(৮) ৩. অপণ্ণকৱগ্গো
১. পধানসুত্তৱণ্ণনা
৭১. ততিযৱগ্গস্স পঠমে অপণ্ণকপ্পটিপদন্তি অৱিৰদ্ধপ্পটিপদং. যোনি চস্স আৰদ্ধা হোতীতি কাৰণঞ্চস্স পৰিপুণ্ণং হোতি. আসৱানং খযাযাতি অৰহত্তত্থায. দুতিযং উত্তানমেৱ.
৩. সপ্পুৰিসসুত্তৱণ্ণনা
৭৩. ততিযে অৱণ্ণোতি অগুণো. পাতু কৰোতীতি কথেতি, পাকটং কৰোতি. পঞ্হাভিনীতোতি পঞ্হত্থায অভিনীতো. অহাপেত্ৱা অলম্বিত্ৱাতি অপৰিহীনং অলম্বিতং কত্ৱা. এত্থ চ অসপ্পুৰিসো পাপিচ্ছতায অত্তনো অৱণ্ণং ছাদেতি, সপ্পুৰিসো লজ্জিতায অত্তনো ৱণ্ণং. ইদানি যস্মা অসপ্পুৰিসো হিৰোত্তপ্পৰহিতো সংৱাসেন অৱজানাতি, সপ্পুৰিসো পন হিৰোত্তপ্পসমন্নাগতো সংৱাসেনাপি নাৱজানাতি. তস্মা অসপ্পুৰিসভাৱসাধকং অধুনাগতৱধুকোপম্মং দস্সেতুং সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, ৱধুকাতিআদিমাহ. তত্থ ৱধুকাতি সুণিসা. তিব্বন্তি বহলং. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
৪-৫. অগ্গসুত্তদ্ৱযৱণ্ণনা
৭৪-৭৫. চতুত্থে সীলগ্গন্তি অগ্গপ্পত্তং উত্তমসীলং. এসেৱ নযো সব্বত্থ. পঞ্চমে ৰূপগ্গন্তি যং ৰূপং সম্মসিত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি, ইদং ৰূপগ্গং নাম. সেসেসুপি এসেৱ নযো. ভৱগ্গন্তি এত্থ পন যস্মিং অত্তভাৱে ঠিতো অৰহত্তং পাপুণাতি, এতং ভৱগ্গং নামাতি.
৬. কুসিনাৰসুত্তৱণ্ণনা
৭৬. ছট্ঠে উপৱত্তনেতি পাচীনগতায সালপন্তিযা উত্তৰেন নিৱত্তিত্ৱা ঠিতায ৱেমজ্ঝট্ঠানে. অন্তৰেন যমকসালানন্তি দ্ৱিন্নং সালৰুক্খানং অন্তৰে. কঙ্খাতি দ্ৱেড়্হকং. ৱিমতীতি ৱিনিচ্ছিতুং অসমত্থতা. ‘‘বুদ্ধো নু খো ন বুদ্ধো নু খো, ধম্মো নু খো ন ধম্মো নু খো, সঙ্ঘো নু খো ন সঙ্ঘো নু খো, মগ্গো নু খো ন মগ্গো নু খো, পটিপদা নু খো ন পটিপদা নু খো’’তি যস্স সংসযো উপ্পজ্জেয্য, তং ৱো ৱদামি পুচ্ছথ, ভিক্খৱেতি অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো. সত্থুগাৰৱেনপি ন পুচ্ছেয্যাথাতি ‘‘মযং সত্থু সন্তিকে পব্বজিম্হ, চত্তাৰো পচ্চযাপি নো সত্থু সন্তকাৱ. তে মযং এত্তকং কালং কঙ্খং অকত্ৱা ন অৰহাম অজ্জ পচ্ছিমে কালে কঙ্খং কাতু’’ন্তি সচে এৱং সত্থৰি গাৰৱেন ন পুচ্ছথ. সহাযকোপি, ভিক্খৱে, সহাযকস্স আৰোচেতূতি তুম্হাকং যো যস্স ভিক্খুস্স সন্দিট্ঠো সম্ভত্তো, সো তস্স আৰোচেতু, অহং একস্স ভিক্খুস্স কথেস্সামি, তস্স কথং সুত্ৱা সব্বে নিক্কঙ্খা ভৱথাতি দস্সেতি. এৱং পসন্নোতি এৱং সদ্দহামি অহন্তি অত্থো. ঞাণমেৱাতি নিক্কঙ্খভাৱপচ্চক্খকৰণঞাণংযেৱ এত্থ তথাগতস্স, ন সদ্ধামত্তন্তি অত্থো. ইমেসঞ্হি, আনন্দাতি ইমেসং অন্তোসাণিযং নিসিন্নানং পঞ্চন্নং ভিক্খুসতানং. যো পচ্ছিমকোতি যো গুণৱসেন পচ্ছিমকো, আনন্দত্থেৰংযেৱ সন্ধাযাহ.
৭. অচিন্তেয্যসুত্তৱণ্ণনা
৭৭. সত্তমে অচিন্তেয্যানীতি চিন্তেতুং অযুত্তানি. ন চিন্তেতব্বানীতি অচিন্তেয্যত্তাযেৱ ন চিন্তেতব্বানি. যানি চিন্তেন্তোতি যানি কাৰণানি চিন্তেন্তো. উম্মাদস্সাতি উম্মত্তকভাৱস্স. ৱিঘাতস্সাতি দুক্খস্স. বুদ্ধৱিসযোতি বুদ্ধানং ৱিসযো, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণাদীনং বুদ্ধগুণানং পৱত্তি চ আনুভাৱো চ. ঝানৱিসযোতি অভিঞ্ঞাঝানৱিসযো. কম্মৱিপাকোতি দিট্ঠধম্মৱেদনীযাদীনং কম্মানং ৱিপাকো. লোকচিন্তাতি ‘‘কেন নু খো চন্দিমসূৰিযা কতা, কেন মহাপথৱী, কেন মহাসমুদ্দো, কেন সত্তা উপ্পাদিতা, কেন পব্বতা, কেন অম্বতালনাড়িকেৰাদযো’’তি এৱৰূপা লোকচিন্তা.
৮. দক্খিণসুত্তৱণ্ণনা
৭৮. অট্ঠমে দক্খিণাৱিসুদ্ধিযোতি দানসঙ্খাতায দক্খিণায ৱিসুজ্ঝনকাৰণানি. দাযকতো ৱিসুজ্ঝতীতি মহপ্ফলভাৱেন ৱিসুজ্ঝতি, মহপ্ফলা হোতীতি অত্থো. কল্যাণধম্মোতি সুচিধম্মো. পাপধম্মোতি লামকধম্মো. দাযকতো ৱিসুজ্ঝতীতি এত্থ ৱেস্সন্তৰমহাৰাজা কথেতব্বো. সো হি জূজকব্ৰাহ্মণস্স দাৰকে দত্ৱা মহাপথৱিং কম্পেসি. পটিগ্গাহকতো ৱিসুজ্ঝতীতি এত্থ কল্যাণীনদীমুখদ্ৱাৰৱাসী কেৱট্টো কথেতব্বো. সো কিৰ দীঘসুমত্থেৰস্স তিক্খত্তুং পিণ্ডপাতং দত্ৱা মৰণমঞ্চে নিপন্নো ‘‘অয্যস্স মং দীঘসুমত্থেৰস্স দিন্নপিণ্ডপাতো উদ্ধৰতী’’তি আহ. নেৱ দাযকতোতি এত্থ ৱড্ঢমানৱাসী লুদ্দকো কথেতব্বো. সো কিৰ পেতদক্খিণং দেন্তো একস্স দুস্সীলস্সেৱ তযো ৱাৰে অদাসি. ততিযৱাৰে ‘‘অমনুস্সো দুস্সীলো মং ৱিলুম্পতী’’তি ৱিৰৱি. একস্স সীলৱতো ভিক্খুনো দত্ৱা পাপিতকালেযেৱস্স পাপুণি. দাযকতো চেৱ ৱিসুজ্ঝতি পটিগ্গাহকতো চাতি এত্থ অসদিসদানং কথেতব্বন্তি.
৯. ৱণিজ্জসুত্তৱণ্ণনা
৭৯. নৱমে তাদিসা ৱাতি তংসদিসাৱ তংসৰিক্খকাৱ. ছেদগামিনী হোতীতি ছেদং গচ্ছতি. যং পত্থিতং, তং সব্বং নস্সতীতি অত্থো. ন যথাধিপ্পাযা হোতীতি যথাজ্ঝাসযা ন হোতি. পৰাধিপ্পাযা হোতীতি পৰজ্ঝাসযা অজ্ঝাসযতো অধিকতৰফলা হোতি. সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱাতি এত্থ সমিতপাপবাহিতপাপতাহি সমণব্ৰাহ্মণতা ৱেদিতব্বা. ৱদতু, ভন্তে, পচ্চযেনাতি, ভন্তে, চতুব্বিধেন চীৱৰাদিনা পচ্চযেন ৱদেয্যাসীতি এৱং পৱাৰেতি নিমন্তেতি. যেন পৱাৰেতীতি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা যত্তকেন পৱাৰেতি. তং ন দেতীতি তং সব্বসোৱ ন দেতি. ন যথাধিপ্পাযং দেতীতি যথা তস্স অজ্ঝাসযো, এৱং দাতুং ন সক্কোতি, হাপেত্ৱা অপ্পকং দেতি. যথাধিপ্পাযং দেতীতি যত্তকং সো ইচ্ছতি, তত্তকমেৱ দেতি. পৰাধিপ্পাযং দেতীতি অপ্পকং পৱাৰেত্ৱা অৱত্থৰিত্ৱা বহুং দেতি.
১০. কম্বোজসুত্তৱণ্ণনা
৮০. দসমে নেৱ সভাযং নিসীদতীতি ৱিনিচ্ছযকৰণত্থং ৱিনিচ্ছযসভাযং নেৱ নিসীদতি. ন কম্মন্তং পযোজেতীতি কসিৱণিজ্জাদিমহাকম্মন্তং নপ্পযোজেতি. ন কম্বোজং গচ্ছতীতি ভোগে সম্ভৰণত্থায কম্বোজৰট্ঠং ন গচ্ছতি. দেসনামত্তমেৱ চেতং, যং কিঞ্চি তিৰোৰট্ঠং ন গচ্ছতীতি অত্থো. কোধনোতিআদীসু কোধনতায কোধপৰিযুট্ঠিতো অত্থানত্থং ন জানাতি, ইস্সুকিতায পৰসম্পত্তিং ন সহতি, মচ্ছৰিতায ধনং দত্ৱা কিচ্চং কাতুং ন সক্কোতি, নিপ্পঞ্ঞতায কিচ্চং সংৱিধাতুং ন সক্কোতি. তস্মা এতানি সভানিসীদনাদীনি ন কৰোতীতি.
অপণ্ণকৱগ্গো ততিযো.