৪. ভিসচৰিযাৱণ্ণনা
৩৪. চতুত্থে যদা হোমি, কাসীনং পুৰৱৰুত্তমেতি ‘‘কাসী’’তি বহুৱচনৱসেন লদ্ধৱোহাৰস্স ৰট্ঠস্স নগৰৱৰে বাৰাণসিযং যস্মিং কালে জাতসংৱড্ঢো হুত্ৱা ৱসামীতি অত্থো. ভগিনী চ ভাতৰো সত্ত, নিব্বত্তা সোত্তিযে কুলেতি উপকঞ্চনাদযো ছ অহঞ্চাতি ভাতৰো সত্ত সব্বকনিট্ঠা কঞ্চনদেৱী নাম ভগিনী চাতি সব্বে মযং অট্ঠ জনা মন্তজ্ঝেননিৰততায সোত্তিযে উদিতোদিতে মহতি ব্ৰাহ্মণকুলে তদা নিব্বত্তা জাতাতি অত্থো.
৩৫. বোধিসত্তো হি তদা বাৰাণসিযং অসীতিকোটিৱিভৱস্স ব্ৰাহ্মণমহাসালস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি. তস্স ‘‘কঞ্চনকুমাৰো’’তি নামং কৰিংসু. অথস্স পদসা ৱিচৰণকালে অপৰো পুত্তো ৱিজাযি. ‘‘উপকঞ্চনকুমাৰো’’তিস্স নামং কৰিংসু. ততো পট্ঠায মহাসত্তং ‘‘মহাকঞ্চনকুমাৰো’’তি সমুদাচৰন্তি. এৱং পটিপাটিযা সত্ত পুত্তা অহেসুং. সব্বকনিট্ঠা পন একা ধীতা. তস্সা ‘‘কঞ্চনদেৱী’’তি নামং কৰিংসু. মহাসত্তো ৱযপ্পত্তো তক্কসিলং গন্ত্ৱা সব্বসিপ্পানি উগ্গহেত্ৱা পচ্চাগঞ্ছি.
অথ নং মাতাপিতৰো ঘৰাৱাসেন বন্ধিতুকামা ‘‘অত্তনো সমানজাতিকুলতো তে দাৰিকং আনেস্সামা’’তি ৱদিংসু. সো ‘‘অম্ম, তাত, ন ময্হং ঘৰাৱাসেন অত্থো. ময্হঞ্হি সব্বো লোকসন্নিৱাসো আদিত্তো ৱিয সপ্পটিভযো, বন্ধনাগাৰং ৱিয পলিবুদ্ধনং, উক্কাৰভূমি ৱিয জিগুচ্ছো হুত্ৱা উপট্ঠাতি, ন মে চিত্তং কামেসু ৰজ্জতি, অঞ্ঞে ৱো পুত্তা অত্থি, তে ঘৰাৱাসেন নিমন্তেথা’’তি ৱত্ৱা পুনপ্পুনং যাচিতোপি সহাযেহি যাচাপিতোপি ন ইচ্ছি, অথ নং সহাযা ‘‘সম্ম, কিং পন ত্ৱং পত্থযন্তো কামে পৰিভুঞ্জিতুং ন ইচ্ছসী’’তি পুচ্ছিংসু. সো তেসং অত্তনো নেক্খম্মজ্ঝাসযং আৰোচেসি. তেন ৱুত্তং ‘‘এতেসং পুব্বজো আসি’’ন্তিআদি.
তত্থ এতেসং পুব্বজো আসিন্তি এতেসং উপকঞ্চনকাদীনং সত্তন্নং জেট্ঠভাতিকো অহং তদা অহোসিং. হিৰীসুক্কমুপাগতোতি সুক্কৱিপাকত্তা সন্তানস্স ৱিসোধনতো চ সুক্কং পাপজিগুচ্ছনলক্খণং হিৰিং ভুসং আগতো, অতিৱিয পাপং জিগুচ্ছন্তো আসিন্তি অত্থো. ভৱং দিস্ৱান ভযতো, নেক্খম্মাভিৰতো অহন্তি কামভৱাদীনং ৱসেন সব্বং ভৱং পক্খন্দিতুং আগচ্ছন্তং চণ্ডহত্থিং ৱিয, হিংসিতুং আগচ্ছন্তং উক্খিত্তাসিকং ৱধকং ৱিয, সীহং ৱিয, যক্খং ৱিয, ৰক্খসং ৱিয, ঘোৰৱিসং ৱিয, আসিৱিসং ৱিয, আদিত্তং অঙ্গাৰং ৱিয, সপ্পটিভযং ভযানকভাৱতো পস্সিত্ৱা ততো মুচ্চনত্থঞ্চ পব্বজ্জাভিৰতো পব্বজিত্ৱা ‘‘কথং নু খো ধম্মচৰিযং সম্মাপটিপত্তিং পূৰেয্যং, ঝানসমাপত্তিযো চ নিব্বত্তেয্য’’ন্তি পব্বজ্জাকুসলধম্মপঠমজ্ঝানাদিঅভিৰতো তদা অহং আসিন্তি অত্থো.
৩৬. পহিতাতি মাতাপিতূহি পেসিতা. একমানসাতি সমানজ্ঝাসযা পুব্বে মযা একচ্ছন্দা মনাপচাৰিনো মাতাপিতূহি পহিতত্তা পন মম পটিক্কূলং অমনাপং ৱদন্তা. কামেহি মং নিমন্তেন্তীতি মহাপিতূহি ৱা একমানসা কামেহি মং নিমন্তেন্তি. কুলৱংসং ধাৰেহীতি ঘৰাৱাসং সণ্ঠপেন্তো অত্তনো কুলৱংসং ধাৰেহি পতিট্ঠপেহীতি কামেহি মং নিমন্তেসুন্তি অত্থো.
৩৭. যং তেসং ৱচনং ৱুত্তন্তি তেসং মম পিযসহাযানং যং ৱচনং ৱুত্তং. গিহিধম্মে সুখাৱহন্তি গিহিভাৱে সতি গহট্ঠভাৱে ঠিতস্স পুৰিসস্স ঞাযানুগতত্তা দিট্ঠধম্মিকস্স সম্পৰাযিকস্স চ সুখস্স আৱহনতো সুখাৱহং. তং মে অহোসি কঠিনন্তি তং তেসং ময্হং সহাযানং মাতাপিতূনঞ্চ ৱচনং একন্তেনেৱ নেক্খম্মাভিৰতত্তা অমনাপভাৱেন মে কঠিনং ফৰুসং দিৱসং সন্তত্তফালসদিসং উভোপি কণ্ণে ঝাপেন্তং ৱিয অহোসি.
৩৮. তে মং তদা উক্খিপন্তন্তি তে ময্হং সহাযা মাতাপিতূহি অত্তনো চ উপনিমন্তনৱসেন অনেকৱাৰং উপনীযমানে কামে উদ্ধমুদ্ধং খিপন্তং ছড্ডেন্তং পটিক্খিপন্তং মং পুচ্ছিংসু. পত্থিতং মমাতি ইতো ৱিসুদ্ধতৰং কিং নু খো ইমিনা পত্থিতন্তি মযা অভিপত্থিতং মম তং পত্থনং পুচ্ছিংসু – ‘‘কিং ত্ৱং পত্থযসে, সম্ম, যদি কামে ন ভুঞ্জসী’’তি.
৩৯. অত্থকামোতি অত্তনো অত্থকামো, পাপভীৰূতি অত্থো. ‘‘অত্তকামো’’তিপি পাড়ি. হিতেসিনন্তি ময্হং হিতেসীনং পিযসহাযানং. কেচি ‘‘অত্থকামহিতেসিন’’ন্তি পঠন্তি, তং ন সুন্দৰং.
৪০. পিতু মাতু চ সাৱযুন্তি তে ময্হং সহাযা অনিৱত্তনীযং মম পব্বজ্জাছন্দং ৱিদিত্ৱা পব্বজিতুকামতাদীপকং ময্হং ৱচনং পিতু মাতু চ সাৱেসুং. ‘‘যগ্ঘে, অম্মতাতা, জানাথ, একন্তেনেৱ মহাকঞ্চনকুমাৰো পব্বজিস্সতি, ন সো সক্কা কেনচি উপাযেন কামেসু উপনেতু’’ন্তি অৱোচুং. মাতাপিতা এৱমাহূতি তদা ময্হং মাতাপিতৰো মম সহাযেহি ৱুত্তং মম ৱচনং সুত্ৱা এৱমাহংসু – ‘‘সব্বেৱ পব্বজাম, ভো’’তি, যদি মহাকঞ্চনকুমাৰস্স নেক্খম্মং অভিৰুচিতং, যং তস্স অভিৰুচিতং, তদম্হাকম্পি অভিৰুচিতমেৱ, তস্মা সব্বেৱ পব্বজাম, ভোতি. ‘‘ভো’’তি তেসং ব্ৰাহ্মণানং আলপনং. ‘‘পব্বজাম খো’’তিপি পাঠো, পব্বজাম এৱাতি অত্থো. মহাসত্তস্স হি পব্বজ্জাছন্দং ৱিদিত্ৱা উপকঞ্চনাদযো ছ ভাতৰো ভগিনী চ কঞ্চনদেৱী পব্বজিতুকামাৱ অহেসুং, তেন তেপি মাতাপিতূহি ঘৰাৱাসেন নিমন্তিযমানা ন ইচ্ছিংসুযেৱ. তস্মা এৱমাহংসু ‘‘সব্বেৱ পব্বজাম, ভো’’তি.
এৱঞ্চ পন ৱত্ৱা মহাসত্তং মাতাপিতৰো পক্কোসিত্ৱা অত্তনোপি অধিপ্পাযং তস্স আচিক্খিত্ৱা ‘‘তাত, যদি পব্বজিতুকামোসি, অসীতিকোটিধনং তৱ সন্তকং যথাসুখং ৱিস্সজ্জেহী’’তি আহংসু. অথ নং মহাপুৰিসো কপণদ্ধিকাদীনং ৱিস্সজ্জেত্ৱা মহাভিনিক্খমনং নিক্খমিত্ৱা হিমৱন্তং পাৱিসি. তেন সদ্ধিং মাতাপিতৰো ছ ভাতৰো চ ভগিনী চ একো দাসো একা দাসী একো চ সহাযো ঘৰাৱাসং পহায অগমংসু. তেন ৱুত্তং –
৪১. ‘‘উভো মাতা পিতা ময্হং, ভগিনী চ সত্ত ভাতৰো;
অমিতধনং ছড্ডযিত্ৱা, পৱিসিম্হা মহাৱন’’ন্তি.
জাতকট্ঠকথাযং (জা. অট্ঠ. ৪.১৪.৭৭ ভিসজাতকৱণ্ণনা) পন ‘‘মাতাপিতূসু কালংকতেসু তেসং কত্তব্বকিচ্চং কত্ৱা মহাসত্তো মহাভিনিক্খমনং নিক্খমী’’তি ৱুত্তং.
এৱং হিমৱন্তং পৱিসিত্ৱা চ তে বোধিসত্তপ্পমুখা একং পদুমসৰং নিস্সায ৰমণীযে ভূমিভাগে অস্সমং কত্ৱা পব্বজিত্ৱা ৱনমূলফলাহাৰা যাপযিংসু. তেসু উপকঞ্চনাদযো অট্ঠ জনা ৱাৰেন ফলাফলং আহৰিত্ৱা একস্মিং পাসাণফলকে অত্তনো ইতৰেসঞ্চ কোট্ঠাসে কত্ৱা ঘণ্টিসঞ্ঞং দত্ৱা অত্তনো কোট্ঠাসং আদায ৱসনট্ঠানং পৱিসন্তি. সেসাপি ঘণ্টিসঞ্ঞায পণ্ণসালতো নিক্খমিত্ৱা অত্তনো অত্তনো পাপুণনকোট্ঠাসং আদায ৱসনট্ঠানং গন্ত্ৱা পৰিভুঞ্জিত্ৱা সমণধম্মং কৰোন্তি.
অপৰভাগে ভিসানি আহৰিত্ৱা তথেৱ খাদন্তি. তত্থ তে ঘোৰতপা পৰমধিতিন্দ্ৰিযা কসিণপৰিকম্মং কৰোন্তা ৱিহৰিংসু. অথ নেসং সীলতেজেন সক্কস্স ভৱনং কম্পি. সক্কো তং কাৰণং ঞত্ৱা ‘‘ইমে ইসযো ৱীমংসিস্সামী’’তি অত্তনো আনুভাৱেন মহাসত্তস্স কোট্ঠাসে তযো দিৱসে অন্তৰধাপেসি. মহাসত্তো পঠমদিৱসে কোট্ঠাসং অদিস্ৱা ‘‘মম কোট্ঠাসো পমুট্ঠো ভৱিস্সতী’’তি চিন্তেসি. দুতিযদিৱসে ‘‘মম দোসেন ভৱিতব্বং, পণামনৱসেন মম কোট্ঠাসং ন ঠপিতং মঞ্ঞে’’তি চিন্তেসি. ততিযদিৱসে ‘‘তং কাৰণং সুত্ৱা খমাপেস্সামী’’তি সাযন্হসমযে ঘণ্টিসঞ্ঞং দত্ৱা তায সঞ্ঞায সব্বেসু সন্নিপতিতেসু তমত্থং আৰোচেত্ৱা তীসুপি দিৱসেসু তেহি জেট্ঠকোট্ঠাসস্স ঠপিতভাৱং সুত্ৱা ‘‘তুম্হেহি ময্হং কোট্ঠাসো ঠপিতো, মযা পন ন লদ্ধো, কিং নু খো কাৰণ’’ন্তি আহ. তং সুত্ৱা সব্বেৱ সংৱেগপ্পত্তা অহেসুং.
তস্মিং অস্সমে ৰুক্খদেৱতাপি অত্তনো ভৱনতো ওতৰিত্ৱা তেসং সন্তিকে নিসীদি. মনুস্সানং হত্থতো পলাযিত্ৱা অৰঞ্ঞং পৱিট্ঠো একো ৱাৰণো অহিতুণ্ডিকহত্থতো পলাযিত্ৱা মুত্তো সপ্পকীড়াপনকো একো ৱানৰো চ তেহি ইসীহি কতপৰিচযা তদা তেসং সন্তিকং গন্ত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. সক্কোপি ‘‘ইসিগণং পৰিগ্গণ্হিস্সামী’’তি অদিস্সমানকাযো তত্থেৱ অট্ঠাসি. তস্মিঞ্চ খণে বোধিসত্তস্স কনিট্ঠো উপকঞ্চনতাপসো উট্ঠায বোধিসত্তং ৱন্দিত্ৱা সেসানং অপচিতিং দস্সেত্ৱা ‘‘অহং সঞ্ঞং পট্ঠপেত্ৱা অত্তানঞ্ঞেৱ সোধেতুং লভামী’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘আম, লভসী’’তি ৱুত্তে ইসিগণমজ্ঝে ঠত্ৱা সপথং কৰোন্তো –
‘‘অস্সং গৱং ৰজতং জাতৰূপং, ভৰিযঞ্চ সো ইধ লভতং মনাপং;
পুত্তেহি দাৰেহি সমঙ্গি হোতু, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসী’’তি. (জা. ১.১৪.৭৮) –
ইমং গাথং অভাসি. ইমঞ্হি সো ‘‘যত্তকানি পিযৱত্থূনি হোন্তি, তেহি ৱিপ্পযোগে তত্তকানি দুক্খানি উপ্পজ্জন্তী’’তি ৱত্থুকামে গৰহন্তো আহ.
তং সুত্ৱা ইসিগণো ‘‘মাৰিস, মা কথয, অতিভাৰিযো তে সপথো’’তি কণ্ণে পিদহি. বোধিসত্তোপি ‘‘অতিভাৰিযো তে সপথো, ন, ত্ৱং তাত, গণ্হসি, তৱ পত্তাসনে নিসীদা’’তি আহ. সেসাপি সপথং কৰোন্তা যথাক্কমং –
‘‘মালঞ্চ সো কাসিকচন্দনঞ্চ, ধাৰেতু পুত্তস্স বহূ ভৱন্তু;
কামেসু তিব্বং কুৰুতং অপেক্খং, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘পহূতধঞ্ঞো কসিমা যসস্সী, পুত্তে গিহী ধনিমা সব্বকামে;
ৱযং অপস্সং ঘৰমাৱসাতু, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘সো খত্তিযো হোতু পসয্হকাৰী, ৰাজাভিৰাজা বলৱা যসস্সী;
সচাতুৰন্তং মহিমাৱসাতু, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘সো ব্ৰাহ্মণো হোতু অৱীতৰাগো, মুহুত্তনক্খত্তপথেসু যুত্তো;
পূজেতু নং ৰট্ঠপতী যসস্সী, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘অজ্ঝাযকং সব্বসমন্তৱেদং, তপস্সিনং মঞ্ঞতু সব্বলোকো;
পূজেন্তু নং জানপদা সমেচ্চ, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘চতুস্সদং গামৱৰং সমিদ্ধং, দিন্নঞ্হি সো ভুঞ্জতু ৱাসৱেন;
অৱীতৰাগো মৰণং উপেতু, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘সো গামণী হোতু সহাযমজ্ঝে, নচ্চেহি গীতেহি পমোদমানো;
সো ৰাজতো ব্যসনমালত্থ কিঞ্চি, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘তং একৰাজা পথৱিং ৱিজেত্ৱা, ইত্থীসহস্সস্স ঠপেতু অগ্গে;
সীমন্তিনীনং পৱৰা ভৱাতু, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যা অহাসি.
‘‘ইসীনঞ্হি সা সব্বসমাগতানং, ভুঞ্জেয্য সাদুং অৱিকম্পমানা;
চৰাতু লাভেন ৱিকত্থমানা, ভিসানি তে ব্ৰাহণ যা অহাসি.
‘‘আৱাসিকো হোতু মহাৱিহাৰে, নৱকম্মিকো হোতু গজঙ্গলাযং;
আলোকসন্ধিং দিৱসং কৰোতু, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘সো বজ্ঝতং পাসসতেহি ছম্হি, ৰম্মা ৱনা নীযতু ৰাজধানিং;
তুত্তেহি সো হঞ্ঞতু পাচনেহি, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসি.
‘‘অলক্কমালী তিপুকণ্ণপিট্ঠো, লট্ঠীহতো সপ্পমুখং উপেতু;
সকচ্ছবন্ধো ৱিসিখং চৰাতু, ভিসানি তে ব্ৰাহ্মণ যো অহাসী’’তি. (জা. ১.১৪.৭৯-৯০) –
ইমা গাথাযো অৱোচুং.
তত্থ তিব্বন্তি ৱত্থুকামকিলেসকামেসু বহলং অপেক্খং কৰোতু. কসিমাতি সম্পন্নকসিকম্মো. পুত্তে গিহী ধনিমা সব্বকামেতি পুত্তে লভতু, গিহী হোতু, সত্তৱিধেন ধনেন ধনিমা হোতু, ৰূপাদিভেদে সব্বকামে লভতু. ৱযং অপস্সন্তি মহল্লককালেপি অপব্বজিত্ৱা অত্তনো ৱযং অপস্সন্তো পঞ্চকামগুণসমিদ্ধং ঘৰমেৱ আৱসতু. ৰাজাভিৰাজাতি ৰাজূনং অন্তৰে অতিৰাজা. অৱীতৰাগোতি পুৰোহিতট্ঠানতণ্হায সতণ্হো. তপস্সিনন্তি তপসীলং, সীলসম্পন্নোতি নং মঞ্ঞতু. চতুস্সদন্তি আকিণ্ণমনুস্সতায মনুস্সেহি পহূতধঞ্ঞতায ধঞ্ঞেন সুলভদাৰুতায দাৰূহি সম্পন্নোদকতায উদকেনাতি চতূহি উস্সন্নং. ৱাসৱেনাতি ৱাসৱেন দিন্নং ৱিয অচলং, ৱাসৱতো লদ্ধৱৰানুভাৱেনেৱ ৰাজানং আৰাধেত্ৱা তেন দিন্নন্তিপি অত্থো. অৱীতৰাগোতি অৱিগতৰাগো কদ্দমে সূকৰো ৱিয কামপঙ্কে নিমুগ্গোৱ হোতু.
গামণীতি গামজেট্ঠকো. তন্তি তং ইত্থিং. একৰাজাতি অগ্গৰাজা. ইত্থীসহস্সস্সাতি ৱচনমট্ঠতায ৱুত্তং. সোড়সন্নং ইত্থিসহস্সানং অগ্গট্ঠানে ঠপেতূতি অত্থো. সীমন্তিনীনন্তি সীমন্তধৰানং, ইত্থীনন্তি অত্থো. সব্বসমাগতানন্তি সব্বেসং সন্নিপতিতানং মজ্ঝে নিসীদিত্ৱা. অৱিকম্পমানাতি অনোসক্কমানা সাদুৰসং ভুঞ্জতূতি অত্থো. চৰাতু লাভেন ৱিকত্থমানাতি লাভহেতু সিঙ্গাৰৱেসং গহেত্ৱা লাভং উপ্পাদেতুং চৰতু. আৱাসিকোতি আৱাসজগ্গনকো. গজঙ্গলাযন্তি এৱংনামকে নগৰে. তত্থ কিৰ দব্বসম্ভাৰা সুলভা. আলোকসন্ধিং দিৱসন্তি একদিৱসেন একমেৱ ৱাতপানং কৰোতু. সো কিৰ দেৱপুত্তো কস্সপবুদ্ধকালে গজঙ্গলনগৰং নিস্সায যোজনিকে মহাৱিহাৰে আৱাসিকো সঙ্ঘত্থেৰো হুত্ৱা জিণ্ণে ৱিহাৰে নৱকম্মানি কৰোন্তোৱ মহাদুক্খং অনুভৱি, তং সন্ধাযাহ.
পাসসতেহীতি বহূহি পাসেহি. ছম্হীতি চতূসু পাদেসু গীৱায কটিভাগে চাতি ছসু ঠানেসু. তুত্তেহীতি দ্ৱিকণ্টকাহি দীঘলট্ঠীহি. পাচনেহীতি ৰস্সপাচনেহি, অঙ্কুসকেহি ৱা. অলক্কমালীতি অহিতুণ্ডিকেন কণ্ঠে পৰিক্খিপিত্ৱা ঠপিতায অলক্কমালায সমন্নাগতো. তিপুকণ্ণপিট্ঠোতি তিপুপিড়ন্ধনেন পিড়ন্ধিতপিট্ঠিকণ্ণো কণ্ণপিট্ঠো. লট্ঠিহতোতি সপ্পকীড়াপনং সিক্খাপযমানো লট্ঠিযা হতো হুত্ৱা. সব্বং তে কামভোগং ঘৰাৱাসং অত্তনা অত্তনা অনুভূতদুক্খঞ্চ জিগুচ্ছন্তা তথা তথা সপথং কৰোন্তা এৱমাহংসু.
অথ বোধিসত্তো ‘‘সব্বেহি ইমেহি সপথো কতো, মযাপি কাতুং ৱট্টতী’’তি সপথং কৰোন্তো –
‘‘যো ৱে অনট্ঠংৱ নট্ঠন্তি চাহ, কামেৱ সো লভতং ভুঞ্জতঞ্চ;
অগাৰমজ্ঝে মৰণং উপেতু, যো ৱা ভোন্তো সঙ্কতি কঞ্চি দেৱা’’তি. (জা. ১.১৪.৯১) –
ইমং গাথমাহ.
তত্থ ভোন্তোতি ভৱন্তো. সঙ্কতীতি আসঙ্কতি. কঞ্চীতি অঞ্ঞতৰং.
অথ সক্কো ‘‘সব্বেপিমে কামেসু নিৰপেক্খা’’তি জানিত্ৱা সংৱিগ্গমানসো ন ইমেসু কেনচিপি ভিসানি নীতানি, নাপি তযা অনট্ঠং নট্ঠন্তি ৱুত্তং, অপিচ অহং তুম্হে ৱীমংসিতুকামো অন্তৰধাপেসিন্তি দস্সেন্তো –
‘‘ৱীমংসমানো ইসিনো ভিসানি, তীৰে গহেত্ৱান থলে নিধেসিং;
সুদ্ধা অপাপা ইসযো ৱসন্তি, এতানি তে ব্ৰহ্মচাৰী ভিসানী’’তি. (জা. ১.১৪.৯৫) –
ওসানগাথমাহ.
তং সুত্ৱা বোধিসত্তো –
‘‘ন তে নটা নো পন কীড়নেয্যা, ন বন্ধৱা নো পন তে সহাযা;
কিস্মিং ৱুপত্থম্ভ সহস্সনেত্ত, ইসীহি ত্ৱং কীড়সি দেৱৰাজা’’তি. (জা. ১.১৪.৯৬) –
সক্কং তজ্জেসি.
অথ নং সক্কো –
‘‘আচৰিযো মেসি পিতা চ ময্হং, এসা পতিট্ঠা খলিতস্স ব্ৰহ্মে;
একাপৰাধং খম ভূৰিপঞ্ঞ, ন পণ্ডিতা কোধবলা ভৱন্তী’’তি. (জা. ১.১৪.৯৭) –
খমাপেসি.
মহাসত্তো সক্কস্স দেৱৰঞ্ঞো খমিত্ৱা সযং ইসিগণং খমাপেন্তো –
‘‘সুৱাসিতং ইসিনং একৰত্তং, যং ৱাসৱং ভূতপতিদ্দসাম;
সব্বেৱ ভোন্তো সুমনা ভৱন্তু, যং ব্ৰাহ্মণো পচ্চুপাদী ভিসানী’’তি. (জা. ১.১৪.৯৮) –
আহ.
তত্থ ন তে নটাতি, দেৱৰাজ, মযং তৱ নটা ৱা কীড়িতব্বযুত্তকা ৱা ন হোম. নাপি তৱ ঞাতকা, সহাযা হস্সং কাতব্বা. অথ ত্ৱং কিস্মিং ৱুপত্থম্ভাতি কিং উপত্থম্ভকং কত্ৱা, কিং নিস্সায ইসীহি সদ্ধিং কীড়সীতি অত্থো. এসা পতিট্ঠাতি এসা তৱ পাদচ্ছাযা অজ্জ মম খলিতস্স অপৰাধস্স পতিট্ঠা হোতু. সুৱাসিতন্তি আযস্মন্তানং ইসীনং একৰত্তিম্পি ইমস্মিং অৰঞ্ঞে ৱসিতং সুৱসিতমেৱ. কিংকাৰণা? যং ৱাসৱং ভূতপতিং অদ্দসাম. সচে হি মযং নগৰে অৱসিম্হা, ন ইমং অদ্দসাম. ভোন্তোতি ভৱন্তো. সব্বেপি সুমনা ভৱন্তু তুস্সন্তু, সক্কস্স দেৱৰঞ্ঞো খমন্তু, কিংকাৰণা? যং ব্ৰাহ্মণো পচ্চুপাদী ভিসানি যস্মা তুম্হাকং আচৰিযো ভিসানি অলভীতি. সক্কো ইসিগণং ৱন্দিত্ৱা দেৱলোকং গতো. ইসিগণোপি ঝানাভিঞ্ঞাযো নিব্বত্তেত্ৱা ব্ৰহ্মলোকূপগো অহোসি.
তদা উপকঞ্চনাদযো ছ ভাতৰো সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানমহাকস্সপঅনুৰুদ্ধপুণ্ণআনন্দত্থেৰা, ভগিনী উপ্পলৱণ্ণা, দাসী খুজ্জুত্তৰা, দাসো চিত্তো গহপতি, ৰুক্খদেৱতা সাতাগিৰো, ৱাৰণো পালিলেয্যনাগো, ৱানৰো মধুৱাসিট্ঠো, সক্কো কাড়ুদাযী, মহাকঞ্চনতাপসো লোকনাথো.
তস্স ইধাপি হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ দস পাৰমিযো নিদ্ধাৰেতব্বা. তথা অচ্চন্তমেৱ কামেসু অনপেক্খতাদযো গুণানুভাৱা ৱিভাৱেতব্বাতি.
ভিসচৰিযাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.