৩-৯. খদিৰৱনিযত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা
গঙ্গা ভাগীৰথী নামাতিআদিকং আযস্মতো খদিৰৱনিযত্থেৰস্স অপদানং. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে হংসৱতীনগৰে তিত্থনাৱিককুলে নিব্বত্তিত্ৱা মহাগঙ্গায পযাগতিত্থে তিত্থনাৱায কম্মং কৰোন্তো একদিৱসং সসাৱকসঙ্ঘং ভগৱন্তং গঙ্গাতীৰং উপগতং দিস্ৱা পসন্নমানসো নাৱাসঙ্ঘাটং যোজেত্ৱা মহন্তেন পূজাসক্কাৰেন পৰতীৰং পাপেত্ৱা অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং সত্থাৰা আৰঞ্ঞকানং ভিক্খূনং অগ্গট্ঠানে ঠপিযমানং দিস্ৱা তং ঠানন্তৰং পত্থেত্ৱা ভগৱতো ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ মহাদানং পৱত্তেত্ৱা পণিধানং অকাসি. ভগৱা তস্স পত্থনায অৱঞ্ঝভাৱং ব্যাকাসি.
সো ততো পট্ঠায পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো উভযসম্পত্তিযো অনুভৱিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে মগধৰট্ঠে নালকগামে ৰূপসাৰিযা নাম ব্ৰাহ্মণিযা কুচ্ছিম্হি নিব্বত্তি. তং ৱযপ্পত্তং মাতাপিতৰো ঘৰবন্ধনেন বন্ধিতুকামা হুত্ৱা তস্স আৰোচেসুং. সো সাৰিপুত্তত্থেৰস্স পব্বজিতভাৱং সুত্ৱা ‘‘ময্হং জেট্ঠভাতা অয্যো উপতিস্সো ইমং ৱিভৱং ছড্ডেত্ৱা পব্বজিতো, তেন ৱন্তং খেড়পিণ্ডং কথাহং অনুভৱিস্সামী’’তি জাতসংৱেগো পাসং অনুপগচ্ছমানমিগো ৱিয ঞাতকে ৱঞ্চেত্ৱা হেতুসম্পত্তিযা চোদিযমানো ভিক্খূনং সন্তিকং গন্ত্ৱা ধম্মসেনাপতিনো কনিট্ঠভাৱং নিৱেদেত্ৱা অত্তনো পব্বজ্জায ছন্দং আৰোচেসি. ভিক্খূ তং পব্বাজেত্ৱা পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সং উপসম্পাদেত্ৱা কম্মট্ঠানে নিযোজেসুং. সো কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা খদিৰৱনং পৱিসিত্ৱা ৱিস্সমন্তো ঘটেন্তো ৱাযমন্তো ঞাণস্স পৰিপাকং গতত্তা নচিৰস্সেৱ ছড়ভিঞ্ঞো অৰহা অহোসি. সো অৰহা হুত্ৱা সত্থাৰং ধম্মসেনাপতিঞ্চ ৱন্দিতুং সেনাসনং সংসামেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায নিক্খমিত্ৱা অনুপুব্বেন সাৱত্থিং পত্ৱা জেতৱনং পৱিসিত্ৱা সত্থাৰং ধম্মসেনাপতিঞ্চ ৱন্দিত্ৱা কতিপাহং জেতৱনে ৱিহাসি. অথ নং সত্থা অৰিযগণমজ্ঝে নিসিন্নো আৰঞ্ঞকানং ভিক্খূনং অগ্গট্ঠানে ঠপেসি – ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং আৰঞ্ঞকানং যদিদং ৰেৱতো’’তি (অ. নি. ১.১৯৮, ২০৩).
৬২৮. এৱং এতদগ্গট্ঠানং পত্ৱা অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা পীতিসোমনস্সৱসেন পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো গঙ্গা ভাগীৰথীতিআদিমাহ. তত্থ গঙ্গাতি গাযমানা ঘোসং কুৰুমানা গচ্ছতীতি গঙ্গা. অথ ৱা গো ৱুচ্চতি পথৱী, তস্মিং গতা পৱত্তাতি গঙ্গা. অনোতত্তদহং তিক্খত্তুং পদক্খিণং কত্ৱা গতট্ঠানে আৱট্টগঙ্গাতি চ পব্বতমত্থকেন গতট্ঠানে বহলগঙ্গাতি চ তিৰচ্ছানপব্বতং ৱিজ্ঝিত্ৱা গতট্ঠানে উমঙ্গগঙ্গাতি চ ততো বহলপব্বতং পহৰিত্ৱা পঞ্চযোজনং আকাসেন গতট্ঠানে আকাসগঙ্গাতি চ তস্সা পতিতট্ঠানং ভিন্দিত্ৱা জাতং পঞ্চ যোজনং পোক্খৰণীকূলং ভিন্দিত্ৱা তত্থ পন পঞ্চঙ্গুলি ৱিয পঞ্চ ধাৰা হুত্ৱা গঙ্গা যমুনা সৰভূ মহী অচিৰৱতীতি পঞ্চ নামা হুত্ৱা জম্বুদীপং পঞ্চ ভাগং পঞ্চ কোট্ঠাসং কত্ৱা পঞ্চ ভাগে পঞ্চ কোট্ঠাসে ইতা গতা পৱত্তাতি ভাগীৰথী. গঙ্গা চ সা ভাগীৰথী চেতি গঙ্গাভাগীৰথী. ‘‘ভাগীৰথী গঙ্গা’’তি ৱত্তব্বে গাথাবন্ধসুখত্থং পুব্বচৰিযৱসেন ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং. হিমৱন্তা পভাৱিতাতি সত্তে হিংসতি সীতেন হনতি মথেতি আলোড়েতীতি হিমো, হিমো অস্স অত্থীতি হিমৱা, ততো হিমৱন্ততো পট্ঠায পভাৱিতা পৱত্তা সন্দমানাতি হিমৱন্তপভাৱিতা. কুতিত্থে নাৱিকো আসিন্তি তস্সা গঙ্গায চণ্ডসোতসমাপন্নে ৱিসমতিত্থে কেৱট্টকুলে উপ্পন্নো নাৱিকো আসিং অহোসিন্তি অত্থো. ওৰিমে চ তৰিং অহন্তি সম্পত্তসম্পত্তমনুস্সে পাৰিমা তীৰা ওৰিমং তীৰং অহং তৰিং তাৰেসিন্তি অত্থো.
৬২৯. পদুমুত্তৰো নাযকোতি দ্ৱিপদানং উত্তমো সত্তে নিব্বানং নাযকো পাপনকো পদুমুত্তৰবুদ্ধো মম পুঞ্ঞসম্পত্তিং নিপ্ফাদেন্তো. ৱসীসতসহস্সেহি খীণাসৱসতসহস্সেহি গঙ্গাসোতং তৰিতুং তিত্থং পত্তোতি সম্বন্ধো.
৬৩০. বহূ নাৱা সমানেত্ৱাতি সম্পত্তং তং সম্মাসম্বুদ্ধং দিস্ৱা ৱড্ঢকীহি সুট্ঠু সঙ্খতং কতং নিপ্ফাদিতং বহূ নাৱাযো সমানেত্ৱা দ্ৱে দ্ৱে নাৱাযো একতো কত্ৱা তস্সা নাৱায উপৰি মণ্ডপছদনং কত্ৱা নৰাসভং পদুমুত্তৰসম্বুদ্ধং পটিমানিং পূজেসিন্তি অত্থো.
৬৩১. আগন্ত্ৱান চ সম্বুদ্ধোতি এৱং সঙ্ঘটিতায নাৱায তত্থ আগন্ত্ৱান তঞ্চ নাৱকং নাৱমুত্তমং আৰুহীতি সম্বন্ধো. ৱাৰিমজ্ঝে ঠিতো সত্থাতি নাৱমাৰূড়্হো সত্থা গঙ্গাজলমজ্ঝে ঠিতো সমানো ইমা সোমনস্সপটিসংযুত্তগাথা অভাসথ কথেসীতি সম্বন্ধো.
৬৩২. যো সো তাৰেসি সম্বুদ্ধন্তি যো সো নাৱিকো গঙ্গাসোতায সম্বুদ্ধং অতাৰেসি. সঙ্ঘঞ্চাপি অনাসৱন্তি ন কেৱলমেৱ সম্বুদ্ধং তাৰেসি, অনাসৱং নিক্কিলেসং সঙ্ঘঞ্চাপি তাৰেসীতি অত্থো. তেন চিত্তপসাদেনাতি তেন নাৱাপাজনকালে উপ্পন্নেন সোমনস্সসহগতচিত্তপসাদেন দেৱলোকে ছসু কামসগ্গেসু ৰমিস্সতি দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱিস্সতীতি অত্থো.
৬৩৩. নিব্বত্তিস্সতি তে ব্যম্হন্তি দেৱলোকে উপ্পন্নস্স তে তুয্হং ব্যম্হং ৱিমানং সুকতং সুট্ঠু নিব্বত্তং নাৱসণ্ঠিতং নাৱাসণ্ঠানং নিব্বত্তিস্সতি পাতুভৱিস্সতীতি অত্থো. আকাসে পুপ্ফছদনন্তি নাৱায উপৰিমণ্ডপকতকম্মস্স নিস্সন্দেন সব্বদা গতগতট্ঠানে আকাসে পুপ্ফছদনং ধাৰযিস্সতীতি সম্বন্ধো.
৬৩৪. অট্ঠপঞ্ঞাসকপ্পম্হীতি ইতো পুঞ্ঞকৰণকালতো পট্ঠায অট্ঠপণ্ণাসকপ্পং অতিক্কমিত্ৱা নামেন তাৰকো নাম চক্কৱত্তী খত্তিযো চাতুৰন্তো চতূসু দীপেসু ইস্সৰো ৱিজিতাৱী জিতৱন্তো ভৱিস্সতীতি সম্বন্ধো. সেসগাথা উত্তানত্থাৱ.
৬৩৭. ৰেৱতো নাম নামেনাতি ৰেৱতীনক্খত্তেন জাতত্তা ‘‘ৰেৱতো’’তি লদ্ধনামো ব্ৰহ্মবন্ধু ব্ৰাহ্মণপুত্তভূতো ভৱিস্সতি ব্ৰাহ্মণকুলে উপ্পজ্জিস্সতীতি অত্থো.
৬৩৯. নিব্বাযিস্সতিনাসৱোতি নিক্কিলেসো খন্ধপৰিনিব্বানেন নিব্বাযিস্সতি.
৬৪০. ৱীৰিযং মে ধুৰধোৰয্হন্তি এৱং পদুমুত্তৰেন ভগৱতা ব্যাকতো অহং কমেন পাৰমিতাকোটিং পত্ৱা মে ময্হং ৱীৰিযং অসিথিলৱীৰিযং ধুৰধোৰয্হং ধুৰৱাহং ধুৰাধাৰং যোগেহি খেমস্স নিব্ভযস্স নিব্বানস্স অধিৱাহনং আৱহনং অহোসীতি অত্থো. ধাৰেমি অন্তিমং দেহন্তি ইদানাহং সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে পৰিযোসানসৰীৰং ধাৰেমীতি সম্বন্ধো.
সো অপৰভাগে অত্তনো জাতগামং গন্ত্ৱা ‘‘চালা, উপচালা, সীসূপচালা’’তি তিস্সন্নং ভগিনীনং পুত্তে ‘‘চালা, উপচালা, সীসূপচালা’’তি তযো ভাগিনেয্যে আনেত্ৱা পব্বাজেত্ৱা কম্মট্ঠানে নিযোজেসি. তে কম্মট্ঠানং অনুযুত্তা ৱিহৰিংসু.
তস্মিঞ্চ সমযে থেৰস্স কোচিদেৱ আবাধো উপ্পন্নো, তং সুত্ৱা সাৰিপুত্তত্থেৰো – ‘‘ৰেৱতস্স গিলানপুচ্ছনং অধিগমপুচ্ছনঞ্চ কৰিস্সামী’’তি উপগঞ্ছি. ৰেৱতত্থেৰো ধম্মসেনাপতিং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং দিস্ৱা তেসং সামণেৰানং সতুপ্পাদৱসেন ওৱদিযমানো চালেতিগাথং অভাসিত্থ. তত্থ চালে উপচালে সীসূপচালেতি তেসং আলপনং. চালা, উপচালা, সীসূপচালাতি হি ইত্থিলিঙ্গৱসেন লদ্ধনামা তযো দাৰকা পব্বজিতাপি তথা ৱোহৰিয্যন্তি. ‘‘চালী, উপচালী, সীসূপচালীতি তেসং নামানী’’তি চ ৱদন্তি. যদত্থং ‘‘চালে’’তিআদিনা আমন্তনং কতং, তং দস্সেন্তো ‘‘পতিস্সতা নু খো ৱিহৰথা’’তি ৱত্ৱা তত্থ কাৰণং আহ – ‘‘আগতো ৱো ৱালং ৱিয ৱেধী’’তি. পতিস্সতাতি পতিস্সতিকা. খোতি অৱধাৰণে. আগতোতি আগঞ্ছি. ৱোতি তুম্হাকং. ৱালং ৱিয ৱেধীতি ৱালৱেধি ৱিয. অযঞ্হেত্থ সঙ্খেপত্থো – তিক্খজৱননিব্বেধিকপঞ্ঞতায ৱালৱেধিৰূপো সত্থুকপ্পো তুম্হাকং মাতুলত্থেৰো আগতো, তস্মা সমণসঞ্ঞং উপট্ঠপেত্ৱা সতিসম্পজঞ্ঞযুত্তা এৱ হুত্ৱা ৱিহৰথ, যথাধিগতে ৱিহাৰে অপ্পমত্তা ভৱথাতি.
তং সুত্ৱা তে সামণেৰা ধম্মসেনাপতিস্স পচ্চুগ্গমনাদিৱত্তং কত্ৱা উভিন্নং মাতুলত্থেৰানং পটিসন্থাৰৱেলাযং নাতিদূৰে সমাধিং সমাপজ্জিত্ৱা নিসীদিংসু. ধম্মসেনাপতি ৰেৱতত্থেৰেন সদ্ধিং পটিসন্থাৰং কত্ৱা উট্ঠাযাসনা তে সামণেৰে উপসঙ্কমি. তে তথা কালপৰিচ্ছেদস্স কতত্তা থেৰে উপসঙ্কমন্তে উট্ঠহিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা অট্ঠংসু. থেৰো – ‘‘কতৰকতৰৱিহাৰেন ৱিহৰথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা তেহি ‘‘ইমায ইমাযা’’তি ৱুত্তে দাৰকেপি এৱং ৱিনেন্তো – ‘‘ময্হং ভাতিকো সচ্চৱাদী ৱত ধম্মস্স অনুধম্মচাৰি’’ন্তি থেৰং পসংসন্তো পক্কামি. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
খদিৰৱনিযত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.