৩. গোতমকচেতিযসুত্তৱণ্ণনা

১২৬. ততিযে গোতমকে চেতিযেতি গোতমকযক্খস্স ভৱনে. তথাগতো হি পঠমবোধিযং ৱীসতি ৱস্সানি কদাচি চাপালে চেতিযে, কদাচি সাৰন্দদে, কদাচি বহুপুত্তে, কদাচি গোতমকেতি এৱং যেভুয্যেন দেৱকুলেসুযেৱ ৱিহাসি. ইমস্মিং পন কালে ৱেসালিং উপনিস্সায গোতমকস্স যক্খস্স ভৱনট্ঠানে ৱিহাসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘গোতমকে চেতিযে’’তি. এতদৱোচাতি এতং ‘‘অভিঞ্ঞাযাহ’’ন্তিআদিকং সুত্তং অৱোচ.

ইদঞ্চ ভগৱতা সুত্তং অত্থুপ্পত্তিযং ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. কতৰঅত্থুপ্পত্তিযন্তি? মূলপৰিযাযঅত্থুপ্পত্তিযং (ম. নি. ১.১ আদযো). সম্বহুলা কিৰ ব্ৰাহ্মণপব্বজিতা অত্তনা উগ্গহিতবুদ্ধৱচনং নিস্সায জাননমদং উপ্পাদেত্ৱা ধম্মস্সৱনগ্গং ন গচ্ছন্তি – ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো কথেন্তো অম্হেহি ঞাতমেৱ কথেস্সতি, নো অঞ্ঞাত’’ন্তি. ভিক্খূ তথাগতস্স আৰোচেসুং. সত্থা তে ভিক্খূ পক্কোসাপেত্ৱা মুখপটিঞ্ঞং গহেত্ৱা মূলপৰিযাযং দেসেসি. তে ভিক্খূ দেসনায নেৱ আগতট্ঠানং, ন গতট্ঠানং অদ্দসংসু. অপস্সন্তা ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ‘ময্হং কথা নিয্যাতী’তি মুখসম্পত্তমেৱ কথেতী’’তি চিন্তযিংসু. সত্থা তেসং মনং জানিত্ৱা ইমং সুত্তন্তং আৰভি.

তত্থ অভিঞ্ঞাযাতি ‘‘ইমে পঞ্চক্খন্ধা, দ্ৱাদসাযতনানি, অট্ঠাৰস ধাতুযো, বাৱীসতিন্দ্ৰিযানি, চত্তাৰি সচ্চানি, নৱ হেতূ, সত্ত ফস্সা, সত্ত ৱেদনা, সত্ত চেতনা, সত্ত সঞ্ঞা, সত্ত চিত্তানী’’তি জানিত্ৱা পটিৱিজ্ঝিত্ৱা পচ্চক্খং কত্ৱা, তথা – ‘‘ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা’’তিআদিনা নযেন তে তে ধম্মে জানিত্ৱা পটিৱিজ্ঝিত্ৱা পচ্চক্খমেৱ কত্ৱাতি অত্থো. সনিদানন্তি সপ্পচ্চযমেৱ কত্ৱা কথেমি, নো অপ্পচ্চযং. সপ্পাটিহাৰিযন্তি পচ্চনীকপটিহৰণেন সপ্পাটিহাৰিযমেৱ কত্ৱা কথেমি, নো অপ্পাটিহাৰিযং. অলঞ্চ পন ৱোতি যুত্তঞ্চ পন তুম্হাকং. তুট্ঠিযাতি ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো সঙ্ঘো’’তি তীণি ৰতনানি গুণতো অনুস্সৰন্তানং তুম্হাকং যুত্তমেৱ তুট্ঠিং কাতুন্তি অত্থো. সেসপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো.

অকম্পিত্থাতি ছহি আকাৰেহি অকম্পিত্থ. এৱৰূপো হি পথৱিকম্পো বোধিমণ্ডেপি অহোসি. বোধিসত্তে কিৰ দক্খিণদিসাভাগেন বোধিমণ্ডং অভিৰুড়্হে দক্খিণদিসাভাগো হেট্ঠা অৱীচিং পাপুণন্তো ৱিয অহোসি, উত্তৰভাগো উগ্গন্ত্ৱা ভৱগ্গং অভিহনন্তো ৱিয. পচ্ছিমদিসং গতে পচ্ছিমভাগো হেট্ঠা অৱীচিং পাপুণন্তো ৱিয অহোসি, পাচীনভাগো উগ্গন্ত্ৱা ভৱগ্গং অভিহনন্তো ৱিয. উত্তৰদিসং গতে উত্তৰদিসাভাগো হেট্ঠা অৱীচিং পাপুণন্তো ৱিয, দক্খিণদিসাভাগো উগ্গন্ত্ৱা ভৱগ্গং অভিহনন্তো ৱিয. পাচীনদিসং গতে পাচীনদিসাভাগো হেট্ঠা অৱীচিং পাপুণন্তো ৱিয, পচ্ছিমভাগো উগ্গন্ত্ৱা ভৱগ্গং অভিহনন্তো ৱিয. বোধিৰুক্খোপি সকিং হেট্ঠা অৱীচিং পাপুণন্তো ৱিয, সকিং উগ্গন্ত্ৱা ভৱগ্গং অভিহনন্তো ৱিয. তস্মিম্পি দিৱসে এৱং ছহি আকাৰেহি চক্কৱাড়সহস্সী মহাপথৱী অকম্পিত্থ.