৩. নিৰোধসচ্চনিদ্দেসৱণ্ণনা
২০৪. নিৰোধসচ্চনিদ্দেসে যো তস্সাযেৱ তণ্হাযাতি এত্থ ‘যো তস্সেৱ দুক্খস্সা’তি ৱত্তব্বে যস্মা সমুদযনিৰোধেনেৱ দুক্খং নিৰুজ্ঝতি নো অঞ্ঞথা, যথাহ –
‘‘যথাপি মূলে অনুপদ্দৱে দড়্হে,
ছিন্নোপি ৰুক্খো পুনৰেৱ ৰূহতি;
এৱম্পি তণ্হানুসযে অনূহতে,
নিব্বত্ততি দুক্খমিদং পুনপ্পুন’’ন্তি. (ধ. প. ৩৩৮);
তস্মা তং দুক্খনিৰোধং দস্সেন্তো সমুদযনিৰোধেন দস্সেতুং এৱমাহ. সীহসমানৱুত্তিনো হি তথাগতা. তে দুক্খং নিৰোধেন্তা দুক্খনিৰোধঞ্চ দস্সেন্তা হেতুম্হি পটিপজ্জন্তি, ন ফলে. সুৱানৱুত্তিনো পন অঞ্ঞতিত্থিযা. তে দুক্খং নিৰোধেন্তা দুক্খনিৰোধঞ্চ দস্সেন্তা অত্তকিলমথানুযোগেন চেৱ তস্সেৱ চ দেসনায ফলে পটিপজ্জন্তি, ন হেতুম্হীতি. সীহসমানৱুত্তিতায সত্থা হেতুম্হি পটিপজ্জন্তো যো তস্সাযেৱাতিআদিমাহ.
তত্থ তস্সাযেৱাতি যা সা উপ্পত্তি নিৱেসৱসেন হেট্ঠা পকাসিতা তস্সাযেৱ. অসেসৱিৰাগনিৰোধোতিআদীনি সব্বানি নিব্বানৱেৱচনানেৱ. নিব্বানঞ্হি আগম্ম তণ্হা অসেসা ৱিৰজ্জতি নিৰুজ্ঝতি. তস্মা তং ‘‘তস্সাযেৱ তণ্হায অসেসৱিৰাগনিৰোধো’’তি ৱুচ্চতি. নিব্বানঞ্চ আগম্ম তণ্হা চজিযতি, পটিনিস্সজ্জিযতি, মুচ্চতি, ন অল্লিযতি. তস্মা নিব্বানং ‘‘চাগো পটিনিস্সগ্গো মুত্তি অনালযো’’তি ৱুচ্চতি. একমেৱ হি নিব্বানং. নামানি পনস্স সব্বসঙ্খতানং নামপটিপক্খৱসেন অনেকানি নিব্বানৱেৱচনানেৱ হোন্তি, সেয্যথিদং – অসেসৱিৰাগনিৰোধো, চাগো, পটিনিস্সগ্গো, মুত্তি, অনালযো, ৰাগক্খযো, দোসক্খযো, মোহক্খযো, তণ্হাক্খযো, অনুপ্পাদো, অপ্পৱত্তং, অনিমিত্তং, অপ্পণিহিতং, অনাযূহনং, অপ্পটিসন্ধি, অনুপপত্তি, অগতি, অজাতং, অজৰং, অব্যাধি, অমতং, অসোকং, অপৰিদেৱং, অনুপাযাসং, অসংকিলিট্ঠন্তিআদীনি.
ইদানি মগ্গেন ছিন্নায নিব্বানং আগম্ম অপ্পৱত্তিপত্তাযপি চ তণ্হায যেসু ৱত্থূসু তস্সা উপ্পত্তি দস্সিতা, তত্থেৱ অভাৱং দস্সেতুং সা খো পনেসাতিআদিমাহ. তত্থ যথা পুৰিসো খেত্তে জাতং তিত্তঅলাবুৱল্লিং দিস্ৱা অগ্গতো পট্ঠায মূলং পৰিযেসিত্ৱা ছিন্দেয্য, সা অনুপুব্বেন মিলাযিত্ৱা অপ্পৱত্তিং গচ্ছেয্য. ততো তস্মিং খেত্তে তিত্তঅলাবু নিৰুদ্ধা পহীনাতি ৱুচ্চেয্য. এৱমেৱ খেত্তে তিত্তঅলাবু ৱিয চক্খাদীসু তণ্হা. সা অৰিযমগ্গেন মূলচ্ছিন্না নিব্বানং আগম্ম অপ্পৱত্তিং গচ্ছতি. এৱং গতা পন তেসু ৱত্থূসু খেত্তে তিত্তঅলাবু ৱিয ন পঞ্ঞাযতি. যথা চ অটৱিতো চোৰে আনেত্ৱা নগৰস্স দক্খিণদ্ৱাৰে ঘাতেয্যুং, ততো অটৱিযং চোৰা মতাতি ৱা মাৰিতাতি ৱা ৱুচ্চেয্যুং; এৱমেৱ অটৱিযং চোৰা ৱিয যা চক্খাদীসু তণ্হা, সা দক্খিণদ্ৱাৰে চোৰা ৱিয নিব্বানং আগম্ম নিৰুদ্ধত্তা নিব্বানে নিৰুদ্ধা. এৱং নিৰুদ্ধা পন তেসু ৱত্থূসু অটৱিযং চোৰা ৱিয ন পঞ্ঞাযতি. তেনস্সা তত্থেৱ নিৰোধং দস্সেন্তো ‘‘চক্খুং লোকে পিযৰূপং সাতৰূপং, এত্থেসা তণ্হা পহীযমানা পহীযতি, এত্থ নিৰুজ্ঝমানা নিৰুজ্ঝতী’’তিআদিমাহ. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
নিৰোধসচ্চনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.