৭. সত্তমৱগ্গো

১. সঙ্গহিতকথাৱণ্ণনা

৪৭১-৪৭২. ইদানি সঙ্গহিতকথা নাম হোতি. তত্থ যস্মা দামাদীহি বলিবদ্দাদযো ৱিয কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সঙ্গহিতা নাম নত্থি, তস্মা ‘‘নত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সঙ্গহিতা, এৱং সন্তে একৱিধেন ৰূপসঙ্গহোতিআদি নিৰত্থক’’ন্তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি ৰাজগিৰিকানঞ্চেৱ সিদ্ধত্থিকানঞ্চ; তে সন্ধায অঞ্ঞেনত্থেন সঙ্গহভাৱং দস্সেতুং পুচ্ছা সকৱাদিস্স, অত্তনো লদ্ধিৱসেন পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. ইদানি যেনত্থেন সঙ্গহো লব্ভতি, তং দস্সেতুং ননু অত্থি কেচি ধম্মাতিআদি আৰদ্ধং. তং সব্বং হেট্ঠা ৱুত্তনযত্তা উত্তানত্থমেৱ. যা পনেসা পৰৱাদিনা লদ্ধিপতিট্ঠাপনত্থং যথা দামেন ৱাতিআদিকা উপমা আহটা, সকৱাদিনা তং অনভিনন্দিত্ৱা অপ্পটিক্কোসিত্ৱা ‘‘হঞ্চি দামেন ৱা’’তি তস্স লদ্ধি ভিন্নাতি ৱেদিতব্বা. অযঞ্হেত্থ অত্থো – যদি তে দামাদীহি বলিবদ্দাদযো সঙ্গহিতা নাম, অত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সঙ্গহিতাতি.

সঙ্গহিতকথাৱণ্ণনা.

২. সম্পযুত্তকথাৱণ্ণনা

৪৭৩-৪৭৪. ইদানি সম্পযুত্তকথা নাম হোতি. তত্থ যস্মা তিলম্হি তেলং ৱিয ন ৱেদনাদযো সঞ্ঞাদীসু অনুপৱিট্ঠা, তস্মা ‘‘নত্থি কেচি ধম্মা কেহিচি ধম্মেহি সম্পযুত্তা, এৱং সন্তে ঞাণসম্পযুত্তন্তিআদি নিৰত্থকং হোতী’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি ৰাজগিৰিকসিদ্ধত্থিকানঞ্ঞেৱ; তে সন্ধায অঞ্ঞেনেৱত্থেন সম্পযুত্ততং দস্সেতুং পুচ্ছা সকৱাদিস্স, অত্তনো লদ্ধিৱসেন পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. সেসমিধাপি হেট্ঠা ৱুত্তনযত্তা উত্তানত্থমেৱ. যো পনেস পৰৱাদিনা ‘‘যথা তিলম্হি তেল’’ন্তিআদিকো উপমাপঞ্হো আহটো, সো যস্মা ৱেদনাসঞ্ঞানং ৱিয তিলতেলানং লক্খণতো নানত্তৱৱত্থানং নত্থি. সব্বেসুপি হি তিলঅট্ঠিতচেসু তিলোতি ৱোহাৰমত্তং, তেনেৱ তিলং নিব্বত্তেত্ৱা গহিতে পুৰিমসণ্ঠানেন তিলো নাম ন পঞ্ঞাযতি, তস্মা অনাহটসদিসোৱ হোতীতি.

সম্পযুত্তকথাৱণ্ণনা.

৩. চেতসিককথাৱণ্ণনা

৪৭৫-৪৭৭. ইদানি চেতসিককথা নাম হোতি. তত্থ যস্মা ফস্সিকাদযো নাম নত্থি, তস্মা ‘‘চেতসিকেনাপি ন ভৱিতব্বং, ইতি নত্থি চেতসিকো ধম্মো’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি ৰাজগিৰিকসিদ্ধত্থিকানং; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. সহজাতোতি সম্পযুত্তসহজাতং সন্ধায ৱুত্তং. ফস্সিকাতি তাদিসং ৱোহাৰং অপস্সন্তস্স পুচ্ছা পৰৱাদিস্স. কিং ৱোহাৰেন, যথা চিত্তনিস্সিতকোতি চেতসিকো, এৱং সোপি ফস্সনিস্সিতত্তা ফস্সিকোতি ৱুত্তে দোসো নত্থীতি পটিঞ্ঞা সকৱাদিস্স. সেসং উত্তানত্থমেৱাতি.

চেতসিককথাৱণ্ণনা.

৪. দানকথাৱণ্ণনা

৪৭৮. ইদানি দানকথা নাম হোতি. তত্থ দানং নাম তিৱিধং – চাগচেতনাপি, ৱিৰতিপি, দেয্যধম্মোপি. ‘‘সদ্ধা হিৰিযং কুসলঞ্চ দান’’ন্তি (অ. নি. ৮.৩০) আগতট্ঠানে চাগচেতনা দানং. ‘‘অভযং দেতী’’তি (অ. নি. ৮.৩৯) আগতট্ঠানে ৱিৰতি. ‘‘দানং দেতি অন্নং পান’’ন্তি আগতট্ঠানে দেয্যধম্মো. তত্থ চাগচেতনা ‘‘দেতি ৱা দেয্যধম্মং, দেন্তি ৱা এতায দেয্যধম্ম’’ন্তি দানং. ৱিৰতি অৱখণ্ডনট্ঠেন লৱনট্ঠেন ৱা দানং. সা হি উপ্পজ্জমানা ভযভেৰৱাদিসঙ্খাতং দুস্সীল্যচেতনং দাতি খণ্ডেতি লুনাতি ৱাতি দানং. দেয্যধম্মো দিয্যতীতি দানং. এৱমেতং তিৱিধম্পি অত্থতো চেতসিকো চেৱ ধম্মো দেয্যধম্মো চাতি দুৱিধং হোতি. তত্থ যেসং ‘‘চেতসিকোৱ ধম্মো দানং, ন দেয্যধম্মো’’তি লদ্ধি, সেয্যথাপি ৰাজগিৰিকসিদ্ধত্থিকানং; তে সন্ধায চেতসিকোতি পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. অথ নং দেয্যধম্মৱসেন চোদেতুং লব্ভাতি পুচ্ছা সকৱাদিস্স, অন্নাদীনি ৱিয সো ন সক্কা দাতুন্তি পটিক্খেপো ইতৰস্স. পুন দড়্হং কত্ৱা পুট্ঠে ‘‘অভযং দেতী’’তি সুত্তৱসেন পটিঞ্ঞা তস্সেৱ. ফস্সপঞ্হাদীসু পন ফস্সং দেতীতিআদিৱোহাৰং অপস্সন্তো পটিক্খিপতেৱ.

৪৭৯. অনিট্ঠফলন্তিআদি অচেতসিকস্স ধম্মস্স দানভাৱদীপনত্থং ৱুত্তং. ন হি অচেতসিকো অন্নাদিধম্মো আযতিং ৱিপাকং দেতি, ইট্ঠফলভাৱনিযমনত্থং পনেতং ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. অযম্পি হেত্থ অধিপ্পাযো – যদি অচেতসিকো অন্নাদিধম্মো দানং ভৱেয্য, হিতচিত্তেন অনিট্ঠং অকন্তং ভেসজ্জং দেন্তস্স নিম্ববীজাদীহি ৱিয নিম্বাদযো অনিট্ঠমেৱ ফলং নিব্বত্তেয্য. যস্মা পনেত্থ হিতফৰণচাগচেতনা দানং, তস্মা অনিট্ঠেপি দেয্যধম্মে দানং ইট্ঠফলমেৱ হোতীতি.

এৱং পৰৱাদিনা চেতসিকধম্মস্স দানভাৱে পতিট্ঠাপিতে সকৱাদী ইতৰেন পৰিযাযেন দেয্যধম্মস্স দানভাৱং সাধেতুং দানং ইট্ঠফলং ৱুত্তং ভগৱতাতিআদিমাহ. পৰৱাদী পন চীৱৰাদীনং ইট্ঠৱিপাকতং অপস্সন্তো পটিক্খিপতি. সুত্তসাধনং পৰৱাদীৱাদেপি যুজ্জতি সকৱাদীৱাদেপি, ন পন একেনত্থেন. দেয্যধম্মো ইট্ঠফলোতি ইট্ঠফলভাৱমত্তমেৱ পটিক্খিত্তং. তস্মা তেন হি ন ৱত্তব্বন্তি ইট্ঠফলভাৱেনেৱ ন ৱত্তব্বতা যুজ্জতি. দাতব্বট্ঠেন পন দেয্যধম্মো দানমেৱ. দিন্নঞ্হি দানানং সঙ্কৰভাৱমোচনত্থমেৱ অযং কথাতি.

দানকথাৱণ্ণনা.

৫. পৰিভোগমযপুঞ্ঞকথাৱণ্ণনা

৪৮৩. ইদানি পৰিভোগমযপুঞ্ঞকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘তেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, সদা পুঞ্ঞং পৱড্ঢতী’’তি (সং. নি. ১.৪৭) চ ‘‘যস্স ভিক্খৱে, ভিক্খু চীৱৰং পৰিভুঞ্জমানো’’তি (অ. নি. ৪.৫১) চ এৱমাদীনি সুত্তানি অযোনিসো গহেত্ৱা যেসং পৰিভোগমযং নাম পুঞ্ঞং অত্থী’’তি লদ্ধি, সেয্যথাপি ৰাজগিৰিকসিদ্ধত্থিকসম্মিতিযানং; তে সন্ধায পৰিভোগমযন্তি পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. অথ নং ‘‘পুঞ্ঞং নাম ফস্সাদযো কুসলা ধম্মা, ন ততো পৰং, তস্মা ফস্সাদীহি তে ৱড্ঢিতব্ব’’ন্তি চোদেতুং পৰিভোগমযো ফস্সোতিআদি আৰদ্ধং. তং সব্বং ইতৰেন তেসং অৱড্ঢনতো পটিক্খিত্তং. লতাৱিযাতিআদীনি ‘‘কিৰিযায ৱা ভাৱনায ৱা ৱিনাপি যথা লতাদীনি সযমেৱ ৱড্ঢন্তি, কিং তে এৱং ৱড্ঢন্তী’’তি চোদনত্থং ৱুত্তানি. তথা পনস্স অৱড্ঢনতো ন হেৱাতি পটিক্খিত্তং.

৪৮৪. ন সমন্নাহৰতীতি পঞ্হে পটিগ্গাহকানং পৰিভোগেন পুৰিমচেতনা ৱড্ঢতি, এৱং তং হোতি পুঞ্ঞন্তি লদ্ধিৱসেন পটিজানাতি. ততো অনাৱট্টেন্তস্সাতিআদীহি পুট্ঠো দাযকস্স চাগচেতনং সন্ধায পটিক্খিপতি. তত্থ অনাৱট্টেন্তস্সাতি দানচেতনায পুৰেচাৰিকেন আৱজ্জনেন ভৱঙ্গং অনাৱট্টেন্তস্স অপৰিৱট্টেন্তস্স. অনাভোগস্সাতি নিৰাভোগস্স. অসমন্নাহৰন্তস্সাতি ন সমন্নাহৰন্তস্স. আৱজ্জনঞ্হি ভৱঙ্গং ৱিচ্ছিন্দিত্ৱা অত্তনো গতমগ্গে উপ্পজ্জমানং দানচেতনং সমন্নাহৰতি নাম. এৱংকিচ্চেন ইমিনা চিত্তেন অসমন্নাহৰন্তস্স পুঞ্ঞং হোতীতি পুচ্ছতি. অমনসিকৰোন্তস্সাতি মনং অকৰোন্তস্স. আৱজ্জনেন হি তদনন্তৰং উপ্পজ্জমানং মনং কৰোতি নাম. এৱং অকৰোন্তস্সাতি অত্থো. উপযোগৱচনস্মিঞ্হি এতং ভুম্মং. অচেতযন্তস্সাতি চেতনং অনুপ্পাদেন্তস্স. অপত্থেন্তস্সাতি পত্থনাসঙ্খাতং কুসলচ্ছন্দং অকৰোন্তস্স. অপ্পণিদহন্তস্সাতি দানচেতনাৱসেন চিত্তং অট্ঠপেন্তস্সাতি অত্থো. ননু আৱট্টেন্তস্সাতি ৱাৰে আভোগস্সাতি আভোগৱতো. অথ ৱা আভোগা অস্স, আভোগস্স ৱা অনন্তৰং তং পুঞ্ঞং হোতীতি অত্থো.

৪৮৫. দ্ৱিন্নং ফস্সানন্তিআদীসুপি একক্খণে দাযকস্স দ্ৱিন্নং ফস্সাদীনং অভাৱা পটিক্খিপতি, দাযকস্স চ পৰিভুঞ্জন্তস্স চাতি উভিন্নং ফস্সাদযো সন্ধায পটিজানাতি. অপিচস্স পঞ্চন্নং ৱিঞ্ঞাণানং সমোধানং হোতীতি লদ্ধি, তস্সাপি ৱসেন পটিজানাতি. অথ নং সকৱাদী পৰিযাযস্স দ্ৱাৰংপিদহিত্ৱা উজুৱিপচ্চনীকৱসেন চোদেতুং কুসলাদিপঞ্হং পুচ্ছতি. তত্ৰাপি কুসলাকুসলানং একস্সেকক্খণে সম্পযোগাভাৱং সন্ধায পটিক্খিপতি. পৰিভোগমযং পন চিত্তৱিপ্পযুত্তং উপ্পজ্জতীতি লদ্ধিযা পটিজানাতি. অথ নং সকৱাদী সুত্তেন নিগ্গণ্হাতি.

৪৮৬. সুত্তসাধনে আৰামৰোপকাদীনং অনুস্সৰণপটিসঙ্খৰণাদিৱসেন অন্তৰন্তৰা উপ্পজ্জমানং পুঞ্ঞং সন্ধায সদা পুঞ্ঞং পৱড্ঢতীতি ৱুত্তং. অপ্পমাণো তস্স পুঞ্ঞাভিসন্দোতি ইদং অপ্পমাণৱিহাৰিনো দিন্নপচ্চযত্তা চ ‘‘এৱৰূপো মে চীৱৰং পৰিভুঞ্জতী’’তি অনুমোদনৱসেন চ ৱুত্তং. তং সো পৰিভোগমযন্তি সল্লক্খেতি. যস্মা পন পটিগ্গাহকেন পটিগ্গহেত্ৱা অপৰিভুত্তেপি দেয্যধম্মে পুঞ্ঞং হোতিযেৱ, তস্মা সকৱাদীৱাদোৱ বলৱা, তত্থ পটিগ্গাহকেন পটিগ্গহিতেতি অত্থো দট্ঠব্বো. সেসং উত্তানত্থমেৱাতি.

পৰিভোগমযপুঞ্ঞকথাৱণ্ণনা.

৬. ইতোদিন্নকথাৱণ্ণনা

৪৮৮-৪৯১. ইদানি ইতো দিন্নকথা নাম হোতি. তত্থ যেসং ‘‘ইতো দিন্নেন যাপেন্তি, পেতা কালঙ্কতা তহি’’ন্তি (পে. ৱ. ১৯) ৱচনং নিস্সায ‘‘যং ইতো চীৱৰাদি দিন্নং তেনেৱ যাপেন্তী’’তি লদ্ধি, সেয্যথাপি ৰাজগিৰিকসিদ্ধত্থিকানং; তে সন্ধায ইতো দিন্নেনাতি পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. পুন চীৱৰাদিৱসেন অনুযুত্তো পটিক্খিপতি. অঞ্ঞো অঞ্ঞস্স কাৰকোতি অঞ্ঞস্স ৱিপাকদাযকানং কম্মানং অঞ্ঞো কাৰকো, ন অত্তনাৱ অত্তনো কম্মং কৰোতীতি ৱুত্তং হোতি. এৱং পুট্ঠো পন ইতৰো সুত্তৱিৰোধভযেন পটিক্খিপতি. দানং দেন্তন্তি দানং দদমানং দিস্ৱাতি অত্থো. তত্থ যস্মা অত্তনো অনুমোদিতত্তা চ তেসং তত্থ ভোগা উপ্পজ্জন্তি, তস্মাস্স ইমিনা কাৰণেন লদ্ধিং পতিট্ঠপেন্তস্সাপি অপ্পতিট্ঠিতাৱ হোতি. ন হি তে ইতো দিন্নেনেৱ ৱত্থুনা যাপেন্তি. সেসেসুপি সুত্তসাধনেসু এসেৱ নযোতি.

ইতো দিন্নকথাৱণ্ণনা.

৭. পথৱীকম্মৱিপাকোতিকথাৱণ্ণনা

৪৯২. ইদানি পথৱী কম্মৱিপাকোতিকথা নাম হোতি. তত্থ যস্মা ‘‘অত্থি ইস্সৰিযসংৱত্তনিযং কম্মং, আধিপচ্চসংৱত্তনিযং কম্ম’’ন্তি এত্থ ইস্সৰানং ভাৱো ইস্সৰিযং নাম, অধিপতীনঞ্চ ভাৱো আধিপচ্চং নাম, পথৱিস্সৰিযআধিপচ্চসংৱত্তনিকঞ্চ কম্মং অত্থীতি ৱুত্তং. তস্মা যেসং ‘‘পথৱী কম্মৱিপাকো’’তি লদ্ধি, সেয্যথাপি অন্ধকানং; তে সন্ধায পথৱীতি পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. সুখৱেদনীযাতিআদি কম্মৱিপাকসভাৱদস্সনৱসেন ৱুত্তং. ‘‘ফস্সো হোতী’’তিআদিনা নযেন নিদ্দিট্ঠেসু ৱিপাকেসু ফস্সো সুখৱেদনীযাদিভেদো হোতি. সো চ সঞ্ঞাদযো চ সুখৱেদনাদীহি সম্পযুত্তা, ৱেদনাদযো সঞ্ঞাদীহি, সব্বেপি সাৰম্মণা, অত্থি চ নেসং পুৰেচাৰিকআৱট্টনাদিসঙ্খাতং আৱজ্জনং, কম্মপচ্চযভূতা চেতনা, যো তত্থ ইট্ঠৱিপাকো, তস্স পত্থনা, পণিধানৱসেন পৱত্তা মূলতণ্হা, কিং তে এৱৰূপা পথৱীতি পুচ্ছতি. ইতৰো পটিক্খিপতি. পটিলোমপুচ্ছাদীনি উত্তানত্থানেৱ.

৪৯৩. কম্মৱিপাকো পৰেসং সাধাৰণোতি পঞ্হে ফস্সাদযো সন্ধায পটিক্খিপতি, কম্মসমুট্ঠানং ৰূপঞ্চ পথৱীআদীনংযেৱ চ সাধাৰণভাৱং সন্ধায পটিজানাতি. অসাধাৰণমঞ্ঞেসন্তি সুত্তং পৰসমযতো আহৰিত্ৱা দস্সিতং. সব্বে সত্তা পথৱিং পৰিভুঞ্জন্তীতি পঞ্হে পথৱিং অনিস্সিতে সন্ধায পটিক্খিপতি, নিস্সিতে সন্ধায পটিজানাতি. পথৱিং অপৰিভুঞ্জিত্ৱা পৰিনিব্বাযন্তীতি পঞ্হে আৰুপ্পে পৰিনিব্বাযন্তানং ৱসেন পটিজানাতি. কম্মৱিপাকং অখেপেত্ৱাতি ইদং পৰসমযৱসেন ৱুত্তং. কম্মৱিপাকঞ্হি খেপেত্ৱাৱ পৰিনিব্বাযন্তীতি তেসং লদ্ধি. সকসমযে পন কতোকাসস্স কম্মস্স উপ্পন্নং ৱিপাকং অখেপেত্ৱা পৰিনিব্বানং নত্থি. তেসঞ্চ লদ্ধিযা পথৱী সাধাৰণৱিপাকত্তা উপ্পন্নৱিপাকোযেৱ হোতি. তং ৱিপাকভাৱেন ঠিতং অখেপেত্ৱা পৰিনিব্বানং ন যুজ্জতীতি চোদেতুং ৱট্টতি. ইতৰো লদ্ধিৱসেন পটিক্খিপতি. চক্কৱত্তিসত্তস্স কম্মৱিপাকন্তি পঞ্হে অসাধাৰণং ফস্সাদিং সন্ধায পটিক্খিপতি, সাধাৰণং সন্ধায পটিজানাতি. পথৱীসমুদ্দসূৰিযচন্দিমাদযো হি সব্বেসং সাধাৰণকম্মৱিপাকোতি তেসং লদ্ধি.

৪৯৪. ইস্সৰিযসংৱত্তনিযন্তি এত্থ ইস্সৰিযং নাম বহুধনতা. আধিপচ্চং নাম সেসজনে অত্তনো ৱসে ৱত্তেত্ৱা তেহি গৰুকাতব্বট্ঠেন অধিপতিভাৱো. তত্থ কম্মং পটিলাভৱসেন তংসংৱত্তনিকং নাম হোতি, ন জনকৱসেন. তস্মা ৱিপাকভাৱে অসাধকমেতন্তি.

পথৱী কম্মৱিপাকোতিকথাৱণ্ণনা.

৮. জৰামৰণং ৱিপাকোতিকথাৱণ্ণনা

৪৯৫. ইদানি জৰামৰণং ৱিপাকোতিকথা নাম হোতি. তত্থ যেসং ‘‘অত্থি দুব্বণ্ণসংৱত্তনিযং কম্মং অপ্পাযুকসংৱত্তনিযং কম্ম’’ন্তি এত্থ দুব্বণ্ণতা নাম জৰা. অপ্পাযুকতা নাম মৰণং. তংসংৱত্তনিযঞ্চ কম্মং অত্থি. তস্মা জৰামৰণং ৱিপাকোতি লদ্ধি, সেয্যথাপি অন্ধকানং; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. পটিলোমপঞ্হে অনাৰম্মণন্তি ৰূপধম্মানং তাৱ অনাৰম্মণমেৱ, অৰূপানং পন জৰামৰণং সম্পযোগলক্খণাভাৱা অনাৰম্মণমেৱ.

৪৯৬. অকুসলানং ধম্মানং জৰামৰণং অকুসলানং ধম্মানং ৱিপাকোতি পঞ্হে জৰামৰণেন নাম অনিট্ঠৱিপাকেন ভৱিতব্বন্তি লদ্ধিযা পটিজানাতি. তেনেৱ কাৰণেন কুসলানং ধম্মানং জৰামৰণস্স কুসলৱিপাকতং পটিক্খিপতি. পৰতো চস্স অকুসলৱিপাকতঞ্ঞেৱ পটিজানাতি.

কুসলানঞ্চ অকুসলানঞ্চাতি পুচ্ছাৱসেন একতো কতং, একক্খণে পন তং নত্থি. অব্যাকতানং অৱিপাকানং জৰামৰণং ৱিপাকোতি ৱত্তব্বতায পৰিযাযো নত্থি, তস্মা অব্যাকতৱসেন পুচ্ছা ন কতা.

৪৯৭. দুব্বণ্ণসংৱত্তনিযন্তি এত্থ দুব্বণ্ণিযং নাম অপৰিসুদ্ধৱণ্ণতা. অপ্পাযুকতা নাম আযুনো চিৰং পৱত্তিতুং অসমত্থতা. তত্থ অকুসলকম্মং কম্মসমুট্ঠানস্স দুব্বণ্ণৰূপস্স কম্মপচ্চযো হোতি, অসদিসত্তা পনস্স তংৱিপাকো ন হোতি. উতুসমুট্ঠানাদিনো পন তংপটিলাভৱসেন আযুনো চ উপচ্ছেদকৱসেন পচ্চযো হোতি. এৱমেতং পৰিযাযেন তংসংৱত্তনিকং নাম হোতি, ন ৱিপাকফস্সাদীনং ৱিয জনকৱসেন, তস্মা ৱিপাকভাৱে অসাধকং. সেসমেত্থ হেট্ঠা ৱুত্তসদিসমেৱাতি.

জৰামৰণং ৱিপাকোতিকথাৱণ্ণনা.

৯. অৰিযধম্মৱিপাককথাৱণ্ণনা

৪৯৮. ইদানি অৰিযধম্মৱিপাককথা নাম হোতি. তত্থ যেসং কিলেসপ্পহানমত্তমেৱ সামঞ্ঞফলং, ন চিত্তচেতসিকা ধম্মাতি লদ্ধি, সেয্যথাপি অন্ধকানং; তে সন্ধায নত্থি অৰিযধম্মৱিপাকোতি পুচ্ছা সকৱাদিস্স. তত্থ অৰিযধম্মৱিপাকোতি মগ্গসঙ্খাতস্স অৰিযধম্মস্স ৱিপাকো. কিলেসক্খযমত্তং অৰিযফলন্তি লদ্ধিযা পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. সামঞ্ঞন্তি সমণভাৱো, মগ্গস্সেতং নামং. ‘‘সামঞ্ঞঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি সামঞ্ঞফলঞ্চা’’তি হি ৱুত্তং. ব্ৰহ্মঞ্ঞেপি এসেৱ নযো.

সোতাপত্তিফলং ন ৱিপাকোতিআদীসু সোতাপত্তিমগ্গাদীনং অপচযগামিতং সন্ধায অৰিযফলানং নৱিপাকভাৱং পটিজানাতি, দানফলাদীনং পটিক্খিপতি. সো হি আচযগামিত্তিকস্স এৱং অত্থং ধাৰেতি – ৱিপাকসঙ্খাতং আচযং গচ্ছন্তি, তং ৱা আচিনন্তা গচ্ছন্তীতি আচযগামিনো, ৱিপাকং অপচিনন্তা গচ্ছন্তীতি অপচযগামিনোতি. তস্মা এৱং পটিজানাতি চ পটিক্খিপতি চ.

৫০০. কামাৱচৰং কুসলং সৱিপাকং আচযগামীতিআদিকা পুচ্ছা পৰৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা চ পটিক্খেপো চ সকৱাদিস্স. লোকিযঞ্হি কুসলং ৱিপাকচুতিপটিসন্ধিযো চেৱ ৱট্টঞ্চ আচিনন্তং গচ্ছতীতি আচযগামি. লোকুত্তৰকুসলং চুতিপটিসন্ধিযো চেৱ ৱট্টঞ্চ অপচিনন্তং গচ্ছতীতি অপচযগামি. এৱমেতং সৱিপাকমেৱ হোতি, ন অপচযগামিৱচনমত্তেন অৱিপাকং. ইমমত্থং সন্ধাযেত্থ সকৱাদিনো পটিঞ্ঞা চ পটিক্খেপো চ ৱেদিতব্বাতি.

অৰিযধম্মৱিপাককথাৱণ্ণনা.

১০. ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতিকথাৱণ্ণনা

৫০১. ইদানি ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতিকথা নাম হোতি. তত্থ যস্মা ৱিপাকো ৱিপাকস্স অঞ্ঞমঞ্ঞাদিপচ্চযৱসেন পচ্চযো হোতি, তস্মা ৱিপাকোপি ৱিপাকধম্মধম্মোতি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি অন্ধকানং; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. তস্স ৱিপাকোতি তস্স ৱিপাকধম্মধম্মস্স ৱিপাকস্স যো ৱিপাকো, সোপি তে ৱিপাকধম্মধম্মো হোতীতি পুচ্ছতি. ইতৰো আযতিং ৱিপাকদানাভাৱং সন্ধায পটিক্খিপতি. দুতিযং পুট্ঠো তপ্পচ্চযাপি অঞ্ঞস্স ৱিপাকস্স উপ্পত্তিং সন্ধায পটিজানাতি. এৱং সন্তে পনস্স কুসলাকুসলস্স ৱিয তস্সাপি ৱিপাকস্স ৱিপাকো, তস্সাপি ৱিপাকোতি ৱট্টানুপচ্ছেদো আপজ্জতীতি পুট্ঠো সমযৱিৰোধভযেন পটিক্খিপতি.

ৱিপাকোতি ৱাতিআদিম্হি ৱচনসাধনে পন যদি ৱিপাকস্স ৱিপাকধম্মধম্মেন একত্থতা ভৱেয্য, কুসলাকুসলব্যাকতানং একত্থতং আপজ্জেয্যাতি পটিক্খিপতি. ৱিপাকো চ ৱিপাকধম্মধম্মো চাতি এত্থ অযং অধিপ্পাযো – সো হি চতূসু ৱিপাকক্খন্ধেসু একেকং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযাদীসু পচ্চযট্ঠেন ৱিপাকধম্মধম্মতং পচ্চযুপ্পন্নট্ঠেন চ ৱিপাকং মঞ্ঞমানো ‘‘ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মো’’তি পুট্ঠো আমন্তাতি পটিজানাতি. অথ নং সকৱাদী ‘‘যস্মা তযা একক্খণে চতূসু খন্ধেসু ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোপি অনুঞ্ঞাতো, তস্মা তেসং সহগতাদিভাৱো আপজ্জতী’’তি চোদেতুং এৱমাহ. ইতৰো কুসলাকুসলসঙ্খাতং ৱিপাকধম্মধম্মং সন্ধায পটিক্খিপতি. তঞ্ঞেৱ অকুসলন্তি যদি তে ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মো, যো অকুসলৱিপাকো, সো অকুসলং আপজ্জতি. কস্মা? ৱিপাকধম্মধম্মেন একত্তা. তঞ্ঞেৱ কুসলন্তিআদীসুপি এসেৱ নযো.

৫০২. অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযাতি ইদং সহজাতানং পচ্চযমত্তৱসেন ৱুত্তং, তস্মা অসাধকং. মহাভূতানম্পি চ অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযতা ৱুত্তা, ন চ তানি ৱিপাকানি, ন চ ৱিপাকধম্মধম্মানীতি.

ৱিপাকো ৱিপাকধম্মধম্মোতিকথাৱণ্ণনা.

সত্তমো ৱগ্গো.