৫. ৱপ্পসুত্তৱণ্ণনা

১৯৫. পঞ্চমে ৱপ্পোতি দসবলস্স চূড়পিতা সক্যৰাজা. নিগণ্ঠসাৱকোতি ৱেসালিযং সীহসেনাপতি ৱিয নাড়ন্দাযং উপালিগহপতি ৱিয চ নিগণ্ঠস্স নাটপুত্তস্স উপট্ঠাকো. কাযেন সংৱুতোতি কাযদ্ৱাৰস্স সংৱুতত্তা পিহিতত্তা কাযেন সংৱুতো নাম. সেসদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. অৱিজ্জাৱিৰাগাতি অৱিজ্জায খযৱিৰাগেন. ৱিজ্জুপ্পাদাতি মগ্গৱিজ্জায উপ্পাদেন. তং ঠানন্তি তং কাৰণং. অৱিপক্কৱিপাকন্তি অলদ্ধৱিপাকৱাৰং. ততোনিদানন্তি তংহেতু তপ্পচ্চযা. দুক্খৱেদনিযা আসৱা অস্সৱেয্যুন্তি দুক্খৱেদনায পচ্চযভূতা কিলেসা অস্সৱেয্যুং, তস্স পুৰিসস্স উপ্পজ্জেয্যুন্তি অত্থো. অভিসম্পৰাযন্তি দুতিযে অত্তভাৱে. কাযসমাৰম্ভপচ্চযাতি কাযকম্মপচ্চযেন. আসৱাতি কিলেসা. ৱিঘাতপৰিড়াহাতি এত্থ ৱিঘাতোতি দুক্খং. পৰিড়াহোতি কাযিকচেতসিকো পৰিড়াহো. ফুস্স ফুস্স ব্যন্তীকৰোতীতি ঞাণৱজ্ঝং কম্মং ঞাণফস্সেন ফুসিত্ৱা ফুসিত্ৱা খযং গমেতি, ৱিপাকৱজ্ঝং কম্মং ৱিপাকফস্সেন ফুসিত্ৱা ফুসিত্ৱা খযং গমেতি. নিজ্জৰাতি কিলেসজীৰণকপটিপদা. সেসৱাৰেসুপি এসেৱ নযো. ইধ ঠত্ৱা অযং ভিক্খু খীণাসৱো কাতব্বো, চত্তাৰি মহাভূতানি নীহৰিত্ৱা চতুসচ্চৱৱত্থানং দস্সেত্ৱা যাৱ অৰহত্তফলং কম্মট্ঠানং কথেতব্বং.

ইদানি পন তস্স খীণাসৱস্স সততৱিহাৰে দস্সেতুং এৱং সম্মা ৱিমুত্তচিত্তস্সাতিআদিমাহ. তত্থ সম্মা ৱিমুত্তচিত্তস্সাতি হেতুনা কাৰণেন সম্মা ৱিমুত্তস্স. সততৱিহাৰাতি নিচ্চৱিহাৰা নিবদ্ধৱিহাৰা. নেৱ সুমনো হোতীতি ইট্ঠাৰম্মণে ৰাগৱসেন ন সোমনস্সজাতো হোতি. ন দুম্মনোতি অনিট্ঠাৰম্মণে পটিঘৱসেন ন দোমনস্সজাতো হোতি. উপেক্খকো ৱিহৰতি সতো সম্পজানোতি সতিসম্পজঞ্ঞপৰিগ্গহিতায মজ্ঝত্তাকাৰলক্খণায উপেক্খায তেসু আৰম্মণেসু উপেক্খকো মজ্ঝত্তো হুত্ৱা ৱিহৰতি.

কাযপৰিযন্তিকন্তি কাযন্তিকং কাযপৰিচ্ছিন্নং, যাৱ পঞ্চদ্ৱাৰকাযো পৱত্ততি, তাৱ পৱত্তং পঞ্চদ্ৱাৰিকৱেদনন্তি অত্থো. জীৱিতপৰিযন্তিকন্তি জীৱিতন্তিকং জীৱিতপৰিচ্ছিন্নং, যাৱ জীৱিতং পৱত্ততি, তাৱ পৱত্তং মনোদ্ৱাৰিকৱেদনন্তি অত্থো. তত্থ পঞ্চদ্ৱাৰিকৱেদনা পচ্ছা উপ্পজ্জিত্ৱা পঠমং নিৰুজ্ঝতি, মনোদ্ৱাৰিকৱেদনা পঠমং উপ্পজ্জিত্ৱা পচ্ছা নিৰুজ্ঝতি. সা হি পটিসন্ধিক্খণে ৱত্থুৰূপস্মিংযেৱ পতিট্ঠাতি. পঞ্চদ্ৱাৰিকা পৱত্তে পঞ্চদ্ৱাৰৱসেন পৱত্তমানা পঠমৱযে ৱীসতিৱস্সকালে ৰজ্জনদুস্সনমুয্হনৱসেন অধিমত্তা বলৱতী হোতি, পণ্ণাসৱস্সকালে ঠিতা হোতি, সট্ঠিৱস্সকালতো পট্ঠায পৰিহাযমানা, অসীতিনৱুতিৱস্সকালে মন্দা হোতি. তদা হি সত্তা ‘‘চিৰৰত্তং একতো নিসীদিম্হা নিপজ্জিম্হা’’তি ৱদন্তেপি ন জানামাতি ৱদন্তি. অধিমত্তানিপি ৰূপাদিআৰম্মণানি ন পস্সাম, সুগন্ধদুগ্গন্ধং ৱা সাদুঅসাদুং ৱা থদ্ধমুদুকং ৱাতি ন জানামাতিপি ৱদন্তি. ইতি নেসং পঞ্চদ্ৱাৰিকৱেদনা ভগ্গা হোতি, মনোদ্ৱাৰিকা পৱত্ততি. সাপি অনুপুব্বেন পৰিহাযমানা মৰণসমযে হদযকোটিংযেৱ নিস্সায পৱত্ততি. যাৱ পনেসা পৱত্ততি, তাৱ সত্তো জীৱতীতি ৱুচ্চতি. যদা নপ্পৱত্ততি, তদা ‘‘মতো নিৰুদ্ধো’’তি ৱুচ্চতি.

স্ৱাযমত্থো ৱাপিযা দীপেতব্বো – যথা হি পুৰিসো পঞ্চউদকমগ্গসম্পন্নং ৱাপিং কৰেয্য. পঠমং দেৱে ৱুট্ঠে পঞ্চহি উদকমগ্গেহি উদকং পৱিসিত্ৱা অন্তোৱাপিযং আৱাটে পূৰেয্য. পুনপ্পুনং দেৱে ৱস্সন্তে উদকমগ্গে পূৰেত্ৱা গাৱুতড্ঢযোজনমত্তং ওত্থৰিত্ৱা উদকং তিট্ঠেয্য ততো ততো ৱিস্সন্দমানং. অথ নিদ্ধমনতুম্বে ৱিৱৰিত্ৱা খেত্তেসু কম্মে কযিৰমানে উদকং নিক্খমন্তং, সস্সপাককালে উদকং নিক্খন্তং উদকং পৰিহীনং, ‘‘মচ্ছে গণ্হামা’’তি ৱত্তব্বতং আপজ্জেয্য. ততো কতিপাহেন আৱাটেসুযেৱ উদকং সণ্ঠহেয. যাৱ পন তং আৱাটেসু হোতি, তাৱ মহাৱাপিযং উদকং অত্থীতি সঙ্খং গচ্ছতি. যদা পন তত্থ ছিজ্জতি, তদা ‘‘ৱাপিযং উদকং নত্থী’’তি ৱুচ্চতি. এৱং সম্পদমিদং ৱেদিতব্বং.

পঠমং দেৱে ৱস্সন্তে পঞ্চহি মগ্গেহি উদকে পৱিসন্তে আৱাটানং পূৰণকালো ৱিয হি পঠমমেৱ পটিসন্ধিক্খণে মনোদ্ৱাৰিকৱেদনায ৱত্থুৰূপে পতিট্ঠিতকালো, পুনপ্পুনং দেৱে ৱস্সন্তে পঞ্চমগ্গানং পূৰণকালো ৱিয পৱত্তে পঞ্চদ্ৱাৰিকৱেদনায পৱত্তি, গাৱুতড্ঢযোজনমত্তং অজ্ঝোত্থৰণং ৱিয পঠমৱযে ৱীসতিৱস্সকালে ৰজ্জনাদিৱসেন তস্স অধিমত্তবলৱভাৱো, যাৱ ৱাপিতো উদকং ন নিগ্গচ্ছতি, তাৱ পূৰায ৱাপিযা ঠিতকালো ৱিয পঞ্ঞাসৱস্সকালে তস্স ঠিতকালো, নিদ্ধমনতুম্বেসু ৱিৱটেসু কম্মে কযিৰমানে উদকস্স নিক্খমনকালো ৱিয সট্ঠিৱস্সকালতো পট্ঠায তস্স পৰিহানি, উদকে ভট্ঠে উদকমগ্গেসু পৰিত্তউদকস্স ঠিতকালো ৱিয অসীতিনৱুতিকালে পঞ্চদ্ৱাৰিকৱেদনায মন্দকালো, আৱাটেসুযেৱ উদকস্স পতিট্ঠিতকালো ৱিয হদযৱত্থুকোটিং নিস্সায মনোদ্ৱাৰে ৱেদনায পৱত্তিকালো, আৱাটেসু পৰিত্তেপি উদকে সতি ‘‘ৱাপিযং উদকং অত্থী’’তি ৱত্তব্বকালো ৱিয যাৱ সা পৱত্ততি, তাৱ ‘‘সত্তো জীৱতী’’তি ৱুচ্চতি. যথা পন আৱাটেসু উদকে ছিন্নে ‘‘নত্থি ৱাপিযং উদক’’ন্তি ৱুচ্চতি, এৱং মনোদ্ৱাৰিকৱেদনায অপ্পৱত্তমানায সত্তো মতোতি ৱুচ্চতি. ইমং ৱেদনং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘জীৱিতপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদিযমানো’’তি.

কাযস্স ভেদাতি কাযস্স ভেদেন. উদ্ধং জীৱিতপৰিযাদানাতি জীৱিতক্খযতো উদ্ধং. ইধেৱাতি পটিসন্ধিৱসেন পৰতো অগন্ত্ৱা ইধেৱ. সীতী ভৱিস্সন্তীতি পৱত্তিৱিপ্ফন্দনদৰথৰহিতানি সীতানি অপ্পৱত্তনধম্মানি ভৱিস্সন্তি.

থূণং পটিচ্চাতি ৰুক্খং পটিচ্চ. কুদ্দালপিটকং আদাযাতি কুদ্দালঞ্চ খণিত্তিঞ্চ পচ্ছিঞ্চ গহেত্ৱাতি অত্থো. দেসনা পন কুদ্দালৱসেনেৱ কতা. মূলে ছিন্দেয্যাতি মূলম্হি কুদ্দালেন ছিন্দেয্য. পলিখণেয্যাতি খণিত্তিযা সমন্তা খণেয্য.

এৱমেৱ খোতি এত্থ ইদং ওপম্মসংসন্দনং – ৰুক্খো ৱিয হি অত্তভাৱো দট্ঠব্বো, ৰুক্খং পটিচ্চ ছাযা ৱিয কুসলাকুসলং কম্মং, ছাযং অপ্পৱত্তং কাতুকামো পুৰিসো ৱিয যোগাৱচৰো, কুদ্দালো ৱিয পঞ্ঞা, পিটকং ৱিয সমাধি, খণিত্তি ৱিয ৱিপস্সনা, খণিত্তিযা মূলানং পলিখণনকালো ৱিয অৰহত্তমগ্গেন অৱিজ্জায ছেদনকালো, খণ্ডাখণ্ডং কৰণকালো ৱিয খন্ধৱসেন দিট্ঠকালো, ফালনকালো ৱিয আযতনৱসেন দিট্ঠকালো, সকলীকৰণকালো ৱিয ধাতুৱসেন দিট্ঠকালো, ৱাতাতপেন ৱিসোসনকালো ৱিয কাযিকচেতসিকস্স ৱীৰিযস্স কৰণকালো, অগ্গিনা ডহনকালো ৱিয ঞাণেন কিলেসানং ডহনকালো, মসিকৰণকালো ৱিয ৱত্তমানক-পঞ্চক্খন্ধকালো, মহাৱাতে ওফুননকালো ৱিয নদীসোতে পৱাহনকালো ৱিয চ ছিন্নমূলকানং পঞ্চন্নং খন্ধানং অপ্পটিসন্ধিকনিৰোধো, ওফুননপ্পৱাহনেহি অপঞ্ঞত্তিকভাৱূপগমো ৱিয পুনব্ভৱে ৱিপাকক্খন্ধানং অনুপ্পাদেন অপণ্ণত্তিকভাৱো ৱেদিতব্বো.

ভগৱন্তং এতদৱোচাতি সত্থৰি দেসনং ৱিনিৱট্টেন্তে সোতাপত্তিফলং পত্ৱা এতং ‘‘সেয্যথাপি, ভন্তে’’তিআদিৱচনং অৱোচ. তত্থ উদযত্থিকোতি ৱড্ঢিঅত্থিকো. অস্সপণিযং পোসেয্যাতি পঞ্চ অস্সপোতসতানি কিণিত্ৱা পচ্ছা ৱিক্কিণিস্সামীতি পোসেয্য. সহস্সগ্ঘনকস্স অস্সস্স পঞ্চসতমত্তং উপকৰণং গন্ধমালাদিৱসেন পোসাৱনিকংযেৱ অগমাসি. অথস্স তে অস্সা একদিৱসেনেৱ ৰোগং ফুসিত্ৱা সব্বে জীৱিতক্খযং পাপুণেয্যুন্তি ইমিনা অধিপ্পাযেন এৱমাহ. উদযঞ্চেৱ নাধিগচ্ছেয্যাতি ৱড্ঢিঞ্চ গেহতো নীহৰিত্ৱা দিন্নমূলঞ্চ কিঞ্চি ন লভেয্য. পযিৰুপাসিন্তি চতূহি পচ্চযেহি উপট্ঠহিং. স্ৱাহং উদযঞ্চেৱ নাধিগচ্ছিন্তি সো অহং নেৱ উদযং ন গেহতো দিন্নধনং অধিগচ্ছিং, পণিযঅস্সজগ্গনকো নাম জাতোস্মীতি দস্সেতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱাতি.