৫. চেতোখিলসুত্তৱণ্ণনা
২০৫. পঞ্চমে চেতোখিলাতি চিত্তস্স থদ্ধভাৱা, কচৱৰভাৱা, খাণুকভাৱা. সত্থৰি কঙ্খতীতি সত্থু সৰীৰে ৱা গুণে ৱা কঙ্খতি. সৰীৰে কঙ্খমানো ‘‘দ্ৱত্তিংসৱৰপুৰিসলক্খণপটিমণ্ডিতং নাম সৰীৰং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি, গুণে কঙ্খমানো ‘‘অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নজাননসমত্থং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. ৱিচিকিচ্ছতীতি ৱিচিনন্তো কিচ্ছতি, দুক্খং আপজ্জতি, ৱিনিচ্ছেতুং ন সক্কোতি. নাধিমুচ্চতীতি এৱমেতন্তি অধিমোক্খং ন পটিলভতি. ন সম্পসীদতীতি গুণেসু ওতৰিত্ৱা নিব্বিচিকিচ্ছভাৱেন পসীদিতুং অনাৱিলো ভৱিতুং ন সক্কোতি. আতপ্পাযাতি কিলেসসন্তাপকৱীৰিযকৰণত্থায. অনুযোগাযাতি পুনপ্পুনং যোগায. সাতচ্চাযাতি সততকিৰিযায. পধানাযাতি পদহনত্থায. অযং পঠমো চেতোখিলোতি অযং সত্থৰি ৱিচিকিচ্ছাসঙ্খাতো পঠমো চিত্তস্স থদ্ধভাৱো এৱমেতস্স ভিক্খুনো অপ্পহীনো হোতি.
ধম্মেতি পৰিযত্তিধম্মে চ পটিৱেধধম্মে চ. পৰিযত্তিধম্মে কঙ্খমানো ‘‘তেপিটকং বুদ্ধৱচনং চতুৰাসীতিধম্মক্খন্ধসহস্সানীতি ৱদন্তি, অত্থি নু খো এতং নত্থী’’তি কঙ্খতি. পটিৱেধধম্মে কঙ্খমানো ‘‘ৱিপস্সনানিস্সন্দো মগ্গো নাম, মগ্গনিস্সন্দং ফলং নাম, সব্বসঙ্খাৰপটিনিস্সগ্গো নিব্বানং নামাতি ৱদন্তি, তং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. সঙ্ঘে কঙ্খতীতি ‘‘উজুপ্পটিপন্নো’’তিআদীনং পদানং ৱসেন ‘‘এৱৰূপং পটিপদং পটিপন্নো চত্তাৰো মগ্গট্ঠা চত্তাৰো ফলট্ঠাতি অট্ঠন্নং পুগ্গলানং সমূহভূতো সঙ্ঘো নাম অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. সিক্খায কঙ্খমানো ‘‘অধিসীলসিক্খা নাম অধিচিত্তঅধিপঞ্ঞাসিক্খা নামাতি ৱদন্তি, সা অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. অযং পঞ্চমোতি অযং সব্ৰহ্মচাৰীসু কোপসঙ্খাতো পঞ্চমো চিত্তস্স থদ্ধভাৱো কচৱৰভাৱো খাণুকভাৱো.