৫. সচ্চযমকং
১. পণ্ণত্তিৱাৰৱণ্ণনা
১-৯. ইদানি তেযেৱ মূলযমকে দেসিতে কুসলাদিধম্মে সচ্চৱসেন সঙ্গণ্হিত্ৱা ধাতুযমকানন্তৰং দেসিতস্স সচ্চযমকস্স ৱণ্ণনা হোতি. তত্থাপি হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ পণ্ণত্তিৱাৰাদযো তযো মহাৱাৰা অন্তৰৱাৰাদযো চ অৱসেসপ্পভেদা ৱেদিতব্বা. পণ্ণত্তিৱাৰে পনেত্থ চতুন্নং সচ্চানং ৱসেন পদসোধনৱাৰো, পদসোধনমূলচক্কৱাৰো, সুদ্ধসচ্চৱাৰো, সুদ্ধসচ্চমূলচক্কৱাৰোতি ইমেসু চতূসু ৱাৰেসু যমকগণনা ৱেদিতব্বা.
১০-২৬. পণ্ণত্তিৱাৰনিদ্দেসে পন অৱসেসং দুক্খসচ্চন্তি দুক্খৱেদনায চেৱ তণ্হায চ ৱিনিমুত্তা তেভূমকধম্মা ৱেদিতব্বা. অৱসেসো সমুদযোতি সচ্চৱিভঙ্গে নিদ্দিট্ঠকামাৱচৰকুসলাদিভেদো দুক্খসচ্চস্স পচ্চযো. অৱসেসো নিৰোধোতি তদঙ্গৱিক্খম্ভনসমুচ্ছেদপটিপস্সদ্ধিনিৰোধো চেৱ খণভঙ্গনিৰোধো চ. অৱসেসো মগ্গোতি ‘‘তস্মিং খো পন সমযে পঞ্চঙ্গিকো মগ্গো হোতি, অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, মিচ্ছামগ্গো, জঙ্ঘমগ্গো, সকটমগ্গো’’তি এৱমাদিকো.
পণ্ণত্তিৱাৰৱণ্ণনা.
২. পৱত্তিৱাৰৱণ্ণনা
২৭-১৬৪. পৱত্তিৱাৰে পনেত্থ পচ্চুপ্পন্নকালে পুগ্গলৱাৰস্স অনুলোমনযে ‘‘যস্স দুক্খসচ্চং উপ্পজ্জতি, তস্স সমুদযসচ্চং উপ্পজ্জতি; যস্স ৱা পন সমুদযসচ্চং উপ্পজ্জতি, তস্স দুক্খসচ্চং উপ্পজ্জতী’’তি দুক্খসচ্চমূলকেহি তীহি, সমুদযসচ্চমূলকেহি দ্ৱীহি, নিৰোধসচ্চমূলকেন একেনাতি লব্ভমানঞ্চ অলব্ভমানঞ্চ গহেত্ৱা পাড়িৱসেন ছহি যমকেহি ভৱিতব্বং. তেসু যস্মা নিৰোধস্স নেৱ উপ্পাদো, ন নিৰোধো যুজ্জতি, তস্মা দুক্খসচ্চমূলকানি সমুদযসচ্চমগ্গসচ্চেহি সদ্ধিং দ্ৱে, সমুদযসচ্চমূলকং মগ্গসচ্চেন সদ্ধিং একন্তি তীণি যমকানি আগতানি. তস্স পটিলোমনযেপি ওকাসৱাৰাদীসুপি এসেৱ নযো. এৱমেত্থ সব্বৱাৰেসু তিণ্ণং তিণ্ণং যমকানং ৱসেন যমকগণনা ৱেদিতব্বা. অত্থৱিনিচ্ছযে পনেত্থ ইদং লক্খণং – ইমস্স হি সচ্চযমকস্স পৱত্তিৱাৰে নিৰোধসচ্চং তাৱ ন লব্ভতেৱ. সেসেসু পন তীসু সমুদযসচ্চমগ্গসচ্চানি একন্তেন পৱত্তিযংযেৱ লব্ভন্তি. দুক্খসচ্চং চুতিপটিসন্ধীসুপি পৱত্তেপি লব্ভতি. পচ্চুপ্পন্নাদযো পন তযো কালা চুতিপটিসন্ধীনম্পি পৱত্তিযাপি ৱসেন লব্ভন্তি. এৱমেত্থ যং যং লব্ভতি, তস্স তস্স ৱসেন অত্থৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো.
তত্ৰিদং নযমুখং – সব্বেসং উপপজ্জন্তানন্তি অন্তমসো সুদ্ধাৱাসানম্পি. তেপি হি দুক্খসচ্চেনেৱ উপপজ্জন্তি. তণ্হাৱিপ্পযুত্তচিত্তস্সাতি ইদং দুক্খসচ্চসমুদযসচ্চেসু এককোট্ঠাসস্স উপ্পত্তিদস্সনত্থং ৱুত্তং. তস্মা পঞ্চৱোকাৰৱসেনেৱ গহেতব্বং. চতুৱোকাৰে পন তণ্হাৱিপ্পযুত্তস্স ফলসমাপত্তিচিত্তস্স উপ্পাদক্খণে একম্পি সচ্চং নুপ্পজ্জতি. ইদং ইধ ন গহেতব্বং. তেসং দুক্খসচ্চঞ্চাতি তস্মিঞ্হি খণে তণ্হং ঠপেত্ৱা সেসং দুক্খসচ্চং নাম হোতীতি সন্ধাযেতং ৱুত্তং. মগ্গস্স উপ্পাদক্খণেপি এসেৱ নযো. তত্থ পন ৰূপমেৱ দুক্খসচ্চং নাম. সেসা মগ্গসম্পযুত্তকা ধম্মা সচ্চৱিনিমুত্তা. তেনেৱ কাৰণেন ‘‘অৰূপে মগ্গস্স উপ্পাদক্খণে তেসং মগ্গসচ্চং উপ্পজ্জতি, নো চ তেসং দুক্খসচ্চং উপ্পজ্জতী’’তি ৱুত্তং. সব্বেসং উপপজ্জন্তানং পৱত্তে তণ্হাৱিপ্পযুত্তচিত্তস্স উপ্পাদক্খণে তেসং তত্থাতি তেসং তস্মিং উপপত্তিক্খণে তণ্হাৱিপ্পযুত্তচিত্তুপ্পত্তিক্খণে চাতি এৱমেত্থ খণৱসেন ওকাসো ৱেদিতব্বো. অঞ্ঞেসুপি এৱৰূপেসু এসেৱ নযো. অনভিসমেতাৱীনন্তি চতুসচ্চপটিৱেধসঙ্খাতং অভিসমযং অপ্পত্তসত্তানং. অভিসমেতাৱীনন্তি অভিসমিতসচ্চানন্তি. ইমিনা নযমুখেন সব্বত্থ অত্থৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো.
পৱত্তিৱাৰৱণ্ণনা.
৩. পৰিঞ্ঞাৱাৰৱণ্ণনা
১৬৫-১৭০. পৰিঞ্ঞাৱাৰে পন ঞাতপৰিঞ্ঞা, তীৰণপৰিঞ্ঞা, পহানপৰিঞ্ঞাতি তিস্সোপেত্থ পৰিঞ্ঞাযো লব্ভন্তি. যস্মা চ লোকুত্তৰধম্মেসু পৰিঞ্ঞা নাম নত্থি; তস্মা ইধ দ্ৱে সচ্চানি গহিতানি. তত্থ দুক্খসচ্চং পৰিজানাতীতি ঞাততীৰণপৰিঞ্ঞাৱসেনেৱ ৱুত্তং. সমুদযসচ্চং পজহতীতি ঞাতপহানপৰিঞ্ঞাৱসেন. ইতি ইমাসং পৰিঞ্ঞানং ৱসেন সব্বপদেসু অত্থো ৱেদিতব্বোতি.
পৰিঞ্ঞাৱাৰৱণ্ণনা.
সচ্চযমকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.