

৫৪. পণ্ডিচ্চযন্তি পণ্ডিচ্চং, অযমেৱ ৱা পাঠো. মা ৱিভাৱযাতি মা পকাসেহি. বালমতোতি বালোতি ঞাতো. সব্বোতি সকলো অন্তোজনো চেৱ বহিজনো চ. ওচিনাযতূতি নীহৰথেতং কাড়কণ্ণিন্তি অৱজানাতু. এৱং তৱ অত্থো ভৱিস্সতীতি এৱং যথাৱুত্তনযেন অৱজানিতব্বভাৱে সতি তুয্হং গেহতো নিক্খমনেন হিতং পাৰমিপৰিপূৰণং ভৱিস্সতি.

৫৫. তেতং ৱচনন্তি তে এতং তীণি অঙ্গানি অধিট্ঠাহীতি ৱচনং. অত্থকামাসি মে অম্মাতি অম্ম দেৱতে, মম অত্থকামা অসি. হিতকামাতি তস্সেৱ পৰিযাযৱচনং. অত্থোতি ৱা এত্থ সুখং ৱেদিতব্বং. হিতন্তি তস্স কাৰণভূতং পুঞ্ঞং.

৫৬. সাগৰেৱ থলং লভিন্তি চোৰগেহে ৱতাহং জাতো, অহু মে মহাৱতানত্থোতি সোকসাগৰে ওসীদন্তো তস্সা দেৱতায অহং ৱচনং সুত্ৱা সাগৰে ওসীদন্তো ৱিয থলং পতিট্ঠং অলভিং, ৰজ্জকুলতো নিক্খমনোপাযং অলভিন্তি অত্থো. তযো অঙ্গে অধিট্ঠহিন্তি যাৱ গেহতো নিক্খমিং, তাৱ তীণি অঙ্গানি কাৰণানি অধিট্ঠহিং.

৫৭. ইদানি তানি সৰূপতো দস্সেতুং ‘‘মূগো অহোসি’’ন্তি গাথমাহ. তত্থ পক্খোতি পীঠসপ্পি. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

এৱং পন মহাসত্তে দেৱতায দিন্ননযে ঠত্ৱা জাতৱস্সতো পট্ঠায মূগাদিভাৱেন অত্তানং দস্সেন্তে মাতাপিতৰো ধাতিআদযো চ ‘‘মূগানং হনুপৰিযোসানং নাম এৱৰূপং ন হোতি, বধিৰানং কণ্ণসোতং নাম এৱৰূপং ন হোতি, পীঠসপ্পীনং হত্থপাদা নাম এৱৰূপা ন হোন্তি, ভৱিতব্বমেত্থ কাৰণেন, ৱীমংসিস্সাম ন’’ন্তি চিন্তেত্ৱা ‘‘খীৰেন তাৱ ৱীমংসিস্সামা’’তি সকলদিৱসং খীৰং ন দেন্তি. সো সুস্সন্তোপি খীৰত্থায সদ্দং ন কৰোতি.

অথস্স মাতা ‘‘পুত্তো মে ছাতো, খীৰমস্স দেথা’’তি খীৰং দাপেসি. এৱং অন্তৰন্তৰা খীৰং অদত্ৱা একসংৱচ্ছৰং ৱীমংসন্তাপি অন্তৰং ন পস্সিংসু. ততো ‘‘কুমাৰকা নাম পূৱখজ্জকং পিযাযন্তি, ফলাফলং পিযাযন্তি, কীড়নভণ্ডকং পিযাযন্তি, ভোজনং পিযাযন্তী’’তি তানি তানি পলোভনীযানি উপনেত্ৱা ৱীমংসনৱসেন পলোভেন্তা যাৱ পঞ্চৱস্সকালা অন্তৰং ন পস্সিংসু. অথ নং ‘‘দাৰকা নাম অগ্গিতো ভাযন্তি, মত্তহত্থিতো ভাযন্তি, সপ্পতো ভাযন্তি, উক্খিত্তাসিকপুৰিসতো ভাযন্তি, তেহি ৱীমংসিস্সামা’’তি যথা তেহিস্স অনত্থো ন জাযতি, তথা পুৰিমমেৱ সংৱিদহিত্ৱা অতিভযানকাকাৰেন উপগচ্ছন্তে কাৰেসুং.

মহাসত্তো নিৰযভযং আৱজ্জেত্ৱা ‘‘ইতো সতগুণেন সহস্সগুণেন সতসহস্সগুণেন নিৰযো ভাযিতব্বো’’তি নিচ্চলোৱ হোতি. এৱম্পি ৱীমংসিত্ৱা অন্তৰং ন পস্সন্তা পুন ‘‘দাৰকা নাম সমজ্জত্থিকা হোন্তী’’তি সমজ্জং কাৰেত্ৱাপি মহাসত্তং সাণিযা পৰিক্খিপিত্ৱা অজানন্তস্সেৱ চতূসু পস্সেসু সঙ্খসদ্দেহি ভেৰিসদ্দেহি চ সহসা একনিন্নাদং কাৰেত্ৱাপি অন্ধকাৰে ঘটেহি দীপং উপনেত্ৱা সহসা আলোকং দস্সেত্ৱাপি সকলসৰীৰং ফাণিতেন মক্খেত্ৱা বহুমক্খিকে ঠানে নিপজ্জাপেত্ৱাপি ন্হাপনাদীনি অকত্ৱা উচ্চাৰপস্সাৱমত্থকে নিপন্নং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱাপি তত্থ চ পলিপন্নং সযমানং পৰিহাসেহি অক্কোসনেহি চ ঘট্টেত্ৱাপি হেট্ঠামঞ্চে অগ্গিকপল্লং কত্ৱা উণ্হসন্তাপেন পীড়েত্ৱাপীতি এৱং নানাৱিধেহি উপাযেহি ৱীমংসন্তাপিস্স অন্তৰং ন পস্সিংসু.

মহাসত্তো হি সব্বত্থ নিৰযভযমেৱ আৱজ্জেত্ৱা অধিট্ঠানং অৱিকোপেন্তো নিচ্চলোৱ অহোসি. এৱং পন্নৰসৱস্সানি ৱীমংসিত্ৱা অথ সোড়সৱস্সকালে ‘‘পীঠসপ্পিনো ৱা হোন্তু মূগবধিৰা ৱা ৰজনীযেসু অৰজ্জন্তা দুস্সনীযেসু অদুস্সন্তা নাম নত্থীতি নাটকানিস্স পচ্চুপট্ঠপেত্ৱা ৱীমংসিস্সামা’’তি কুমাৰং গন্ধোদকেন ন্হাপেত্ৱা দেৱপুত্তং ৱিয অলঙ্কৰিত্ৱা দেৱৱিমানকপ্পং পুপ্ফগন্ধদামাদীহি একামোদপমোদং পাসাদং আৰোপেত্ৱা উত্তমৰূপধৰা ভাৱৱিলাসসম্পন্না দেৱচ্ছৰাপটিভাগা ইত্থিযো উপট্ঠপেসুং – ‘‘গচ্ছথ নচ্চাদীহি কুমাৰং অভিৰমাপেথা’’তি. তা উপগন্ত্ৱা তথা কাতুং ৱাযমিংসু. সো বুদ্ধিসম্পন্নতায ‘‘ইমা মে সৰীৰসম্ফস্সং মা ৱিন্দিংসূ’’তি অস্সাসপস্সাসে নিৰুন্ধি. তা তস্স সৰীৰসম্ফস্সং অৱিন্দন্তিযো ‘‘থদ্ধসৰীৰো এস, নাযং মনুস্সো, যক্খো ভৱিস্সতী’’তি পক্কমিংসু.

এৱং সোড়স ৱস্সানি সোড়সহি মহাৱীমংসাহি অনেকাহি চ খুদ্দকৱীমংসাহি পৰিগ্গণ্হিতুং অসক্কুণিত্ৱা মাতাপিতৰো ‘‘তাত, তেমিযকুমাৰ, মযং তৱ অমূগাদিভাৱং জানাম, ন হি তেসং এৱৰূপানি মুখকণ্ণসোতপাদানি হোন্তি, ত্ৱং অম্হেহি পত্থেত্ৱা লদ্ধপুত্তকো, মা নো নাসেহি, সকলজম্বুদীপে ৰাজূনং সন্তিকা গৰহতো মোচেহী’’তি সহ ৱিসুং ৱিসুঞ্চ অনেকৱাৰং যাচিংসু. সো তেহি এৱং যাচিযমানোপি অসুণন্তো ৱিয হুত্ৱা নিপজ্জি.

৫৮. অথ ৰাজা মহাসত্তস্স উভো পাদে কণ্ণসোতে জিৱ্হং উভো চ হত্থে কুসলেহি পুৰিসেহি ৱীমংসাপেত্ৱা ‘‘যদিপি অপীঠসপ্পিআদীনং ৱিযস্স পাদাদযো, তথাপি অযং পীঠসপ্পি মূগবধিৰো মঞ্ঞে, ঈদিসে কাড়কণ্ণিপুৰিসে ইমস্মিং গেহে ৱসন্তে তযো অন্তৰাযা পঞ্ঞাযন্তি জীৱিতস্স ৱা ছত্তস্স ৱা মহেসিযা ৱা’’তি লক্খণপাঠকেহি ইদানি কথিতং. জাতদিৱসে পন ‘‘তুম্হাকং দোমনস্সপৰিহৰণত্থং ‘ধঞ্ঞপুঞ্ঞলক্খণো’তি ৱুত্ত’’ন্তি অমচ্চেহি আৰোচিতং সুত্ৱা অন্তৰাযভযেন ভীতো ‘‘গচ্ছথ নং অৱমঙ্গলৰথে নিপজ্জাপেত্ৱা পচ্ছিমদ্ৱাৰেন নীহৰাপেত্ৱা আমকসুসানে নিখণথা’’তি আণাপেসি. তং সুত্ৱা মহাসত্তো হট্ঠো উদগ্গো অহোসি – ‘‘চিৰস্সং ৱত মে মনোৰথো মত্থকং পাপুণিস্সতী’’তি. তেন ৱুত্তং ‘‘ততো মে হত্থপাদে চা’’তিআদি.

তত্থ মদ্দিযাতি মদ্দনৱসেন ৱীমংসিত্ৱা. অনূনতন্তি হত্থাদীহি অৱিকলতং. নিন্দিসুন্তি ‘‘এৱং অনূনাৱযৱোপি সমানো মূগাদি ৱিয দিস্সমানো ‘‘ৰজ্জং কাৰেতুং অভব্বো, কাড়কণ্ণিপুৰিসো অয’’ন্তি গৰহিংসু. ‘‘নিদ্দিসু’’ন্তিপি পাঠো, ৱদিংসূতি অত্থো.

৫৯. ছড্ডনং অনুমোদিসুন্তি ৰাজদস্সনত্থং আগতা সব্বেপি জনপদৱাসিনো সেনাপতিপুৰোহিতপ্পমুখা ৰাজপুৰিসা তে সব্বেপি একমনা সমানচিত্তা হুত্ৱা অন্তৰাযপৰিহৰণত্থং ৰঞ্ঞা আণত্তা ভূমিযং নিখণনৱসেন মম ছড্ডনং মুখসঙ্কোচং অকত্ৱা অভিমুখভাৱেন সাধু সুট্ঠু ইদং কত্তব্বমেৱাতি অনুমোদিংসু.

৬০. সো মে অত্থো সমিজ্ঝথাতি যস্সত্থায যদত্থং ততো মূগাদিভাৱাধিট্ঠানৱসেন দুক্কৰচৰণং চিণ্ণং চৰিতং, সো অত্থো মম সমিজ্ঝতি. তেসং মম মাতাপিতুআদীনং মতিং অধিপ্পাযং সুত্ৱা সো অহং মম অধিপ্পাযসমিজ্ঝনেন হট্ঠো অনুপধাৰেত্ৱা ভূমিযং নিখণনানুজাননেন সংৱিগ্গমানসোৱ অহোসিন্তি ৱচনসেসেন সম্বন্ধো ৱেদিতব্বো.

৬১. এৱং কুমাৰস্স ভূমিযং নিখণনে ৰঞ্ঞা আণত্তে চন্দাদেৱী তং পৱত্তিং সুত্ৱা ৰাজানং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘দেৱ, তুম্হেহি ময্হং ৱৰো দিন্নো, মযা চ গহিতকং কত্ৱা ঠপিতো, তং মে ইদানি দেথা’’তি. ‘‘গণ্হ, দেৱী’’তি. ‘‘পুত্তস্স মে ৰজ্জং দেথা’’তি. ‘‘পুত্তো তে কাড়কণ্ণী, ন সক্কা দাতু’’ন্তি. ‘‘তেন হি, দেৱ, যাৱজীৱং অদেন্তো সত্ত ৱস্সানি দেথা’’তি. ‘‘তম্পি ন সক্কা’’তি. ‘‘ছ ৱস্সানি, পঞ্চচত্তাৰিতীণিদ্ৱেএকং ৱস্সং, সত্ত মাসে, ছপঞ্চচত্তাৰোতযোদ্ৱেএকং মাসংঅদ্ধমাসংসত্তাহং দেথা’’তি. সাধু গণ্হাতি.

সা পুত্তং অলঙ্কাৰাপেত্ৱা ‘‘তেমিযকুমাৰস্স ইদং ৰজ্জ’’ন্তি নগৰে ভেৰিং চৰাপেত্ৱা নগৰং অলঙ্কাৰাপেত্ৱা পুত্তং হত্থিক্খন্ধং আৰোপেত্ৱা সেতচ্ছত্তং মত্থকে কাৰাপেত্ৱা নগৰং পদক্খিণং কত্ৱা আগতং অলঙ্কতসিৰিসযনে নিপজ্জাপেত্ৱা সব্বৰত্তিং যাচি – ‘‘তাত তেমিয, তং নিস্সায সোড়স ৱস্সানি নিদ্দং অলভিত্ৱা ৰোদমানায মে অক্খীনি উপ্পক্কানি, সোকেন হদযং ভিজ্জতি ৱিয, তৱ অপীঠসপ্পিআদিভাৱং জানামি, মা মং অনাথং কৰী’’তি. ইমিনা নিযামেন ছ দিৱসে যাচি. ছট্ঠে দিৱসে ৰাজা সুনন্দং নাম সাৰথিং পক্কোসাপেত্ৱা ‘‘স্ৱে পাতোৱ অৱমঙ্গলৰথেন কুমাৰং নীহৰিত্ৱা আমকসুসানে ভূমিযং নিখণিত্ৱা পথৱিৱড্ঢনককম্মং কত্ৱা এহী’’তি আহ. তং সুত্ৱা দেৱী ‘‘তাত, কাসিৰাজা তং স্ৱে আমকসুসানে নিখণিতুং আণাপেসি. স্ৱে মৰণং পাপুণিস্সতী’’তি আহ.

মহাসত্তো তং সুত্ৱা ‘‘তেমিয, সোড়স ৱস্সানি তযা কতো ৱাযামো মত্থকং পত্তো’’তি হট্ঠো উদগ্গো অহোসি. মাতুযা পনস্স হদযং ভিজ্জনাকাৰং ৱিয অহোসি. অথ তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন পাতোৱ সাৰথি ৰথং আদায দ্ৱাৰে ঠপেত্ৱা সিৰিগব্ভং পৱিসিত্ৱা ‘‘দেৱি, মা ময্হং কুজ্ঝি, ৰঞ্ঞো আণা’’তি পুত্তং আলিঙ্গিত্ৱা নিপন্নং দেৱিং পিট্ঠিহত্থেন অপনেত্ৱা কুমাৰং উক্খিপিত্ৱা পাসাদা ওতৰি. দেৱী উৰং পহৰিত্ৱা মহাসদ্দেন পৰিদেৱিত্ৱা মহাতলে ওহীযি.

অথ নং মহাসত্তো ওলোকেত্ৱা ‘‘মযি অকথেন্তে মাতু সোকো বলৱা ভৱিস্সতী’’তি কথেতুকামো হুত্ৱাপি ‘‘সচে কথেস্সামি সোড়স ৱস্সানি কতো ৱাযামো মোঘো ভৱিস্সতি, অকথেন্তো পনাহং অত্তনো চ মাতাপিতূনঞ্চ পচ্চযো ভৱিস্সামী’’তি অধিৱাসেসি. সাৰথি ‘‘মহাসত্তং ৰথং আৰোপেত্ৱা পচ্ছিমদ্ৱাৰাভিমুখং ৰথং পেসেস্সামী’’তি পাচীনদ্ৱাৰাভিমুখং পেসেসি. ৰথো নগৰা নিক্খমিত্ৱা দেৱতানুভাৱেন তিযোজনট্ঠানং গতো. মহাসত্তো সুট্ঠুতৰং তুট্ঠচিত্তো অহোসি. তত্থ ৱনঘটং সাৰথিস্স আমকসুসানং ৱিয উপট্ঠাসি. সো ‘‘ইদং ঠানং সুন্দৰ’’ন্তি ৰথং ওক্কমাপেত্ৱা মগ্গপস্সে ঠপেত্ৱা ৰথা ওৰুয্হ মহাসত্তস্স আভৰণভণ্ডং ওমুঞ্চিত্ৱা ভণ্ডিকং কত্ৱা ঠপেত্ৱা কুদালং আদায অৱিদূৰে আৱাটং খণিতুং আৰভি. তেন ৱুত্তং ‘‘ন্হাপেত্ৱা অনুলিম্পিত্ৱা’’তিআদি.

তত্থ ন্হাপেত্ৱাতি সোড়সহি গন্ধোদকঘটেহি ন্হাপেত্ৱা. অনুলিম্পিত্ৱাতি সুৰভিৱিলেপনেন ৱিলিম্পেত্ৱা. ৱেঠেত্ৱা ৰাজৱেঠনন্তি কাসিৰাজূনং পৱেণিযাগতং ৰাজমকুটং সীসে পটিমুঞ্চিত্ৱা. অভিসিঞ্চিত্ৱাতি তস্মিং ৰাজকুলে ৰাজাভিসেকনিযামেন অভিসিঞ্চিত্ৱা. ছত্তেন কাৰেসুং পুৰং পদক্খিণন্তি সেতচ্ছত্তেন ধাৰিযমানেন মং নগৰং পদক্খিণং কাৰেসুং.

৬২. সত্তাহং ধাৰযিত্ৱানাতি ময্হং মাতু চন্দাদেৱিযা ৱৰলাভনৱসেন লদ্ধং সত্তাহং মম সেতচ্ছত্তং ধাৰযিত্ৱা. উগ্গতে ৰৱিমণ্ডলেতি ততো পুনদিৱসে সূৰিযমণ্ডলে উগ্গতমত্তে অৱমঙ্গলৰথেন মং নগৰতো নীহৰিত্ৱা ভূমিযং নিখণনত্থং সাৰথি সুনন্দো ৱনমুপগচ্ছি.

৬৩. সজ্জস্সন্তি সন্নদ্ধো অস্সং, যুগে যোজিতস্সং মে ৰথং মগ্গতো উক্কমাপনৱসেন একোকাসে কত্ৱা. হত্থমুচ্চিতোতি মুচ্চিতহত্থো, ৰথপাচনতো মুত্তহত্থোতি অত্থো. অথ ৱা হত্থমুচ্চিতোতি হত্থমুত্তো মম হত্থতো মুচ্চিত্ৱাতি অত্থো. কাসুন্তি আৱাটং. নিখাতুন্তি নিখণিতুং.

৬৪-৫. ইদানি যদত্থং মযা সোড়স ৱস্সানি মূগৱতাদিঅধিট্ঠানেন দুক্কৰচৰিযা অধিট্ঠিতা, তং দস্সেতুং ‘‘অধিট্ঠিতমধিট্ঠান’’ন্তি গাথাদ্ৱযমাহ.

তত্থ তজ্জেন্তো ৱিৱিধকাৰণাতি দ্ৱিমাসিককালতো পট্ঠায যাৱ সোড়সসংৱচ্ছৰা থঞ্ঞপটিসেধনাদীহি ৱিৱিধেহি নানপ্পকাৰেহি কাৰণেহি তজ্জযন্তো ভযৱিদ্ধংসনৱসেন ৱিহেঠিযমানো. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

অথ মহাসত্তো সুনন্দে কাসুং খণন্তে ‘‘অযং মে ৱাযামকালো’’তি উট্ঠায অত্তনো হত্থপাদে সম্বাহিত্ৱা ৰথা ওতৰিতুং মে বলং অত্থীতি ঞত্ৱা চিত্তং উপ্পাদেসি. তাৱদেৱস্স পাদপতিট্ঠানট্ঠানং ৱাতপুণ্ণভস্তচম্মং ৱিয উগ্গন্ত্ৱা ৰথস্স পচ্ছিমন্তং আহচ্চ অট্ঠাসি. সো ওতৰিত্ৱা কতিপযে ৱাৰে অপৰাপৰং চঙ্কমিত্ৱা ‘‘যোজনসতম্পি গন্তুং মে বলং অত্থী’’তি ঞত্ৱা ৰথং পচ্ছিমন্তে গহেত্ৱা কুমাৰকানং কীড়নযানকং ৱিয উক্খিপিত্ৱা ‘‘সচে সাৰথি মযা সদ্ধিং পটিৱিৰুজ্ঝেয্য, অত্থি মে পটিৱিৰুজ্ঝিতুং বল’’ন্তি সল্লক্খেত্ৱা পসাধনত্থায চিত্তং উপ্পাদেসি. তঙ্খণঞ্ঞেৱ সক্কস্স ভৱনং উণ্হাকাৰং দস্সেসি. সক্কো তং কাৰণং ঞত্ৱা ৱিস্সকম্মং আণাপেসি – ‘‘গচ্ছ কাসিৰাজপুত্তং অলঙ্কৰোহী’’তি. সো ‘‘সাধূ’’তি ৱত্ৱা দিব্বেহি চ মানুসেহি চ অলঙ্কাৰেহি সক্কং ৱিয তং অলঙ্কৰি. সো দেৱৰাজলীড়ায সাৰথিস্স খণনোকাসং গন্ত্ৱা আৱাটতীৰে ঠত্ৱা –

‘‘কিন্নু সন্তৰমানোৱ, কাসুং খণসি সাৰথি;

পুট্ঠো মে সম্ম অক্খাহি, কিং কাসুযা কৰিস্সসী’’তি. (জা. ২.২২.৩) –

আহ.

তেন উদ্ধং অনোলোকেত্ৱাৱ –

‘‘ৰঞ্ঞো মূগো চ পক্খো চ, পুত্তো জাতো অচেতসো;

সোম্হি ৰঞ্ঞা সমজ্ঝিট্ঠো, পুত্তং মে নিখণং ৱনে’’তি. (জা. ২.২২.৪) –

ৱুত্তে মহাসত্তো –

‘‘ন বধিৰো ন মূগোস্মি, ন পক্খো ন চ ৱীকলো;

অধম্মং সাৰথি কযিৰা, মং চে ত্ৱং নিখণং ৱনে.

‘‘ঊৰূ বাহুঞ্চ মে পস্স, ভাসিতঞ্চ সুণোহি মে;

অধম্মং সাৰথি কযিৰা, মং চে ত্ৱং নিখণং ৱনে’’তি. (জা. ২.২২.৫-৬) –

ৱত্ৱা পুন তেন আৱাটখণনং পহায উদ্ধং ওলোকেত্ৱা তস্স ৰূপসম্পত্তিং দিস্ৱা ‘‘মনুস্সো ৱা দেৱো ৱা’’তি অজানন্তেন –

‘‘দেৱতা নুসি গন্ধব্বো, অদু সক্কো পুৰিন্দদো;

কো ৱা ত্ৱং কস্স ৱা পুত্তো, কথং জানেমু তং ময’’ন্তি. (জা. ২.২২.৭) –

ৱুত্তে –

‘‘নম্হি দেৱো ন গন্ধব্বো, নাপি সক্কো পুৰিন্দদো;

কাসিৰঞ্ঞো অহং পুত্তো, যং কাসুযা নিখঞ্ঞসি.

‘‘তস্স ৰঞ্ঞো অহং পুত্তো, যং ত্ৱং সম্মূপজীৱসি;

অধম্মং সাৰথি কযিৰা, মং চে ত্ৱং নিখণং ৱনে.

‘‘যস্স ৰুক্খস্স ছাযায, নিসীদেয্য সযেয্য ৱা;

ন তস্স সাখং ভঞ্জেয্য, মিত্তদুব্ভো হি পাপকো.

‘‘যথা ৰুক্খো তথা ৰাজা, যথা সাখা তথা অহং;

যথা ছাযূপগো পোসো, এৱং ত্ৱমসি সাৰথি;

অধম্মং সাৰথি কযিৰা, মং চে ত্ৱং নিখণং ৱনে’’তি. (জা. ২.২২.৮-১১) –

আদিনা নযেন ধম্মং দেসেত্ৱা তেন নিৱত্তনত্থং যাচিতো অনিৱত্তনকাৰণং পব্বজ্জাছন্দং তস্স চ হেতু নিৰযভযাদিকং অতীতভৱে অত্তনো পৱত্তিং ৱিত্থাৰেন কথেত্ৱা তায ধম্মকথায তায চ পটিপত্তিযা তস্মিম্পি পব্বজিতুকামে জাতে ৰঞ্ঞো ইমং –

‘‘ৰথং নিয্যাতযিত্ৱান, অনণো এহি সাৰথি;

অনণস্স হি পব্বজ্জা, এতং ইসীহি ৱণ্ণিত’’ন্তি. (জা. ২.২২.৪৪) –

ৱত্ৱা তং ৱিস্সজ্জেসি.

সো ৰথং আভৰণানি চ গহেত্ৱা ৰঞ্ঞো সন্তিকং গন্ত্ৱা তমত্থং আৰোচেসি. ৰাজা তাৱদেৱ ‘‘মহাসত্তস্স সন্তিকং গমিস্সামী’’তি নগৰতো নিগ্গচ্ছি সদ্ধিং চতুৰঙ্গিনিযা সেনায ইত্থাগাৰেহি নাগৰজানপদেহি চ. মহাসত্তোপি খো সাৰথিং উয্যোজেত্ৱা পব্বজিতুকামো জাতো. তস্স চিত্তং ঞত্ৱা সক্কো ৱিস্সকম্মং পেসেসি – ‘‘তেমিযপণ্ডিতো পব্বজিতুকামো, তস্স অস্সমপদং পব্বজিতপৰিক্খাৰে চ মাপেহী’’তি. সো গন্ত্ৱা তিযোজনিকে ৱনসণ্ডে অস্সমং মাপেত্ৱা ৰত্তিট্ঠানদিৱাট্ঠানচঙ্কমনপোক্খৰণীফলৰুক্খসম্পন্নং কত্ৱা সব্বে চ পব্বজিতপৰিক্খাৰে মাপেত্ৱা সকট্ঠানমেৱ গতো. বোধিসত্তো তং দিস্ৱা সক্কদত্তিযভাৱং ঞত্ৱা পণ্ণসালং পৱিসিত্ৱা ৱত্থানি অপনেত্ৱা তাপসৱেসং গহেত্ৱা কট্ঠত্থৰে নিসিন্নো অট্ঠ সমাপত্তিযো, পঞ্চ চ অভিঞ্ঞাযো নিব্বত্তেত্ৱা পব্বজ্জাসুখেন অস্সমে নিসীদি.

কাসিৰাজাপি সাৰথিনা দস্সিতমগ্গেন গন্ত্ৱা অস্সমং পৱিসিত্ৱা মহাসত্তেন সহ সমাগন্ত্ৱা কতপটিসন্থাৰো ৰজ্জেন নিমন্তেসি. তেমিযপণ্ডিতো তং পটিক্খিপিত্ৱা অনেকাকাৰৱোকাৰং অনিচ্চতাদিপটিসংযুত্তায চ কামাদীনৱপটিসংযুত্তায চ ধম্মিযা কথায ৰাজানং সংৱেজেসি. সো সংৱিগ্গমানসো ঘৰাৱাসে উক্কণ্ঠিতো পব্বজিতুকামো হুত্ৱা অমচ্চে ইত্থাগাৰে চ পুচ্ছি. তেপি পব্বজিতুকামা অহেসুং. অথ ৰাজা চন্দাদেৱিং আদিং কত্ৱা সোড়স সহস্সে ওৰোধে চ অমচ্চাদিকে চ পব্বজিতুকামে ঞত্ৱা নগৰে ভেৰিং চৰাপেসি – ‘‘যে মম পুত্তস্স সন্তিকে পব্বজিতুকামা, তে পব্বজন্তূ’’তি. সুৱণ্ণকোট্ঠাগাৰাদীনি চ ৱিৱৰাপেত্ৱা ৱিস্সজ্জাপেসি. নাগৰা চ যথাপসাৰিতেযেৱ আপণে ৱিৱটদ্ৱাৰানেৱ গেহানি চ পহায ৰঞ্ঞো সন্তিকং অগমংসু. ৰাজা মহাজনেন সদ্ধিং মহাসত্তস্স সন্তিকে পব্বজি. সক্কদত্তিযং তিযোজনিকং অস্সমপদং পৰিপূৰি.

সামন্তৰাজানো ‘‘কাসিৰাজা পব্বজিতো’’তি সুত্ৱা ‘‘বাৰাণসিৰজ্জং গহেস্সামা’’তি নগৰং পৱিসিত্ৱা দেৱনগৰসদিসং নগৰং সত্তৰতনভৰিতং দেৱৱিমানকপ্পং ৰাজনিৱেসনঞ্চ দিস্ৱা ‘‘ইমং ধনং নিস্সায ভযেন ভৱিতব্ব’’ন্তি তাৱদেৱ নিক্খমিত্ৱা পাযাসুং. তেসং আগমনং সুত্ৱা মহাসত্তো ৱনন্তং গন্ত্ৱা আকাসে নিসীদিত্ৱা ধম্মং দেসেসি. তে সব্বে সদ্ধিং পৰিসায তস্স সন্তিকে পব্বজিংসু. এৱং অপৰেপি অপৰেপীতি মহাসমাগমো অহোসি. সব্বে ফলাফলানি পৰিভুঞ্জিত্ৱা সমণধম্মং কৰোন্তি. যো কামাদিৱিতক্কং ৱিতক্কেতি, তস্স চিত্তং ঞত্ৱা মহাসত্তো তত্থ গন্ত্ৱা আকাসে নিসীদিত্ৱা ধম্মং দেসেতি.

সো ধম্মস্সৱনসপ্পাযং লভিত্ৱা সমাপত্তিযো অভিঞ্ঞাযো চ নিব্বত্তেতি. এৱং অপৰোপি অপৰোপীতি সব্বেপি জীৱিতপৰিযোসানে ব্ৰহ্মলোকপৰাযনা অহেসুং. তিৰচ্ছানগতাপি মহাসত্তে ইসিগণেপি চিত্তং পসাদেত্ৱা ছসু কামসগ্গেসু নিব্বত্তিংসু. মহাসত্তস্স ব্ৰহ্মচৰিযং চিৰং দীঘমদ্ধানং পৱত্তিত্থ. তদা ছত্তে অধিৱত্থা দেৱতা উপ্পলৱণ্ণা অহোসি, সাৰথি সাৰিপুত্তত্থেৰো, মাতাপিতৰো মহাৰাজকুলানি, পৰিসা বুদ্ধপৰিসা, তেমিযপণ্ডিতো লোকনাথো.

তস্স অধিট্ঠানপাৰমী ইধ মত্থকং পত্তা, সেসপাৰমিযোপি যথাৰহং নিদ্ধাৰেতব্বা. তথা মাসজাতকালতো পট্ঠায নিৰযভযং পাপভীৰুতা ৰজ্জজিগুচ্ছা নেক্খম্মনিমিত্তং মূগাদিভাৱাধিট্ঠানং তত্থ চ ৱিৰোধিপ্পচ্চযসমোধানেপি নিচ্চলভাৱোতি এৱমাদযো গুণানুভাৱা ৱিভাৱেতব্বাতি.

তেমিযচৰিযাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

অধিট্ঠানপাৰমী নিট্ঠিতা.