৩. সুভূতিৱগ্গো

১. সুভূতিত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

হিমৱন্তস্সাৱিদূৰেতিআদিকং আযস্মতো সুভূতিত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো কপ্পসতসহস্সমত্থকে অনুপ্পন্নেযেৱ পদুমুত্তৰে ভগৱতি লোকনাথে হংসৱতীনগৰে অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণমহাসালস্স একপুত্তকো হুত্ৱা নিব্বত্তি, তস্স নন্দমাণৱোতি নামং অকংসু. সো ৱযপ্পত্তো তযো ৱেদে উগ্গণ্হিত্ৱা তত্থ সাৰং অপস্সন্তো অত্তনো পৰিৱাৰভূতেহি চতুচত্তালীসায মাণৱসহস্সেহি সদ্ধিং পব্বতপাদে ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা অট্ঠ সমাপত্তিযো পঞ্চাভিঞ্ঞাযো চ নিব্বত্তেসি. অন্তেৱাসিকানম্পি কম্মট্ঠানং আচিক্খি. তেপি নচিৰস্সেৱ ঝানলাভিনো অহেসুং.

তেন চ সমযেন পদুমুত্তৰো ভগৱা লোকে উপ্পজ্জিত্ৱা হংসৱতীনগৰং উপনিস্সায ৱিহৰন্তো একদিৱসং পচ্চূসসমযে লোকং ৱোলোকেন্তো নন্দতাপসস্স অন্তেৱাসিকজটিলানং অৰহত্তূপনিস্সযং, নন্দতাপসস্স চ দ্ৱীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স সাৱকট্ঠানন্তৰস্স পত্থনং দিস্ৱা পাতোৱ সৰীৰপটিজগ্গনং কত্ৱা পুব্বণ্হসমযে পত্তচীৱৰমাদায অঞ্ঞং কঞ্চি অনামন্তেত্ৱা সীহো ৱিয একচৰো নন্দতাপসস্স অন্তেৱাসিকেসু ফলাফলত্থায গতেসু ‘‘বুদ্ধভাৱং মে জানাতূ’’তি পস্সন্তস্সেৱ নন্দতাপসস্স আকাসতো ওতৰিত্ৱা পথৱিযং পতিট্ঠাসি. নন্দতাপসো বুদ্ধানুভাৱঞ্চেৱ লক্খণপাৰিপূৰিঞ্চ দিস্ৱা লক্খণমন্তে সম্মসিত্ৱা ‘‘ইমেহি লক্খণেহি সমন্নাগতো নাম অগাৰং অজ্ঝাৱসন্তো ৰাজা হোতি চক্কৱত্তী, পব্বজন্তো লোকে ৱিৱটচ্ছেদো সব্বঞ্ঞূ বুদ্ধো হোতি, অযং পুৰিসাজানীযো নিস্সংসযং বুদ্ধো’’তি ঞত্ৱা পচ্চুগ্গমনং কত্ৱা পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৱন্দিত্ৱা আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা অদাসি. নিসীদি ভগৱা পঞ্ঞত্তে আসনে. নন্দতাপসোপি অত্তনো অনুচ্ছৱিকং আসনং গহেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. তস্মিং সমযে চতুচত্তালীসসহস্সজটিলা পণীতপণীতানি ওজৱন্তানি ফলাফলানি গহেত্ৱা আচৰিযস্স সন্তিকং সম্পত্তা বুদ্ধানঞ্চেৱ আচৰিযস্স চ নিসিন্নাকাৰং ওলোকেত্ৱা আহংসু – ‘‘আচৰিয, মযং ‘ইমস্মিং লোকে তুম্হেহি মহন্ততৰো নত্থী’তি ৱিচৰাম, অযং পন পুৰিসো তুম্হেহি মহন্ততৰো মঞ্ঞে’’তি. নন্দতাপসো – ‘‘তাতা, কিং ৱদেথ, তুম্হে সাসপেন সদ্ধিং অট্ঠসট্ঠিযোজনসতসহস্সুব্বেধং সিনেৰুং উপমেতুং ইচ্ছথ, সব্বঞ্ঞুবুদ্ধেন সদ্ধিং মা মং উপমিত্থা’’তি আহ. অথ তে তাপসা – ‘‘সচে অযং ওৰকো অভৱিস্স, ন অম্হাকং আচৰিযো এৱং উপমং আহৰেয্য. যাৱ মহাৱতাযং পুৰিসাজানীযো’’তি পাদেসু নিপতিত্ৱা সিৰসা ৱন্দিংসু. অথ তে আচৰিযো আহ – ‘‘তাতা, অম্হাকং বুদ্ধানং অনুচ্ছৱিকো দেয্যধম্মো নত্থি, ভগৱা চ ভিক্খাচাৰৱেলাযং ইধাগতো, তস্মা মযং যথাবলং দেয্যধম্মং দস্সাম, তুম্হেহি যং যং পণীতং ফলাফলং আভতং, তং তং আহৰথা’’তি আহৰাপেত্ৱা সহত্থেনেৱ ধোৱিত্ৱা সযং তথাগতস্স পত্তে পতিট্ঠাপেসি. সত্থাৰা ফলাফলে পটিগ্গহিতমত্তে দেৱতা দিব্বোজং পক্খিপিংসু. তাপসো উদকম্পি সযমেৱ পৰিস্সাৱেত্ৱা অদাসি. ততো ভোজনকিচ্চং নিট্ঠাপেত্ৱা নিসিন্নে সত্থৰি সব্বে অন্তেৱাসিকে পক্কোসিত্ৱা সত্থু সন্তিকে সাৰণীযং কথং কথেন্তো নিসীদি. সত্থা ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘো আগচ্ছতূ’’তি চিন্তেসি. সত্থু চিত্তং ঞত্ৱা সতসহস্সমত্তা খীণাসৱা আগন্ত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা অট্ঠংসু.

অথ নন্দতাপসো অন্তেৱাসিকে আমন্তেসি – ‘‘তাতা, বুদ্ধানং নিসিন্নাসনম্পি নীচং, সমণসতসহস্সস্সপি আসনং নত্থি. তুম্হেহি অজ্জ উড়াৰং ভগৱতো ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ সক্কাৰং কাতুং ৱট্টতি, পব্বতপাদতো ৱণ্ণগন্ধসম্পন্নানি পুপ্ফানি আহৰথা’’তি আহ. অচিন্তেয্যত্তা ইদ্ধিৱিসযস্স তে মুহুত্তেনেৱ ৱণ্ণগন্ধৰসসম্পন্নানি পুপ্ফানি আহৰিত্ৱা বুদ্ধানং যোজনপ্পমাণং পুপ্ফাসনং পঞ্ঞাপেসুং. অগ্গসাৱকানং তিগাৱুতং, সেসভিক্খূনং অড্ঢযোজনাদিভেদং, সঙ্ঘনৱকস্স উসভমত্তং পঞ্ঞাপেসুং. এৱং পঞ্ঞত্তেসু আসনেসু নন্দতাপসো তথাগতস্স পুৰতো অঞ্জলিং পগ্গয্হ ঠিতো, ‘‘ভন্তে, অম্হাকং দীঘৰত্তং হিতায সুখায ইমং পুপ্ফাসনং আৰুয্হ নিসীদথা’’তি আহ. নিসীদি ভগৱা পুপ্ফাসনে. এৱং নিসিন্নে সত্থৰি সত্থু আকাৰং ঞত্ৱা ভিক্খূ অত্তনো অত্তনো পত্তাসনে নিসীদিংসু. নন্দতাপসো মহন্তং পুপ্ফচ্ছত্তং গহেত্ৱা তথাগতস্স মত্থকে ধাৰেন্তো অট্ঠাসি. সত্থা ‘‘তাপসানং অযং সক্কাৰো মহপ্ফলো হোতূ’’তি নিৰোধসমাপত্তিং সমাপজ্জি. সত্থু সমাপন্নভাৱং ঞত্ৱা ভিক্খূপি সমাপত্তিং সমাপজ্জিংসু. তথাগতে সত্তাহং নিৰোধং সমাপজ্জিত্ৱা নিসিন্নে অন্তেৱাসিকা ভিক্খাচাৰকালে সম্পত্তে ৱনমূলফলাফলং পৰিভুঞ্জিত্ৱা সেসকালে বুদ্ধানং অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠংসু. নন্দতাপসো পন ভিক্খাচাৰম্পি অগন্ত্ৱা পুপ্ফচ্ছত্তং ধাৰেন্তোযেৱ সত্তাহং পীতিসুখেনেৱ ৱীতিনামেসি.

সত্থা নিৰোধতো ৱুট্ঠায অৰণৱিহাৰিঅঙ্গেন দক্খিণেয্যঙ্গেন চাতি দ্ৱীহি অঙ্গেহি সমন্নাগতং একং সাৱকং ‘‘ইসিগণস্স পুপ্ফাসনানুমোদনং কৰোহী’’তি আণাপেসি. সো চক্কৱত্তিৰঞ্ঞো সন্তিকা পটিলদ্ধমহালাভো মহাযোধো ৱিয তুট্ঠমানসো অত্তনো ৱিসযে ঠত্ৱা তেপিটকং বুদ্ধৱচনং সম্মসিত্ৱা অনুমোদনমকাসি. তস্স দেসনাৱসানে সত্থা সযং ধম্মং দেসেসি. সত্থু দেসনাৱসানে সব্বেপি চতুচত্তালীসসহস্সতাপসা অৰহত্তং পাপুণিংসু. সত্থা – ‘‘এথ ভিক্খৱো’’তি হত্থং পসাৰেসি. তেসং তাৱদেৱ কেসমস্সূ অন্তৰধাযিংসু. অট্ঠ পৰিক্খাৰা সৰীৰে পটিমুক্কাৱ অহেসুং. তে সট্ঠিৱস্সিকত্থেৰা ৱিয সত্থাৰং পৰিৱাৰযিংসু. নন্দতাপসো পন ৱিক্খিত্তচিত্ততায ৱিসেসং নাধিগঞ্ছি. তস্স কিৰ অৰণৱিহাৰিত্থেৰস্স ধম্মং সোতুং আৰদ্ধকালতো পট্ঠায – ‘‘অহো ৱতাহম্পি অনাগতে একস্স বুদ্ধস্স সাসনে ইমিনা সাৱকেন লদ্ধগুণং লভেয্য’’ন্তি চিত্তং উদপাদি. সো তেন ৱিতক্কেন মগ্গফলপটিৱেধং কাতুং নাসক্খি. তথাগতং পন ৱন্দিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গয্হ সম্মুখে ঠিতো এৱমাহ – ‘‘ভন্তে, যেন ভিক্খুনা ইসিগণস্স পুপ্ফাসনানুমোদনা কতা, কো নামাযং তুম্হাকং সাসনে’’তি? ‘‘অৰণৱিহাৰিঅঙ্গেন চ দক্খিণেয্যঙ্গেন চ এতদগ্গট্ঠানং পত্তো এসো ভিক্খূ’’তি. ‘‘ভন্তে, য্ৱাযং মযা সত্তাহং পুপ্ফচ্ছত্তং ধাৰেন্তেন সক্কাৰো কতো, তেন অধিকাৰেন অঞ্ঞং সম্পত্তিং ন পত্থেমি, অনাগতে পন একস্স বুদ্ধস্স সাসনে অযং থেৰো ৱিয দ্ৱীহঙ্গেহি সমন্নাগতো সাৱকো ভৱেয্য’’ন্তি পত্থনং অকাসি.

সত্থা ‘‘সমিজ্ঝিস্সতি নু খো ইমস্স তাপসস্স পত্থনা’’তি অনাগতংসঞাণং পেসেত্ৱা ওলোকেন্তো কপ্পসতসহস্সং অতিক্কমিত্ৱা সমিজ্ঝনকভাৱং দিস্ৱা, ‘‘তাপস, ন তে অযং পত্থনা মোঘং ভৱিস্সতি, অনাগতে কপ্পসতসহস্সং অতিক্কমিত্ৱা গোতমো নাম বুদ্ধো উপ্পজ্জিস্সতি, তস্স সন্তিকে সমিজ্ঝিস্সতী’’তি ধম্মকথং কথেত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো আকাসং পক্খন্দি. নন্দতাপসো যাৱ চক্খুপথং ন সমতিক্কমতি, তাৱ সত্থু ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা অট্ঠাসি. সো অপৰভাগে কালেন কালং সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মং সুণিত্ৱা অপৰিহীনজ্ঝানোৱ কালং কত্ৱা ব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্তো. ততো পন চুতো অপৰানিপি পঞ্চ জাতিসতানি পব্বজিত্ৱা আৰঞ্ঞকোৱ অহোসি, কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালেপি পব্বজিত্ৱা আৰঞ্ঞকো হুত্ৱা গতপচ্চাগতৱত্তং পূৰেসি. এতং কিৰ ৱত্তং অপৰিপূৰেত্ৱা মহাসাৱকভাৱং পাপুণন্তা নাম নত্থি, গতপচ্চাগতৱত্তং পন আগমট্ঠকথাসু ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. সো ৱীসতিৱস্সসহস্সানি গতপচ্চাগতৱত্তং পূৰেত্ৱা কালং কত্ৱা তাৱতিংসদেৱলোকে নিব্বত্তি.

এৱং সো তাৱতিংসভৱনে অপৰাপৰং উপ্পজ্জনৱসেন দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা ততো চুতো মনুস্সলোকে অনেকসতক্খত্তুং চক্কৱত্তিৰাজা পদেসৰাজা চ হুত্ৱা উড়াৰং মনুস্সসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা অম্হাকং ভগৱতো উপ্পন্নকালে সাৱত্থিযং সুমনসেট্ঠিস্স গেহে অনাথপিণ্ডিকস্স কনিট্ঠো হুত্ৱা নিব্বত্তি. সুভূতীতিস্স নামং অহোসি.

তেন চ সমযেন অম্হাকং ভগৱা লোকে উপ্পজ্জিত্ৱা পৱত্তিতৱৰধম্মচক্কো অনুপুব্বেন ৰাজগহং গন্ত্ৱা তত্থ ৱেড়ুৱনপটিগ্গহণাদিনা লোকানুগ্গহং কৰোন্তো ৰাজগহং উপনিস্সায সীতৱনে ৱিহাসি. তদা অনাথপিণ্ডিকো সেট্ঠি সাৱত্থিযং উট্ঠানকং ভণ্ডং গহেত্ৱা অত্তনো সহাযস্স ৰাজগহসেট্ঠিনো গেহং গন্ত্ৱা বুদ্ধুপ্পাদং সুত্ৱা সত্থাৰং সীতৱনে ৱিহৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা পঠমদস্সনেনেৱ সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠায সত্থাৰং সাৱত্থিং আগমনত্থায যাচিত্ৱা ততো পঞ্চচত্তালীসযোজনে মগ্গে যোজনে যোজনে সতসহস্সপৰিচ্চাগেন ৱিহাৰে পতিট্ঠাপেত্ৱা সাৱত্থিযং অট্ঠকৰীসপ্পমাণং জেতস্স কুমাৰস্স উয্যানভূমিং কোটিসন্থাৰেন কিণিত্ৱা তত্থ ভগৱতো ৱিহাৰং কাৰেত্ৱা অদাসি. ৱিহাৰমহদিৱসে অযং সুভূতিকুটুম্বিকো অনাথপিণ্ডিকসেট্ঠিনা সদ্ধিং গন্ত্ৱা ধম্মং সুণন্তো সদ্ধং পটিলভিত্ৱা পব্বজি. সো উপসম্পন্নো দ্ৱে মাতিকা পগুণা কত্ৱা কম্মট্ঠানং কথাপেত্ৱা অৰঞ্ঞে সমণধম্মং কৰোন্তো মেত্তাঝানং নিব্বত্তেত্ৱা তং পাদকং কত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি.

সো ধম্মং দেসেন্তো যস্মা সত্থাৰা দেসিতনিযামেন অনোদিস্সকং কত্ৱা দেসেতি, তস্মা অৰণৱিহাৰীনং অগ্গো নাম জাতো. যস্মা চ পিণ্ডায চৰন্তো ঘৰে ঘৰে মেত্তাঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায ভিক্খং পটিগ্গণ্হাতি ‘‘এৱং দাযকানং মহপ্ফলং ভৱিস্সতী’’তি, তস্মা দক্খিণেয্যানং অগ্গো নাম জাতো. তেন নং ভগৱা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং অৰণৱিহাৰীনং দক্খিণেয্যানঞ্চ যদিদং সুভূতী’’তি (অ. নি. ১.১৯৮, ২০১) দ্ৱযঙ্গসমন্নাগতে অগ্গট্ঠানে ঠপেসি. এৱমযং মহাথেৰো অত্তনা পূৰিতপাৰমীনং ফলস্স মত্থকং অৰহত্তং পত্ৱা লোকে অভিঞ্ঞাতো অভিলক্খিতো হুত্ৱা বহুজনহিতায জনপদচাৰিকং চৰন্তো অনুপুব্বেন ৰাজগহং অগমাসি.

ৰাজা বিম্বিসাৰো থেৰস্স আগমনং সুত্ৱা উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা ‘‘ইধেৱ, ভন্তে, ৱসথ, ৱসনট্ঠানং ৱো কৰিস্সামী’’তি ৱত্ৱা পক্কন্তো ৱিস্সৰি. থেৰো সেনাসনং অলভন্তো অব্ভোকাসে ৱীতিনামেসি. থেৰস্সানুভাৱেন দেৱো ন ৱস্সতি. মনুস্সা অৱুট্ঠিতায উপদ্দুতা ৰঞ্ঞো নিৱেসনদ্ৱাৰে উক্কুট্ঠিং অকংসু. ৰাজা ‘‘কেন নু খো কাৰণেন দেৱো ন ৱস্সতী’’তি ৱীমংসন্তো ‘‘থেৰস্স অব্ভোকাসৱাসেন মঞ্ঞে ন ৱস্সতী’’তি চিন্তেত্ৱা তস্স পণ্ণকুটিং কাৰাপেত্ৱা ‘‘ইমিস্সং, ভন্তে, পণ্ণকুটিযং ৱসথা’’তি ৱত্ৱা ৱন্দিত্ৱা পক্কামি. থেৰো কুটিং পৱিসিত্ৱা তিণসন্থাৰকে পল্লঙ্কেন নিসীদি. তদা দেৱো থোকং থোকং ফুসাযতি, ন সম্মাধাৰং অনুপৱেচ্ছতি. অথ থেৰো লোকস্স অৱুট্ঠিকভযং ৱিধমিতুকামো অত্তনো অজ্ঝত্তিকবাহিৰৱত্থুকস্স পৰিস্সযস্স অভাৱং পৱেদেন্তো ‘‘ছন্না মে কুটিকা’’তি (থেৰগা. ১) গাথমাহ. তস্সত্থো থেৰগাথাযং ৱুত্তোযেৱ.

কস্মা পনেতে মহাথেৰা অত্তনো গুণে পকাসেন্তীতি? ইমিনা দীঘেন অদ্ধুনা অনধিগতপুব্বং পৰমগম্ভীৰং অতিৱিয সন্তং পণীতং অত্তনা অধিগতলোকুত্তৰধম্মং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পীতিৱেগসমুস্সাহিতউদানদীপনত্থং সাসনস্স নিয্যানিকভাৱৱিভাৱনত্থঞ্চ পৰমপ্পিচ্ছা অৰিযা অত্তনো গুণে পকাসেন্তি. যথা তং লোকনাথো বোধনেয্যানং অজ্ঝাসযৱসেন ‘‘দসবলসমন্নাগতো, ভিক্খৱে, তথাগতো চতুৱেসাৰজ্জৱিসাৰদো’’তিআদিনা (অ. নি. ১০.২১; ম. নি. ১. ১৪৮ অত্থতো সমানং) অত্তনো গুণে পকাসেতি. এৱমযং থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণগাথাপি অহোসীতি.

১. এৱং সো পত্তঅৰহত্তফলো পত্তএতদগ্গট্ঠানো চ অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো হিমৱন্তস্সাৱিদূৰেতিআদিমাহ. তত্থ হিমৱন্তস্সাতি হিমালযপব্বতস্স অৱিদূৰে আসন্নে সমীপে পব্বতপাদে মনুস্সানং গমনাগমনসম্পন্নে সঞ্চৰণট্ঠানেতি অত্থো. নিসভো নাম পব্বতোতি পব্বতানং জেট্ঠত্তা নামেন নিসভো নাম সেলমযপব্বতো অহোসীতি সম্বন্ধো. অস্সমো সুকতো ময্হন্তি তত্থ পব্বতে ময্হং ৱসনত্থায অস্সমো অৰঞ্ঞাৱাসো সুট্ঠু কতো. কুটিৰত্তিট্ঠানদিৱাট্ঠানৱতিপৰিক্খেপাদিৱসেন সুন্দৰাকাৰেন কতোতি অত্থো. পণ্ণসালা সুমাপিতাতি পণ্ণেহি ছাদিতা সালা ময্হং নিৱাসনত্থায সুট্ঠু মাপিতা নিট্ঠাপিতাতি অত্থো.

২. কোসিযো নাম নামেনাতি মাতাপিতূহি কতনামধেয্যেন কোসিযো নাম. উগ্গতাপনো পাকটতপো ঘোৰতপো. একাকিযো অঞ্ঞেসং অভাৱা অহং এৱ একো. অদুতিযো দুতিযতাপসৰহিতো জটিলো জটাধাৰী তাপসো তদা তস্মিং কালে নিসভে পব্বতে ৱসামি ৱিহৰামীতি সম্বন্ধো.

৩. ফলং মূলঞ্চ পণ্ণঞ্চ, ন ভুঞ্জামি অহং তদাতি তদা তস্মিং নিসভপব্বতে ৱসনকালে তিণ্ডুকাদিফলং মুড়ালাদিমূলং, কাৰপণ্ণাদিপণ্ণঞ্চ ৰুক্খতো ওচিনিত্ৱা ন ভুঞ্জামীতি অত্থো. এৱং সতি কথং জীৱতীতি তং দস্সেন্তো পৱত্তংৱ সুপাতাহন্তি আহ. তত্থ পৱত্তং সযমেৱ জাতং সুপাতং অত্তনো ধম্মতায পতিতং পণ্ণাদিকং নিস্সায আহাৰং কত্ৱা অহং তাৱদে তস্মিং কালে জীৱামি জীৱিকং কপ্পেমীতি সম্বন্ধো. ‘‘পৱত্তপণ্ডুপণ্ণানী’’তি ৱা পাঠো, তস্স সযমেৱ পতিতানি পণ্ডুপণ্ণানি ৰুক্খপত্তানি উপনিস্সায জীৱামীতি অত্থো.

৪. নাহং কোপেমি আজীৱন্তি অহং জীৱিতং চজমানোপি পৰিচ্চাগং কুৰুমানোপি তণ্হাৱসেন ফলমূলাদিআহাৰপৰিযেসনায সম্মা আজীৱং ন কোপেমি ন নাসেমীতি সম্বন্ধো. আৰাধেমি সকং চিত্তন্তি সকং চিত্তং অত্তনো মনং অপ্পিচ্ছতায সন্তুট্ঠিযা চ আৰাধেমি পসাদেমি. ৱিৱজ্জেমি অনেসনন্তি ৱেজ্জকম্মদূতকম্মাদিৱসেন অনেসনং অযুত্তপৰিযেসনং ৱিৱজ্জেমি দূৰং কৰোমি.

৫. ৰাগূপসংহিতং চিত্তন্তি যদা যস্মিং কালে মম ৰাগেন সম্পযুত্তং চিত্তং উপ্পজ্জতি, তদা সযমেৱ অত্তনাযেৱ পচ্চৱেক্খামি ঞাণেন পটিৱেক্খিত্ৱা ৱিনোদেমি. একগ্গো তং দমেমহন্তি অহং একস্মিং কম্মট্ঠানাৰম্মণে অগ্গো সমাহিতো তং ৰাগচিত্তং দমেমি দমনং কৰোমি.

৬. ৰজ্জসে ৰজ্জনীযে চাতি ৰজ্জনীযে অল্লীযিতব্বে ৰূপাৰম্মণাদিৱত্থুস্মিং ৰজ্জসে অল্লীনো অসি ভৱসি. দুস্সনীযে চ দুস্সসেতি দূসিতব্বে দোসকৰণৱত্থুস্মিং দূসকো অসি. মুয্হসে মোহনীযে চাতি মোহিতব্বে মোহকৰণৱত্থুস্মিং মোয্হসি মূড়্হো অসি ভৱসি. তস্মা তুৱং ৱনা ৱনতো অৰঞ্ঞৱাসতো নিক্খমস্সু অপগচ্ছাহীতি এৱং অত্তানং দমেমীতি সম্বন্ধো.

২৪. তিম্বৰূসকৱণ্ণাভোতি সুৱণ্ণতিম্বৰূসকৱণ্ণাভো, জম্বোনদসুৱণ্ণৱণ্ণোতি অত্থো. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.

সুভূতিত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

২. উপৱানত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

পদুমুত্তৰো নাম জিনোতিআদিকং আযস্মতো উপৱানত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পাযস্মা পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে দলিদ্দকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো ভগৱতি পৰিনিব্বুতে তস্স ধাতুং গহেত্ৱা মনুস্সদেৱনাগগৰুড়কুম্ভণ্ডযক্খগন্ধব্বেহি সত্তৰতনমযে সত্তযোজনিকে থূপে কতে তত্থ সুধোতং অত্তনো উত্তৰসাটকং ৱেড়গ্গে লগ্গেত্ৱা আবন্ধিত্ৱা ধজং কত্ৱা পূজং অকাসি. তং গহেত্ৱা অভিসম্মতকো নাম যক্খসেনাপতি দেৱেহি চেতিযপূজাৰক্খণত্থং ঠপিতো অদিস্সমানকাযো তং আকাসে ধাৰেন্তো চেতিযং তিক্খত্তুং পদক্খিণং অকাসি. সো তং দিস্ৱা ভিয্যোসোমত্তায পসন্নমানসো হুত্ৱা তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা উপৱানোতি লদ্ধনামো ৱযপ্পত্তো জেতৱনপটিগ্গহণে বুদ্ধানুভাৱং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো অৰহত্তং পত্ৱা ছড়ভিঞ্ঞো অহোসি. যদা ভগৱতো অফাসু অহোসি, তদা থেৰো উণ্হোদকং তথাৰূপং পানকঞ্চ ভেসজ্জং ভগৱতো উপনামেসি. তেনস্স সত্থুনো ৰোগো ৱূপসমি. তস্স ভগৱা অনুমোদনং অকাসি.

৫২. এৱং সো পত্তঅৰহত্তফলো অধিগতএতদগ্গট্ঠানো অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সৱসেন পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো পদুমুত্তৰো নাম জিনোতিআদিমাহ. তত্থ সব্বেসং লোকিযলোকুত্তৰধম্মানং পাৰগূ পৰিযোসানং নিব্বানং গতো পত্তো পদুমুত্তৰো নাম জিনো জিতপঞ্চমাৰো ভগৱা অগ্গিক্খন্ধো ইৱ ছব্বণ্ণা বুদ্ধৰংসিযো জলিত্ৱা সব্বলোকং ধম্মপজ্জোতেন ওভাসেত্ৱা সম্বুদ্ধো সুট্ঠু বুদ্ধো অৱিজ্জানিদ্দূপগতায পজায সৱাসনায কিলেসনিদ্দায পটিবুদ্ধো ৱিকসিতনেত্তপঙ্কজো পৰিনিব্বুতো খন্ধপৰিনিব্বানেন নিব্বুতো অদস্সনং গতোতি সম্বন্ধো.

৫৭. জঙ্ঘাতি চেতিযকৰণকালে উপচিনিতব্বানং ইট্ঠকানং ঠপনত্থায, নিবন্ধিযমানসোপানপন্তি.

৮৮. সুধোতং ৰজকেনাহন্তি ৱত্থধোৱকেন পুৰিসেন সুট্ঠু ধোৱিতং সুৱিসুদ্ধকতং, উত্তৰেয্যপটং মম উত্তৰসাটকং অহং ৱেড়গ্গে লগ্গিত্ৱা ধজং কত্ৱা উক্খিপিং, অম্বৰে আকাসে উস্সাপেসিন্তি অত্থো. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.

উপৱানত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

৩. তিসৰণগমনিযত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

নগৰে বন্ধুমতিযাতিআদিকং আযস্মতো তিসৰণগমনিযত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে বন্ধুমতীনগৰে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা অন্ধমাতাপিতৰো উপট্ঠাসি. সো একদিৱসং চিন্তেসি – ‘‘অহং মাতাপিতৰো উপট্ঠহন্তো পব্বজিতুং ন লভামি, যংনূনাহং তীণি সৰণানি গণ্হিস্সামি, এৱং দুগ্গতিতো মোচেস্সামী’’তি নিসভং নাম ৱিপস্সিস্স ভগৱতো অগ্গসাৱকং উপসঙ্কমিত্ৱা তীণি সৰণানি গণ্হি. সো তানি ৱস্সসতসহস্সানি ৰক্খিত্ৱা তেনেৱ কম্মেন তাৱতিংসভৱনে নিব্বত্তো, ততো পৰং দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো উভযসম্পত্তিযো অনুভৱিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিনগৰে মহাসালকুলে নিব্বত্তো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো সত্তৱস্সিকোৱ দাৰকেহি পৰিৱুতো একং সঙ্ঘাৰামং অগমাসি. তত্থ একো খীণাসৱত্থেৰো তস্স ধম্মং দেসেত্ৱা সৰণানি অদাসি. সো তানি গহেত্ৱা পুব্বে অত্তনো ৰক্খিতানি সৰণানি সৰিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তং অৰহত্তপ্পত্তং ভগৱা উপসম্পাদেসি.

১০৬. সো অৰহত্তপ্পত্তো উপসম্পন্নো হুত্ৱা অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সৱসেন পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো নগৰে বন্ধুমতিযাতিআদিমাহ. তত্থ মাতু উপট্ঠাকো অহুন্তি অহং মাতাপিতূনং উপট্ঠাকো ভৰকো বন্ধুমতীনগৰে অহোসিন্তি সম্বন্ধো.

১০৮. তমন্ধকাৰপিহিতাতি মোহন্ধকাৰেন পিহিতা ছাদিতা. তিৱিধগ্গীহি ডয্হৰেতি ৰাগগ্গিদোসগ্গিমোহগ্গিসঙ্খাতেহি তীহি অগ্গীহি ডয্হৰে ডয্হন্তি সব্বে সত্তাতি সম্বন্ধো.

১১৪. অট্ঠ হেতূ লভামহন্তি অট্ঠ কাৰণানি সুখস্স পচ্চযভূতানি কাৰণানি লভামি অহন্তি অত্থো. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.

তিসৰণগমনিযত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

৪. পঞ্চসীলসমাদানিযত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

নগৰে চন্দৱতিযাতিআদিকং আযস্মতো পঞ্চসীলসমাদানিযত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো অনোমদস্সিস্স ভগৱতো কালে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো পুৰিমভৱে কতাকুসলকম্মানুৰূপেন দলিদ্দো হুত্ৱা অপ্পন্নপানভোজনো পৰেসং ভতিং কত্ৱা জীৱন্তো সংসাৰে আদীনৱং ঞত্ৱা পব্বজিতুকামোপি পব্বজ্জং অলভমানো অনোমদস্সিস্স ভগৱতো সাৱকস্স নিসভত্থেৰস্স সন্তিকে পঞ্চ সিক্খাপদানি সমাদিযি. দীঘাযুককালে উপ্পন্নত্তা ৱস্সসতসহস্সানি সীলং পৰিপালেসি. তেন কম্মেন সো দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৱেসালিযং মহাভোগকুলে নিব্বত্তো. মাতাপিতৰো সীলং সমাদিযন্তে দিস্ৱা অত্তনো সীলং সৰিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পত্ৱা পব্বজি.

১৩৪. সো অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো উদানৱসেন পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো নগৰে চন্দৱতিযাতিআদিমাহ. ভতকো আসহং তদাতি তদা মম পুঞ্ঞকৰণকালে অহং ভতকো ভতিযা কম্মকাৰকো আসিং অহোসিং. পৰকম্মাযনে যুত্তোতি ভতিযা পৰেসং কম্মকৰণে আযুত্তো যোজিতো ওকাসাভাৱেন সংসাৰতো মুচ্চনত্থায অহং পব্বজ্জং ন লভামি.

১৩৫. মহন্ধকাৰপিহিতাতি মহন্তেহি কিলেসন্ধকাৰেহি পিহিতা সংৱুতা থকিতা. তিৱিধগ্গীহি ডয্হৰেতি নৰকগ্গিপেতগ্গিসংসাৰগ্গিসঙ্খাতেহি তীহি অগ্গীহি ডয্হন্তি. অহং পন কেন উপাযেন কেন কাৰণেন ৱিসংযুত্তো ভৱেয্যন্তি অত্থো.

১৩৬. দেয্যধম্মো অন্নপানাদিদাতব্বযুত্তকং ৱত্থু ময্হং নত্থি, তস্সাভাৱেন অহং ৱৰাকো দুক্খিতো ভতকো ভতিযা জীৱনকো যংনূনাহং পঞ্চসীলং ৰক্খেয্যং পৰিপূৰযন্তি পঞ্চসীলং সমাদিযিত্ৱা পৰিপূৰেন্তো যংনূন ৰক্খেয্যং সাধুকং ভদ্দকং সুন্দৰং কত্ৱা পৰিপালেয্যন্তি অত্থো.

১৪৮. স্ৱাহং যসমনুভৱিন্তি সো অহং দেৱমনুস্সেসু মহন্তং যসং অনুভৱিং তেসং সীলানং ৱাহসা আনুভাৱেনাতি অত্থো. কপ্পকোটিম্পি তেসং সীলানং ফলং কিত্তেন্তো এককোট্ঠাসমেৱ কিত্তযে পাকটং কৰেয্যন্তি অত্থো. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.

পঞ্চসীলসমাদানিযত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

৫. অন্নসংসাৱকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

সুৱণ্ণৱণ্ণং সম্বুদ্ধন্তিআদিকং আযস্মতো অন্নসংসাৱকত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে একস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো পিণ্ডায চৰন্তং দ্ৱত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণব্যামপ্পভামণ্ডলোপসোভিতং ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো ভগৱন্তং নিমন্তেত্ৱা গেহং নেত্ৱা ৱৰঅন্নপানেন সন্তপ্পেত্ৱা সম্পৱাৰেত্ৱা ভোজেসি. সো তেনেৱ চিত্তপ্পসাদেন ততো চুতো দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা ততো চৱিত্ৱা মনুস্সলোকে নিব্বত্তিত্ৱা মনুস্সসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা ততো অপৰাপৰং দেৱমনুস্সসম্পত্তিযো অনুভৱিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো সাসনে পসীদিত্ৱা পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. সো পুব্বে কতপুঞ্ঞনামৱসেন অন্নসংসাৱকত্থেৰোতি পাকটনামো অহোসি.

১৫৫-৬. সো অপৰভাগে অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো ‘‘এৱং মযা ইমিনা পুঞ্ঞসম্ভাৰানুভাৱেন পত্তং অৰহত্ত’’ন্তি অত্তনো পুব্বচৰিতাপদানং উদানৱসেন পকাসেন্তো সুৱণ্ণৱণ্ণন্তিআদিমাহ. তত্থ সুৱণ্ণস্স ৱণ্ণো ৱিয ৱণ্ণো যস্স ভগৱতো সোযং সুৱণ্ণৱণ্ণো, তং সুৱণ্ণৱণ্ণং সম্বুদ্ধং সিদ্ধত্থন্তি অত্থো. গচ্ছন্তং অন্তৰাপণেতি ৱেস্সানং আপণপন্তীনং অন্তৰৱীথিযং গচ্ছমানং. কঞ্চনগ্ঘিযসংকাসন্তি সুৱণ্ণতোৰণসদিসং বাত্তিংসৱৰলক্খণং দ্ৱত্তিংসৱৰলক্খণেহি সম্পন্নং লোকপজ্জোতং সকললোকদীপভূতং অপ্পমেয্যং পমাণৱিৰহিতং অনোপমং উপমাৱিৰহিতং জুতিন্ধৰং পভাধাৰং নীলপীতাদিছব্বণ্ণবুদ্ধৰংসিযো ধাৰকং সিদ্ধত্থং দিস্ৱা পৰমং উত্তমং পীতিং অলত্থং অলভিন্তি সম্বন্ধো. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.

অন্নসংসাৱকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

৬. ধূপদাযকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

সিদ্ধত্থস্স ভগৱতোতিআদিকং আযস্মতো ধূপদাযকত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তো সিদ্ধত্থে ভগৱতি চিত্তং পসাদেত্ৱা তস্স ভগৱতো গন্ধকুটিযং চন্দনাগৰুকাড়ানুসাৰিআদিনা কতেহি অনেকেহি ধূপেহি ধূপপূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞেন দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ উভযসম্পত্তিযো অনুভৱন্তো নিব্বত্তনিব্বত্তভৱে পূজনীযো হুত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে একস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো পুঞ্ঞসম্ভাৰানুভাৱেন সাসনে পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পত্ৱা কতধূপপূজাপুঞ্ঞত্তা নামেন ধূপদাযকত্থেৰোতি সব্বত্থ পাকটো. সো পত্তঅৰহত্তফলো অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো পুব্বচৰিতাপদানং দস্সেন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৱতোতিআদিমাহ. সিদ্ধো পৰিপুণ্ণো সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণাদিগুণসঙ্খাতো অত্থো পযোজনং যস্স ভগৱতো সোযং সিদ্ধত্থো, তস্স সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো ভগ্যাদিগুণৱন্তস্স লোকজেট্ঠস্স সকললোকুত্তমস্স তাদিনো ইট্ঠানিট্ঠেসু তাদিসস্স অচলসভাৱস্সাতি অত্থো. সেসং উত্তানত্থমেৱাতি.

ধূপদাযকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

৭. পুলিনপূজকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

ৱিপস্সিস্স ভগৱতোতিআদিকং আযস্মতো পুলিনপূজকত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো সাসনে পসন্নচিত্তো চেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণেসু পুৰাণৱালুকং অপনেত্ৱা নৱং মুত্তাদলসদিসপণ্ডৰপুলিনং ওকিৰিত্ৱা মাড়কং অলঙ্কৰি. তেন কম্মেন সো দেৱলোকে নিব্বত্তো তত্থ দিব্বেহি ৰতনেহি ৱিজ্জোতমানে অনেকযোজনে কনকৱিমানে দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা ততো চুতো মনুস্সলোকে সত্তৰতনসম্পন্নো চক্কৱত্তী ৰাজা হুত্ৱা মনুস্সসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা অপৰাপৰং সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৱিভৱসম্পন্নে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো সাসনে পসন্নো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. সো অত্তনো কতপুঞ্ঞনামসদিসেন নামেন পুলিনপূজকত্থেৰোতি পাকটো.

১৬৫. সো অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো পুব্বচৰিতাপদানং দস্সেন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতোতিআদিমাহ. তত্থ ৱিৱিধং পস্সতীতি ৱিপস্সী, ৱিৱিচ্চ পস্সতীতি ৱা ৱিপস্সী, ৱিৱিধে অত্তত্থপৰত্থাদিভেদে অত্থে পস্সতীতি ৱা ৱিপস্সী, ৱিৱিধে ৱোহাৰপৰমত্থাদিভেদে পস্সতীতি ৱা ৱিপস্সী, তস্স ৱিপস্সিস্স বোধিযা পাদপুত্তমে উত্তমে বোধিৰুক্খমণ্ডলমাড়কে পুৰাণপুলিনং ৱালুকং ছড্ডেত্ৱা সুদ্ধং পণ্ডৰং পুলিনং আকিৰিং সন্থৰিং. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.

পুলিনপূজকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

৮. উত্তিযত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

চন্দভাগানদীতীৰেতিআদিকং আযস্মতো উত্তিযত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে চন্দভাগানদিযং সুসুমাৰো হুত্ৱা নিব্বত্তো নদীতীৰং উপগতং ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো পাৰং নেতুকামো তীৰসমীপেযেৱ নিপজ্জি. ভগৱা তস্স অনুকম্পায পিট্ঠিযং পাদে ঠপেসি. সো তুট্ঠো উদগ্গো পীতিৱেগেন মহুস্সাহো হুত্ৱা সোতং ছিন্দন্তো সীঘেন জৱেন ভগৱন্তং পৰতীৰং নেসি. ভগৱা তস্স চিত্তপ্পসাদং ঞত্ৱা ‘‘অযং ইতো চুতো দেৱলোকে নিব্বত্তিস্সতি, ততো পট্ঠায সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইতো চতুন্নৱুতিকপ্পে অমতং পাপুণিস্সতী’’তি ব্যাকৰিত্ৱা পক্কামি.

সো তথা সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি, উত্তিযোতিস্স নামং অকংসু. সো ৱযপ্পত্তো ‘‘অমতং পৰিযেসিস্সামী’’তি পৰিব্বাজকো হুত্ৱা একদিৱসং ভগৱন্তং দিস্ৱা উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো হুত্ৱা সাসনে পব্বজিত্ৱা সীলদিট্ঠীনং অৱিসোধিতত্তা ৱিসেসং নিব্বত্তেতুং অসক্কোন্তো অঞ্ঞং ভিক্খুং ৱিসেসং নিব্বত্তেত্ৱা অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তং দিস্ৱা সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা সঙ্খেপেন ওৱাদং যাচি. সত্থাপি তস্স, ‘‘তস্মাতিহ ত্ৱং, উত্তিয, আদিমেৱ ৱিসোধেহী’’তিআদিনা (সং. নি. ৫.৩৮২) সঙ্খেপেনেৱ ওৱাদং অদাসি. সো সত্থু ওৱাদে ঠত্ৱা ৱিপস্সনং আৰভি. তস্স আৰদ্ধৱিপস্সকস্স আবাধো উপ্পজ্জি. উপ্পন্নে আবাধে জাতসংৱেগো ৱীৰিযাৰম্ভৱত্থুং ঞত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি.

১৬৯. এৱং সো কতসম্ভাৰানুৰূপেন পত্তঅৰহত্তফলো অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো চন্দভাগানদীতীৰেতিআদিমাহ. তত্থ চন্দভাগানদীতীৰেতি পৰিসুদ্ধপণ্ডৰপুলিনতলেহি চ পভাসম্পন্নপসন্নমধুৰোদকপৰিপুণ্ণতায চ চন্দপ্পভাকিৰণসস্সিৰীকাভা নদমানা সদ্দং কুৰুমানা গচ্ছতীতি চন্দভাগানদী, তস্সা চন্দভাগানদিযা তীৰে সুসুমাৰো অহোসিন্তি সম্বন্ধো. তত্থ সুসুমাৰোতি খুদ্দকমচ্ছগুম্বে খণ্ডাখণ্ডিকং কৰোন্তো মাৰেতীতি সুসুমাৰো, চণ্ডমচ্ছো কুম্ভীলোতি অত্থো. সভোজনপসুতোহন্তি অহং সভোজনে সকগোচৰে পসুতো ব্যাৱটো. নদীতিত্থং অগচ্ছহন্তি ভগৱতো আগমনকালে অহং নদীতিত্থং অগচ্ছিং পত্তোম্হি.

১৭০. সিদ্ধত্থো তম্হি সমযেতি তস্মিং মম তিত্থগমনকালে সিদ্ধত্থো ভগৱা অগ্গপুগ্গলো সব্বসত্তেসু জেট্ঠো সেট্ঠো সযম্ভূ সযমেৱ ভূতো জাতো বুদ্ধভূতো সো ভগৱা নদিং তৰিতুকামো নদীতীৰং উপাগমি.

১৭২. পেত্তিকং ৱিসযং ময্হন্তি ময্হং পিতুপিতামহাদীহি পৰম্পৰানীতং, যদিদং সম্পত্তসম্পত্তমহানুভাৱানং তৰণন্তি অত্থো.

১৭৩. মম উগ্গজ্জনং সুত্ৱাতি ময্হং উগ্গজ্জনং আৰাধনং সুত্ৱা মহামুনি ভগৱা অভিৰুহীতি সম্বন্ধো. সেসং উত্তানত্থমেৱাতি.

উত্তিযত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

৯. একঞ্জলিকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

সুৱণ্ণৱণ্ণন্তিআদিকং আযস্মতো একঞ্জলিকত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে একস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো ৰতনত্তযে পসন্নো পিণ্ডায চৰন্তং ৱিপস্সিং ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা অট্ঠাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো সব্বত্থ পূজনীযো হুত্ৱা উভযসম্পত্তিযো অনুভৱিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৱিভৱসম্পন্নে কুলে নিব্বত্তিত্ৱা সাসনে পসীদিত্ৱা পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তে পতিট্ঠাসি. পুব্বে কতপুঞ্ঞৱসেন একঞ্জলিকত্থেৰোতি পাকটো.

১৮০. সো অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা তং হত্থতলে আমলকং ৱিয দিস্ৱা উদানৱসেন পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো সুৱণ্ণৱণ্ণন্তিআদিমাহ. ৱিপস্সিং সত্থৱাহগ্গন্তি ৱাণিজে কন্তাৰা ৱহতি তাৰেতীতি সত্থৱাহো. ৱাড়কন্তাৰা চোড়কন্তাৰা দুব্ভিক্খকন্তাৰা নিৰুদককন্তাৰা যক্খকন্তাৰা অপ্পভক্খকন্তাৰা চ তাৰেতি উত্তাৰেতি পতাৰেতি নিত্তাৰেতি খেমন্তভূমিং পাপেতীতি অত্থো. কো সো? ৱাণিজজেট্ঠকো. সত্থৱাহসদিসত্তা অযম্পি ভগৱা সত্থৱাহো. তথা হি সো তিৱিধং বোধিং পত্থযন্তে কতপুঞ্ঞসম্ভাৰে সত্তে জাতিকন্তাৰা জৰাকন্তাৰা ব্যাধিকন্তাৰা মৰণকন্তাৰা সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসকন্তাৰা চ সব্বস্মা সংসাৰকন্তাৰা চ তাৰেতি উত্তাৰেতি পতাৰেতি নিত্তাৰেতি নিব্বানথলং পাপেতীতি অত্থো. সত্থৱাহো চ সো অগ্গো সেট্ঠো পধানো চাতি সত্থৱাহগ্গো, তং সত্থৱাহগ্গং ৱিপস্সিং সম্বুদ্ধন্তি সম্বন্ধো. নৰৱৰং ৱিনাযকন্তি নৰানং অন্তৰে অসিথিলপৰক্কমোতি নৰৱীৰো, তং. ৱিসেসেন কতপুঞ্ঞসম্ভাৰে সত্তে নেতি নিব্বানপুৰং পাপেতীতি ৱিনাযকো, তং.

১৮১. অদন্তদমনং তাদিন্তি ৰাগদোসমোহাদিকিলেসসম্পযুত্তত্তা কাযৱচীমনোদ্ৱাৰেহি অদন্তে সত্তে দমেতীতি অদন্তদমনো, তং. ইট্ঠানিট্ঠেসু অকম্পিযতাদিগুণযুত্তোতি তাদী, তং. মহাৱাদিং মহামতিন্তি সকসমযপৰসমযৱাদীনং অন্তৰে অত্তনা সমধিকপুগ্গলৱিৰহিতত্তা মহাৱাদী, মহতী পথৱিসমানা মেৰুসমানা চ মতি যস্স সো মহামতি, তং মহাৱাদিং মহামতিং সম্বুদ্ধন্তি ইমিনা তুল্যাধিকৰণং. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.

একঞ্জলিকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

১০. খোমদাযকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

নগৰে বন্ধুমতিযাতিআদিকং আযস্মতো খোমদাযকত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে একস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো ৱযপ্পত্তো সাসনে অভিপ্পসন্নো ৰতনত্তযমামকো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা পসন্নমানসো খোমদুস্সেন পূজং অকাসি. সো তদেৱ মূলং কত্ৱা যাৱজীৱং পুঞ্ঞানি কত্ৱা ততো দেৱলোকে নিব্বত্তো. ছসু দেৱেসু অপৰাপৰং দিব্বসুখং অনুভৱিত্ৱা ততো চৱিত্ৱা মনুস্সলোকে চক্কৱত্তিআদিঅনেকৱিধমনুস্সসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা পৰিপাকগতে পুঞ্ঞসম্ভাৰে ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কুলগেহে নিব্বত্তো ৱযপ্পত্তো সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. কতপুঞ্ঞনামেন খোমদাযকত্থেৰোতি পাকটো.

১৮৪. সো অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো পুব্বচৰিতাপদানং দস্সেন্তো নগৰে বন্ধুমতিযাতিআদিমাহ. তত্থ বন্ধু ৱুচ্চতি ঞাতকো, তে বন্ধূ যস্মিং নগৰে অঞ্ঞমঞ্ঞং সঙ্ঘটিতা ৱসন্তি, তং নগৰং ‘‘বন্ধুমতী’’তি ৱুচ্চতি. ৰোপেমি বীজসম্পদন্তি দানসীলাদিপুঞ্ঞবীজসম্পত্তিং ৰোপেমি পট্ঠপেমীতি অত্থো.

খোমদাযকত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.

ততিযস্স সুভূতিৱগ্গস্স ৱণ্ণনা সমত্তা.

চতুভাণৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.