৩-৭. অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা

পদুমুত্তৰসম্বুদ্ধন্তিআদিকং আযস্মতো অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞত্থেৰস্স অপদানং. অযং কিৰ পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে হংসৱতীনগৰে গহপতিমহাসালকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্ৱা একদিৱসং সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুণন্তো সত্থাৰং একং ভিক্খুং অত্তনো সাসনে পঠমং পটিৱিদ্ধধম্মৰত্তঞ্ঞূনং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৱা সযম্পি তং ঠানন্তৰং পত্থেন্তো সতসহস্সভিক্খুপৰিৱাৰস্স ভগৱতো সত্তাহং মহাদানং পৱত্তেত্ৱা পণিধানং অকাসি. সত্থাপিস্স অনন্তৰাযতং দিস্ৱা ভাৱিনিং সম্পত্তিং ব্যাকাসি. সো যাৱজীৱং পুঞ্ঞানি কৰোন্তো সত্থৰি পৰিনিব্বুতে চেতিযে পতিট্ঠাপিযমানে অন্তোচেতিযে ৰতনঘৰং কাৰাপেসি, চেতিযং পৰিৱাৰেত্ৱা সহস্সৰতনগ্ঘিকানি চ কাৰেসি.

সো এৱং পুঞ্ঞানি কত্ৱা ততো চৱিত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে মহাকালো নাম কুটুম্বিকো হুত্ৱা অট্ঠকৰীসমত্তে খেত্তে সালিগব্ভং ফালেত্ৱা গহিতসালিতণ্ডুলেহি অসম্ভিন্নখীৰপাযাসং সম্পাদেত্ৱা তত্থ মধুসপ্পিসক্কৰাদযো পক্খিপিত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখস্স সঙ্ঘস্স অদাসি. সালিগব্ভং ফালেত্ৱা গহিতগহিতট্ঠানং পুন পূৰতি. পুথুককালে পুথুকগ্গং নাম অদাসি. লাযনে লাযনগ্গং, ৱেণিকৰণে ৱেণগ্গং, কলাপাদিকৰণে কলাপগ্গং, খলগ্গং, ভণ্ডগ্গং, মিনগ্গং কোট্ঠগ্গন্তি এৱং একসস্সে নৱ ৱাৰে অগ্গদানং অদাসি, তম্পি সস্সং অতিৰেকতৰং সম্পন্নং অহোসি.

এৱং যাৱজীৱং পুঞ্ঞানি কত্ৱা ততো চুতো দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ সংসৰন্তো অম্হাকং ভগৱতো উপ্পত্তিতো পুৰেতৰমেৱ কপিলৱত্থুনগৰস্স অৱিদূৰে দোণৱত্থুনামকে ব্ৰাহ্মণগামে ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে নিব্বত্তি. তস্স কোণ্ডঞ্ঞোতি গোত্ততো আগতং নামং অহোসি. সো ৱযপ্পত্তো তযো ৱেদে উগ্গহেত্ৱা লক্খণমন্তেসু চ পাৰং অগমাসি. তেন সমযেন অম্হাকং বোধিসত্তো তুসিতপুৰতো চৱিত্ৱা কপিলৱত্থুপুৰে সুদ্ধোদনমহাৰাজস্স গেহে নিব্বত্তি. তস্স নামগ্গহণদিৱসে অট্ঠুত্তৰসতেসু ব্ৰাহ্মণেসু উপনীতেসু যে অট্ঠ ব্ৰাহ্মণা লক্খণপৰিগ্গহণত্থং মহাতলং উপনীতা. সো তেসু সব্বনৱকো হুত্ৱা মহাপুৰিসস্স লক্খণনিপ্ফত্তিং দিস্ৱা ‘‘একংসেন অযং বুদ্ধো ভৱিস্সতী’’তি নিট্ঠং গন্ত্ৱা মহাসত্তস্স অভিনিক্খমনং উদিক্খন্তো ৱিচৰতি.

বোধিসত্তোপি খো মহতা পৰিৱাৰেন ৱড্ঢমানো অনুক্কমেন ৱুদ্ধিপ্পত্তো ঞাণপৰিপাকং গন্ত্ৱা একূনতিংসতিমে ৱস্সে মহাভিনিক্খমনং নিক্খমন্তো অনোমানদীতীৰে পব্বজিত্ৱা অনুক্কমেন উৰুৱেলং গন্ত্ৱা পধানং পদহি. তদা কোণ্ডঞ্ঞো মাণৱো মহাসত্তস্স পব্বজিতভাৱং সুত্ৱা লক্খণপৰিগ্গাহকব্ৰাহ্মণানং পুত্তেহি ৱপ্পমাণৱাদীহি সদ্ধিং অত্তপঞ্চমো পব্বজিত্ৱা অনুক্কমেন বোধিসত্তস্স সন্তিকং উপসঙ্কমিত্ৱা ছব্বস্সানি তং উপট্ঠহন্তো তস্স ওড়াৰিকাহাৰপৰিভোগেন নিব্বিন্নো অপক্কমিত্ৱা ইসিপতনং অগমাসি. অথ খো বোধিসত্তো ওড়াৰিকাহাৰপৰিভোগেন লদ্ধকাযবলো ৱেসাখপুণ্ণমাযং বোধিৰুক্খমূলে অপৰাজিতপল্লঙ্কে নিসিন্নো তিণ্ণং মাৰানং মত্থকং মদ্দিত্ৱা অভিসম্বুদ্ধো হুত্ৱা সত্তসত্তাহং বোধিমণ্ডেযেৱ ৱীতিনামেত্ৱা পঞ্চৱগ্গিযানং ঞাণপৰিপাকং ঞত্ৱা আসাড়্হীপুণ্ণমাযং ইসিপতনং গন্ত্ৱা তেসং ধম্মচক্কপৱত্তনসুত্তন্তং (মহাৱ. ১৩ আদযো; সং. নি. ৫.১০৮১) কথেসি. দেসনাপৰিযোসানে কোণ্ডঞ্ঞত্থেৰো অট্ঠাৰসহি ব্ৰহ্মকোটীহি সদ্ধিং সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠাসি. অথ পঞ্চমিযং পক্খস্স অনত্তলক্খণসুত্তন্তদেসনায (মহাৱ. ২০ আদযো; সং. নি. ৩.৫৯) অৰহত্তং সচ্ছাকাসি.

৫৯৬. এৱং সো অৰহত্তং পত্ৱা ‘‘কিং কম্মং কত্ৱা অহং লোকুত্তৰসুখং অধিগতোম্হী’’তি উপধাৰেন্তো অত্তনো পুব্বকম্মং পচ্চক্খতো ঞত্ৱা সোমনস্সৱসেন পুব্বচৰিতাপদানং উদানৱসেন দস্সেন্তো পদুমুত্তৰসম্বুদ্ধন্তিআদিমাহ. তস্সত্থো হেট্ঠা ৱুত্তোযেৱ. লোকজেট্ঠং ৱিনাযকন্তি সকলস্স সত্তলোকস্স জেট্ঠং পধানন্তি অত্থো. ৱিসেসেন ৱেনেয্যসত্তে সংসাৰসাগৰস্স পৰতীৰং অমতমহানিব্বানং নেতি সম্পাপেতীতি ৱিনাযকো, তং ৱিনাযকং. বুদ্ধভূমিমনুপ্পত্তন্তি বুদ্ধস্স ভূমি পতিট্ঠানট্ঠানন্তি বুদ্ধভূমি, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং, তং অনুপ্পত্তো পটিৱিদ্ধোতি বুদ্ধভূমিমনুপ্পত্তো, তং বুদ্ধভূমিমনুপ্পত্তং, সব্বঞ্ঞুতপ্পত্তং বুদ্ধভূতন্তি অত্থো. পঠমং অদ্দসং অহন্তি পঠমং ৱেসাখপুণ্ণমিযা ৰত্তিযা পচ্চূসসমযে বুদ্ধভূতং পদুমুত্তৰসম্বুদ্ধং অহং অদ্দক্খিন্তি অত্থো.

৫৯৭. যাৱতা বোধিযা মূলেতি যত্তকা বোধিৰুক্খসমীপে যক্খা সমাগতা ৰাসিভূতা সম্বুদ্ধং বুদ্ধভূতং তং বুদ্ধং পঞ্জলীকতা দসঙ্গুলিসমোধানং অঞ্জলিপুটং সিৰসি ঠপেত্ৱা ৱন্দন্তি নমস্সন্তীতি সম্বন্ধো.

৫৯৮. সব্বে দেৱা তুট্ঠমনাতি বুদ্ধভূতট্ঠানং আগতা তে সব্বে দেৱা তুট্ঠচিত্তা আকাসে সঞ্চৰন্তীতি সম্বন্ধো. অন্ধকাৰতমোনুদোতি অতিৱিয অন্ধকাৰং মোহং নুদো খেপনো অযং বুদ্ধো অনুপ্পত্তোতি অত্থো.

৫৯৯. তেসং হাসপৰেতানন্তি হাসেহি পীতিসোমনস্সেহি সমন্নাগতানং তেসং দেৱানং মহানাদো মহাঘোসো অৱত্তথ পৱত্ততি, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে কিলেসে সংকিলেসে ধম্মে ঝাপযিস্সামাতি সম্বন্ধো.

৬০০. দেৱানং গিৰমঞ্ঞাযাতি ৱাচায থুতিৱচনেন সহ উদীৰিতং দেৱানং সদ্দং জানিত্ৱা হট্ঠো হট্ঠেন চিত্তেন সোমনস্সসহগতেন চিত্তেন আদিভিক্খং পঠমং আহাৰং বুদ্ধভূতস্স অহং অদাসিন্তি সম্বন্ধো.

৬০২. সত্তাহং অভিনিক্খম্মাতি মহাভিনিক্খমনং নিক্খমিত্ৱা সত্তাহং পধানং কত্ৱা সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণপদট্ঠানং অৰহত্তমগ্গঞাণসঙ্খাতং বোধিং অজ্ঝগমং অধিগঞ্ছিং অহন্তি অত্থো. ইদং মে পঠমং ভত্তন্তি ইদং ভত্তং সৰীৰযাপনং ব্ৰহ্মচাৰিস্স উত্তমচাৰিস্স মে ময্হং ইমিনা দেৱপুত্তেন পঠমং দিন্নং অহোসীতি অত্থো.

৬০৩. তুসিতা হি ইধাগন্ত্ৱাতি তুসিতভৱনতো ইধ মনুস্সলোকে আগন্ত্ৱা যো দেৱপুত্তো মে মম ভিক্খং উপানযি অদাসি, তং দেৱপুত্তং কিত্তযিস্সামি কথেস্সামি পাকটং কৰিস্সামি. ভাসতো ভাসন্তস্স মম ৱচনং সুণাথাতি সম্বন্ধো. ইতো পৰং অনুত্তানপদমেৱ ৱণ্ণযিস্সাম.

৬০৭. তিদসাতি তাৱতিংসভৱনা. অগাৰাতি অত্তনো উপ্পন্নব্ৰাহ্মণগেহতো নিক্খমিত্ৱা পব্বজিত্ৱা ছ সংৱচ্ছৰানি দুক্কৰকাৰিকং কৰোন্তেন বোধিসত্তেন সহ ৱসিস্সতীতি সম্বন্ধো.

৬০৮. ততো সত্তমকে ৱস্সেতি ততো পব্বজিতকালতো পট্ঠায সত্তমে সংৱচ্ছৰে. বুদ্ধো সচ্চং কথেস্সতীতি ছব্বস্সানি দুক্কৰকাৰিকং কত্ৱা সত্তমসংৱচ্ছৰে বুদ্ধো হুত্ৱা বাৰাণসিযং ইসিপতনে মিগদাযে ধম্মচক্কপৱত্তনসুত্তন্তদেসনায দুক্খসমুদযনিৰোধমগ্গসচ্চসঙ্খাতং চতুসচ্চং কথেস্সতীতি অত্থো. কোণ্ডঞ্ঞো নাম নামেনাতি নামেন গোত্তনামৱসেন কোণ্ডঞ্ঞো নাম. পঠমং সচ্ছিকাহিতীতি পঞ্চৱগ্গিযানমন্তৰে পঠমং আদিতো এৱ সোতাপত্তিমগ্গঞাণং সচ্ছিকাহিতি পচ্চক্খং কৰিস্সতীতি অত্থো.

৬০৯. নিক্খন্তেনানুপব্বজিন্তি নিক্খন্তেন বোধিসত্তেন সহ নিক্খমিত্ৱা অনুপব্বজিন্তি অত্থো. তথা অনুপব্বজিত্ৱা মযা পধানং ৱীৰিযং সুকতং সুট্ঠু কতং দড়্হং কত্ৱা কতন্তি অত্থো. কিলেসে ঝাপনত্থাযাতি কিলেসে সোসনত্থায ৱিদ্ধংসনত্থায অনগাৰিযং অগাৰস্স অহিতং কসিৱণিজ্জাদিকম্মৱিৰহিতং সাসনং পব্বজিং পটিপজ্জিন্তি অত্থো.

৬১০. অভিগন্ত্ৱান সব্বঞ্ঞূতি সব্বং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং ৱা সঙ্খাৰৱিকাৰলক্খণনিব্বানপঞ্ঞত্তিসঙ্খাতং ঞেয্যং ৱা জানন্তো দেৱেহি সহ ৱত্তমানে সত্ত লোকে বুদ্ধো মিগাৰঞ্ঞং মিগদায ৱিহাৰং অভিগন্ত্ৱা উপসঙ্কমিত্ৱা মে মযা সচ্ছিকতেন ইমিনা সোতাপত্তিমগ্গঞাণেন অমতভেৰিং অমতমহানিব্বানভেৰিং অহৰি পহৰি দস্সেসীতি অত্থো.

৬১১. সো দানীতি সো অহং পঠমং সোতাপন্নো ইদানি অৰহত্তমগ্গঞাণেন অমতং সন্তং ৱূপসন্তসভাৱং পদং পজ্জিতব্বং পাপুণিতব্বং, অনুত্তৰং উত্তৰৱিৰহিতং নিব্বানং পত্তো অধিগতোতি অত্থো. সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞাযাতি কামাসৱাদযো সব্বে আসৱে পৰিঞ্ঞায পহানপৰিঞ্ঞায পজহিত্ৱা অনাসৱো নিক্কিলেসো ৱিহৰামি ইৰিযাপথৱিহাৰেন ৱাসং কপ্পেমি. পটিসম্ভিদা চতস্সোত্যাদযো গাথাযো ৱুত্তত্থাযেৱ.

অথ নং সত্থা অপৰভাগে জেতৱনমহাৱিহাৰে ভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে পঞ্ঞত্তৱৰবুদ্ধাসনে নিসিন্নো পঠমং পটিৱিদ্ধধম্মভাৱং দীপেন্তো ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং ৰত্তঞ্ঞূনং যদিদং অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞো’’তি (অ. নি. ১.১৮৮) এতদগ্গে ঠপেসি. সো দ্ৱীহি অগ্গসাৱকেহি অত্তনি কৰিযমানং পৰমনিপচ্চকাৰং, গামন্তসেনাসনে আকিণ্ণৱিহাৰঞ্চ পৰিহৰিতুকামো, ৱিৱেকাভিৰতিযা ৱিহৰিতুকামো চ অত্তনো সন্তিকং উপগতানং গহট্ঠপব্বজিতানং পটিসন্থাৰকৰণম্পি পপঞ্চং মঞ্ঞমানো সত্থাৰং আপুচ্ছিত্ৱা হিমৱন্তং পৱিসিত্ৱা ছদ্দন্তেহি নাগেহি উপট্ঠিযমানো ছদ্দন্তদহতীৰে দ্ৱাদস ৱস্সানি ৱসি. এৱং তত্থ ৱসন্তং থেৰং একদিৱসং সক্কো দেৱৰাজা উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা ঠিতো এৱমাহ ‘‘সাধু মে, ভন্তে, অয্যো ধম্মং দেসেতূ’’তি. থেৰো তস্স চতুসচ্চগব্ভং তিলক্খণাহতং সুঞ্ঞতাপটিসংযুত্তং নানানযৱিচিত্তং অমতোগধং বুদ্ধলীলায ধম্মং দেসেসি. তং সুত্ৱা সক্কো অত্তনো পসাদং পৱেদেন্তো –

‘‘এস ভিয্যো পসীদামি, সুত্ৱা ধম্মং মহাৰসং;

ৱিৰাগো দেসিতো ধম্মো, অনুপাদায সব্বসো’’তি. (থেৰগা. ৬৭৩) –

থুতিং অকাসি. থেৰো ছদ্দন্তদহতীৰে দ্ৱাদস ৱস্সানি ৱসিত্ৱা উপকট্ঠে পৰিনিব্বানে সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা পৰিনিব্বানং অনুজানাপেত্ৱা তত্থেৱ গন্ত্ৱা পৰিনিব্বাযীতি.

অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.