৩. ৱিপাকত্তিকৱণ্ণনা
১-২৩. ৱিপাকত্তিকে ৱিপাকং ধম্মং পটিচ্চ ৱিপাকো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযাতি যে হেতুপচ্চযে তেৰস ৱাৰা ৱুত্তা, তে সঙ্খিপিত্ৱা গণনায দস্সেতুং হেতুযা তেৰসাতি ৱুত্তং. আৰম্মণে পঞ্চাতিআদীসুপি এসেৱ নযো. এৱমেত্থ তেৰস পঞ্চ নৱ সত্ত তীণি দ্ৱেতি ছ গণনপৰিচ্ছেদা, তেসং ৱসেন পচ্চযসংসন্দনে হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ গণনা ৱেদিতব্বা.
২৪-৫২. পচ্চনীযেপি ৱিপাকং ধম্মং পটিচ্চ ৱিপাকো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযাতি যে নহেতুপচ্চযে দস ৱাৰা ৱুত্তা, তে সঙ্খিপিত্ৱা গণনায দস্সেতুং নহেতুযা দসাতি ৱুত্তং. ন আৰম্মণে পঞ্চাতিআদীসুপি এসেৱ নযো. এৱমেত্থ দস পঞ্চ তেৰস দ্ৱাদস দ্ৱে একং নৱ তীণীতি অট্ঠ গণনপৰিচ্ছেদা, তেসং ৱসেন পচ্চযসংসন্দনে হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱিত্থাৰতো গণনা ৱেদিতব্বা. পাড়ি পন সঙ্খিত্তা, এতেসঞ্ঞেৱ পন লদ্ধগণনৰপৰিচ্ছেদানং ৱাৰানং ৱসেন সংসন্দিত্ৱা অনুলোমপচ্চনীযং পচ্চনীযানুলোমঞ্চ ৱেদিতব্বং.
সহজাতৱাৰো ইমিনাৱ একগতিকো. পচ্চযনিস্সযসংসট্ঠসম্পযুত্তৱাৰা যথাপাড়িমেৱ নিয্যন্তি.
৯২. পঞ্হাৱাৰে কুসলাকুসলে নিৰুদ্ধেতি এতস্মিং ৱিপস্সনাৱসেন পৱত্তে কুসলে সাৰজ্জনাদিৱসেন পৱত্তে অকুসলে চ নিৰুদ্ধে. ৱিপাকো তদাৰম্মণতা উপ্পজ্জতীতি কামাৱচৰৱিপাকো তদাৰম্মণতায উপ্পজ্জতি. যে পন ‘‘ৱিপস্সনাজৱনানং ৱিচিকিচ্ছুদ্ধচ্চানঞ্চ পৰিযোসানে তদাৰম্মণং নত্থী’’তি ৱদন্তি, তে ইমায তন্তিযা পটিসেধেতব্বা. আকাসানঞ্চাযতনকুসলং ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনস্স কিৰিযস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযোতি অৰহত্তং পত্ৱা অসমাপন্নপুব্বা সমাপত্তিযো পটিলোমতো সমাপজ্জন্তস্স ৱসেনেতং ৱুত্তং. ইমিনা উপাযেন সব্বৱিস্সজ্জনেসু সাধুকং পাড়িং উপপৰিক্খিত্ৱা অত্থো ৱেদিতব্বো.
১২০. হেতুযা সত্ত, আৰম্মণে নৱ, অধিপতিযা দসাতিআদীসুপি সহজাতাধিপতিৱসেন আৰম্মণাধিপতিৱসেন সহজাতনিস্সযৱসেন পুৰেজাতনিস্সযৱসেন অনন্তৰূপনিস্সযৱসেন আৰম্মণূপনিস্সযৱসেন পকতূপনিস্সযৱসেন সহজাতৱিপ্পযুত্তৱসেন পুৰেজাতপচ্ছাজাতৱিপ্পযুত্তৱসেনাতি যত্থ যত্থ যথা যথা যত্তকানি ৱিস্সজ্জনানি লব্ভন্তি, তত্থ তত্থ তথা তথা তানি সব্বানি সল্লক্খেতব্বানি. তথা পচ্চনীযাদীসু অনুলোমৱসেন ৱাৰুদ্ধৰণং, অনুলোমতো লদ্ধৱাৰানং পচ্চনীযতো গণনা, পচ্চযসংসন্দনং, অনুলোমপচ্চনীযে পচ্চনীযানুলোমে চ সুদ্ধিকেসু চেৱ সংসন্দনৱসেন চ পৱত্তেসু হেতুমূলকাদীসু লব্ভমানৱাৰগণনা, অলব্ভমানানং অলব্ভমানতাতি সব্বং হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.
যথা চেত্থ, এৱং ইতো পৰেসুপি তিকদুকেসু. পট্ঠানপকৰণঞ্হি পাড়িতোৱ অনন্তং অপৰিমাণং. তস্স পদপটিপাটিযা অত্থং ৱণ্ণযিস্সামীতি পটিপন্নস্স অতিদীঘাযুকস্সাপি আযু নপ্পহোতি. ন চস্স একদেসং ৱণ্ণেত্ৱা সেসম্হি নযতো দস্সিযমানে ন সক্কা অত্থো জানিতুং, তস্মা ইতো পৰং এত্তকম্পি অৱত্ৱা সেসেসু তিকদুকেসু হেট্ঠা অৱুত্তপ্পকাৰত্তা যং যং অৱস্সং ৱত্তব্বং, তং তদেৱ ৱক্খাম. যং পন অৱত্ৱা গমিস্সাম, তং পাড়িনযেনেৱ ৱেদিতব্বন্তি.
ৱিপাকত্তিকৱণ্ণনা.