৩. লোকসুত্তৱণ্ণনা

২৩. ততিযে লোকোতি দুক্খসচ্চং. অভিসম্বুদ্ধোতি ঞাতো পচ্চক্খো কতো. লোকস্মাতি দুক্খসচ্চতো. পহীনোতি মহাবোধিমণ্ডে অৰহত্তমগ্গঞাণেন পহীনো. তথাগতস্স ভাৱিতাতি তথাগতেন ভাৱিতা.

এৱং এত্তকেন ঠানেন চতূহি সচ্চেহি অত্তনো বুদ্ধভাৱং কথেত্ৱা ইদানি তথাগতভাৱং কথেতুং যং, ভিক্খৱেতিআদিমাহ. তত্থ দিট্ঠন্তি ৰূপাযতনং. সুতন্তি সদ্দাযতনং. মুতন্তি পত্ৱা গহেতব্বতো গন্ধাযতনং ৰসাযতনং ফোট্ঠব্বাযতনং. ৱিঞ্ঞাতন্তি সুখদুক্খাদি ধম্মাৰম্মণং. পত্তন্তি পৰিযেসিত্ৱা ৱা অপৰিযেসিত্ৱা ৱা পত্তং. পৰিযেসিতন্তি পত্তং ৱা অপ্পত্তং ৱা পৰিযেসিতং. অনুৱিচৰিতং মনসাতি চিত্তেন অনুসঞ্চৰিতং.

তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধন্তি ইমিনা এতং দস্সেতি – যং অপৰিমাণাসু লোকধাতূসু ইমস্স সদেৱকস্স লোকস্স নীলং পীতকন্তিআদি ৰূপাৰম্মণং চক্খুদ্ৱাৰে আপাথং আগচ্ছতি, ‘‘অযং সত্তো ইমস্মিং খণে ইমং নাম ৰূপাৰম্মণং দিস্ৱা সুমনো ৱা দুম্মনো ৱা মজ্ঝত্তো ৱা জাতো’’তি সব্বং তথাগতস্স এৱং অভিসম্বুদ্ধং. তথা যং অপৰিমাণাসু লোকধাতূসু ইমস্স সদেৱকস্স লোকস্স ভেৰিসদ্দো মুদিঙ্গসদ্দোতিআদি সদ্দাৰম্মণং সোতদ্ৱাৰে আপাথং আগচ্ছতি, মূলগন্ধো তচগন্ধোতিআদি গন্ধাৰম্মণং ঘানদ্ৱাৰে আপাথং আগচ্ছতি, মূলৰসো খন্ধৰসোতিআদি ৰসাৰম্মণং জিৱ্হাদ্ৱাৰে আপাথং আগচ্ছতি, কক্খড়ং মুদুকন্তিআদি পথৱীধাতুতেজোধাতুৱাযোধাতুভেদং ফোট্ঠব্বাৰম্মণং কাযদ্ৱাৰে আপাথং আগচ্ছতি, ‘‘অযং সত্তো ইমস্মিং খণে ইমং নাম ফোট্ঠব্বাৰম্মণং ফুসিত্ৱা সুমনো ৱা দুম্মনো ৱা মজ্ঝত্তো ৱা জাতো’’তি সব্বং তথাগতস্স এৱং অভিসম্বুদ্ধং. তথা যং অপৰিমাণাসু লোকধাতূসু ইমস্স সদেৱকস্স লোকস্স সুখদুক্খাদিভেদং ধম্মাৰম্মণং মনোদ্ৱাৰস্স আপাথং আগচ্ছতি, ‘‘অযং সত্তো ইমস্মিং খণে ইমং নাম ধম্মাৰম্মণং ৱিজানিত্ৱা সুমনো ৱা দুম্মনো ৱা মজ্ঝত্তো ৱা জাতো’’তি সব্বং তথাগতস্স এৱং অভিসম্বুদ্ধং. যঞ্হি, ভিক্খৱে, ইমেসং সব্বসত্তানং দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাতং, তত্থ তথাগতেন অদিট্ঠং ৱা অসুতং ৱা অমুতং ৱা অৱিঞ্ঞাতং ৱা নত্থি, ইমস্স পন মহাজনস্স পৰিযেসিত্ৱা অপ্পত্তম্পি অত্থি, অপৰিযেসিত্ৱা অপ্পত্তম্পি অত্থি, পৰিযেসিত্ৱা পত্তম্পি অত্থি, অপৰিযেসিত্ৱা পত্তম্পি অত্থি, সব্বম্পি তথাগতস্স অপ্পত্তং নাম নত্থি ঞাণেন অসচ্ছিকতং.

তস্মা তথাগতোতি ৱুচ্চতীতি যং যথা লোকেন গতং, তস্স তথেৱ গতত্তা তথাগতোতি ৱুচ্চতি. পাড়িযং পন ‘‘অভিসম্বুদ্ধ’’ন্তি ৱুত্তং, তং গতসদ্দেন একত্থং. ইমিনা নযেন সব্বৱাৰেসু তথাগতোতি নিগমস্স অত্থো ৱেদিতব্বো. তস্স যুত্তি একপুগ্গলৱণ্ণনাযং তথাগতসদ্দৱিত্থাৰে ৱুত্তাযেৱ. অপিচেত্থ অঞ্ঞদত্থূতি একংসত্থে নিপাতো. দক্খতীতি দসো. ৱসং ৱত্তেতীতি ৱসৱত্তী.

সব্বং লোকং অভিঞ্ঞাতি তেধাতুকং লোকসন্নিৱাসং জানিত্ৱা. সব্বং লোকে যথাতথন্তি তস্মিং তেধাতুকলোকসন্নিৱাসে যংকিঞ্চি নেয্যং, সব্বং তং যথাতথং অৱিপৰীতং জানিত্ৱা. ৱিসংযুত্তোতি চতুন্নং যোগানং পহানেন ৱিসংযুত্তো. অনূপযোতি তণ্হাদিট্ঠিউপযেহি ৱিৰহিতো. সব্বাভিভূতি ৰূপাদীনি সব্বাৰম্মণানি অভিভৱিত্ৱা ঠিতো. ধীৰোতি ধিতিসম্পন্নো. সব্বগন্থপ্পমোচনোতি সব্বে চত্তাৰোপি গন্থে মোচেত্ৱা ঠিতো. ফুট্ঠস্সাতি ফুট্ঠা অস্স. ইদঞ্চ কৰণত্থে সামিৱচনং. পৰমা সন্তীতি নিব্বানং. তঞ্হি তেন ঞাণফুসনেন ফুট্ঠং. তেনেৱাহ – নিব্বানং অকুতোভযন্তি. অথ ৱা পৰমাসন্তীতি উত্তমা সন্তি. কতৰা সাতি? নিব্বানং. যস্মা পন নিব্বানে কুতোচি ভযং নত্থি, তস্মা তং অকুতোভযন্তি ৱুচ্চতি. ৱিমুত্তো উপধিসঙ্খযেতি উপধিসঙ্খযসঙ্খাতে নিব্বানে তদাৰম্মণায ফলৱিমুত্তিযা ৱিমুত্তো. সীহো অনুত্তৰোতি পৰিস্সযানং সহনট্ঠেন কিলেসানঞ্চ হিংসনট্ঠেন তথাগতো অনুত্তৰো সীহো নাম. ব্ৰহ্মন্তি সেট্ঠং. ইতীতি এৱং তথাগতস্স গুণে জানিত্ৱা. সঙ্গম্মাতি সমাগন্ত্ৱা. তং নমস্সন্তীতি তং তথাগতং তে সৰণং গতা নমস্সন্তি. ইদানি যং ৱদন্তা তে নমস্সন্তি, তং দস্সেতুং দন্তোতিআদি ৱুত্তং. তং উত্তানত্থমেৱাতি.