.নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স.

অঙ্গুত্তৰনিকাযে

পঞ্চকনিপাত-অট্ঠকথা

১. পঠমপণ্ণাসকং

১. সেখবলৱগ্গো

১. সংখিত্তসুত্তৱণ্ণনা

১. পঞ্চকনিপাতস্স পঠমে সত্তন্নং সেখানং বলানীতি সেখবলানি. সদ্ধাবলাদীসু অস্সদ্ধিযে ন কম্পতীতি সদ্ধাবলং. অহিৰিকে ন কম্পতীতি হিৰীবলং. অনোত্তপ্পে ন কম্পতীতি ওত্তপ্পবলং. কোসজ্জে ন কম্পতীতি ৱীৰিযবলং. অৱিজ্জায ন কম্পতীতি পঞ্ঞাবলং. তস্মাতি যস্মা ইমানি সত্তন্নং সেখানং বলানি, তস্মা.

২. ৱিত্থতসুত্তৱণ্ণনা

২. দুতিযে কাযদুচ্চৰিতেনাতিআদীসু উপযোগত্থে কৰণৱচনং, হিৰীযিতব্বানি কাযদুচ্চৰিতাদীনি হিৰীযতি জিগুচ্ছতীতি অত্থো. ওত্তপ্পনিদ্দেসে হেত্ৱত্থে কৰণৱচনং, কাযদুচ্চৰিতাদীহি ওত্তপ্পস্স হেতুভূতেহি ওত্তপ্পতি ভাযতীতি অত্থো.

আৰদ্ধৱীৰিযোতি পগ্গহিতৱীৰিযো অনোসক্কিতমানসো. পহানাযাতি পহানত্থায. উপসম্পদাযাতি পটিলাভত্থায. থামৱাতি ৱীৰিযথামেন সমন্নাগতো. দড়্হপৰক্কমোতি থিৰপৰক্কমো. অনিক্খিত্তধুৰো কুসলেসু ধম্মেসূতি কুসলেসু ধম্মেসু অনোৰোপিতধুৰো অনোসক্কিতৱীৰিযো.

উদযত্থগামিনিযাতি পঞ্চন্নং খন্ধানং উদযৱযগামিনিযা উদযঞ্চ ৱযঞ্চ পটিৱিজ্ঝিতুং সমত্থায. পঞ্ঞায সমন্নাগতোতি ৱিপস্সনাপঞ্ঞায চেৱ মগ্গপঞ্ঞায চ সমঙ্গিভূতো. অৰিযাযাতি ৱিক্খম্ভনৱসেন চ সমুচ্ছেদৱসেন চ কিলেসেহি আৰকা ঠিতায পৰিসুদ্ধায. নিব্বেধিকাযাতি সা চ অভিনিৱিজ্ঝনতো নিব্বেধিকাতি ৱুচ্চতি, তায সমন্নাগতোতি অত্থো. তত্থ মগ্গপঞ্ঞা সমুচ্ছেদৱসেন অনিব্বিদ্ধপুব্বং অপ্পদালিতপুব্বং লোভক্খন্ধং দোসক্খন্ধং মোহক্খন্ধং নিব্বিজ্ঝতি পদালেতীতি নিব্বেধিকা, ৱিপস্সনাপঞ্ঞা তদঙ্গৱসেন নিব্বেধিকা, মগ্গপঞ্ঞায পটিলাভসংৱত্তনতো তব্বিপস্সনা নিব্বেধিকাতি ৱত্তুং ৱট্টতি. সম্মা দুক্খক্খযগামিনিযাতি ইধাপি মগ্গপঞ্ঞা সম্মা হেতুনা নযেন ৱট্টদুক্খঞ্চ কিলেসদুক্খঞ্চ খেপযমানা গচ্ছতীতি সম্মা দুক্খক্খযগামিনী নাম, ৱিপস্সনাপঞ্ঞা তদঙ্গৱসেন ৱট্টদুক্খঞ্চ কিলেসদুক্খঞ্চ খেপযমানা গচ্ছতীতি দুক্খক্খযগামিনী. দুক্খক্খযগামিনিযা ৱা মগ্গপঞ্ঞায পটিলাভায সংৱত্তনতোপেসা দুক্খক্খযগামিনীতি ৱেদিতব্বা. ইতি ইমস্মিং সুত্তে পঞ্চ বলানি মিস্সকানেৱ কথিতানি, তথা পঞ্চমে.

৬. সমাপত্তিসুত্তৱণ্ণনা

৬. ছট্ঠে অকুসলস্স সমাপত্তীতি অকুসলধম্মস্স সমাপজ্জনা, তেন সদ্ধিং সমঙ্গিভাৱোতি অত্থো. পৰিযুট্ঠায তিট্ঠতীতি পৰিযোনন্ধিত্ৱা তিট্ঠতি.

৭. কামসুত্তৱণ্ণনা

৭. সত্তমে কামেসু লড়িতাতি ৱত্থুকামকিলেসকামেসু লড়িতা অভিৰতা. অসিতব্যাভঙ্গিন্তি তিণলাযনঅসিতঞ্চেৱ তিণৱহনকাজঞ্চ. কুলপুত্তোতি আচাৰকুলপুত্তো. ওহাযাতি পহায. অলং ৱচনাযাতি যুত্তং ৱচনায. লব্ভাতি সুলভা সক্কা লভিতুং. হীনা কামাতি পঞ্চন্নং নীচকুলানং কামা. মজ্ঝিমা কামাতি মজ্ঝিমসত্তানং কামা. পণীতা কামাতি ৰাজৰাজমহামত্তানং কামা. কামাত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তীতি কামনৱসেন কামেতব্বৱসেন চ কামাইচ্চেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি. ৱুদ্ধো হোতীতি মহল্লকো হোতি. অলংপঞ্ঞোতি যুত্তপঞ্ঞো. অত্তগুত্তোতি অত্তনাৱ গুত্তো ৰক্খিতো, অত্তানং ৱা গোপেতুং ৰক্খিতুং সমত্থো. নালং পমাদাযাতি ন যুত্তো পমজ্জিতুং. সদ্ধায অকতং হোতীতি যং সদ্ধায কুসলেসু ধম্মেসু কাতুং যুত্তং, তং ন কতং হোতি. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. অনপেক্খো দানাহং, ভিক্খৱে, তস্মিং ভিক্খুস্মিং হোমীতি এৱং সদ্ধাদীহি কাতব্বং কত্ৱাৱ সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠিতে তস্মিং পুগ্গলে অনপেক্খো হোমীতি দস্সেতি. ইমস্মিং সুত্তে সোতাপত্তিমগ্গো কথিতো.

৮. চৱনসুত্তৱণ্ণনা

৮. অট্ঠমে সদ্ধম্মেতি সাসনসদ্ধম্মে. অস্সদ্ধোতি ওকপ্পনসদ্ধায চ পক্খন্দনসদ্ধায চাতি দ্ৱীহিপি সদ্ধাহি ৱিৰহিতো. চৱতি নপ্পতিট্ঠাতীতি ইমস্মিং সাসনে গুণেহি চৱতি, পতিট্ঠাতুং ন সক্কোতি. ইতি ইমস্মিং সুত্তে অপ্পতিট্ঠানঞ্চ পতিট্ঠানঞ্চ কথিতং.

৯. পঠমঅগাৰৱসুত্তৱণ্ণনা

৯. নৱমে নাস্স গাৰৱোতি অগাৰৱো. নাস্স পতিস্সোতি অপ্পতিস্সো, অজেট্ঠকো অনীচৱুত্তি. সেসমেত্থ পুৰিমসদিসমেৱ.

১০. দুতিযঅগাৰৱসুত্তৱণ্ণনা

১০. দসমে অভব্বোতি অভাজনং. ৱুদ্ধিন্তি ৱড্ঢিং. ৱিৰূড়্হিন্তি ৱিৰূড়্হমূলতায নিচ্চলভাৱং. ৱেপুল্লন্তি মহন্তভাৱং. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.

সেখবলৱগ্গো পঠমো.

২. বলৱগ্গো

১. অননুস্সুতসুত্তৱণ্ণনা

১১. দুতিযস্স পঠমে পুব্বাহং, ভিক্খৱে, অননুস্সুতেসু ধম্মেসূতি অহং, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু চতূসু সচ্চধম্মেসু. অভিঞ্ঞাৱোসানপাৰমিপ্পত্তো পটিজানামীতি চতূসু সচ্চেসু চতূহি মগ্গেহি সোড়সৱিধস্স কিচ্চস্স কৰণেন অভিজানিত্ৱা ৱোসানপাৰমিং সব্বেসং কিচ্চানং নিট্ঠিতত্তা কতকিচ্চভাৱং পাৰং পত্তো পটিজানামীতি মহাবোধিপল্লঙ্কে অত্তনো আগমনীযগুণং দস্সেতি. তথাগতস্সাতি অট্ঠহি কাৰণেহি তথাগতস্স. তথাগতবলানীতি যথা তেহি গন্তব্বং, তথেৱ গতানি পৱত্তানি ঞাণবলানি. আসভং ঠানন্তি সেট্ঠট্ঠানং. সীহনাদন্তি অভীতনাদং. ব্ৰহ্মচক্কন্তি সেট্ঠচক্কং. পৱত্তেতীতি কথেতি.

২. কূটসুত্তৱণ্ণনা

১২. দুতিযে সেখবলানীতি সেখানং ঞাণবলানি. অগ্গন্তি উত্তমং. সেসবলানি গোপানসিযো কূটং ৱিয সঙ্গণ্হাতীতি সঙ্গাহিকং. তানেৱ বলানি সংহতানি কৰোতীতি সঙ্ঘাতনিযং.

৩. সংখিত্তসুত্তৱণ্ণনা

১৩. ততিযে তত্থ মুট্ঠস্সচ্চে ন কম্পতীতি সতিবলং. উদ্ধচ্চে ন কম্পতীতি সমাধিবলং.

৪. ৱিত্থতসুত্তৱণ্ণনা

১৪. চতুত্থে সতিনেপক্কেনাতি এত্থ নেপক্কং ৱুচ্চতি পঞ্ঞা, সা সতিযা উপকাৰকভাৱেন গহিতা.

৫. দট্ঠব্বসুত্তৱণ্ণনা

১৫. পঞ্চমে সৱিসযস্মিংযেৱ লোকিযলোকুত্তৰধম্মে কথেতুং কত্থ চ, ভিক্খৱে, সদ্ধাবলং দট্ঠব্বন্তিআদিমাহ. যথা হি চত্তাৰো সেট্ঠিপুত্তা, ৰাজাতি ৰাজপঞ্চমেসু সহাযেসু ‘‘নক্খত্তং কীড়িস্সামা’’তি ৱীথিং ওতিণ্ণেসু একস্স সেট্ঠিপুত্তস্স গেহং গতকালে ইতৰে চত্তাৰো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৱ ‘‘ইমেসং খাদনীযং ভোজনীযং দেথ, গন্ধমালালঙ্কাৰাদীনি দেথা’’তি গেহে ৱিচাৰেতি. দুতিযততিযচতুত্থস্স গেহং গতকালে ইতৰে চত্তাৰো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৱ ‘‘ইমেসং খাদনীযং ভোজনীযং দেথ, গন্ধমালালঙ্কাৰাদীনি দেথা’’তি গেহে ৱিচাৰেতি. অথ সব্বপচ্ছা ৰঞ্ঞো গেহং গতকালে কিঞ্চাপি ৰাজা সব্বত্থ ইস্সৰো, ইমস্মিং পন কালে অত্তনো গেহেযেৱ ‘‘ইমেসং খাদনীযং ভোজনীযং দেথ, গন্ধমালালঙ্কাৰাদীনি দেথা’’তি ৱিচাৰেতি, এৱমেৱং সদ্ধাপঞ্চমেসু বলেসু তেসু সহাযেসু একতো ৱীথিং ওতৰন্তেসু ৱিয একাৰম্মণে উপ্পজ্জমানেসুপি যথা পঠমস্স গেহে ইতৰে চত্তাৰো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৱ ৱিচাৰেতি, এৱং সোতাপত্তিযঙ্গানি পত্ৱা অধিমোক্খলক্খণং সদ্ধাবলমেৱ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৱযানি হোন্তি. যথা দুতিযস্স গেহে ইতৰে চত্তাৰো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৱ ৱিচাৰেতি, এৱং সম্মপ্পধানানি পত্ৱা পগ্গহলক্খণং ৱীৰিযবলমেৱ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৱযানি হোন্তি. যথা ততিযস্স গেহে ইতৰে চত্তাৰো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৱ ৱিচাৰেতি, এৱং সতিপট্ঠানানি পত্ৱা উপট্ঠানলক্খণং সতিবলমেৱ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৱযানি হোন্তি. যথা চতুত্থস্স গেহে ইতৰে চত্তাৰো তুণ্হী নিসীদন্তি, গেহসামিকোৱ ৱিচাৰেতি, এৱং ঝানৱিমোক্খে পত্ৱা অৱিক্খেপলক্খণং সমাধিবলমেৱ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৱযানি হোন্তি. সব্বপচ্ছা ৰঞ্ঞো গেহং গতকালে পন যথা ইতৰে চত্তাৰো তুণ্হী নিসীদন্তি, ৰাজাৱ গেহে ৱিচাৰেতি, এৱমেৱ অৰিযসচ্চানি পত্ৱা পজাননলক্খণং পঞ্ঞাবলমেৱ জেট্ঠকং হোতি পুব্বঙ্গমং, সেসানি তদন্ৱযানি হোন্তীতি এৱমিধ পঞ্চ বলানি মিস্সকানি কথিতানি. ছট্ঠং উত্তানত্থমেৱ. এৱং পুৰিমৱগ্গে চ ইধ চ অট্ঠসু সুত্তেসু সেখবলানেৱ কথিতানি. কৰণ্ডকোলৱাসী মহাদত্তত্থেৰো পনাহ – ‘‘হেট্ঠা চতূসু সুত্তেসু সেখবলানি কথিতানি, উপৰি চতূসু অসেখবলানী’’তি.

৭. পঠমহিতসুত্তৱণ্ণনা

১৭. সত্তমে সীলাদযো মিস্সকাৱ কথিতা. ৱিমুত্তীতি অৰহত্তফলৱিমুত্তিযেৱ. ৱিমুত্তিঞাণদস্সনং পচ্চৱেক্খণঞাণং, তং লোকিযমেৱ.

৮-১০. দুতিযহিতসুত্তাদিৱণ্ণনা

১৮-২০. অট্ঠমে দুস্সীলো বহুস্সুতো কথিতো, নৱমে অপ্পস্সুতো দুস্সীলো, দসমে বহুস্সুতো খীণাসৱোতি.

বলৱগ্গো দুতিযো.

৩. পঞ্চঙ্গিকৱগ্গো

১. পঠমঅগাৰৱসুত্তৱণ্ণনা

২১. ততিযস্স পঠমে অসভাগৱুত্তিকোতি অসভাগায ৱিসদিসায জীৱিতৱুত্তিযা সমন্নাগতো. আভিসমাচাৰিকং ধম্মন্তি উত্তমসমাচাৰভূতং ৱত্তৱসেন পঞ্ঞত্তসীলং. সেখং ধম্মন্তি সেখপণ্ণত্তিসীলং. সীলানীতি চত্তাৰি মহাসীলানি. সম্মাদিট্ঠিন্তি ৱিপস্সনাসম্মাদিট্ঠিং. সম্মাসমাধিন্তি মগ্গসমাধিঞ্চেৱ ফলসমাধিঞ্চ. ইমস্মিং সুত্তে সীলাদীনি মিস্সকানি কথিতানি.

২. দুতিযঅগাৰৱসুত্তৱণ্ণনা

২২. দুতিযে সীলক্খন্ধন্তি সীলৰাসিং. সেসদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. ইমে পন তযোপি খন্ধা মিস্সকাৱ কথিতাতি.

৩. উপক্কিলেসসুত্তৱণ্ণনা

২৩. ততিযে ন চ পভস্সৰন্তি ন চ পভাৱন্তং. পভঙ্গু চাতি পভিজ্জনসভাৱং. অযোতি কাড়লোহং. লোহন্তি ঠপেত্ৱা ইধ ৱুত্তানি চত্তাৰি অৱসেসং লোহং. সজ্ঝন্তি ৰজতং. চিত্তস্সাতি চাতুভূমককুসলচিত্তস্স. তেভূমকস্স তাৱ উপক্কিলেসা হোন্তু, লোকুত্তৰস্স কথং হোন্তীতি? উপ্পজ্জিতুং অপ্পদানেন. যদগ্গেন হি উপ্পজ্জিতুং ন দেন্তি, তদগ্গেনেৱ তে লোকিযস্সপি লোকুত্তৰস্সপি উপক্কিলেসা নাম হোন্তি. পভঙ্গু চাতি আৰম্মণে চুণ্ণৱিচুণ্ণভাৱূপগমনেন ভিজ্জনসভাৱং. সম্মা সমাধিযতি আসৱানং খযাযাতি আসৱানং খযসঙ্খাতস্স অৰহত্তস্স অত্থায হেতুনা কাৰণেন সমাধিযতি. এত্তাৱতা চিত্তং ৱিসোধেত্ৱা অৰহত্তে পতিট্ঠিতং খীণাসৱং দস্সেতি. ইদানিস্স অভিঞ্ঞাপটিৱেধং দস্সেন্তো যস্স যস্স চাতিআদিমাহ. তং উত্তানত্থমেৱাতি.

৪. দুস্সীলসুত্তৱণ্ণনা

২৪. চতুত্থে হতূপনিসোতি হতউপনিস্সযো হতকাৰণো. যথাভূতঞাণদস্সনন্তি নামৰূপপৰিচ্ছেদঞাণং আদিং কত্ৱা তৰুণৱিপস্সনা. নিব্বিদাৱিৰাগোতি নিব্বিদা চ ৱিৰাগো চ. তত্থ নিব্বিদা বলৱৱিপস্সনা, ৱিৰাগো মগ্গো. ৱিমুত্তিঞাণদস্সনন্তি ফলৱিমুত্তি চ পচ্চৱেক্খণঞাণঞ্চ.

৫. অনুগ্গহিতসুত্তৱণ্ণনা

২৫. পঞ্চমে সম্মাদিট্ঠীতি ৱিপস্সনাসম্মাদিট্ঠি. চেতোৱিমুত্তিফলাতিআদীসু চেতোৱিমুত্তীতি মগ্গফলসমাধি. পঞ্ঞাৱিমুত্তীতি ফলঞাণং. সীলানুগ্গহিতাতি সীলেন অনুগ্গহিতা অনুৰক্খিতা. সুতানুগ্গহিতাতি বাহুসচ্চেন অনুগ্গহিতা. সাকচ্ছানুগ্গহিতাতি ধম্মসাকচ্ছায অনুগ্গহিতা. সমথানুগ্গহিতাতি চিত্তেকগ্গতায অনুগ্গহিতা.

ইমস্স পনত্থস্স আৱিভাৱত্থং মধুৰম্ববীজং ৰোপেত্ৱা সমন্তা মৰিযাদং বন্ধিত্ৱা কালানুকালং উদকং আসিঞ্চিত্ৱা কালানুকালং মূলানি সোধেত্ৱা কালানুকালং পতিতপাণকে হাৰেত্ৱা কালানুকালং মক্কটজালং লুঞ্চিত্ৱা অম্বং পটিজগ্গন্তো পুৰিসো দস্সেতব্বো. তস্স হি পুৰিসস্স মধুৰম্ববীজৰোপনং ৱিয ৱিপস্সনাসম্মাদিট্ঠি দট্ঠব্বা, মৰিযাদবন্ধনং ৱিয সীলেন অনুগ্গণ্হনং, উদকাসেচনং ৱিয সুতেন অনুগ্গণ্হনং, মূলপৰিসোধনং ৱিয সাকচ্ছায অনুগ্গণ্হনং, পাণকহৰণং ৱিয ঝানৱিপস্সনাপাৰিপন্থিকসোধনৱসেন সমথানুগ্গণ্হনং, মক্কটজাললুঞ্চনং ৱিয বলৱৱিপস্সনানুগ্গণ্হনং, এৱং অনুগ্গহিতস্স ৰুক্খস্স খিপ্পমেৱ ৱড্ঢিত্ৱা ফলপ্পদানং ৱিয ইমেহি সীলাদীহি অনুগ্গহিতায মূলসম্মাদিট্ঠিযা খিপ্পমেৱ মগ্গৱসেন ৱড্ঢিত্ৱা চেতোৱিমুত্তিপঞ্ঞাৱিমুত্তিফলপ্পদানং ৱেদিতব্বং.

৬. ৱিমুত্তাযতনসুত্তৱণ্ণনা

২৬. ছট্ঠে ৱিমুত্তাযতনানীতি ৱিমুচ্চনকাৰণানি. যত্থাতি যেসু ৱিমুত্তাযতনেসু. সত্থা ধম্মং দেসেতীতি চতুসচ্চধম্মং দেসেতি. অত্থপটিসংৱেদিনোতি পাড়িঅত্থং জানন্তস্স. ধম্মপটিসংৱেদিনোতি পাড়িং জানন্তস্স. পামোজ্জন্তি তৰুণপীতি. পীতীতি তুট্ঠাকাৰভূতা বলৱপীতি. কাযোতি নামকাযো. পস্সম্ভতীতি পটিপ্পস্সম্ভতি. সুখং ৱেদেতীতি সুখং পটিলভতি. চিত্তং সমাধিযতীতি অৰহত্তফলসমাধিনা সমাধিযতি. অযঞ্হি তং ধম্মং সুণন্তো আগতাগতট্ঠানে ঝানৱিপস্সনামগ্গফলানি জানাতি, তস্স এৱং জানতো পীতি উপ্পজ্জতি. সো তস্সা পীতিযা অন্তৰা ওসক্কিতুং ন দেন্তো উপচাৰকম্মট্ঠানিকো হুত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি. তং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘চিত্তং সমাধিযতী’’তি. সেসেসুপি এসেৱ নযো. অযং পন ৱিসেসো – সমাধিনিমিত্তন্তি অট্ঠতিংসায আৰম্মণেসু অঞ্ঞতৰো সমাধিযেৱ সমাধিনিমিত্তং. সুগ্গহিতং হোতীতিআদিসু আচৰিযস্স সন্তিকে কম্মট্ঠানং উগ্গণ্হন্তেন সুট্ঠু গহিতং হোতি সুট্ঠু মনসিকতং সুট্ঠু উপধাৰিতং. সুপ্পটিৱিদ্ধং পঞ্ঞাযাতি পঞ্ঞায সুট্ঠু পচ্চক্খং কতং. তস্মিং ধম্মেতি তস্মিং কম্মট্ঠানপাড়িধম্মে. ইতি ইমস্মিং সুত্তে পঞ্চপি ৱিমুত্তাযতনানি অৰহত্তং পাপেত্ৱা কথিতানীতি.

৭. সমাধিসুত্তৱণ্ণনা

২৭. সত্তমে অপ্পমাণন্তি পমাণকৰধম্মৰহিতং লোকুত্তৰং. নিপকা পতিস্সতাতি নেপক্কেন চ সতিযা চ সমন্নাগতা হুত্ৱা. পঞ্চ ঞাণানীতি পঞ্চ পচ্চৱেক্খণঞাণানি. পচ্চত্তঞ্ঞেৱ উপ্পজ্জন্তীতি অত্তনিযেৱ উপ্পজ্জন্তি. অযং সমাধি পচ্চুপ্পন্নসুখো চেৱাতিআদীসু অৰহত্তফলসমাধি অধিপ্পেতো. মগ্গসমাধীতিপি ৱদন্তিযেৱ. সো হি অপ্পিতপ্পিতক্খণে সুখত্তা পচ্চুপ্পন্নসুখো, পুৰিমো পুৰিমো পচ্ছিমস্স পচ্ছিমস্স সমাধিসুখস্স পচ্চযত্তা আযতিং সুখৱিপাকো, কিলেসেহি আৰকত্তা অৰিযো, কামামিসৱট্টামিসলোকামিসানং অভাৱা নিৰামিসো. বুদ্ধাদীহি মহাপুৰিসেহি সেৱিতত্তা অকাপুৰিসসেৱিতো. অঙ্গসন্ততায আৰম্মণসন্ততায সব্বকিলেসদৰথসন্ততায চ সন্তো, অতপ্পনিযট্ঠেন পণীতো. কিলেসপ্পটিপ্পস্সদ্ধিযা লদ্ধত্তা কিলেসপ্পটিপ্পস্সদ্ধিভাৱং ৱা লদ্ধত্তা পটিপ্পস্সদ্ধলদ্ধো. পটিপ্পস্সদ্ধং পটিপ্পস্সদ্ধীতি হি ইদং অত্থতো একং. পটিপ্পস্সদ্ধকিলেসেন ৱা অৰহতা লদ্ধত্তাপি পটিপ্পস্সদ্ধলদ্ধো, একোদিভাৱেন অধিগতত্তা একোদিভাৱমেৱ ৱা অধিগতত্তা একোদিভাৱাধিগতো. অপ্পগুণসাসৱসমাধি ৱিয সসঙ্খাৰেন সপ্পযোগেন চিত্তেন পচ্চনীকধম্মে নিগ্গয্হ কিলেসে ৱাৰেত্ৱা অনধিগতত্তা ন সসঙ্খাৰনিগ্গয্হৱাৰিতগতো. তং সমাধিং সমাপজ্জন্তো ততো ৱা ৱুট্ঠহন্তো সতিৱেপুল্লপ্পত্তত্তা সতোৱ সমাপজ্জতি, সতোৱ ৱুট্ঠহতি. যথাপৰিচ্ছিন্নকালৱসেন ৱা সতো সমাপজ্জতি, সতো ৱুট্ঠহতি. তস্মা যদেত্থ ‘‘অযং সমাধি পচ্চুপ্পন্নসুখো চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকো চা’’তি এৱং পচ্চৱেক্খমানস্স পচ্চত্তংযেৱ অপৰপ্পচ্চযঞাণং উপ্পজ্জতি, তং একং ঞাণং. এসেৱ নযো সেসেসু. এৱং ইমানি পঞ্চ ঞাণানি পচ্চত্তঞ্ঞেৱ উপ্পজ্জন্তীতি.

৮. পঞ্চঙ্গিকসুত্তৱণ্ণনা

২৮. অট্ঠমে অৰিযস্সাতি ৱিক্খম্ভনৱসেন পহীনকিলেসেহি আৰকা ঠিতস্স. ভাৱনং দেসেস্সামীতি ব্ৰূহনং ৱড্ঢনং পকাসযিস্সামি. ইমমেৱ কাযন্তি ইমং কৰজকাযং. অভিসন্দেতীতি তেমেতি স্নেহেতি, সব্বত্থ পৱত্তপীতিসুখং কৰোতি. পৰিসন্দেতীতি সমন্ততো সন্দেতি. পৰিপূৰেতীতি ৱাযুনা ভস্তং ৱিয পূৰেতি. পৰিপ্ফৰতীতি সমন্ততো ফুসতি. সব্বাৱতো কাযস্সাতি অস্স ভিক্খুনো সব্বকোট্ঠাসৱতো কাযস্স কিঞ্চি উপাদিন্নকসন্ততিপৱত্তিট্ঠানে ছৱিমংসলোহিতানুগতং অণুমত্তম্পি ঠানং পঠমজ্ঝানসুখেন অফুটং নাম ন হোতি.

দক্খোতি ছেকো পটিবলো ন্হানীযচুণ্ণানি কাতুঞ্চেৱ যোজেতুঞ্চ সন্নেতুঞ্চ. কংসথালেতি যেন কেনচি লোহেন কতভাজনে. মত্তিকাভাজনং পন থিৰং ন হোতি, সন্নেন্তস্স ভিজ্জতি. তস্মা তং ন দস্সেসি. পৰিপ্ফোসকং পৰিপ্ফোসকন্তি সিঞ্চিত্ৱা সিঞ্চিত্ৱা. সন্নেয্যাতি ৱামহত্থেন কংসথালং গহেত্ৱা দক্খিণহত্থেন পমাণযুত্তং উদকং সিঞ্চিত্ৱা সিঞ্চিত্ৱা পৰিমদ্দন্তো পিণ্ডং কৰেয্য. স্নেহানুগতাতি উদকসিনেহেন অনুগতা. স্নেহপৰেতাতি উদকসিনেহেন পৰিগ্গহিতা. সন্তৰবাহিৰাতি সদ্ধিং অন্তোপদেসেন চেৱ বহিপদেসেন চ, সব্বত্থকমেৱ উদকসিনেহেন ফুটাতি অত্থো. ন চ পগ্ঘৰিণীতি ন বিন্দু বিন্দু উদকং পগ্ঘৰতি, সক্কা হোতি হত্থেনপি দ্ৱীহিপি অঙ্গুলীহি গহেতুং ওৱট্টিকাযপি কাতুন্তি অত্থো.

দুতিযজ্ঝানসুখউপমাযং উব্ভিদোদকোতি উব্ভিন্নউদকো, ন হেট্ঠা উব্ভিজ্জিত্ৱা উগ্গচ্ছনউদকো, অন্তোযেৱ পন উপ্পজ্জনউদকোতি অত্থো. আযমুখন্তি আগমনমগ্গো. দেৱোতি মেঘো. কালেন কালন্তি কালে কালে, অন্ৱড্ঢমাসং ৱা অনুদসাহং ৱাতি অত্থো. ধাৰন্তি ৱুট্ঠিং. নানুপ্পৱেচ্ছেয্যাতি নপ্পৱেসেয্য, ন ৱস্সেয্যাতি অত্থো. সীতা ৱাৰিধাৰা উব্ভিজ্জিত্ৱাতি সীতা ৱাৰিধাৰা তং ৰহদং পূৰযমানা উব্ভিজ্জিত্ৱা. হেট্ঠা উগ্গচ্ছনউদকঞ্হি উগ্গন্ত্ৱা ভিজ্জন্তং উদকং খোভেতি, চতূহি দিসাহি পৱিসনউদকং পুৰাণপণ্ণতিণকট্ঠদণ্ডকাদীহি উদকং খোভেতি. ৱুট্ঠিউদকং ধাৰানিপাতবুব্বুড়কেহি উদকং খোভেতি, সন্নিসিন্নমেৱ পন হুত্ৱা ইদ্ধিনিম্মিতমিৱ উপ্পজ্জমানং উদকং ইমং পদেসং ফৰতি, ইমং ন ফৰতীতি নত্থি. তেন অফুটোকাসো নাম ন হোতি. তত্থ ৰহদো ৱিয কৰজকাযো, উদকং ৱিয দুতিযজ্ঝানসুখং, সেসং পুৰিমনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.

ততিযজ্ঝানসুখউপমাযং উপ্পলানি এত্থ সন্তীতি উপ্পলিনী. সেসপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. এত্থ চ সেতৰত্তনীলেসু যংকিঞ্চি উপ্পলমেৱ, ঊনকসতপত্তং পুণ্ডৰীকং, সতপত্তং পদুমং. পত্তনিযমং ৱা ৱিনাপি সেতং পদুমং, ৰত্তং পুণ্ডৰীকন্তি অযমেত্থ ৱিনিচ্ছযো. উদকানুগ্গতানীতি উদকতো ন উগ্গতানি. অন্তোনিমুগ্গপোসীনীতি উদকতলস্স অন্তো নিমুগ্গানিযেৱ হুত্ৱা পোসন্তি ৱড্ঢন্তীতি অত্থো. সেসং পুৰিমনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.

চতুত্থজ্ঝানউপমাযং পৰিসুদ্ধেন চেতসা পৰিযোদাতেনাতি এত্থ নিৰুপক্কিলেসট্ঠেন পৰিসুদ্ধং, পভস্সৰট্ঠেন পৰিযোদাতং ৱেদিতব্বং. ওদাতেন ৱত্থেনাতি ইদং উতুফৰণত্থং ৱুত্তং. কিলিট্ঠৱত্থেন হি উতুফৰণং ন হোতি, তঙ্খণধোতপৰিসুদ্ধেন উতুফৰণং বলৱং হোতি. ইমিস্সা হি উপমায ৱত্থং ৱিয কৰজকাযো, উতুফৰণং ৱিয চতুত্থজ্ঝানসুখং. তস্মা যথা সুন্হাতস্স পুৰিসস্স পৰিসুদ্ধং ৱত্থং সসীসং পাৰুপিত্ৱা নিসিন্নস্স সৰীৰতো উতু সব্বমেৱ ৱত্থং ফৰতি, ন কোচি ৱত্থস্স অফুটোকাসো হোতি, এৱং চতুত্থজ্ঝানসুখেন ভিক্খুনো কৰজকাযস্স ন কোচি ওকাসো অফুটো হোতীতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. চতুত্থজ্ঝানচিত্তমেৱ ৱা ৱত্থং ৱিয, তংসমুট্ঠানৰূপং উতুফৰণং ৱিয. যথা হি কত্থচি কত্থচি ওদাতৱত্থে কাযং অফুসন্তেপি তংসমুট্ঠানেন উতুনা সব্বত্থকমেৱ কাযো ফুটো হোতি, এৱং চতুত্থজ্ঝানসমুট্ঠাপিতেন সুখুমৰূপেন সব্বত্থকমেৱ ভিক্খুনো কাযো ফুটো হোতীতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো.

পচ্চৱেক্খণনিমিত্তন্তি পচ্চৱেক্খণঞাণমেৱ. সুগ্গহিতং হোতীতি যথা তেন ঝানৱিপস্সনামগ্গা সুট্ঠু গহিতা হোন্তি, এৱং পচ্চৱেক্খণনিমিত্তং অপৰাপৰেন পচ্চৱেক্খণনিমিত্তেন সুট্ঠু গহিতং হোতি. অঞ্ঞো ৱা অঞ্ঞন্তি অঞ্ঞো একো অঞ্ঞং একং, অত্তনোযেৱ হি অত্তা ন পাকটো হোতি. ঠিতো ৱা নিসিন্নন্তি ঠিতকস্সাপি নিসিন্নো পাকটো হোতি, তেনেৱং ৱুত্তং. সেসেসুপি এসেৱ নযো. উদকমণিকোতি সমেখলা উদকচাটি. সমতিত্তিকোতি সমভৰিতো. কাকপেয্যাতি মুখৱট্টিযং নিসীদিত্ৱা কাকেন গীৱং অনামেত্ৱাৱ পাতব্বো.

সুভূমিযন্তি সমভূমিযং. ‘‘সুভূমে সুখেত্তে ৱিহতখাণুকে বীজানি পতিট্ঠাপেয্যা’’তি (দী. নি. ২.৪৩৮) এত্থ পন মণ্ডভূমি সুভূমীতি আগতা. চতুমহাপথেতি দ্ৱিন্নং মহামগ্গানং ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা গতট্ঠানে. আজঞ্ঞৰথোতি ৱিনীতঅস্সৰথো. ওধস্তপতোদোতি যথা ৰথং অভিৰুহিত্ৱা ঠিতেন সক্কা হোতি গণ্হিতুং, এৱং আলম্বনং নিস্সায তিৰিযতো ঠপিতপতোদো. যোগ্গাচৰিযোতি অস্সাচৰিযো. স্ৱেৱ অস্সদম্মে সাৰেতীতি অস্সদম্মসাৰথি. যেনিচ্ছকন্তি যেন যেন মগ্গেন ইচ্ছতি. যদিচ্ছকন্তি যং যং গতিং ইচ্ছতি. সাৰেয্যাতি উজুকং পুৰতো পেসেয্য. পচ্চাসাৰেয্যাতি পটিনিৱত্তেয্য.

এৱং হেট্ঠা পঞ্চহি অঙ্গেহি সমাপত্তিপৰিকম্মং কথেত্ৱা ইমাহি তীহি উপমাহি পগুণসমাপত্তিযা আনিসংসং দস্সেত্ৱা ইদানি খীণাসৱস্স অভিঞ্ঞাপটিপাটিং দস্সেতুং সো সচে আকঙ্খতীতিআদিমাহ. তং উত্তানত্থমেৱাতি.

৯. চঙ্কমসুত্তৱণ্ণনা

২৯. নৱমে অদ্ধানক্খমো হোতীতি দূৰং অদ্ধানমগ্গং গচ্ছন্তো খমতি, অধিৱাসেতুং সক্কোতি. পধানক্খমোতি ৱীৰিযক্খমো. চঙ্কমাধিগতো সমাধীতি চঙ্কমং অধিট্ঠহন্তেন অধিগতো অট্ঠন্নং সমাপত্তীনং অঞ্ঞতৰসমাধি. চিৰট্ঠিতিকো হোতীতি চিৰং তিট্ঠতি. ঠিতকেন গহিতনিমিত্তঞ্হি নিসিন্নস্স নস্সতি, নিসিন্নেন গহিতনিমিত্তং নিপন্নস্স. চঙ্কমং অধিট্ঠহন্তেন চলিতাৰম্মণে গহিতনিমিত্তং পন ঠিতস্সপি নিসিন্নস্সপি নিপন্নস্সপি ন নস্সতীতি.

১০. নাগিতসুত্তৱণ্ণনা

৩০. দসমে উদ্ধং উগ্গতত্তা উচ্চো, ৰাসিভাৱেন চ মহা সদ্দো এতেসন্তি উচ্চাসদ্দমহাসদ্দা. তেসু হি উগ্গতুগ্গতেসু খত্তিযমহাসাল-ব্ৰাহ্মণমহাসালাদীসু মহাসক্কাৰং গহেত্ৱা আগতেসু ‘‘অসুকস্স ওকাসং দেথ, অসুকস্স ওকাসং দেথা’’তি ৱুত্তে ‘‘মযং পঠমতৰং আগতা, ময্হং পঠমতৰং আগতা, নত্থি ওকাসো’’তি এৱং অঞ্ঞমঞ্ঞং কথেন্তানং সদ্দো উচ্চো চেৱ মহা চ অহোসি. কেৱট্টা মঞ্ঞে মচ্ছৱিলোপেতি কেৱট্টা ৱিয মচ্ছৱিলোপে. তেসঞ্হি মচ্ছপচ্ছিং গহেত্ৱা আগতানং ৱিক্কিণনট্ঠানে ‘‘ময্হং দেথ ময্হং দেথা’’তি ৱদতো মহাজনস্স এৱৰূপো সদ্দো হোতি. মীড়্হসুখন্তি অসুচিসুখং. মিদ্ধসুখন্তি নিদ্দাসুখং. লাভসক্কাৰসিলোকসুখন্তি লাভসক্কাৰঞ্চেৱ ৱণ্ণভণনঞ্চ নিস্সায উপ্পন্নসুখং.

তংনিন্নাৱ গমিস্সন্তীতি তং তদেৱ ভগৱতো গতট্ঠানং গমিস্সন্তি, অনুবন্ধিস্সন্তিযেৱাতি ৱুত্তং হোতি. তথা হি, ভন্তে, ভগৱতো সীলপঞ্ঞাণন্তি যস্মা তথাৱিধং তুম্হাকং সীলঞ্চ ঞাণঞ্চাতি অত্থো. মা চ মযা যসোতি মযা সদ্ধিং যসোপি মা সমাগচ্ছতু. পিযানন্তি পিযজনানং. এসো তস্স নিস্সন্দোতি এসা পিযভাৱস্স নিপ্ফত্তি. অসুভনিমিত্তানুযোগন্তি অসুভকম্মট্ঠানানুযোগং. সুভনিমিত্তেতি ৰাগট্ঠানিযে ইট্ঠাৰম্মণে. এসো তস্স নিস্সন্দোতি এসা তস্স অসুভনিমিত্তানুযোগস্স নিপ্ফত্তি. এৱমিমস্মিং সুত্তে ইমেসু পঞ্চসু ঠানেসু ৱিপস্সনাৱ কথিতাতি.

পঞ্চঙ্গিকৱগ্গো ততিযো.

৪. সুমনৱগ্গো

১. সুমনসুত্তৱণ্ণনা

৩১. চতুত্থস্স পঠমে সুমনা ৰাজকুমাৰীতি মহাসক্কাৰং কত্ৱা পত্থনং পত্থেত্ৱা এৱং লদ্ধনামা ৰাজকঞ্ঞা. ৱিপস্সিসম্মাসম্বুদ্ধকালস্মিং হি নাগৰেসু ‘‘যুদ্ধম্পি কত্ৱা সত্থাৰং অম্হাকং গণ্হিস্সামা’’তি সেনাপতিং নিস্সায বুদ্ধপ্পমুখং সঙ্ঘং লভিত্ৱা পটিপাটিযা পুঞ্ঞানি কাতুং আৰদ্ধেসু সব্বপঠমদিৱসো সেনাপতিস্স ৱাৰো অহোসি. তস্মিং দিৱসে সেনাপতি মহাদানং সজ্জেত্ৱা ‘‘অজ্জ যথা অঞ্ঞো কোচি একভিক্খম্পি ন দেতি, এৱং ৰক্খথা’’তি সমন্তা পুৰিসে ঠপেসি. তংদিৱসং সেট্ঠিভৰিযা ৰোদমানা পঞ্চহি কুমাৰিকাসতেহি সদ্ধিং কীড়িত্ৱা আগতং ধীতৰং আহ – ‘‘সচে, অম্ম, তৱ পিতা জীৱেয্য, অজ্জাহং পঠমং দসবলং ভোজেয্য’’ন্তি. সা তং আহ – ‘‘অম্ম, মা চিন্তযি, অহং তথা কৰিস্সামি, যথা বুদ্ধপ্পমুখো সঙ্ঘো অম্হাকং পঠমং ভিক্খং ভুঞ্জিস্সতী’’তি. ততো সতসহস্সগ্ঘনিকায সুৱণ্ণপাতিযা নিৰুদকপাযাসং পূৰেত্ৱা সপ্পিমধুসক্খৰাদীহি অভিসঙ্খৰিত্ৱা অঞ্ঞিস্সা পাতিযা পটিকুজ্জিত্ৱা তং সুমনমালাগুড়েহি পৰিক্খিপিত্ৱা মালাগুড়সদিসং কত্ৱা ভগৱতো গামং পৱিসনৱেলায সযমেৱ উক্খিপিত্ৱা ধাতিগণপৰিৱুতা ঘৰা নিক্খমি.

অন্তৰামগ্গে সেনাপতিনো উপট্ঠাকা, ‘‘অম্ম, মা ইতো আগমা’’তি ৱদন্তি. মহাপুঞ্ঞা নাম মনাপকথা হোন্তি, ন চ তেসং পুনপ্পুনং ভণন্তানং কথা পটিক্খিপিতুং সক্কা হোতি. সা ‘‘চূড়পিত, মহাপিত, মাতুল, কিস্স তুম্হে গন্তুং ন দেথা’’তি আহ. সেনাপতিনা ‘‘অঞ্ঞস্স কস্সচি খাদনীযং ভোজনীযং মা দেথা’’তি ঠপিতম্হ, অম্মাতি. কিং পন মম হত্থে খাদনীযং ভোজনীযং পস্সথাতি? মালাগুড়ং পস্সামাতি. কিং তুম্হাকং সেনাপতি মালাপূজম্পি কাতুং ন দেতীতি? দেতি, অম্মাতি. তেন হি অপেথাতি ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘মালাগুড়ং গণ্হথ ভগৱা’’তি আহ. ভগৱা একং সেনাপতিস্স উপট্ঠাকং ওলোকেত্ৱা মালাগুড়ং গণ্হাপেসি. সা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা ‘‘ভৱাভৱাভিনিব্বত্তিযং মে সতি পৰিতস্সনজীৱিতং নাম মা হোতু, অযং সুমনমালা ৱিয নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে পিযাৱ হোমি, নামেন চ সুমনাযেৱা’’তি পত্থনং কত্ৱা সত্থাৰা ‘‘সুখিনী হোহী’’তি ৱুত্তা ৱন্দিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি.

ভগৱাপি সেনাপতিস্স গেহং গন্ত্ৱা পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদি. সেনাপতি যাগুং গহেত্ৱা উপগঞ্ছি, সত্থা হত্থেন পত্তং পিদহি. নিসিন্নো, ভন্তে, ভিক্খুসঙ্ঘোতি. অত্থি নো একো অন্তৰামগ্গে পিণ্ডপাতো লদ্ধোতি? মালং অপনেত্ৱা পিণ্ডপাতং অদ্দস. চূড়ুপট্ঠাকো আহ – ‘‘সামি মালাতি মং ৱত্ৱা মাতুগামো ৱঞ্চেসী’’তি. পাযাসো ভগৱন্তং আদিং কত্ৱা সব্বভিক্খূনং পহোসি. সেনাপতি অত্তনো দেয্যধম্মং অদাসি. সত্থা ভত্তকিচ্চং কত্ৱা মঙ্গলং ৱত্ৱা পক্কামি. সেনাপতি ‘‘কা নাম সা পিণ্ডপাতমদাসী’’তি পুচ্ছি. সেট্ঠিধীতা সামীতি. সপ্পঞ্ঞা ইত্থী, এৱৰূপায ঘৰে ৱসন্তিযা পুৰিসস্স সগ্গসম্পত্তি নাম ন দুল্লভাতি কং আনেত্ৱা জেট্ঠকট্ঠানে ঠপেসি?

সা পিতুগেহে চ সেনাপতিগেহে চ ধনং গহেত্ৱা যাৱতাযুকং তথাগতস্স দানং দত্ৱা পুঞ্ঞানি কৰিত্ৱা ততো চুতা কামাৱচৰদেৱলোকে নিব্বত্তি. নিব্বত্তক্খণেযেৱ জাণুপ্পমাণেন ওধিনা সকলং দেৱলোকং পৰিপূৰযমানং সুমনৱস্সং ৱস্সি. দেৱতা ‘‘অযং অত্তনাৱ অত্তনো নামং গহেত্ৱা আগতা’’তি ‘‘সুমনা দেৱধীতা’’ত্ৱেৱস্সা নামং অকংসু. সা একনৱুতিকপ্পে দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ সংসৰন্তী নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে অৱিজহিতসুমনৱস্সা ‘‘সুমনা সুমনা’’ত্ৱেৱ নামা অহোসি. ইমস্মিং পন কালে কোসলৰঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. তাপি পঞ্চসতা কুমাৰিকা তংদিৱসঞ্ঞেৱ তস্মিং তস্মিং কুলে পটিসন্ধিং গহেত্ৱা একদিৱসেযেৱ সব্বা মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমিংসু. তংখণংযেৱ জাণুপ্পমাণেন ওধিনা সুমনৱস্সং ৱস্সি. তং দিস্ৱা ৰাজা ‘‘পুব্বে কতাভিনীহাৰা এসা ভৱিস্সতী’’তি তুট্ঠমানসো ‘‘ধীতা মে অত্তনাৱ অত্তনো নামং গহেত্ৱা আগতা’’তি সুমনাত্ৱেৱস্সা নামং কত্ৱা ‘‘ময্হং ধীতা ন একিকাৱ নিব্বত্তিস্সতী’’তি নগৰং ৱিচিনাপেন্তো ‘পঞ্চ দাৰিকাসতানি জাতানী’’তি সুত্ৱা সব্বা অত্তনাৱ পোসাপেসি. মাসে মাসে সম্পতে ‘‘আনেত্ৱা মম ধীতু দস্সেথা’’তি আহ. এৱমেসা মহাসক্কাৰং কত্ৱা পত্থনং পত্থেত্ৱা এৱংলদ্ধনামাতি ৱেদিতব্বা.

তস্সা সত্তৱস্সিককালে অনাথপিণ্ডিকেন ৱিহাৰং নিট্ঠাপেত্ৱা তথাগতস্স দূতে পেসিতে সত্থা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো সাৱত্থিং অগমাসি. অনাথপিণ্ডিকো গন্ত্ৱা ৰাজানং এৱমাহ – ‘‘মহাৰাজ, সত্থু ইধাগমনং অম্হাকম্পি মঙ্গলং তুম্হাকম্পি মঙ্গলমেৱ, সুমনং ৰাজকুমাৰিং পঞ্চহি দাৰিকাসতেহি সদ্ধিং পুণ্ণঘটে চ গন্ধমালাদীনি চ গাহাপেত্ৱা দসবলস্স পচ্চুগ্গমনং পেসেথা’’তি. ৰাজা ‘‘সাধু মহাসেট্ঠী’’তি তথা অকাসি. সাপি ৰঞ্ঞা ৱুত্তনযেনেৱ গন্ত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা গন্ধমালাদীহি পূজেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. সত্থা তস্সা ধম্মং দেসেসি. সা পঞ্চহি কুমাৰিকাসতেহি সদ্ধিং সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠাসি. অঞ্ঞানিপি পঞ্চ দাৰিকাসতানি পঞ্চ মাতুগামসতানি পঞ্চ উপাসকসতানি তস্মিংযেৱ খণে সোতাপত্তিফলং পাপুণিংসু. এৱং তস্মিং দিৱসে অন্তৰামগ্গেযেৱ দ্ৱে সোতাপন্নসহস্সানি জাতানি.

যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমীতি কস্মা উপসঙ্কমীতি? পঞ্হং পুচ্ছিতুকামতায. কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে কিৰ সহাযকা দ্ৱে ভিক্খূ অহেসুং. তেসু একো সাৰণীযধম্মং পূৰেতি, একো ভত্তগ্গৱত্তং. সাৰণীযধম্মপূৰকো ইতৰং আহ – ‘‘আৱুসো, অদিন্নস্স ফলং নাম নত্থি, অত্তনা লদ্ধং পৰেসং দত্ৱা ভুঞ্জিতুং ৱট্টতী’’তি. ইতৰো পন আহ – ‘‘আৱুসো, ত্ৱং ন জানাসি, দেয্যধম্মং নাম ৱিনিপাতেতুং ন ৱট্টতি, অত্তনো যাপনমত্তমেৱ গণ্হন্তেন ভত্তগ্গৱত্তং পূৰেতুং ৱট্টতী’’তি. তেসু একোপি একং অত্তনো ওৱাদে ওতাৰেতুং নাসক্খি. দ্ৱেপি অত্তনো পটিপত্তিং পূৰেত্ৱা ততো চুতা কামাৱচৰদেৱলোকে নিব্বত্তিংসু. তত্থ সাৰণীযধম্মপূৰকো ইতৰং পঞ্চহি ধম্মেহি অধিগণ্হি.

এৱং তে দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ সংসৰন্তা একং বুদ্ধন্তৰং খেপেত্ৱা ইমস্মিং কালে সাৱত্থিযং নিব্বত্তিংসু. সাৰণীযধম্মপূৰকো কোসলৰঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি, ইতৰো তস্সাযেৱ উপট্ঠাকইত্থিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. তে দ্ৱেপি জনা একদিৱসেনেৱ জাযিংসু. তে নামগ্গহণদিৱসে ন্হাপেত্ৱা সিৰিগব্ভে নিপজ্জাপেত্ৱা দ্ৱিন্নম্পি মাতৰো বহি সক্কাৰং সংৱিদহিংসু. তেসু সাৰণীযধম্মপূৰকো অক্খীনি উম্মীলেত্ৱা মহন্তং সেতচ্ছত্তং সুপঞ্ঞত্তং সিৰিসযনং অলঙ্কতপটিযত্তঞ্চ নিৱেসনং দিস্ৱা ‘‘একস্মিং ৰাজকুলে নিব্বত্তোস্মী’’তি অঞ্ঞাসি. সো ‘‘কিং নু খো কম্মং কত্ৱা ইধ নিব্বত্তোস্মী’’তি আৱজ্জেন্তো ‘‘সাৰণীযধম্মনিস্সন্দেনা’’তি ঞত্ৱা ‘‘সহাযো মে কুহিং নু খো নিব্বত্তো’’তি আৱজ্জেন্তো নীচসযনে নিপন্নং দিস্ৱা ‘‘অযং ভত্তগ্গৱত্তং পূৰেমীতি মম ৱচনং ন গণ্হি, ইমস্মিং ইদানি তং ঠানে নিগ্গণ্হিতুং ৱট্টতী’’তি ‘‘সম্ম মম ৱচনং নাকাসী’’তি আহ. অথ কিং জাতন্তি. পস্স ময্হং সম্পত্তিং, সেতচ্ছত্তস্স হেট্ঠা সিৰিসযনে নিপন্নোস্মি, ত্ৱং নীচমঞ্চে থদ্ধঅত্থৰণমত্তে নিপন্নোসীতি. কিং পন ত্ৱং এতং নিস্সায মানং কৰোসি, ননু ৱেড়ুসলাকাহি কত্ৱা পিলোতিকায পলিৱেঠিতং সব্বমেতং পথৱীধাতুমত্তমেৱাতি?

সুমনা তেসং কথং সুত্ৱা ‘‘মম ভাতিকানং সন্তিকে কোচি নত্থী’’তি তেসং সমীপং গচ্ছন্তী দ্ৱাৰং নিস্সায ঠিতা ‘‘ধাতূ’’তি ৱচনং সুত্ৱা ‘‘ইদং ধাতূতি ৱচনং বহিদ্ধা নত্থি. মম ভাতিকা সমণদেৱপুত্তা ভৱিস্সন্তী’’তি চিন্তেত্ৱা – ‘‘সচাহং ‘ইমে এৱং কথেন্তী’তি মাতাপিতূনং কথেস্সামি, ‘অমনুস্সা এতে’তি নীহৰাপেস্সন্তি. ইদং কাৰণং অঞ্ঞস্স অকথেত্ৱা কঙ্খচ্ছেদকং পুৰিসহেৰঞ্ঞিকং মম পিতৰং মহাগোতমদসবলংযেৱ পুচ্ছিস্সামী’’তি ভুত্তপাতৰাসা ৰাজানং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘দসবলস্স উপট্ঠানং গমিস্সামী’’তি আহ. ৰাজা পঞ্চ ৰথসতানি যোজাপেসি. জম্বুদীপতলস্মিঞ্হি তিস্সোৱ কুমাৰিযো পিতূনং সন্তিকা পঞ্চ ৰথসতানি লভিংসু – বিম্বিসাৰৰঞ্ঞো ধীতা চুন্দী ৰাজকঞ্ঞা, ধনঞ্চযস্স সেট্ঠিস্স ধীতা ৱিসাখা, অযং সুমনা ৰাজকঞ্ঞাতি. সা গন্ধমালং আদায ৰথে ঠিতা পঞ্চৰথসতপৰিৱাৰা ‘‘ইমং পঞ্হং পুচ্ছিস্সামী’’তি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি.

ইধস্সূতি ইধ ভৱেয্যুং. একো দাযকোতি একো অত্তনা লদ্ধলাভতো পৰস্স দত্ৱা পৰিভুঞ্জনকো সাৰণীযধম্মপূৰকো. একো অদাযকোতি একো অত্তনা লদ্ধং পৰস্স অদত্ৱা পৰিভুঞ্জনকো ভত্তগ্গৱত্তপূৰকো. দেৱভূতানং পন নেসন্তি দেৱভূতানং এতেসং. অধিগণ্হাতীতি অধিভৱিত্ৱা গণ্হাতি অজ্ঝোত্থৰতি অতিসেতি. আধিপতেয্যেনাতি জেট্ঠককাৰণেন. ইমেহি পঞ্চহি ঠানেহীতি সেসদেৱে সক্কো দেৱৰাজা ৱিয ইমেহি পঞ্চহি কাৰণেহি অধিগণ্হাতি. মানুসকেনাতিআদীসু আযুনা মহাকস্সপত্থেৰো ৱিয বাকুলত্থেৰো ৱিয আনন্দত্থেৰো ৱিয চ, ৱণ্ণেন মহাগতিম্বঅভযত্থেৰো ৱিয ভণ্ডাগাৰঅমচ্চো ৱিয চ, সুখেন ৰট্ঠপালকুলপুত্তো ৱিয সোণসেট্ঠিপুত্তো ৱিয যসদাৰকো ৱিয চ, যসেন ধম্মাসোকো ৱিয, তথা আধিপচ্চেনাতি ইমেহি পঞ্চহি কাৰণেহি অতিৰেকো জেট্ঠকো হোতি.

যাচিতোৱ বহুলন্তি বাকুলত্থেৰ-সীৱলিত্থেৰ-আনন্দত্থেৰাদযো ৱিয যাচিতোৱ বহুলং চীৱৰাদীনি পৰিভুঞ্জতীতি ইমেহি কাৰণেহি অতিৰেকো হোতি জেট্ঠকো. যদিদং ৱিমুত্তিযা ৱিমুত্তিন্তি যং একস্স ৱিমুত্তিযা সদ্ধিং ইতৰস্স ৱিমুত্তিং আৰব্ভ নানাকৰণং ৱত্তব্বং ভৱেয্য, তং ন ৱদামীতি অত্থো. সত্তৱস্সিকদাৰকো ৱা হি ৱিমুত্তিং পটিৱিজ্ঝতু ৱস্সসতিকত্থেৰো ৱা ভিক্খু ৱা ভিক্খুনী ৱা উপাসকো ৱা উপাসিকা ৱা দেৱো ৱা মাৰো ৱা ব্ৰহ্মা ৱা, পটিৱিদ্ধলোকুত্তৰমগ্গে নানত্তং নাম নত্থি. অলমেৱাতি যুত্তমেৱ. যত্ৰ হি নামাতি যানি নাম.

গচ্ছং আকাসধাতুযাতি আকাসেন গচ্ছন্তো. সদ্ধোতি ৰতনত্তযগুণানং সদ্ধাতা. থনযন্তি গজ্জন্তো. ৱিজ্জুমালীতি মালাসদিসায মেঘমুখে চৰন্তিযা ৱিজ্জুলতায সমন্নাগতো. সতক্ককূতি সতকূটো, ইতো চিতো চ উট্ঠিতেন ৱলাহককূটসতেন সমন্নাগতোতি অত্থো. দস্সনসম্পন্নোতি সোতাপন্নো. ভোগপৰিব্যূড়্হোতি উদকোঘেন ৱিয দানৱসেন দীযমানেহি ভোগেহি পৰিব্যূড়্হো, দেৱলোকং সম্পাপিতোতি অত্থো. পেচ্চাতি পৰলোকে. সগ্গে পমোদতীতি যস্মিং সগ্গে উপ্পজ্জতি, তত্থেৱ মোদতীতি.

২. চুন্দীসুত্তৱণ্ণনা

৩২. দুতিযে পঞ্চহি ৰথসতেহীতি ভুত্তপাতৰাসা পিতু সন্তিকং পেসেত্ৱা পঞ্চ ৰথসতানি যোজাপেত্ৱা তেহি পৰিৱুতাতি অত্থো. উপসঙ্কমীতি ভাতৰা সদ্ধিং পৱত্তিতং পঞ্হসাকচ্ছং পুচ্ছিস্সামীতি গন্ধমালচুণ্ণাদীনি আদায উপসঙ্কমি. যদেৱ সো হোতীতি যদা এৱ সো হোতি. অথ ৱা যো এৱ সো হোতি. অৰিযকন্তানি সীলানীতি মগ্গফলসম্পযুত্তানি সীলানি. তানি হি অৰিযানং কন্তানি হোন্তি, ভৱন্তৰেপি ন পৰিচ্চজন্তি. সেসং চতুক্কনিপাতে অগ্গপ্পসাদসুত্তে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.

৩. উগ্গহসুত্তৱণ্ণনা

৩৩. ততিযে ভদ্দিযেতি ভদ্দিযনগৰে. জাতিযাৱনেতি সযংজাতে অৰোপিতে হিমৱন্তেন সদ্ধিং একাবদ্ধে ৱনসণ্ডে, তং নগৰং উপনিস্সায তস্মিং ৱনে ৱিহৰতীতি অত্থো. অত্তচতুত্থোতি অত্তনা চতুত্থো. কস্মা পনেস ভগৱন্তং অত্তচতুত্থংযেৱ নিমন্তেসি? গেহে কিৰস্স মঙ্গলং মহন্তং, তত্থ মহন্তেন সংৱিধানেন বহূ মনুস্সা সন্নিপতিস্সন্তি. তে ভিক্খুসঙ্ঘং পৰিৱিসন্তেন দুস্সঙ্গহা ভৱিস্সন্তীতি অত্তচতুত্থংযেৱ নিমন্তেসি. অপি চস্স এৱম্পি অহোসি – ‘‘দহৰকুমাৰিকাযো মহাভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে সত্থৰি ওৱদন্তে ওলীনমনা ওৱাদং গহেতুং ন সক্কুণেয্যু’’ন্তি. ইমিনাপি কাৰণেন অত্তচতুত্থমেৱ নিমন্তেসি. ওৱদতু তাসং, ভন্তেতি, ভন্তে ভগৱা, এতাসং ওৱদতু, এতা ওৱদতূতি অত্থো. উপযোগত্থস্মিঞ্হি এতং সামিৱচনং. যং তাসন্তি যং ওৱাদানুসাসনং এতাসং. এৱঞ্চ পন ৱত্ৱা সো সেট্ঠি ‘‘ইমা মম সন্তিকে ওৱাদং গণ্হমানা হৰাযেয্যু’’ন্তি ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা পক্কামি.

ভত্তূতি সামিকস্স. অনুকম্পং উপাদাযাতি অনুদ্দযং পটিচ্চ. পুব্বুট্ঠাযিনিযোতি সব্বপঠমং উট্ঠানসীলা. পচ্ছানিপাতিনিযোতি সব্বপচ্ছা নিপজ্জনসীলা. ইত্থিযা হি পঠমতৰং ভুঞ্জিত্ৱা সযনং আৰুয্হ নিপজ্জিতুং ন ৱট্টতি, সব্বে পন গেহপৰিজনে ভোজেত্ৱা উপকৰণভণ্ডং সংৱিধায গোৰূপাদীনি আগতানাগতানি ঞত্ৱা স্ৱে কত্তব্বকম্মং ৱিচাৰেত্ৱা কুঞ্চিকামুদ্দিকং হত্থে কত্ৱা সচে ভোজনং অত্থি, ভুঞ্জিত্ৱা, নো চে অত্থি, অঞ্ঞং পচাপেত্ৱা সব্বে সন্তপ্পেত্ৱা পচ্ছা নিপজ্জিতুং ৱট্টতি. নিপন্নাযপি যাৱ সূৰিযুগ্গমনা নিদ্দাযিতুং ন ৱট্টতি, সব্বপঠমং পন উট্ঠায দাসকম্মকৰে পক্কোসাপেত্ৱা ‘‘ইদঞ্চিদঞ্চ কম্মং কৰোথা’’তি কম্মন্তং ৱিচাৰেত্ৱা ধেনুযো দুহাপেত্ৱা সব্বং গেহে কত্তব্বকিচ্চং অত্তনো পচ্চক্খংযেৱ কাতুং ৱট্টতি. এতমত্থং সন্ধায ‘‘পুব্বুট্ঠাযিনিযো পচ্ছানিপাতিনিযো’’তি আহ. ‘‘কিংকাৰপটিস্সাৱিনিযোতি কিং কৰোম কিং কৰোমা’’তি মুখং ওলোকেত্ৱা ৱিচৰণসীলা. মনাপচাৰিনিযোতি মনাপংযেৱ কিৰিযং কৰণসীলা. পিযৱাদিনিযোতি পিযমেৱ ৱচনং ৱাদনসীলা. পূজেস্সামাতি চতুপচ্চযপূজায পূজযিস্সাম.

অব্ভাগতেতি অত্তনো সন্তিকং আগতে. আসনোদকেন পটিপূজেস্সামাতি আসনেন চ পাদধোৱনউদকেন চ পূজযিস্সাম. এত্থ চ মাতাপিতূনং দেৱসিকং সক্কাৰো কাতব্বো. সমণব্ৰাহ্মণানং পন অব্ভাগতানং আসনং দত্ৱা পাদধোৱনঞ্চ দাতব্বং, সক্কাৰো চ কাতব্বো.

উণ্ণাতি এড়কলোমং. তত্থ দক্খা ভৱিস্সামাতি এড়কলোমানং ৱিজটনধোৱনৰজনৱেণিকৰণাদীসু কপ্পাসস্স চ ৱট্টনপিসনফোটনকন্তনাদীসু ছেকা ভৱিস্সাম. তত্ৰুপাযাযাতি তস্মিং উণ্ণাকপ্পাসসংৱিধানে উপাযভূতায ‘‘ইমস্মিং কালে ইদং নাম কাতুং ৱট্টতী’’তি এৱং পৱত্তায ৱীমংসায সমন্নাগতা. অলং কাতুং অলং সংৱিধাতুন্তি অত্তনা কাতুম্পি পৰেহি কাৰাপেতুম্পি যুত্তা চেৱ সমত্থা চ ভৱিস্সামাতি অত্থো.

কতঞ্চ কততো জানিস্সাম, অকতঞ্চ অকততোতি সকলদিৱসং ইদং নাম কম্মং কত্ৱা আগতানং, উপড্ঢদিৱসং ইদং নাম কম্মং কত্ৱা আগতানং, নিক্কম্মানং গেহে নিসিন্নানং ইদং নাম দাতুঞ্চ এৱঞ্চ কাতুং ৱট্টতীতি এৱং জানিস্সাম. গিলানকানঞ্চ বলাবলন্তি সচে হি গিলানকালে তেসং ভেসজ্জভোজনাদীনি দত্ৱা ৰোগং ফাসুং ন কৰোন্তি, ‘‘ইমে অৰোগকালে অম্হে যং ইচ্ছন্তি, তং কাৰেন্তি. গিলানকালে অত্থি ভাৱম্পি নো ন জানন্তী’’তি ৱিৰত্তৰূপা পচ্ছা কিচ্চানি ন কৰোন্তি, দুক্কটানি ৱা কৰোন্তি. তস্মা নেসং বলাবলং ঞত্ৱা দাতব্বঞ্চ কাতব্বঞ্চ জানিস্সামাতি এৱং তুম্হেহি সিক্খিতব্বন্তি দস্সেতি. খাদনীযং ভোজনীযঞ্চস্সাতি খাদনীযঞ্চ ভোজনীযঞ্চ অস্স অন্তোজনস্স. পচ্চংসেনাতি পটিলভিতব্বেন অংসেন, অত্তনো অত্তনো লদ্ধব্বকোট্ঠাসানুৰূপেনাতি অত্থো. সংৱিভজিস্সামাতি দস্সাম. সম্পাদেস্সামাতি সম্পাদযিস্সাম.

অধুত্তীতি পুৰিসধুত্তসুৰাধুত্ততাৱসেন অধুত্তিযো. অথেনীতি অথেনিযো অচোৰিযো. অসোণ্ডীতি সুৰাসোণ্ডতাদিৱসেন অসোণ্ডিযো.

এৱং সুত্তন্তং নিট্ঠপেত্ৱা ইদানি গাথাহি কূটং গণ্হন্তো যো নং ভৰতি সব্বদাতিআদিমাহ. তত্থ ভৰতীতি পোসতি পটিজগ্গতি. সব্বকামহৰন্তি সব্বকামদদং. সোত্থীতি সুইত্থী. এৱং ৱত্ততীতি এত্তকং ৱত্তং পূৰেত্ৱা ৱত্ততি. মনাপা নাম তে দেৱাতি নিম্মানৰতী দেৱা. তে হি ইচ্ছিতিচ্ছিতং ৰূপং মাপেত্ৱা অভিৰমণতো নিম্মানৰতীতি চ মনাপাতি চ ৱুচ্চন্তীতি.

৪. সীহসেনাপতিসুত্তৱণ্ণনা

৩৪. চতুত্থে সন্দিট্ঠিকন্তি সামং পস্সিতব্বকং. দাযকোতি দানসূৰো. ন সো সদ্ধামত্তকেনেৱ তিট্ঠতি, পৰিচ্চজিতুম্পি সক্কোতীতি অত্থো. দানপতীতি যং দানং দেতি, তস্স পতি হুত্ৱা দেতি, ন দাসো, ন সহাযো. যো হি অত্তনা মধুৰং ভুঞ্জতি, পৰেসং অমধুৰং দেতি, সো দানসঙ্খাতস্স দেয্যধম্মস্স দাসো হুত্ৱা দেতি. যো যং অত্তনা ভুঞ্জতি, তদেৱ দেতি, সো সহাযো হুত্ৱা দেতি. যো পন অত্তনা যেন কেনচি যাপেতি, পৰেসং মধুৰং দেতি, সো পতি জেট্ঠকো সামী হুত্ৱা দেতি. তাদিসং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘দানপতী’’তি.

অমঙ্কুভূতোতি ন নিত্তেজভূতো. ৱিসাৰদোতি ঞাণসোমনস্সপ্পত্তো. সহব্যতং গতাতি সহভাৱং একীভাৱং গতা. কতাৱকাসাতি যেন কম্মেন তত্থ অৱকাসো হোতি, তস্স কতত্তা কতাৱকাসা. তং পন যস্মা কুসলমেৱ হোতি, তস্মা কতকুসলাতি ৱুত্তং. মোদৰেতি মোদন্তি পমোদন্তি. অসিতস্সাতি অনিস্সিতস্স তথাগতস্স. তাদিনোতি তাদিলক্খণং পত্তস্স.

৫. দানানিসংসসুত্তৱণ্ণনা

৩৫. পঞ্চমে গিহিধম্মা অনপগতো হোতীতি অখণ্ডপঞ্চসীলো হোতি. সতং ধম্মং অনুক্কমন্তি সপ্পুৰিসানং মহাপুৰিসানং ধম্মং অনুক্কমন্তো. সন্তো নং ভজন্তীতি সপ্পুৰিসা বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধতথাগতসাৱকা এতং ভজন্তি.

৬. কালদানসুত্তৱণ্ণনা

৩৬. ছট্ঠে কালদানানীতি যুত্তদানানি, পত্তদানানি অনুচ্ছৱিকদানানীতি অত্থো. নৱসস্সানীতি অগ্গসস্সানি. নৱফলানীতি আৰামতো পঠমুপ্পন্নানি অগ্গফলানি. পঠমং সীলৱন্তেসু পতিট্ঠাপেতীতি পঠমং সীলৱন্তানং দত্ৱা পচ্ছা অত্তনা পৰিভুঞ্জতি. ৱদঞ্ঞূতি ভাসিতঞ্ঞূ. কালেন দিন্নন্তি যুত্তপ্পত্তকালেন দিন্নং. অনুমোদন্তীতি একমন্তে ঠিতা অনুমোদন্তি. ৱেয্যাৱচ্চন্তি কাযেন ৱেয্যাৱটিককম্মং কৰোন্তি. অপ্পটিৱানচিত্তোতি অনুক্কণ্ঠিতচিত্তো. যত্থ দিন্নং মহপ্ফলন্তি যস্মিং ঠানে দিন্নং মহপ্ফলং হোতি, তত্থ দদেয্য.

৭. ভোজনসুত্তৱণ্ণনা

৩৭. সত্তমে আযুং দেতীতি আযুদানং দেতি. ৱণ্ণন্তি সৰীৰৱণ্ণং. সুখন্তি কাযিকচেতসিকসুখং. বলন্তি সৰীৰথামং. পটিভানন্তি যুত্তমুত্তপ্পটিভানং.

৮. সদ্ধসুত্তৱণ্ণনা

৩৮. অট্ঠমে অনুকম্পন্তীতি অনুগ্গণ্হন্তি. খন্ধিমাৱ মহাদুমোতি খন্ধসম্পন্নো মহাৰুক্খো ৱিয. মনোৰমে আযতনেতি ৰমণীযে সমোসৰণট্ঠানে. ছাযং ছাযত্থিকা যন্তীতি ছাযায অত্থিকাৱ ছাযং উপগচ্ছন্তি. নিৱাতৱুত্তিন্তি নীচৱুত্তিং. অত্থদ্ধন্তি কোধমানথদ্ধতায ৰহিতং. সোৰতন্তি সোৰচ্চেন সুচিসীলেন সমন্নাগতং. সখিলন্তি সম্মোদকং.

৯. পুত্তসুত্তৱণ্ণনা

৩৯. নৱমে ভতো ৱা নো ভৰিস্সতীতি অম্হেহি থঞ্ঞপাযনহত্থপাদৱড্ঢনাদীহি ভতো পটিজগ্গিতো অম্হে মহল্লককালে হত্থপাদধোৱন-ন্হাপনযাগুভত্তদানাদীহি ভৰিস্সতি. কিচ্চং ৱা নো কৰিস্সতীতি অত্তনো কম্মং ঠপেত্ৱা অম্হাকং ৰাজকুলাদীসু উপ্পন্নং কিচ্চং গন্ত্ৱা কৰিস্সতি. কুলৱংসো চিৰং ঠস্সতীতি অম্হাকং সন্তকং খেত্তৱত্থুহিৰঞ্ঞসুৱণ্ণাদিং অৱিনাসেত্ৱা ৰক্খন্তে পুত্তে কুলৱংসো চিৰং ঠস্সতি, অম্হেহি ৱা পৱত্তিতানি সলাকভত্তাদীনি অনুপচ্ছিন্দিত্ৱা পৱত্তেস্সতি, এৱম্পি নো কুলৱংসো চিৰং ঠস্সতি. দাযজ্জং পটিপজ্জিস্সতীতি কুলৱংসানুৰূপায পটিপত্তিযা অত্তানং দাযজ্জাৰহং কৰোন্তো অম্হাকং সন্তকং দাযজ্জং পটিপজ্জিস্সতি. দক্খিণং অনুপ্পদস্সতীতি পত্তিদানং কত্ৱা ততিযদিৱসতো পট্ঠায দানং অনুপ্পদস্সতি.

সন্তো সপ্পুৰিসাতি ইমস্মিং ঠানে মাতাপিতূসু সম্মা পটিপত্তিযা সন্তো সপ্পুৰিসাতি ৱেদিতব্বা. পুব্বে কতমনুস্সৰন্তি মাতাপিতূহি পঠমতৰং কতগুণং অনুস্সৰন্তা. ওৱাদকাৰীতি মাতাপিতূহি দিন্নস্স ওৱাদস্স কত্তা. ভতপোসীতি যেহি ভতো, তেসং পোসকো. পসংসিযোতি দিট্ঠেৱ ধম্মে মহাজনেন পসংসিতব্বো হোতি.

১০. মহাসালপুত্তসুত্তৱণ্ণনা

৪০. দসমে মহাসালাতি মহাৰুক্খা. সাখাপত্তপলাসেন ৱড্ঢন্তীতি খুদ্দকসাখাহি চ পত্তসঙ্খাতেন চ পলাসেন ৱড্ঢন্তি. অৰঞ্ঞস্মিন্তি অগামকে পদেসে. ব্ৰহাৱনেতি মহাৱনে অটৱিযং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.

সুমনৱগ্গো চতুত্থো.

৫. মুণ্ডৰাজৱগ্গো

১. আদিযসুত্তৱণ্ণনা

৪১. পঞ্চমস্স পঠমে ভোগানং আদিযাতি ভোগানং আদাতব্বকাৰণানি. উট্ঠানৱীৰিযাধিগতেহীতি উট্ঠানসঙ্খাতেন ৱীৰিযেন অধিগতেহি. বাহাবলপৰিচিতেহীতি বাহুবলেন সঞ্চিতেহি. সেদাৱক্খিত্তেহীতি সেদং অৱক্খিপেত্ৱা উপ্পাদিতেহি. ধম্মিকেহীতি ধম্মযুত্তেহি. ধম্মলদ্ধেহীতি দসকুসলকম্মং অকোপেত্ৱা লদ্ধেহি. পীণেতীতি পীণিতং থূলং কৰোতি. সেসমেত্থ চতুক্কনিপাতে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. দুতিযং উত্তানত্থমেৱ.

৩. ইট্ঠসুত্তৱণ্ণনা

৪৩. ততিযে আযুসংৱত্তনিকা পটিপদাতি দানসীলাদিকা পুঞ্ঞপটিপদা. সেসেসুপি এসেৱ নযো. অত্থাভিসমযাতি অত্থস্স অভিসমাগমেন, অত্থপ্পটিলাভেনাতি ৱুত্তং হোতি.

৪. মনাপদাযীসুত্তৱণ্ণনা

৪৪. চতুত্থে উগ্গোতি গুণেহি উগ্গতত্তা এৱংলদ্ধনামো. সালপুপ্ফকং খাদনীযন্তি চতুমধুৰযোজিতেন সালিপিট্ঠেন কতং সালপুপ্ফসদিসং খাদনীযং. তঞ্হি পঞ্ঞাযমানৱণ্টপত্তকেসৰং কত্ৱা জীৰকাদিসম্ভাৰযুত্তে সপ্পিম্হি পচিত্ৱা সপ্পিং ৱিনিৱত্তেত্ৱা কোলুম্বে পূৰেত্ৱা গন্ধৱাসং গাহাপেত্ৱা পিদহিত্ৱা লঞ্ছেত্ৱা ঠপিতং হোতি. তং সো যাগুং পিৱিত্ৱা নিসিন্নস্স ভগৱতো অন্তৰভত্তে দাতুকামো এৱমাহ. পটিগ্গহেসি ভগৱাতি দেসনামত্তমেতং, উপাসকো পন তং ভগৱতো চ পঞ্চন্নঞ্চ ভিক্খুসতানং অদাসি. যথা চ তং, এৱং সূকৰমংসাদীনিপি. তত্থ সম্পন্নকোলকন্তি সম্পন্নবদৰং. সূকৰমংসন্তি মধুৰৰসেহি বদৰেহি সদ্ধিং জীৰকাদিসম্ভাৰেহি যোজেত্ৱা পক্কং একসংৱচ্ছৰিকসূকৰমংসং. নিব্বত্ততেলকন্তি ৱিনিৱত্তিততেলং. নালিযসাকন্তি সালিপিট্ঠেন সদ্ধিং মদ্দিত্ৱা জীৰকাদিসংযুত্তে সপ্পিম্হি পচিত্ৱা চতুমধুৰেন যোজেত্ৱা ৱাসং গাহাপেত্ৱা ঠপিতং নালিযসাকং. নেতং ভগৱতো কপ্পতীতি এত্থ অকপ্পিযং উপাদায কপ্পিযম্পি ন কপ্পতীতি ৱুত্তং, সেট্ঠি পন সব্বম্পি তং আহৰাপেত্ৱা ৰাসিং কত্ৱা যং যং অকপ্পিযং, তং তং অন্তৰাপণং পহিণিত্ৱা কপ্পিযং উপভোগপৰিভোগভণ্ডং অদাসি. চন্দনফলকং নাতিমহন্তং দীঘতো অড্ঢতেয্যৰতনং, তিৰিযং দিযড্ঢৰতনং, সাৰৱৰভণ্ডত্তা পন মহগ্ঘং অহোসি. ভগৱা তং পটিগ্গহেত্ৱা খণ্ডাখণ্ডিকং ছেদাপেত্ৱা ভিক্খূনং অঞ্জনপিসনত্থায দাপেসি.

উজ্জুভূতেসূতি কাযৱাচাচিত্তেহি উজুকেসু. ছন্দসাতি পেমেন. চত্তন্তিআদীসু পৰিচ্চাগৱসেন চত্তং. মুত্তচাগতায মুত্তং. অনপেক্খচিত্ততায চিত্তেন ন উগ্গহিতন্তি অনুগ্গহীতং. খেত্তূপমেতি ৱিৰুহনট্ঠেন খেত্তসদিসে.

অঞ্ঞতৰং মনোমযন্তি সুদ্ধাৱাসেসু একং ঝানমনেন নিব্বত্তং দেৱকাযং. যথাধিপ্পাযোতি যথাজ্ঝাসযো. ইমিনা কিং পুচ্ছতি? তস্স কিৰ মনুস্সকালে অৰহত্তত্থায অজ্ঝাসযো অহোসি, তং পুচ্ছামীতি পুচ্ছতি. দেৱপুত্তোপি অৰহত্তং পত্ততায তগ্ঘ মে ভগৱা যথাধিপ্পাযোতি আহ. যত্থ যত্থূপপজ্জতীতি তীসু ৱা কুলসম্পত্তীসু ছসু ৱা কামসগ্গেসু যত্থ যত্থ উপ্পজ্জতি, তত্থ তত্থ দীঘাযু যসৱা হোতীতি. পঞ্চমং চতুক্কনিপাতে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. ছট্ঠসত্তমানি উত্তানত্থানেৱ.

৮. অলব্ভনীযঠানসুত্তৱণ্ণনা

৪৮. অট্ঠমে অলব্ভনীযানীতি অলদ্ধব্বানি, ন সক্কা লভিতুং. ঠানানীতি কাৰণানি. জৰাধম্মং মা জীৰীতি যং ময্হং জৰাসভাৱং, তং মা জীৰতু. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. নচ্ছাদেয্যাতি ন ৰুচ্চেয্য. অব্বুহীতি নীহৰি.

যতোতি যস্মিং কালে. আপদাসূতি উপদ্দৱেসু. ন ৱেধতীতি ন কম্পতি নানুসোচতি. অত্থৱিনিচ্ছযঞ্ঞূতি কাৰণত্থৱিনিচ্ছযে কুসলো. পুৰাণন্তি নিব্বিকাৰতায পোৰাণকমেৱ. জপ্পেনাতি ৱণ্ণভণনেন. মন্তেনাতি মহানুভাৱমন্তপৰিৱত্তনেন. সুভাসিতেনাতি সুভাসিতকথনেন. অনুপ্পদানেনাতি সতস্স ৱা সহস্সস্স ৱা দানেন. পৱেণিযা ৱাতি কুলৱংসেন ৱা, ‘‘ইদং অম্হাকং পৱেণিযা আচিণ্ণং, ইদং অনাচিণ্ণ’’ন্তি এৱং পৱেণিকথনেনাতি অত্থো. যথা যথা যত্থ লভেথ অত্থন্তি এতেসু জপ্পাদীসু যেন যেন যত্থ যত্থ ঠানে জৰাধম্মাদীনং অজীৰণতাদিঅত্থং লভেয্য. তথা তথা তত্থ পৰক্কমেয্যাতি তেন তেন তস্মিং তস্মিং ঠানে পৰক্কমং কৰেয্য. কম্মং দড়্হন্তি ৱট্টগামিকম্মং মযা থিৰং কত্ৱা আযূহিতং, স্ৱাহং ইদানি কিন্তি কৰোমীতি এৱং পচ্চৱেক্খিত্ৱা অধিৱাসেয্যাতি.

৯. কোসলসুত্তৱণ্ণনা

৪৯. নৱমে উপকণ্ণকেতি কণ্ণমূলে. দুম্মনোতি দুট্ঠুমনো. পত্তক্খন্ধোতি পতিতক্খন্ধো. পজ্ঝাযন্তোতি চিন্তযন্তো. অপ্পটিভানোতি নিপ্পটিভানো হুত্ৱা. সেসং হেট্ঠা ৱুত্তনযমেৱ.

১০. নাৰদসুত্তৱণ্ণনা

৫০. দসমে অজ্ঝোমুচ্ছিতোতি অধিওমুচ্ছিতো গিলিত্ৱা পৰিনিট্ঠপেত্ৱা গহণসভাৱায অতিৰেকমুচ্ছায তণ্হায সমন্নাগতো. মহচ্চা ৰাজানুভাৱেনাতি মহতা ৰাজানুভাৱেন, অট্ঠাৰসহি সেনীহি পৰিৱাৰিতো মহতিযা ৰাজিদ্ধিযা পাযাসীতি অত্থো. তগ্ঘাতি একংসত্থে নিপাতো, একংসেনেৱ সোকসল্লহৰণোতি অত্থো. ইতি ৰাজা ইমং ওৱাদং সুত্ৱা তস্মিং ঠিতো ধম্মেন সমেন ৰজ্জং কাৰেত্ৱা সগ্গপৰাযণো অহোসি.

মুণ্ডৰাজৱগ্গো পঞ্চমো.

পঠমপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.

২. দুতিযপণ্ণাসকং

(৬) ১. নীৱৰণৱগ্গো

১. আৱৰণসুত্তৱণ্ণনা

৫১. দুতিযস্স পঠমে আৱৰণৱসেন আৱৰণা. নীৱৰণৱসেন নীৱৰণা. চেতো অজ্ঝাৰুহন্তীতি চেতসো অজ্ঝাৰুহা. ৱিপস্সনাপঞ্ঞঞ্চ মগ্গপঞ্ঞঞ্চ উপ্পত্তিনিৱাৰণট্ঠেন দুব্বলং কৰোন্তীতি পঞ্ঞায দুব্বলীকৰণা. যা ৱা এতেহি সদ্ধিং ৱোকিণ্ণা পঞ্ঞা উপ্পজ্জতি, তং দুব্বলং কৰোন্তীতিপি পঞ্ঞায দুব্বলীকৰণা. অবলাযাতি পঞ্চনীৱৰণপৰিযোনদ্ধত্তা অপগতবলায. উত্তৰি ৱা মনুস্সধম্মা অলমৰিযঞাণদস্সনৱিসেসন্তি দসকুসলকম্মপথসঙ্খাতা মনুস্সধম্মা উত্তৰি অৰিযভাৱং কাতুং সমত্থং ঞাণদস্সনৱিসেসং. হাৰহাৰিনীতি হৰিতব্বং হৰিতুং সমত্থা. নঙ্গলমুখানীতি মাতিকামুখানি. তানি হি নঙ্গলসৰিক্খকত্তা নঙ্গলেহি চ খতত্তা নঙ্গলমুখানীতি ৱুচ্চন্তি.

এৱমেৱ খোতি এত্থ সোতং ৱিয ৱিপস্সনাঞাণং দট্ঠব্বং, উভতো নঙ্গলমুখানং ৱিৱৰণকালো ৱিয ছসু দ্ৱাৰেসু সংৱৰস্স ৱিস্সট্ঠকালো, মজ্ঝেনদিযা ৰুক্খপাদে কোট্টেত্ৱা পলালতিণমত্তিকাহি আৱৰণে কতে উদকস্স ৱিক্খিত্তৱিসটব্যাদিণ্ণকালো ৱিয পঞ্চহি নীৱৰণেহি পৰিযোনদ্ধকালো, এৱং আৱৰণে কতে ৱিহতৱেগস্স উদকস্স তিণপলালাদীনি পৰিকড্ঢিত্ৱা সমুদ্দং পাপুণিতুং অসমত্থকালো ৱিয ৱিপস্সনাঞাণেন সব্বাকুসলে ৱিদ্ধংসেত্ৱা নিব্বানসাগৰং পাপুণিতুং অসমত্থকালো ৱেদিতব্বো. সুক্কপক্খে ৱুত্তৱিপল্লাসেন যোজনা কাতব্বা. ইমস্মিং সুত্তে ৱট্টৱিৱট্টং কথিতং. দুতিযং উত্তানত্থমেৱ.

৩. পধানিযঙ্গসুত্তৱণ্ণনা

৫৩. ততিযে পধানিযঙ্গানীতি পধানং ৱুচ্চতি পদহনভাৱো, পধানমস্স অত্থীতি পধানিযো, পধানিযস্স ভিক্খুনো অঙ্গানীতি পধানিযঙ্গানি. সদ্ধোতি সদ্ধায সমন্নাগতো. সদ্ধা পনেসা আগমসদ্ধা অধিগমসদ্ধা ওকপ্পনসদ্ধা পসাদসদ্ধাতি চতুব্বিধা. তত্থ সব্বঞ্ঞুবোধিসত্তানং সদ্ধা, অভিনীহাৰতো পট্ঠায আগতত্তা আগমসদ্ধা নাম. অৰিযসাৱকানং পটিৱেধেন অধিগতত্তা অধিগমসদ্ধা নাম. বুদ্ধো ধম্মো সঙ্ঘোতি ৱুত্তে অচলভাৱেন ওকপ্পনং ওকপ্পনসদ্ধা নাম. পসাদুপ্পত্তি পসাদসদ্ধা নাম. ইধ ওকপ্পনসদ্ধা অধিপ্পেতা. বোধিন্তি চতুমগ্গঞাণং. তং সুপ্পটিৱিদ্ধং তথাগতেনাতি সদ্দহতি. দেসনাসীসমেৱ চেতং, ইমিনা পন অঙ্গেন তীসুপি ৰতনেসু সদ্ধা অধিপ্পেতা. যস্স হি বুদ্ধাদীসু পসাদো বলৱা, তস্স পধানৱীৰিযং ইজ্ঝতি.

অপ্পাবাধোতি অৰোগো. অপ্পাতঙ্কোতি নিদ্দুক্খো. সমৱেপাকিনিযাতি সমৱিপাকিনিযা. গহণিযাতি কম্মজতেজোধাতুযা. নাতিসীতায নাচ্চুণ্হাযাতি অতিসীতলগ্গহণিকো হি সীতভীৰুকো হোতি, অচ্চুণ্হগ্গহণিকো উণ্হভীৰুকো, তেসং পধানং ন ইজ্ঝতি, মজ্ঝিমগ্গহণিকস্স ইজ্ঝতি. তেনাহ – মজ্ঝিমায পধানক্খমাযাতি. যথাভূতং অত্তানং আৱিকত্তাতি যথাভূতং অত্তনো অগুণং পকাসেতা. উদযত্থগামিনিযাতি উদযঞ্চ অত্থঞ্চ গন্তুং পৰিচ্ছিন্দিতুং সমত্থায. এতেন পঞ্ঞাসলক্খণপৰিগ্গাহকং উদযব্বযঞাণং ৱুত্তং. অৰিযাযাতি পৰিসুদ্ধায. নিব্বেধিকাযাতি অনিব্বিদ্ধপুব্বে লোভক্খন্ধাদযো নিব্বিজ্ঝিতুং সমত্থায. সম্মা দুক্খক্খযগামিনিযাতি তদঙ্গৱসেন কিলেসানং পহীনত্তা যং দুক্খং খীযতি, তস্স দুক্খস্স খযগামিনিযা. ইতি সব্বেহিপি ইমেহি পদেহি ৱিপস্সনাপঞ্ঞাৱ কথিতা. দুপ্পঞ্ঞস্স হি পধানং ন ইজ্ঝতি.

৪. সমযসুত্তৱণ্ণনা

৫৪. চতুত্থে পধানাযাতি ৱীৰিযকৰণত্থায. ন সুকৰং উঞ্ছেন পগ্গহেন যাপেতুন্তি ন সক্কা হোতি পত্তং গহেত্ৱা উঞ্ছাচৰিযায যাপেতুং. ইমস্মিম্পি সুত্তে ৱট্টৱিৱট্টমেৱ কথিতং.

৫. মাতাপুত্তসুত্তৱণ্ণনা

৫৫. পঞ্চমে পৰিযাদায তিট্ঠতীতি পৰিযাদিযিত্ৱা গহেত্ৱা খেপেত্ৱা তিট্ঠতি. উগ্ঘাতিতাতি উদ্ধুমাতা.

অসিহত্থেনাতি সীসচ্ছেদনত্থায অসিং আদায আগতেনাপি. পিসাচেনাতি খাদিতুং আগতযক্খেনাপি. আসীদেতি ঘট্টেয্য. মঞ্জুনাতি মুদুকেন. কামোঘৱুড়্হানন্তি কামোঘেন ৱুড়্হানং কড্ঢিতানং. কালং গতি ভৱাভৱন্তি ৱট্টকালং গতিঞ্চ পুনপ্পুনব্ভৱে চ. পুৰক্খতাতি পুৰেচাৰিকা পুৰতো গতাযেৱ. যে চ কামে পৰিঞ্ঞাযাতি যে পণ্ডিতা দুৱিধেপি কামে তীহি পৰিঞ্ঞাহি পৰিজানিত্ৱা. চৰন্তি অকুতোভযাতি খীণাসৱানং কুতোচি ভযং নাম নত্থি, তস্মা তে অকুতোভযা হুত্ৱা চৰন্তি. পাৰঙ্গতাতি পাৰং ৱুচ্চতি নিব্বানং, তং উপগতা, সচ্ছিকত্ৱা ঠিতাতি অত্থো. আসৱক্খযন্তি অৰহত্তং. ইমস্মিং সুত্তে ৱট্টমেৱ কথেত্ৱা গাথাসু ৱট্টৱিৱট্টং কথিতং.

৬. উপজ্ঝাযসুত্তৱণ্ণনা

৫৬. ছট্ঠে মধুৰকজাতোতি সঞ্জাতগৰুভাৱো. দিসা চ মে ন পক্খাযন্তীতি চতস্সো দিসা চ অনুদিসা চ ময্হং ন উপট্ঠহন্তীতি ৱদতি. ধম্মা চ মং নপ্পটিভন্তীতি সমথৱিপস্সনাধম্মাপি মে ন উপট্ঠহন্তি. অনভিৰতো চ ব্ৰহ্মচৰিযং চৰামীতি উক্কণ্ঠিতো হুত্ৱা ব্ৰহ্মচৰিযৱাসং ৱসামি. যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমীতি তস্স কথং সুত্ৱা ‘‘বুদ্ধৱেনেয্যপুগ্গলো অয’’ন্তি তং কাৰণং ভগৱতো আৰোচেতুং উপসঙ্কমি. অৱিপস্সকস্স কুসলানং ধম্মানন্তি কুসলধম্মে অৱিপস্সন্তস্স, অনেসন্তস্স অগৱেসন্তস্সাতি অত্থো. বোধিপক্খিযানং ধম্মানন্তি সতিপট্ঠানাদীনং সত্ততিংসধম্মানং.

৭. অভিণ্হপচ্চৱেক্খিতব্বঠানসুত্তৱণ্ণনা

৫৭. সত্তমে জৰাধম্মোম্হীতি জৰাসভাৱো অম্হি. জৰং অনতীতোতি জৰং অনতিক্কন্তো, অন্তোজৰায এৱ চৰামি. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. কম্মস্সকোতিআদীসু কম্মং ময্হং সকং অত্তনো সন্তকন্তি কম্মস্সকো অম্হি. কম্মস্স দাযাদোতি কম্মদাযাদো, কম্মং ময্হং দাযজ্জং সন্তকন্তি অত্থো. কম্মং ময্হং যোনি কাৰণন্তি কম্মযোনি. কম্মং ময্হং বন্ধূতি কম্মবন্ধু, কম্মঞাতকোতি অত্থো. কম্মং ময্হং পটিসৰণং পতিট্ঠাতি কম্মপটিসৰণো. তস্স দাযাদো ভৱিস্সামীতি তস্স কম্মস্স দাযাদো তেন দিন্নফলপটিগ্গাহকো ভৱিস্সামীতি অত্থো. যোব্বনমদোতি যোব্বনং আৰব্ভ উপ্পন্নমদো. সেসেসুপি এসেৱ নযো. মগ্গো সঞ্জাযতীতি লোকুত্তৰমগ্গো সঞ্জাযতি. সংযোজনানি সব্বসো পহীযন্তীতি দস সংযোজনানি সব্বসো পহীযন্তি. অনুসযা ব্যন্তীহোন্তীতি সত্ত অনুসযা ৱিগতন্তা পৰিচ্ছিন্না পৰিৱটুমা হোন্তি. এৱমেত্থ হেট্ঠা পঞ্চসু ঠানেসু ৱিপস্সনা কথিতা, ইমেসু পঞ্চসু লোকুত্তৰমগ্গো.

ইদানি গাথাহি কূটং গণ্হন্তো ব্যাধিধম্মাতিআদিমাহ. তত্থ ঞত্ৱা ধম্মং নিৰূপধিন্তি উপধিৰহিতং অৰহত্তমগ্গং ঞত্ৱা. সব্বে মদে অভিভোস্মীতি সব্বে ইমে তযোপি মদে অধিভৱিং, অতিক্কম্ম ঠিতোস্মীতি অত্থো. নেক্খম্মং দট্ঠু খেমতোতি পব্বজ্জং খেমতো দিস্ৱা. তস্স মে অহু উস্সাহো, নিব্বানং অভিপস্সতোতি তস্স ময্হং নিব্বানং অভিপস্সন্তস্স ৱাযামো অহোসি. অনিৱত্তি ভৱিস্সামীতি পব্বজ্জতো অনিৱত্তিকো ভৱিস্সামি, ব্ৰহ্মচৰিযৱাসতো অনিৱত্তিকো, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণতো অনিৱত্তিকো ভৱিস্সামি. ব্ৰহ্মচৰিযপৰাযণোতি মগ্গব্ৰহ্মচৰিযপৰাযণো. ইমিনা লোকুত্তৰো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো কথিতোতি.

৮. লিচ্ছৱিকুমাৰকসুত্তৱণ্ণনা

৫৮. অট্ঠমে সজ্জানি ধনূনীতি সজিযানি আৰোপিতধনূনি. অদ্দসূতি অদ্দসংসু. ভৱিস্সন্তি ৱজ্জীতি ৱড্ঢিস্সন্তি ৱজ্জিৰাজানো. অপানুভাতি অৱড্ঢিনিস্সিতা মানথদ্ধা. পচ্ছালিযং খিপন্তীতি পচ্ছতো গন্ত্ৱা পিট্ঠিং পাদেন পহৰন্তি. ৰট্ঠিকস্সাতিআদীসু ৰট্ঠং ভুঞ্জতীতি ৰট্ঠিকো. পিতৰা দত্তং সাপতেয্যং ভুঞ্জতীতি পেত্তনিকো. সেনায পতি জেট্ঠকোতি সেনাপতিকো. গামগামণিকস্সাতি গামানং গামণিকস্স, গামসামিকস্সাতি অত্থো. পূগগামণিকস্সাতি গণজেট্ঠকস্স. কুলেসূতি তেসু তেসু কুলেসু. পচ্চেকাধিপচ্চং কাৰেন্তীতি পচ্চেকং জেট্ঠকট্ঠানং কাৰেন্তি. কল্যাণেন মনসা অনুকম্পন্তীতি সুন্দৰেন চিত্তেন অনুগ্গণ্হন্তি. খেত্তকম্মন্তসামন্তসব্যোহাৰেতি যে চ অত্তনো খেত্তকম্মন্তানং সামন্তা অনন্তৰক্খেত্তসামিনো, তে চ ৰজ্জুদণ্ডেহি ভূমিপ্পমাণগ্গাহকে সব্বোহাৰে চ. বলিপটিগ্গাহিকা দেৱতাতি কুলপ্পৱেণিযা আগতা আৰক্খদেৱতা. সক্কৰোতীতি তা দেৱতা অগ্গযাগুভত্তাদীহি সক্কৰোতি.

কিচ্চকৰোতি উপ্পন্নানং কিচ্চানং কাৰকো. যে চস্স অনুজীৱিনোতি যে চ এতং উপনিস্সায জীৱন্তি. উভিন্নঞ্চেৱ অত্থাযাতি উভিন্নম্পি হিতত্থায পটিপন্নো হোতীতি অত্থো. পুব্বপেতানন্তি পৰলোকগতানং. দিট্ঠে ধম্মে চ জীৱতন্তি যে চ দিট্ঠে ধম্মে জীৱন্তি. ইতি পদদ্ৱযেনাপি অতীতপচ্চুপ্পন্নে ঞাতযো দস্সেতি. ৱিত্তিসঞ্জননোতি তুট্ঠিজননো. ঘৰমাৱসন্তি ঘৰাৱাসং ৱসন্তো. পুজ্জো হোতি পসংসিযোতি পূজেতব্বো চ পসংসিতব্বো চ হোতীতি.

৯-১০. ৱুড্ঢপব্বজিতসুত্তদ্ৱযৱণ্ণনা

৫৯-৬০. নৱমে নিপুণোতি সণ্হো সুখুমকাৰণঞ্ঞূ. আকপ্পসম্পন্নোতি সমণাকপ্পেন সম্পন্নো. দসমে পদক্খিণগ্গাহীতি দিন্নোৱাদং পদক্খিণতো গণ্হন্তো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.