৮. ভদ্দজিত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা
অট্ঠমাপদানে ওগয্হাহং পোক্খৰণিন্তিআদিকং আযস্মতো ভদ্দজিত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো ব্ৰাহ্মণানং ৱিজ্জাসিপ্পেসু পাৰং গন্ত্ৱা কামে পহায তাপসপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা অৰঞ্ঞাযতনে অস্সমং কাৰেত্ৱা ৱসন্তো একদিৱসং সত্থাৰং আকাসেন গচ্ছন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি. সত্থা তস্স অজ্ঝাসযং দিস্ৱা আকাসতো ওতৰি. ওতিণ্ণস্স পন ভগৱতো মধুঞ্চ ভিসমুড়ালঞ্চ সপ্পিখীৰঞ্চ উপনামেসি, তস্স তং ভগৱা অনুকম্মং উপাদায পটিগ্গহেত্ৱা অনুমোদনং কত্ৱা পক্কামি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন তুসিতেসু নিব্বত্তো তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা ততো চুতো অপৰাপৰং সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে মহদ্ধনো সেট্ঠি হুত্ৱা অট্ঠসট্ঠিভিক্খুসতসহস্সং ভোজেত্ৱা তিচীৱৰেন অচ্ছাদেসি.
এৱং বহুং কুসলং কত্ৱা দেৱলোকে নিব্বত্তি. তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা ততো চৱিত্ৱা মনুস্সলোকেসু উপ্পন্নো বুদ্ধসুঞ্ঞে লোকে পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধসতানি চতূহি পচ্চযেহি উপট্ঠহিত্ৱা ততো চুতো ৰাজকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৰজ্জং অনুসাসন্তো অত্তনো পুত্তং পচ্চেকবোধিং অধিগন্ত্ৱা ঠিতং উপট্ঠহিত্ৱা তস্স পৰিনিব্বুতস্স ধাতুযো গহেত্ৱা চেতিযং কত্ৱা পূজেসি. এৱং তত্থ তত্থ তানি তানি পুঞ্ঞানি কত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ভদ্দিযনগৰে অসীতিকোটিৱিভৱস্স ভদ্দিযসেট্ঠিস্স একপুত্তকো হুত্ৱা নিব্বত্তি, ভদ্দজীতিস্স নামং অহোসি. তস্স কিৰ ইস্সৰিযভোগপৰিৱাৰসম্পত্তি চৰিমভৱে বোধিসত্তস্স ৱিয অহোসি.
তদা সত্থা সাৱত্থিযং ৱসিত্ৱা ভদ্দজিকুমাৰং সঙ্গণ্হনত্থায মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং ভদ্দিযনগৰং গন্ত্ৱা জাতিযাৱনে ৱসি তস্স ঞাণপৰিপাকং আগমযমানো. সোপি উপৰিপাসাদে নিসিন্নো সীহপঞ্জৰং ৱিৱৰিত্ৱা ওলোকেন্তো ভগৱতো সন্তিকে ধম্মং সোতুং গচ্ছন্তং মহাজনং দিস্ৱা, ‘‘কত্থাযং মহাজনো গচ্ছতী’’তি পুচ্ছিত্ৱা তং কাৰণং সুত্ৱা সযম্পি মহতা পৰিৱাৰেন সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ধম্মং সুণন্তো সব্বাভৰণপটিমণ্ডিতোৱ সব্বকিলেসে খেপেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. অৰহত্তে পন তেন অধিগতে সত্থা ভদ্দিযসেট্ঠিং আমন্তেসি – ‘‘তৱ পুত্তো অলঙ্কতপটিযত্তো ধম্মং সুণন্তো অৰহত্তে পতিট্ঠাসি, তেনস্স ইদানেৱ পব্বজিতুং যুত্তং, নো চে পব্বজিস্সতি, পৰিনিব্বাযিস্সতী’’তি. সেট্ঠি ‘‘ন ময্হং পুত্তস্স দহৰস্সেৱ সতো পৰিনিব্বানেন কিচ্চং অত্থি, পব্বাজেথ ন’’ন্তি আহ. তং সত্থা পব্বাজেত্ৱা উপসম্পাদেত্ৱা তত্থ সত্তাহং ৱসিত্ৱা কোটিগামং পাপুণি, সো চ গামো গঙ্গাতীৰে অহোসি. কোটিগামৱাসিনো চ বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স মহাদানং পৱত্তেসুং. ভদ্দজিত্থেৰো সত্থাৰা অনুমোদনায আৰদ্ধমত্তায বহিগামং গন্ত্ৱা ‘‘গঙ্গাতীৰে মগ্গসমীপে সত্থু আগতকালে ৱুট্ঠহিস্সামী’’তি কালপৰিচ্ছেদং কত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে সমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা নিসীদি. মহাথেৰেসু আগচ্ছন্তেসুপি অৱুট্ঠহিত্ৱা সত্থু আগতকালেযেৱ ৱুট্ঠাসি. পুথুজ্জনা ভিক্খূ – ‘‘অযং অধুনা পব্বজিতো, মহাথেৰেসু আগচ্ছন্তেসু মানথদ্ধো হুত্ৱা ন ৱুট্ঠাসী’’তি উজ্ঝাযিংসু.
কোটিগামৱাসিনো সত্থু ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ বহূ নাৱাসঙ্ঘাটে বন্ধিংসু. সত্থা ‘‘ভদ্দজিস্সানুভাৱং পকাসেমী’’তি নাৱায ঠত্ৱা ‘‘কহং ভদ্দজী’’তি পুচ্ছি. ভদ্দজিত্থেৰো – ‘‘সোহং, ভন্তে’’তি সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা অঞ্জলিং কত্ৱা অট্ঠাসি. সত্থা ‘‘এহি, ভদ্দজি, অম্হেহি সদ্ধিং একনাৱং অভিৰুহা’’তি. সো উপ্পতিত্ৱা সত্থু ঠিতনাৱাযং অট্ঠাসি. সত্থা গঙ্গায মজ্ঝে গতকালে, ‘‘ভদ্দজি, তযা মহাপনাদকালে অজ্ঝাৱুট্ঠৰতনপাসাদো কহ’’ন্তি আহ. ‘‘ইমস্মিং ঠানে নিমুগ্গো, ভন্তে’’তি. ‘‘তেন হি, ভদ্দজি, সব্ৰহ্মচাৰীনং কঙ্খং ছিন্দা’’তি. তস্মিং খণে থেৰো সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা ইদ্ধিবলেন গন্ত্ৱা পাসাদথূপিকং পাদঙ্গুলন্তৰেন সন্নিৰুজ্ঝিত্ৱা পঞ্চৱীসতিযোজনং পাসাদং গহেত্ৱা আকাসে উপ্পতি, উপ্পতন্তো চ পঞ্ঞাসযোজনানি উক্খিপি. অথস্স পুৰিমভৱে ঞাতকা পাসাদগতেন লোভেন মচ্ছকচ্ছপমণ্ডূকা হুত্ৱা নিব্বত্তা তস্মিং পাসাদে উট্ঠহন্তে পৰিৱত্তিত্ৱা পতিংসু. সত্থা তে সম্পতন্তে দিস্ৱা ‘‘ঞাতকা তে, ভদ্দজি, কিলমন্তী’’তি আহ. থেৰো সত্থু ৱচনেন পাসাদং ৱিস্সজ্জেসি. পাসাদো যথাঠানেযেৱ পতিট্ঠহি. সত্থা পাৰঙ্গতো ভিক্খূহি – ‘‘কদা, ভন্তে, ভদ্দজিত্থেৰেন অযং পাসাদো অজ্ঝাৱুট্ঠো’’তি পুট্ঠো মহাপনাদজাতকং (জা. ১.৩.৪০ আদযো) কথেত্ৱা বহুজনং ধম্মামতং পাযেসি.
৯৮. থেৰো পন অৰহত্তং পত্তো পুব্বসম্ভাৰং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেতুং ওগয্হাহং পোক্খৰণিন্তিআদিমাহ. তত্থ ওগয্হাহং পোক্খৰণিন্তি পুথুনানাঅনেকমহোঘেহি খণিতত্তা ‘‘পোক্খৰণী’’তি লদ্ধনামং জলাসযং ওগয্হ ওগহেত্ৱা পৱিসিত্ৱা অজ্ঝোগাহেত্ৱা ঘাসহেতুখাদনত্থায তত্থ পোক্খৰণিযং পৱিসিত্ৱা ভিসং পদুমপুণ্ডৰীকমূলং উদ্ধৰামীতি অত্থো. সেসং হেট্ঠা ৱুত্তনযত্তা উত্তানপদত্থত্তা চ নযানুসাৰেন সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.
ভদ্দজিত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.