৩. অযোঘৰচৰিযাৱণ্ণনা
২৪. ততিযে অযোঘৰম্হি সংৱড্ঢোতি অমনুস্সউপদ্দৱপৰিৱজ্জনত্থং চতুৰস্সসালৱসেন কতে মহতি সব্বঅযোমযে গেহে সংৱড্ঢো. নামেনাসি অযোঘৰোতি অযোঘৰে জাতসংৱড্ঢভাৱেনেৱ ‘‘অযোঘৰকুমাৰো’’তি নামেন পাকটো অহোসি.
২৫-৬. তদা হি কাসিৰঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা পুৰিমত্তভাৱে সপত্তি ‘‘তৱ জাতং জাতং পজং খাদেয্য’’ন্তি পত্থনং পট্ঠপেত্ৱা যক্খিনিযোনিযং নিব্বত্তা ওকাসং লভিত্ৱা তস্সা ৱিজাতকালে দ্ৱে ৱাৰে পুত্তে খাদি. ততিযৱাৰে পন বোধিসত্তো তস্সা কুচ্ছিযং পটিসন্ধিং গণ্হি. ৰাজা ‘‘দেৱিযা জাতং জাতং পজং একা যক্খিনী খাদতি, কিং নু খো কাতব্ব’’ন্তি মনুস্সেহি সম্মন্তেত্ৱা ‘‘অমনুস্সা নাম অযোঘৰস্স ভাযন্তি, অযোঘৰং কাতুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তে কম্মাৰে আণাপেত্ৱা থম্ভে আদিং কত্ৱা অযোমযেহেৱ সব্বগেহসম্ভাৰেহি চতুৰস্সসালং মহন্তং অযোঘৰং নিট্ঠাপেত্ৱা পৰিপক্কগব্ভং দেৱিং তত্থ ৱাসেসি. সা তত্থ ধঞ্ঞপুঞ্ঞলক্খণং পুত্তং ৱিজাযি. ‘‘অযোঘৰকুমাৰো’’ত্ৱেৱস্স নামং কৰিংসু. তং ধাতীনং দত্ৱা মহন্তং আৰক্খং সংৱিদহিত্ৱা ৰাজা দেৱিং অন্তেপুৰং আনেসি. যক্খিনীপি উদকৱাৰং গন্ত্ৱা ৱেস্সৱণস্স উদকং ৱহন্তী জীৱিতক্খযং পত্তা.
মহাসত্তো অযোঘৰেযেৱ ৱড্ঢিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো, তত্থেৱ সব্বসিপ্পানি উগ্গণ্হি. ৰাজা পুত্তং সোড়সৱস্সুদ্দেসিকং ৱিদিত্ৱা ‘‘ৰজ্জমস্স দস্সামী’’তি অমচ্চে আণাপেসি – ‘‘পুত্তং মে আনেথা’’তি. তে ‘‘সাধু, দেৱা’’তি নগৰং অলঙ্কাৰাপেত্ৱা সব্বালঙ্কাৰৱিভূসিতং মঙ্গলৱাৰণং আদায তত্থ গন্ত্ৱা কুমাৰং অলঙ্কৰিত্ৱা হত্থিক্খন্ধে নিসীদাপেত্ৱা নগৰং পদক্খিণং কাৰেত্ৱা ৰঞ্ঞো দস্সেসুং. মহাসত্তো ৰাজানং ৱন্দিত্ৱা অট্ঠাসি. ৰাজা তস্স সৰীৰসোভং ওলোকেত্ৱা বলৱসিনেহেন তং আলিঙ্গিত্ৱা ‘‘অজ্জেৱ মে পুত্তং অভিসিঞ্চথা’’তি অমচ্চে আণাপেসি. মহাসত্তো পিতৰং ৱন্দিত্ৱা ‘‘ন ময্হং ৰজ্জেন অত্থো, অহং পব্বজিস্সামি, পব্বজ্জং মে অনুজানাথা’’তি আহ. তেন ৱুত্তং ‘‘দুক্খেন জীৱিতো লদ্ধো’’তিআদি.
তত্থ দুক্খেনাতি, তাত, তৱ ভাতিকা দ্ৱে একায যক্খিনিযা খাদিতা, তুয্হং পন ততো অমনুস্সভযতো নিৱাৰণত্থং কতেন দুক্খেন মহতা আযাসেন জীৱিতো লদ্ধো. সংপীড়ে পতিপোসিতোতি নানাৱিধায অমনুস্সৰক্খায সম্বাধে অযোঘৰে ৱিজাযনকালতো পট্ঠায যাৱ সোড়সৱস্সুপ্পত্তিযা সম্বাধে সংৱড্ঢিতোতি অত্থো. অজ্জেৱ, পুত্ত, পটিপজ্জ, কেৱলং ৱসুধং ইমন্তি কঞ্চনমালালঙ্কতস্স সেতচ্ছত্তস্স হেট্ঠা ৰতনৰাসিম্হি ঠপেত্ৱা তীহি সঙ্খেহি অভিসিঞ্চিযমানো ইমং কুলসন্তকং কেৱলং সকলং সমুদ্দপৰিযন্তং ততোযেৱ সহ ৰট্ঠেহীতি সৰট্ঠকং সহ নিগমেহি মহাগামেহীতি সনিগমং অপৰিমিতেন পৰিৱাৰজনেন সদ্ধিং সজনং ইমং ৱসুধং মহাপথৱিং অজ্জেৱ, পুত্ত, পটিপজ্জ, ৰজ্জং কাৰেহীতি অত্থো. ৱন্দিত্ৱা খত্তিযং. অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱান, ইদং ৱচনমব্ৰৱিন্তি খত্তিযং কাসিৰাজানং মম পিতৰং ৱন্দিত্ৱা তস্স অঞ্জলিং পণামেত্ৱা ইদং ৱচনং অভাসিং.
২৭. যে কেচি মহিযা সত্তাতি ইমিস্সা মহাপথৱিযা যে কেচি সত্তা নাম. হীনমুক্কট্ঠমজ্ঝিমাতি লামকা চেৱ উত্তমা চ, উভিন্নং ৱেমজ্ঝে ভৱত্তা মজ্ঝিমা চ. সকে গেহেতি সব্বে তে সকে গেহে. সকঞাতিভীতি সকেহি ঞাতীহি সম্মোদমানা ৱিস্সট্ঠা অনুক্কণ্ঠিতা যথাৱিভৱং ৱড্ঢন্তি.
২৮. ইদং লোকে উত্তৰিযন্তি ইদং পন ইমস্মিং লোকে অসদিসং, ময্হং এৱ আৱেণিকং. কিং পন তং সংপীড়ে মম পোসনন্তি সম্বাধে মম সংৱড্ঢনং. তথা হি অযোঘৰম্হি সংৱড্ঢো, অপ্পভে চন্দসূৰিযেতি চন্দসূৰিযানং পভাৰহিতে অযোঘৰে সংৱড্ঢোম্হীতি সংৱড্ঢো অম্হি.
২৯. পূতিকুণপসম্পুণ্ণাতি পূতিগন্ধনানপ্পকাৰকুণপসম্পুণ্ণা গূথনিৰযসদিসা. মাতু কুচ্ছিতো জীৱিতসংসযে ৱত্তমানে কথং মুচ্চিত্ৱা নিক্খমিত্ৱা. ততো ঘোৰতৰেতি ততোপি গব্ভৱাসতো দাৰুণতৰে, অৱিস্সট্ঠৱাসেন দুক্খে. পক্খিত্তযোঘৰেতি পক্খিত্তো অযোঘৰে, বন্ধনাগাৰে ঠপিতো ৱিয অহোসিন্তি দস্সেতি.
৩০. যদিহন্তি এত্থ যদীতি নিপাতমত্তং. তাদিসন্তি যাদিসং পুব্বে ৱুত্তং, তাদিসং পৰমদাৰুণং দুক্খং পত্ৱা অহং ৰজ্জেসু যদি ৰজ্জামি যদি ৰমিস্সামি, এৱং সন্তে পাপানং লামকানং নিহীনপুৰিসানং উত্তমো নিহীনতমো সিযং.
৩১. উক্কণ্ঠিতোম্হি কাযেনাতি অপৰিমুত্তগব্ভৱাসাদিনা পূতিকাযেন উক্কণ্ঠিতো নিব্বিন্নো অম্হি. ৰজ্জেনম্হি অনত্থিকোতি ৰজ্জেনপি অনত্থিকো অম্হি. যক্খিনিযা হত্থতো মুত্তোপি হি নাহং অজৰামৰো, কিং মে ৰজ্জেন, ৰজ্জঞ্হি নাম সব্বেসং অনত্থানং সন্নিপাতট্ঠানং, তত্থ ঠিতকালতো পট্ঠায দুন্নিক্খমং হোতি, তস্মা তং অনুপগন্ত্ৱা নিব্বুতিং পৰিযেসিস্সং, যত্থ মং মচ্চু ন মদ্দিযেতি যত্থ ঠিতং মং মহাসেনো মচ্চুৰাজা ন মদ্দিযে ন ওত্থৰেয্য ন অভিভৱেয্য, তং নিব্বুতিং অমতমহানিব্বানং পৰিযেসিস্সামীতি.
৩২. এৱাহং চিন্তযিত্ৱানাতি এৱং ইমিনা ৱুত্তপ্পকাৰেন নানপ্পকাৰং সংসাৰে আদীনৱং পচ্চৱেক্খণেন নিব্বানে আনিসংসদস্সনেন চ যোনিসো চিন্তেত্ৱা. ৱিৰৱন্তে মহাজনেতি মযা ৱিপ্পযোগদুক্খাসহনেন ৱিৰৱন্তে পৰিদেৱন্তে মাতাপিতুপ্পমুখে মহন্তে জনে. নাগোৱ বন্ধনং ছেত্ৱাতি যথা নাম মহাবলো হত্থিনাগো দুব্বলতৰং ৰজ্জুবন্ধনং সুখেনেৱ ছিন্দতি, এৱমেৱ ঞাতিসঙ্গাদিভেদস্স তস্মিং জনে তণ্হাবন্ধনস্স ছিন্দনেন বন্ধনং ছেত্ৱা কাননসঙ্খাতং মহাৱনং পব্বজ্জূপগমনৱসেন পাৱিসিং. ওসানগাথা ৱুত্তত্থা এৱ.
তত্থ চ মহাসত্তো অত্তনো পব্বজ্জাধিপ্পাযং জানিত্ৱা ‘‘তাত, কিংকাৰণা পব্বজসী’’তি ৰঞ্ঞা ৱুত্তো ‘‘দেৱ, অহং মাতুকুচ্ছিম্হি দস মাসে গূথনিৰযে ৱিয ৱসিত্ৱা মাতু কুচ্ছিতো নিক্খন্তো যক্খিনিযা ভযেন সোড়সৱস্সানি বন্ধনাগাৰে ৱসন্তো বহি ওলোকেতুম্পি ন লভিং, উস্সদনিৰযে পক্খিত্তো ৱিয অহোসিং, যক্খিনিতো মুত্তোপি অজৰামৰো ন হোমি, মচ্চু নামেস ন সক্কা কেনচি জিনিতুং, ভৱে উক্কণ্ঠিতোম্হি, যাৱ মে ব্যাধিজৰামৰণানি নাগচ্ছন্তি, তাৱদেৱ পব্বজিত্ৱা ধম্মং চৰিস্সামি, অলং মে ৰজ্জেন, অনুজানাহি মং, দেৱ, পব্বজিতু’’ন্তি ৱত্ৱা –
‘‘যমেকৰত্তিং পঠমং, গব্ভে ৱসতি মাণৱো;
অব্ভুট্ঠিতোৱ সো যাতি, স গচ্ছং ন নিৱত্ততী’’তি. (জা. ১.১৫.৩৬৩) –
আদিনা চতুৱীসতিযা গাথাহি পিতু ধম্মং দেসেত্ৱা ‘‘মহাৰাজ, তুম্হাকং ৰজ্জং তুম্হাকমেৱ হোতু, ন ময্হং ইমিনা অত্থো, তুম্হেহি সদ্ধিং কথেন্তেযেৱ ব্যাধিজৰামৰণানি আগচ্ছেয্যুং, তিট্ঠথ তুম্হে’’তি ৱত্ৱা অযদামং ছিন্দিত্ৱা মত্তহত্থী ৱিয, কঞ্চনপঞ্জৰং ভিন্দিত্ৱা সীহপোতকো ৱিয, কামে পহায মাতাপিতৰো ৱন্দিত্ৱা নিক্খমি. অথস্স পিতা ‘‘অযং নাম কুমাৰো পব্বজিতুকামো, কিমঙ্গং পনাহং, মমাপি ৰজ্জেন অত্থো নত্থী’’তি ৰজ্জং পহায তেন সদ্ধিং এৱ নিক্খমি. তস্মিং নিক্খমন্তে দেৱীপি অমচ্চাপি ব্ৰাহ্মণগহপতিকাদযোপীতি সকলনগৰৱাসিনো ভোগে ছড্ডেত্ৱা নিক্খমিংসু. সমাগমো মহা অহোসি, পৰিসা দ্ৱাদসযোজনিকা জাতা, তে আদায মহাসত্তো হিমৱন্তং পাৱিসি.
সক্কো দেৱৰাজা তস্স নিক্খন্তভাৱং ঞত্ৱা ৱিস্সকম্মং পেসেত্ৱা দ্ৱাদসযোজনাযামং সত্তযোজনৱিত্থাৰং অস্সমপদং কাৰেসি, সব্বে চ পব্বজিতপৰিক্খাৰে পটিযাদাপেসি. ইধ মহাসত্তস্স পব্বজ্জা চ ওৱাদদানঞ্চ ব্ৰহ্মলোকপৰাযনতা চ পৰিসায সম্মা পটিপত্তি চ সব্বা মহাগোৱিন্দচৰিযাযং (চৰিযা. ১.৩৭ আদযো) ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বা.
তদা মাতাপিতৰো মহাৰাজকুলানি অহেসুং, পৰিসা বুদ্ধপৰিসা, অযোঘৰপণ্ডিতো লোকনাথো.
তস্স সেসপাৰমিনিদ্ধাৰণা আনুভাৱৱিভাৱনা চ হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বাতি.
অযোঘৰচৰিযাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.