(২১) ১. কিমিলৱগ্গো
১. কিমিলসুত্তৱণ্ণনা
২০১. পঞ্চমস্স পঠমে কিমিলাযন্তি এৱংনামকে নগৰে. নিচুলৱনেতি মুচলিন্দৱনে. এতদৱোচাতি অযং কিৰ থেৰো তস্মিংযেৱ নগৰে সেট্ঠিপুত্তো সত্থু সন্তিকে পব্বজিত্ৱা পুব্বেনিৱাসঞাণং পটিলভি. সো অত্তনা নিৱুত্থং খন্ধসন্তানং অনুস্সৰন্তো কস্সপদসবলস্স সাসনোসক্কনকালে পব্বজিত্ৱা চতূসু পৰিসাসু সাসনে অগাৰৱং কৰোন্তীসু নিস্সেণিং বন্ধিত্ৱা পব্বতং আৰুয্হ তত্থ সমণধম্মং কত্ৱা অত্তনো নিৱুত্থভাৱং অদ্দস. সো ‘‘সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা তং কাৰণং পুচ্ছিস্সামী’’তি এতং ‘‘কো নু খো, ভন্তে’’তিআদিৱচনং অৱোচ.
সত্থৰি অগাৰৱা ৱিহৰন্তি অপ্পতিস্সাতি সত্থৰি গাৰৱঞ্চেৱ জেট্ঠকভাৱঞ্চ অনুপট্ঠপেত্ৱা ৱিহৰন্তি. সেসেসুপি এসেৱ নযো. তত্থ চেতিযঙ্গণাদীসু ছত্তং ধাৰেত্ৱা উপাহনা আৰুয্হ ৱিচৰন্তো নানপ্পকাৰঞ্চ নিৰত্থককথং কথেন্তো সত্থৰি অগাৰৱো ৱিহৰতি নাম. ধম্মস্সৱনগ্গে পন নিসীদিত্ৱা নিদ্দাযন্তো চেৱ নানপ্পকাৰঞ্চ নিৰত্থককথং কথেন্তো ধম্মে অগাৰৱো ৱিহৰতি নাম. সঙ্ঘমজ্ঝে বাহাৱিক্খেপকং নানত্তকথং কথেন্তো থেৰনৱমজ্ঝিমেসু চ চিত্তীকাৰং অকৰোন্তো সঙ্ঘে অগাৰৱো ৱিহৰতি নাম. সিক্খং অপৰিপূৰেন্তো সিক্খায অগাৰৱো ৱিহৰতি নাম. অঞ্ঞমঞ্ঞং কলহভণ্ডনাদীনি কৰোন্তো অঞ্ঞমঞ্ঞং অগাৰৱো ৱিহৰতি নাম. দুতিযং উত্তানত্থমেৱ.
৩. অস্সাজানীযসুত্তৱণ্ণনা
২০৩-২০৪. ততিযে অজ্জৱেনাতি উজুভাৱেন অৱঙ্কগমনেন. জৱেনাতি পদজৱেন. মদ্দৱেনাতি সৰীৰমুদুতায. খন্তিযাতি অধিৱাসনক্খন্তিযা. সোৰচ্চেনাতি সুচিসীলতায. ভিক্খুৱাৰে অজ্জৱন্তি ঞাণস্স উজুকগমনং. জৱোতি সূৰং হুত্ৱা ঞাণস্স গমনভাৱো. মদ্দৱন্তি সীলমদ্দৱং. খন্তীতি অধিৱাসনক্খন্তিযেৱ. সোৰচ্চং সুচিসীলতাযেৱ. চতুত্থে পঞ্চ বলানি মিস্সকানি কথিতানি.
৫. চেতোখিলসুত্তৱণ্ণনা
২০৫. পঞ্চমে চেতোখিলাতি চিত্তস্স থদ্ধভাৱা, কচৱৰভাৱা, খাণুকভাৱা. সত্থৰি কঙ্খতীতি সত্থু সৰীৰে ৱা গুণে ৱা কঙ্খতি. সৰীৰে কঙ্খমানো ‘‘দ্ৱত্তিংসৱৰপুৰিসলক্খণপটিমণ্ডিতং নাম সৰীৰং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি, গুণে কঙ্খমানো ‘‘অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নজাননসমত্থং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. ৱিচিকিচ্ছতীতি ৱিচিনন্তো কিচ্ছতি, দুক্খং আপজ্জতি, ৱিনিচ্ছেতুং ন সক্কোতি. নাধিমুচ্চতীতি এৱমেতন্তি অধিমোক্খং ন পটিলভতি. ন সম্পসীদতীতি গুণেসু ওতৰিত্ৱা নিব্বিচিকিচ্ছভাৱেন পসীদিতুং অনাৱিলো ভৱিতুং ন সক্কোতি. আতপ্পাযাতি কিলেসসন্তাপকৱীৰিযকৰণত্থায. অনুযোগাযাতি পুনপ্পুনং যোগায. সাতচ্চাযাতি সততকিৰিযায. পধানাযাতি পদহনত্থায. অযং পঠমো চেতোখিলোতি অযং সত্থৰি ৱিচিকিচ্ছাসঙ্খাতো পঠমো চিত্তস্স থদ্ধভাৱো এৱমেতস্স ভিক্খুনো অপ্পহীনো হোতি.
ধম্মেতি পৰিযত্তিধম্মে চ পটিৱেধধম্মে চ. পৰিযত্তিধম্মে কঙ্খমানো ‘‘তেপিটকং বুদ্ধৱচনং চতুৰাসীতিধম্মক্খন্ধসহস্সানীতি ৱদন্তি, অত্থি নু খো এতং নত্থী’’তি কঙ্খতি. পটিৱেধধম্মে কঙ্খমানো ‘‘ৱিপস্সনানিস্সন্দো মগ্গো নাম, মগ্গনিস্সন্দং ফলং নাম, সব্বসঙ্খাৰপটিনিস্সগ্গো নিব্বানং নামাতি ৱদন্তি, তং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. সঙ্ঘে কঙ্খতীতি ‘‘উজুপ্পটিপন্নো’’তিআদীনং পদানং ৱসেন ‘‘এৱৰূপং পটিপদং পটিপন্নো চত্তাৰো মগ্গট্ঠা চত্তাৰো ফলট্ঠাতি অট্ঠন্নং পুগ্গলানং সমূহভূতো সঙ্ঘো নাম অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. সিক্খায কঙ্খমানো ‘‘অধিসীলসিক্খা নাম অধিচিত্তঅধিপঞ্ঞাসিক্খা নামাতি ৱদন্তি, সা অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. অযং পঞ্চমোতি অযং সব্ৰহ্মচাৰীসু কোপসঙ্খাতো পঞ্চমো চিত্তস্স থদ্ধভাৱো কচৱৰভাৱো খাণুকভাৱো.
৬. ৱিনিবন্ধসুত্তৱণ্ণনা
২০৬. ছট্ঠে চেতসোৱিনিবন্ধাতি চিত্তং ৱিনিবন্ধিত্ৱা মুট্ঠিযং কত্ৱা ৱিয গণ্হন্তীতি চেতসোৱিনিবন্ধা. কামেতি ৱত্থুকামেপি কিলেসকামেপি. কাযেতি অত্তনো কাযে. ৰূপেতি বহিদ্ধাৰূপে. যাৱদত্থন্তি যত্তকং ইচ্ছতি, তত্তকং. উদৰাৱদেহকন্তি উদৰপূৰং. তঞ্হি উদৰং অৱদেহনতো উদৰাৱদেহকন্তি ৱুচ্চতি. সেয্যসুখন্তি মঞ্চপীঠসুখং, উতুসুখং ৱা. পস্সসুখন্তি যথা সম্পৰিৱত্তকং সযন্তস্স দক্খিণপস্স ৱামপস্সানং সুখং হোতি, এৱং উপ্পন্নসুখং. মিদ্ধসুখন্তি নিদ্দাসুখং. অনুযুত্তোতি যুত্তপ্পযুত্তো ৱিহৰতি. পণিধাযাতি পত্থযিত্ৱা. সীলেনাতিআদীসু সীলন্তি চতুপাৰিসুদ্ধিসীলং. ৱতন্তি ৱতসমাদানং. তপোতি তপচৰণং. ব্ৰহ্মচৰিযন্তি মেথুনৱিৰতি. দেৱো ৱা ভৱিস্সামীতি মহেসক্খদেৱো ৱা ভৱিস্সামি. দেৱঞ্ঞতৰো ৱাতি অপ্পেসক্খদেৱেসু ৱা অঞ্ঞতৰোতি.
৭-৮. যাগুসুত্তাদিৱণ্ণনা
২০৭-২০৮. সত্তমে ৱাতং অনুলোমেতীতি ৱাতং অনুলোমেত্ৱা হৰতি. ৱত্থিং সোধেতীতি ধমনিযো সুদ্ধা কৰোতি. আমাৱসেসং পাচেতীতি সচে আমাৱসেসকং হোতি, তং পাচেতি. অট্ঠমে অচক্খুস্সন্তি ন চক্খূনং হিতং, চক্খুং ৱিসুদ্ধং ন কৰোতি.
৯. গীতস্সৰসুত্তৱণ্ণনা
২০৯. নৱমে আযতকেনাতি দীঘেন, পৰিপুণ্ণপদব্যঞ্জনকং গাথাৱত্তঞ্চ ৱিনাসেত্ৱা পৱত্তেন. সৰকুত্তিম্পি নিকামযমানস্সাতি এৱং গীতস্সৰো কাতব্বোতি সৰকিৰিযং পত্থযমানস্স. সমাধিস্স ভঙ্গো হোতীতি সমথৱিপস্সনাচিত্তস্স ৱিনাসো হোতি.
১০. মুট্ঠস্সতিসুত্তৱণ্ণনা
২১০. দসমে দুক্খং সুপতীতি নানাৱিধং সুপিনং পস্সন্তো দুক্খং সুপতি. দুক্খং পটিবুজ্ঝতীতি পটিবুজ্ঝন্তোপি উত্তসিত্ৱা সলোমহংসো পটিবুজ্ঝতি. ইমস্মিং সুত্তে সতিসম্পজঞ্ঞং মিস্সকং কথিতং.
কিমিলৱগ্গো পঠমো.