৭. মহাকোট্ঠিকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা
সত্তমাপদানে পদুমুত্তৰো নাম জিনোতিআদিকং আযস্মতো মহাকোট্ঠিকত্থেৰস্স অপদানং. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে হংসৱতীনগৰে মহাভোগকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো মাতাপিতূনং অচ্চযেন কুটুম্বং সণ্ঠপেত্ৱা ঘৰাৱাসং ৱসন্তো একদিৱসং পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো ধম্মদেসনাকালে হংসৱতীনগৰৱাসিনো গন্ধমালাদিহত্থে যেন বুদ্ধো যেন ধম্মো যেন সঙ্ঘো, তন্নিন্নে তপ্পোণে তপ্পব্ভাৰে গচ্ছন্তে দিস্ৱা তেহি সদ্ধিং ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা, সত্থাৰং একং ভিক্খুং পটিসম্ভিদাপ্পত্তানং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৱা ‘‘অযং ইমস্মিং সাসনে পটিসম্ভিদাপ্পত্তানং অগ্গো, যংনূনাহম্পি একস্স বুদ্ধস্স সাসনে অযং ৱিয পটিসম্ভিদাপ্পত্তানং অগ্গো ভৱেয্য’’ন্তি চিন্তেত্ৱা সত্থু দেসনাপৰিযোসানে ৱুট্ঠিতায পৰিসায ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘ভন্তে, স্ৱে ময্হং গেহে ভিক্খং গণ্হথা’’তি নিমন্তেসি. সত্থা অধিৱাসেসি. সো ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা সকনিৱেসনং গন্ত্ৱা সব্বৰত্তিং বুদ্ধস্স চ ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ নিসজ্জট্ঠানং গন্ধমালাদীহি অলঙ্কৰিত্ৱা খাদনীযভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন সকনিৱেসনে ভিক্খুসতসহস্সপৰিৱাৰং সত্থাৰং ৱিৱিধযাগুখজ্জকপৰিৱাৰং সসূপব্যঞ্জনং গন্ধসালিভোজনং ভোজাপেত্ৱা ভত্তকিচ্চপৰিযোসানে চিন্তেসি – ‘‘মহন্তং খো অহং ঠানন্তৰং পত্থেমি, ন পন যুত্তং মযা একদিৱসমেৱ দানং দত্ৱা তং ঠানন্তৰং পত্থেতুং, অনুপটিপাটিযা সত্তাহং দানং দত্ৱা পত্থেস্সামী’’তি. সো তেনেৱ নিযামেন সত্তাহং মহাদানং দত্ৱা ভত্তকিচ্চপৰিযোসানে দুস্সকোট্ঠাগাৰং ৱিৱৰাপেত্ৱা উত্তমং তিচীৱৰপ্পহোনকং সুখুমৱত্থং বুদ্ধস্স পাদমূলে ঠপেত্ৱা ভিক্খুসতসহস্সস্স চ তিচীৱৰং দত্ৱা তথাগতং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘ভন্তে, যো সো ভিক্খু তুম্হেহি ইতো সত্তমে দিৱসমত্থকে পটিসম্ভিদাপ্পত্তানং অগ্গট্ঠানে ঠপিতো, অহম্পি সো ভিক্খু ৱিয অনাগতে উপ্পজ্জনকস্স বুদ্ধস্স সাসনে পব্বজিত্ৱা পটিসম্ভিদাপ্পত্তানং অগ্গো ভৱেয্য’’ন্তি সত্থু পাদমূলে নিপজ্জিত্ৱা পত্থনং অকাসি. সত্থা তস্স সমিজ্ঝনভাৱং ঞত্ৱা ‘‘অনাগতে ইতো কপ্পসতসহস্সমত্থকে গোতমো নাম বুদ্ধো লোকে উপ্পজ্জিস্সতি, তস্স সাসনে তৱ পত্থনা সমিজ্ঝিস্সতী’’তি ব্যাকাসি. সো তত্থ যাৱতাযুকং পুঞ্ঞানি কত্ৱা ততো চুতো দেৱসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা অপৰাপৰং দেৱমনুস্সেসু পৰিব্ভমি.
এৱং সো দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞঞাণসম্ভাৰে সম্ভৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে নিব্বত্তি, কোট্ঠিকোতিস্স নামং অকংসু. কস্মা মাতুযা ৱা অয্যকপয্যকাদীনং ৱা নামং অগ্গহেত্ৱা এৱং নামং কৰিংসূতি চে? অত্তনো পঞ্ঞৱন্ততায ৱেদঙ্গেসু সতক্কপৰতক্কেসু সনিঘণ্ডুকেটুভেসু সাক্খৰপ্পভেদেসু সকলব্যাকৰণেসু চ ছেকভাৱেন চ দিট্ঠদিট্ঠে জনে মুখসত্তীহি কোট্ঠেন্তো পক্কোট্ঠেন্তো ৱিতুদন্তো ৱিচৰতীতি অন্ৱত্থনামং কৰিংসূতি ৱেদিতব্বং. সো ৱযপ্পত্তো তযো ৱেদে উগ্গহেত্ৱা ব্ৰাহ্মণসিপ্পে নিপ্ফত্তিং পত্তো একদিৱসং সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা উপসম্পন্নকালতো পট্ঠায ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং পত্ৱা পটিসম্ভিদাসু চিণ্ণৱসী হুত্ৱা অভীতো মহাথেৰে উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্হং পুচ্ছন্তোপি দসবলং উপসঙ্কমিত্ৱা পটিসম্ভিদাসুযেৱ পঞ্হং পুচ্ছি. এৱমযং থেৰো তত্থ কতাধিকাৰতায তত্থ চিণ্ণৱসীভাৱেন চ পটিসম্ভিদাপ্পত্তানং অগ্গো জাতো. অথ নং সত্থা মহাৱেদল্লসুত্তং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৱা পটিসম্ভিদাপ্পত্তানং অগ্গট্ঠানে ঠপেসি, ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং পটিসম্ভিদাপ্পত্তানং যদিদং মহাকোট্ঠিকো’’তি (অ. নি. ১.২০৯, ২১৮).
২২১. সো অপৰেন সমযেন ৱিমুত্তিসুখং পটিসংৱেদেন্তো সোমনস্সজাতো অত্তনো পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো পদুমুত্তৰো নাম জিনোতিআদিমাহ. তং সব্বং হেট্ঠা ৱুত্তনযত্তা উত্তানত্থমেৱ.
ইত্থং সুদমাযস্মা মহাকোট্ঠিকোতি এত্থ সুদন্তি নিদস্সনে নিপাতো. আযস্মাতি গাৰৱাধিৱচনং, যথা তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানোতি.
মহাকোট্ঠিকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.