৬. ঝানসঙ্কন্তিকথাৱণ্ণনা
৮১৩-৮১৬. ইদানি ঝানসঙ্কন্তিকথা নাম হোতি. তত্থ যেসং ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা দুতিযং ঝানং, ততিযং ঝানং, চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’’তি (সং. নি. ৫.৯২৩-৯৩৪) ইমং পটিপাটিদেসনং নিস্সায ‘‘তস্স তস্স ঝানস্স উপচাৰপ্পৱত্তিং ৱিনাৱ ঝানা ঝানং সঙ্কমতী’’তি লদ্ধি, সেয্যথাপি মহিসাসকানঞ্চেৱ একচ্চানঞ্চ অন্ধকানং; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. অথ নং ‘‘যদি তে দুতিযজ্ঝানূপচাৰং অপ্পত্ৱা উপ্পটিপাটিযা পঠমজ্ঝানা দুতিযজ্ঝানমেৱ সঙ্কমতি, পঠমতো ততিযং, দুতিযতো চতুত্থম্পি সঙ্কমেয্যা’’তি চোদেতুং পঠমা ঝানাতিআদিমাহ. যা পঠমস্সাতিআদি ‘‘যদি পঠমতো অনন্তৰং দুতিযং, দুতিযাদীহি ৱা ততিযাদীনি সমাপজ্জতি, একাৱজ্জনেন সমাপজ্জেয্যা’’তি চোদনত্থং ৱুত্তং. কামে আদীনৱতোতি পঠমং কামে আদীনৱতো মনসি কৰোতো পচ্ছা উপ্পজ্জতি. ঝানক্খণে পনেস নিমিত্তমেৱ মনসি কৰোতি. তঞ্ঞেৱ পঠমন্তি ‘‘যদি পুৰিমজৱনতো পচ্ছিমজৱনং ৱিয অনন্তৰং উপ্পজ্জেয্য, ঠপেত্ৱা পুৰিমপচ্ছিমভাৱং লক্খণতো তঞ্ঞেৱ তং ভৱেয্যা’’তি চোদেতুং পুচ্ছতি. ইমিনা উপাযেন সব্বত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. ৱিৱিচ্চেৱ কামেহীতিআদীহি পটিপাটিযা ঝানানং দেসিতভাৱং দীপেতি, ন অনন্তৰুপ্পত্তিং, তস্মা অসাধকন্তি.
ঝানসঙ্কন্তিকথাৱণ্ণনা.