(৮) ৩. আনন্দৱগ্গো
১. ছন্নসুত্তৱণ্ণনা
৭২. ততিযস্স পঠমে ছন্নোতি এৱংনামকো ছন্নপৰিব্বাজকো. তুম্হেপি, আৱুসোতি, আৱুসো, যথা মযং ৰাগাদীনং পহানং পঞ্ঞাপেম, কিং এৱং তুম্হেপি পঞ্ঞাপেথাতি পুচ্ছতি. ততো থেৰো ‘‘অযং পৰিব্বাজকো অম্হে ৰাগাদীনং পহানং পঞ্ঞাপেমাতি ৱদতি, নত্থি পনেতং বাহিৰসমযে’’তি তং পটিক্খিপন্তো মযং খো, আৱুসোতিআদিমাহ. তত্থ খোতি অৱধাৰণত্থে নিপাতো, মযমেৱ পঞ্ঞাপেমাতি অত্থো. ততো পৰিব্বাজকো চিন্তেসি ‘‘অযং থেৰো বাহিৰসমযং লুঞ্চিত্ৱা হৰন্তো ‘মযমেৱা’তি আহ. কিং নু খো আদীনৱং দিস্ৱা এতে এতেসং পহানং পঞ্ঞাপেন্তী’’তি. অথ থেৰং পুচ্ছন্তো কিং পন তুম্হেতিআদিমাহ. থেৰো তস্স ব্যাকৰোন্তো ৰত্তো খোতিআদিমাহ. তত্থ অত্তত্থন্তি দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকং লোকিযলোকুত্তৰং অত্তনো অত্থং. পৰত্থউভযত্থেসুপি এসেৱ নযো.
অন্ধকৰণোতিআদীসু যস্স ৰাগো উপ্পজ্জতি, তং যথাভূতদস্সননিৱাৰণেন অন্ধং কৰোতীতি অন্ধকৰণো. পঞ্ঞাচক্খুং ন কৰোতীতি অচক্খুকৰণো. ঞাণং ন কৰোতীতি অঞ্ঞাণকৰণো. কম্মস্সকতপঞ্ঞা ঝানপঞ্ঞা ৱিপস্সনাপঞ্ঞাতি ইমা তিস্সো পঞ্ঞা অপ্পৱত্তিকৰণেন নিৰোধেতীতি পঞ্ঞানিৰোধিকো. অনিট্ঠফলদাযকত্তা দুক্খসঙ্খাতস্স ৱিঘাতস্সেৱ পক্খে ৱত্ততীতি ৱিঘাতপক্খিকো. কিলেসনিব্বানং ন সংৱত্তেতীতি অনিব্বানসংৱত্তনিকো. অলঞ্চ পনাৱুসো আনন্দ, অপ্পমাদাযাতি, আৱুসো আনন্দ, সচে এৱৰূপা পটিপদা অত্থি, অলং তুম্হাকং অপ্পমাদায যুত্তং অনুচ্ছৱিকং, অপ্পমাদং কৰোথ, আৱুসোতি থেৰস্স ৱচনং অনুমোদিত্ৱা পক্কামি. ইমস্মিং সুত্তে অৰিযমগ্গো লোকুত্তৰমিস্সকো কথিতো. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
২. আজীৱকসুত্তৱণ্ণনা
৭৩. দুতিযে তেন হি গহপতীতি থেৰো কিৰ চিন্তেসি – ‘‘অযং ইধ আগচ্ছন্তো ন অঞ্ঞাতুকামো হুত্ৱা আগমি, পৰিগ্গণ্হনত্থং পন আগতো. ইমিনা পুচ্ছিতপঞ্হং ইমিনাৱ কথাপেস্সামী’’তি. ইতি তংযেৱ কথং কথাপেতুকামো তেন হীতিআদিমাহ. তত্থ তেন হীতি কাৰণাপদেসো. যস্মা ত্ৱং এৱং পুচ্ছসি, তস্মা তঞ্ঞেৱেত্থ পটিপুচ্ছামীতি. কেসং নোতি কতমেসং নু. সধম্মুক্কংসনাতি অত্তনো লদ্ধিযা উক্খিপিত্ৱা ঠপনা. পৰধম্মাপসাদনাতি পৰেসং লদ্ধিযা ঘট্টনা ৱম্ভনা অৱক্খিপনা. আযতনেৱ ধম্মদেসনাতি কাৰণস্মিংযেৱ ধম্মদেসনা. অত্থো চ ৱুত্তোতি মযা পুচ্ছিতপঞ্হায অত্থো চ পকাসিতো. অত্তা চ অনুপনীতোতি অম্হে এৱৰূপাতি এৱং অত্তা চ ন উপনীতো. নুপনীতোতিপি পাঠো.
৩. মহানামসক্কসুত্তৱণ্ণনা
৭৪. ততিযে গিলানা ৱুট্ঠিতোতি গিলানো হুত্ৱা ৱুট্ঠিতো. গেলঞ্ঞাতি গিলানভাৱতো. উপসঙ্কমীতি ভুত্তপাতৰাসো মালাগন্ধাদীনি আদায মহাপৰিৱাৰপৰিৱুতো উপসঙ্কমি. বাহাযং গহেত্ৱাতি ন বাহাযং গহেত্ৱা আকড্ঢি, নিসিন্নাসনতো ৱুট্ঠায তস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা দক্খিণবাহাযং অঙ্গুট্ঠকেন সঞ্ঞং দত্ৱা একমন্তং অপনেসীতি ৱেদিতব্বো. অথস্স ‘‘সেখম্পি খো, মহানাম, সীল’’ন্তিআদিনা নযেন সত্তন্নং সেখানং সীলঞ্চ সমাধিঞ্চ পঞ্ঞঞ্চ কথেত্ৱা উপৰি অৰহত্তফলৱসেন অসেখা সীলসমাধিপঞ্ঞাযো কথেন্তো – ‘‘সেখসমাধিতো সেখং ৱিপস্সনাঞাণং অসেখঞ্চ ফলঞাণং পচ্ছা, সেখৱিপস্সনাঞাণতো চ অসেখফলসমাধি পচ্ছা উপ্পজ্জতী’’তি দীপেসি. যানি পন সম্পযুত্তানি সমাধিঞাণানি, তেসং অপচ্ছা অপুৰে উপ্পত্তি ৱেদিতব্বাতি.
৪. নিগণ্ঠসুত্তৱণ্ণনা
৭৫. চতুত্থে কূটাগাৰসালাযন্তি দ্ৱে কণ্ণিকা গহেত্ৱা হংসৱট্টকচ্ছন্নেন কতায গন্ধকুটিযা. অপৰিসেসং ঞাণদস্সনং পটিজানাতীতি অপ্পমত্তকম্পি অসেসেত্ৱা সব্বং ঞাণদস্সনং পটিজানাতি. সততং সমিতন্তি সব্বকালং নিৰন্তৰং. ঞাণদস্সনং পচ্চুপট্ঠিতন্তি সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং ময্হং উপট্ঠিতমেৱাতি দস্সেতি. পুৰাণানং কম্মানন্তি আযূহিতকম্মানং. তপসা ব্যন্তীভাৱন্তি দুক্কৰতপেন ৱিগতন্তকৰণং. নৱানং কম্মানন্তি ইদানি আযূহিতব্বকম্মানং. অকৰণাতি অনাযূহনেন. সেতুঘাতন্তি পদঘাতং পচ্চযঘাতং কথেতি. কম্মক্খযা দুক্খক্খযোতি কম্মৱট্টক্খযেন দুক্খক্খযো. দুক্খক্খযা ৱেদনাক্খযোতি দুক্খৱট্টক্খযেন ৱেদনাক্খযো. দুক্খৱট্টস্মিঞ্হি খীণে ৱেদনাৱট্টম্পি খীণমেৱ হোতি. ৱেদনাক্খযা সব্বং দুক্খং নিজ্জিণ্ণং ভৱিস্সতীতি ৱেদনাক্খযেন পন সকলৱট্টদুক্খং নিজ্জিণ্ণমেৱ ভৱিস্সতি. সন্দিট্ঠিকাযাতি সামং পস্সিতব্বায পচ্চক্খায. নিজ্জৰায ৱিসুদ্ধিযাতি কিলেসজীৰণকপটিপদায কিলেসে ৱা নিজ্জীৰণতো নিজ্জৰায সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা. সমতিক্কমো হোতীতি সকলস্স ৱট্টদুক্খস্স অতিক্কমো হোতি. ইধ, ভন্তে, ভগৱা কিমাহাতি, ভন্তে, ভগৱা ইমায পটিপত্তিযা কিমাহ, কিং এতংযেৱ কিলেসনিজ্জীৰণকপটিপদং পঞ্ঞপেতি, উদাহু অঞ্ঞন্তি পুচ্ছতি.
জানতাতি অনাৱৰণঞাণেন জানন্তেন. পস্সতাতি সমন্তচক্খুনা পস্সন্তেন. ৱিসুদ্ধিযাতি ৱিসুদ্ধিসম্পাপনত্থায. সমতিক্কমাযাতি সমতিক্কমনত্থায. অত্থঙ্গমাযাতি অত্থং গমনত্থায. ঞাযস্স অধিগমাযাতি সহ ৱিপস্সনায মগ্গস্স অধিগমনত্থায. নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযাযাতি অপচ্চযনিব্বানস্স সচ্ছিকৰণত্থায. নৱঞ্চ কম্মং ন কৰোতীতি নৱং কম্মং নাযূহতি. পুৰাণঞ্চ কম্মন্তি পুব্বে আযূহিতকম্মং. ফুস্স ফুস্স ব্যন্তী কৰোতীতি ফুসিত্ৱা ফুসিত্ৱা ৱিগতন্তং কৰোতি, ৱিপাকফস্সং ফুসিত্ৱা ফুসিত্ৱা তং কম্মং খেপেতীতি অত্থো. সন্দিট্ঠিকাতি সামং পস্সিতব্বা. অকালিকাতি ন কালন্তৰে কিচ্চকাৰিকা. এহিপস্সিকাতি ‘‘এহি পস্সা’’তি এৱং দস্সেতুং যুত্তা. ওপনেয্যিকাতি উপনযে যুত্তা অল্লীযিতব্বযুত্তা. পচ্চত্তং ৱেদিতব্বা ৱিঞ্ঞূহীতি পণ্ডিতেহি অত্তনো অত্তনো সন্তানেযেৱ জানিতব্বা, বালেহি পন দুজ্জানা. ইতি সীলৱসেন দ্ৱে মগ্গা, দ্ৱে চ ফলানি কথিতানি. সোতাপন্নসকদাগামিনো হি সীলেসু পৰিপূৰকাৰিনোতি. ৱিৱিচ্চেৱ কামেহীতিআদিকায পন সমাধিসম্পদায তযো মগ্গা, তীণি চ ফলানি কথিতানি. অনাগামী অৰিযসাৱকো হি সমাধিম্হি পৰিপূৰকাৰীতি ৱুত্তো. আসৱানং খযাতিআদীহি অৰহত্তফলং কথিতং. কেচি পন সীলসমাধযোপি অৰহত্তফলসম্পযুত্তাৱ ইধ অধিপ্পেতা. একেকস্স পন ৱসেন পটিপত্তিদস্সনত্থং ৱিসুং ৱিসুং তন্তি আৰোপিতাতি.
৫. নিৱেসকসুত্তৱণ্ণনা
৭৬. পঞ্চমে অমচ্চাতি সুহজ্জা. ঞাতীতি সস্সুসসুৰপক্খিকা. সালোহিতাতি সমানলোহিতা ভাতিভগিনিআদযো. অৱেচ্চপ্পসাদেতি গুণে অৱেচ্চ জানিত্ৱা উপ্পন্নে অচলপ্পসাদে. অঞ্ঞথত্তন্তি ভাৱঞ্ঞথত্তং. পথৱীধাতুযাতিআদীসু ৱীসতিযা কোট্ঠাসেসু থদ্ধাকাৰভূতায পথৱীধাতুযা, দ্ৱাদসসু কোট্ঠাসেসু যূসগতায আবন্ধনভূতায আপোধাতুযা, চতূসু কোট্ঠাসেসু পৰিপাচনভূতায তেজোধাতুযা, ছসু কোট্ঠাসেসু ৱিত্থম্ভনভূতায ৱাযোধাতুযা সিযা অঞ্ঞথত্তং. ন ত্ৱেৱাতি ইমেসং হি চতুন্নং মহাভূতানং অঞ্ঞমঞ্ঞভাৱূপগমনেন সিযা অঞ্ঞথত্তং, অৰিযসাৱকস্স পন ন ত্ৱেৱ সিযাতি দস্সেতি. এত্থ চ অঞ্ঞথত্তন্তি পসাদঞ্ঞথত্তঞ্চ গতিঅঞ্ঞথত্তঞ্চ. তঞ্হি তস্স ন হোতি, ভাৱঞ্ঞথত্তং পন হোতি. অৰিযসাৱকো হি মনুস্সো হুত্ৱা দেৱোপি হোতি ব্ৰহ্মাপি. পসাদো পনস্স ভৱন্তৰেপি ন ৱিগচ্ছতি, ন চ অপাযগতিসঙ্খাতং গতিঅঞ্ঞথত্তং পাপুণাতি. সত্থাপি তদেৱ দস্সেন্তো তত্ৰিদং অঞ্ঞথত্তন্তিআদিমাহ. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
৬. পঠমভৱসুত্তৱণ্ণনা
৭৭. ছট্ঠে কামধাতুৱেপক্কন্তি কামধাতুযা ৱিপচ্চনকং. কামভৱোতি কামধাতুযং উপপত্তিভৱো. কম্মং খেত্তন্তি কুসলাকুসলকম্মং ৱিৰুহনট্ঠানট্ঠেন খেত্তং. ৱিঞ্ঞাণং বীজন্তি সহজাতং অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণং ৱিৰুহনট্ঠেন বীজং. তণ্হা স্নেহোতি পগ্গণ্হনানুব্ৰূহনৱসেন তণ্হা উদকং নাম. অৱিজ্জানীৱৰণানন্তি অৱিজ্জায আৱৰিতানং. তণ্হাসংযোজনানন্তি তণ্হাবন্ধনেন বদ্ধানং. হীনায ধাতুযাতি কামধাতুযা. ৱিঞ্ঞাণং পতিট্ঠিতন্তি অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণং পতিট্ঠিতং. মজ্ঝিমায ধাতুযাতি ৰূপধাতুযা. পণীতায ধাতুযাতি অৰূপধাতুযা. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
৭. দুতিযভৱসুত্তৱণ্ণনা
৭৮. সত্তমে চেতনাতি কম্মচেতনা. পত্থনাপি কম্মপত্থনাৱ. সেসং পুৰিমসদিসমেৱাতি.
৮. সীলব্বতসুত্তৱণ্ণনা
৭৯. অট্ঠমে সীলব্বতন্তি সীলঞ্চেৱ ৱতঞ্চ. জীৱিতন্তি দুক্কৰকাৰিকানুযোগো. ব্ৰহ্মচৰিযন্তি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো. উপট্ঠানসাৰন্তি উপট্ঠানেন সাৰং, ‘‘ইদং ৱৰং ইদং নিট্ঠা’’তি এৱং উপট্ঠিতন্তি অত্থো. সফলন্তি সউদ্ৰযং সৱড্ঢিকং হোতীতি পুচ্ছতি. ন খ্ৱেত্থ, ভন্তে, একংসেনাতি, ভন্তে, ন খো এত্থ একংসেন ব্যাকাতব্বন্তি অত্থো. উপট্ঠানসাৰং সেৱতোতি ইদং সাৰং ৱৰং নিট্ঠাতি এৱং উপট্ঠিতং সেৱমানস্স. অফলন্তি ইট্ঠফলেন অফলং. এত্তাৱতা কম্মৱাদিকিৰিযৱাদীনং পব্বজ্জং ঠপেত্ৱা সেসো সব্বোপি বাহিৰকসমযো গহিতো হোতি. সফলন্তি ইট্ঠফলেন সফলং সউদ্ৰযং. এত্তাৱতা ইমং সাসনং আদিং কত্ৱা সব্বাপি কম্মৱাদিকিৰিযৱাদীনং পব্বজ্জা গহিতা. ন চ পনস্স সুলভৰূপো সমসমো পঞ্ঞাযাতি এৱং সেক্খভূমিযং ঠত্ৱা পঞ্হং কথেন্তো অস্স আনন্দস্স পঞ্ঞায সমসমো ন সুলভোতি দস্সেতি. ইমস্মিং সুত্তে সেক্খভূমি নাম কথিতাতি.
৯. গন্ধজাতসুত্তৱণ্ণনা
৮০. নৱমে এতদৱোচাতি পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো দসবলস্স ৱত্তং দস্সেত্ৱা অত্তনো দিৱাৱিহাৰট্ঠানং গন্ত্ৱা ‘‘ইমস্মিং লোকে মূলগন্ধো নাম অত্থি, সাৰগন্ধো নাম অত্থি, পুপ্ফগন্ধো নাম অত্থি. ইমে পন তযোপি গন্ধা অনুৱাতংযেৱ গচ্ছন্তি, ন পটিৱাতং. অত্থি নু খো কিঞ্চি, যস্স পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি চিন্তেত্ৱা অট্ঠন্নং ৱৰানং গহণকালেযেৱ কঙ্খুপ্পত্তিসমযে উপসঙ্কমনৱৰস্স গহিতত্তা তক্খণংযেৱ দিৱাট্ঠানতো ৱুট্ঠায সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসিন্নো উপ্পন্নায কঙ্খায ৱিনোদনত্থং এতং ‘‘তীণিমানি, ভন্তে’’তিআদিৱচনং অৱোচ. তত্থ গন্ধজাতানীতি গন্ধজাতিযো. মূলগন্ধোতি মূলৱত্থুকো গন্ধো, গন্ধসম্পন্নং ৱা মূলমেৱ মূলগন্ধো. তস্স হি গন্ধো অনুৱাতং গচ্ছতি. গন্ধস্স পন গন্ধো নাম নত্থি. সাৰগন্ধপুপ্ফগন্ধেসুপি এসেৱ নযো. অত্থানন্দ, কিঞ্চি গন্ধজাতন্তি এত্থ সৰণগমনাদযো গুণৱণ্ণভাসনৱসেন দিসাগামিতায গন্ধসদিসত্তা গন্ধা, তেসং ৱত্থুভূতো পুগ্গলো গন্ধজাতং নাম. গন্ধো গচ্ছতীতি ৱণ্ণভাসনৱসেন গচ্ছতি. সীলৱাতি পঞ্চসীলেন ৱা দসসীলেন ৱা সীলৱা. কল্যাণধম্মোতি তেনেৱ সীলধম্মেন কল্যাণধম্মো সুন্দৰধম্মো. ৱিগতমলমচ্ছেৰেনাতিআদীনং অত্থো ৱিসুদ্ধিমগ্গে (ৱিসুদ্ধি. ১.১৬০) ৱিত্থাৰিতোৱ. দিসাসূতি চতূসু দিসাসু চতূসু অনুদিসাসু. সমণব্ৰাহ্মণাতি সমিতপাপবাহিতপাপা সমণব্ৰাহ্মণা.
ন পুপ্ফগন্ধো পটিৱাতমেতীতি ৱস্সিকপুপ্ফাদীনং গন্ধো পটিৱাতং ন গচ্ছতি. ন চন্দনং তগৰমল্লিকা ৱাতি চন্দনতগৰমল্লিকানম্পি গন্ধো পটিৱাতং ন গচ্ছতীতি অত্থো. দেৱলোকেপি ফুটসুমনা নাম হোতি, তস্সা পুপ্ফিতদিৱসে গন্ধো যোজনসতং অজ্ঝোত্থৰতি. সোপি পটিৱাতং ৱিদত্থিমত্তম্পি ৰতনমত্তম্পি গন্তুং ন সক্কোতীতি ৱদন্তি. সতঞ্চ গন্ধো পটিৱাতমেতীতি সতঞ্চ পণ্ডিতানং বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধবুদ্ধপুত্তানং সীলাদিগুণগন্ধো পটিৱাতং গচ্ছতি. সব্বা দিসা সপ্পুৰিসো পৱাযতীতি সপ্পুৰিসো পণ্ডিতো সীলাদিগুণগন্ধেন সব্বা দিসা পৱাযতি, সব্বা দিসা গন্ধেন অৱত্থৰতীতি অত্থো.
১০. চূড়নিকাসুত্তৱণ্ণনা
৮১. দসমস্স দুৱিধো নিক্খেপো অত্থুপ্পত্তিকোপি পুচ্ছাৱসিকোপি. কতৰঅত্থুপ্পত্তিযং কস্স পুচ্ছায কথিতন্তি চে? অৰুণৱতিসুত্তন্তঅত্থুপ্পত্তিযং (সং. নি. ১.১৮৫ আদযো) আনন্দত্থেৰস্স পুচ্ছায কথিতং. অৰুণৱতিসুত্তন্তো কেন কথিতোতি? দ্ৱীহি বুদ্ধেহি কথিতো সিখিনা চ ভগৱতা অম্হাকঞ্চ সত্থাৰা. ইমস্মা হি কপ্পা একতিংসকপ্পমত্থকে অৰুণৱতিনগৰে অৰুণৱতো ৰঞ্ঞো পভাৱতিযা নাম মহেসিযা কুচ্ছিস্মিং নিব্বত্তিত্ৱা পৰিপক্কে ঞাণে মহাভিনিক্খমনং নিক্খমিত্ৱা সিখী ভগৱা বোধিমণ্ডে সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা পৱত্তিতৱৰধম্মচক্কো অৰুণৱতিং নিস্সায ৱিহৰন্তো একদিৱসং পাতোৱ সৰীৰপ্পটিজগ্গনং কত্ৱা মহাভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো ‘‘অৰুণৱতিং পিণ্ডায পৱিসিস্সামী’’তি নিক্খমিত্ৱা ৱিহাৰদ্ৱাৰকোট্ঠকসমীপে ঠিতো অভিভুং নাম অগ্গসাৱকং আমন্তেসি – ‘‘অতিপ্পগো খো, ভিক্খু, অৰুণৱতিং পিণ্ডায পৱিসিতুং, যেন অঞ্ঞতৰো ব্ৰহ্মলোকো তেনুপসঙ্কমিস্সামা’’তি. যথাহ –
‘‘অথ খো, ভিক্খৱে, সিখী ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো অভিভুং ভিক্খুং আমন্তেসি – ‘আযাম, ব্ৰাহ্মণ, যেন অঞ্ঞতৰো ব্ৰহ্মলোকো তেনুপসঙ্কমিস্সাম, ন তাৱ ভত্তকালো ভৱিস্সতী’তি. ‘এৱং, ভন্তে’তি খো, ভিক্খৱে, অভিভূ ভিক্খু সিখিস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স পচ্চস্সোসি. অথ খো, ভিক্খৱে, সিখী ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো অভিভূ চ ভিক্খু যেন অঞ্ঞতৰো ব্ৰহ্মলোকো তেনুপসঙ্কমিংসূ’’তি (সং. নি. ১.১৮৫).
তত্থ মহাব্ৰহ্মা সম্মাসম্বুদ্ধং দিস্ৱা অত্তমনো পচ্চুগ্গমনং কত্ৱা ব্ৰহ্মাসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা অদাসি, থেৰস্সাপি অনুচ্ছৱিকং আসনং পঞ্ঞাপযিংসু. নিসীদি ভগৱা পঞ্ঞত্তে আসনে, থেৰোপি অত্তনো পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদি. মহাব্ৰহ্মাপি দসবলং ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসীদি.
অথ খো, ভিক্খৱে, সিখী ভগৱা অভিভুং ভিক্খুং আমন্তেসি – ‘‘পটিভাতু তং, ব্ৰাহ্মণ, ব্ৰহ্মুনো চ ব্ৰহ্মপৰিসায চ ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জানঞ্চ ধম্মীকথাতি. ‘এৱং, ভন্তে’তি খো, ভিক্খৱে, অভিভূ ভিক্খু সিখিস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স পটিস্সুণিত্ৱা ব্ৰহ্মুনো চ ব্ৰহ্মপৰিসায চ ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জানঞ্চ ধম্মিং কথং কথেসি. থেৰে ধম্মং কথেন্তে ব্ৰহ্মগণা উজ্ঝাযিংসু – ‘‘চিৰস্সঞ্চ মযং সত্থু ব্ৰহ্মলোকাগমনং লভিম্হ, অযঞ্চ ভিক্খু ঠপেত্ৱা সত্থাৰং সযং ধম্মকথং আৰভী’’তি.
সত্থা তেসং অনত্তমনভাৱং ঞত্ৱা অভিভুং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘উজ্ঝাযন্তি খো তে, ব্ৰাহ্মণ, ব্ৰহ্মা চ ব্ৰহ্মপৰিসা চ ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জা চ. তেন হি ত্ৱং – ব্ৰাহ্মণ, ভিয্যোসোমত্তায সংৱেজেহী’’তি. থেৰো সত্থু ৱচনং সম্পটিচ্ছিত্ৱা অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিকুব্বনং কত্ৱা সহস্সিলোকধাতুং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেন্তো ‘‘আৰম্ভথ নিক্কমথা’’তি (সং. নি. ১.১৮৫) গাথাদ্ৱযং অভাসি. কিং পন কত্ৱা থেৰো সহস্সিলোকধাতুং ৱিঞ্ঞাপেসীতি? নীলকসিণং তাৱ সমাপজ্জিত্ৱা সব্বত্থ অন্ধকাৰং ফৰি, ততো ‘‘কিমিদং অন্ধকাৰ’’ন্তি সত্তানং আভোগে উপ্পন্নে আলোকং দস্সেসি. ‘‘কিং আলোকো অয’’ন্তি ৱিচিনন্তানং অত্তানং দস্সেসি, সহস্সচক্কৱাড়ে দেৱমনুস্সা অঞ্জলিং পগ্গণ্হিত্ৱা পগ্গণ্হিত্ৱা থেৰংযেৱ নমস্সমানা অট্ঠংসু. থেৰো ‘‘মহাজনো ময্হং ধম্মং দেসেন্তস্স সৰং সুণাতূ’’তি ইমা গাথা অভাসি. সব্বে ওসটায পৰিসায মজ্ঝে নিসীদিত্ৱা ধম্মং দেসেন্তস্স ৱিয সদ্দং অস্সোসুং. অত্থোপি নেসং পাকটো অহোসি.
অথ খো ভগৱা সদ্ধিং থেৰেন অৰুণৱতিং পচ্চাগন্ত্ৱা পিণ্ডায চৰিত্ৱা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো ভিক্খুসঙ্ঘং পুচ্ছি – ‘‘অস্সুত্থ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, অভিভুস্স ভিক্খুনো ব্ৰহ্মলোকে ঠিতস্স গাথাযো ভাসমানস্সা’’তি. তে ‘‘আম, ভন্তে’’তি পটিজানিত্ৱা সুতভাৱং আৱিকৰোন্তা তদেৱ গাথাদ্ৱযং উদাহৰিংসু. সত্থা ‘‘সাধু সাধূ’’তি সাধুকাৰং দত্ৱা দেসনং নিট্ঠপেসি. এৱং তাৱ ইদং সুত্তং ইতো একতিংসকপ্পমত্থকে সিখিনা ভগৱতা কথিতং.
অম্হাকং পন ভগৱা সব্বঞ্ঞুতং পত্তো পৱত্তিতৱৰধম্মচক্কো সাৱত্থিং উপনিস্সায জেতৱনে ৱিহৰন্তো জেট্ঠমূলমাসপুণ্ণমদিৱসে ভিক্খূ আমন্তেত্ৱা ইমং অৰুণৱতিসুত্তং পট্ঠপেসি. আনন্দত্থেৰো বীজনিং গহেত্ৱা বীজযমানো ঠিতকোৱ আদিতো পট্ঠায যাৱ পৰিযোসানা একব্যঞ্জনম্পি অহাপেত্ৱা সকলসুত্তং উগ্গণ্হি. সো পুনদিৱসে পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো দসবলস্স ৱত্তং দস্সেত্ৱা অত্তনো দিৱাৱিহাৰট্ঠানং গন্ত্ৱা সদ্ধিৱিহাৰিকন্তেৱাসিকেসু ৱত্তং দস্সেত্ৱা পক্কন্তেসু হিয্যো কথিতং অৰুণৱতিসুত্তং আৱজ্জেন্তো নিসীদি. অথস্স সব্বং সুত্তং ৱিভূতং উপট্ঠাসি. সো চিন্তেসি – ‘‘সিখিস্স ভগৱতো অগ্গসাৱকো ব্ৰহ্মলোকে ঠত্ৱা চক্কৱাড়সহস্সে অন্ধকাৰং ৱিধমেত্ৱা সৰীৰোভাসং দস্সেত্ৱা অত্তনো সদ্দং সাৱেন্তো ধম্মকথং কথেসীতি হিয্যো সত্থাৰা কথিতং, সাৱকস্স তাৱ ৱিসযো এৱৰূপো, দস পাৰমিযো পূৰেত্ৱা সব্বঞ্ঞুতং পত্তো পন সম্মাসম্বুদ্ধো কিত্তকং ঠানং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেয্যা’’তি. সো এৱং উপ্পন্নায ৱিমতিযা ৱিনোদনত্থং তঙ্খণেযেৱ ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা তমত্থং পুচ্ছি. এতমত্থং দস্সেতুং অথ খো আযস্মা আনন্দোতি ৱুত্তং.
তত্থ সম্মুখাতি সম্মুখীভূতেন মযা এতং সুতং, ন অনুস্সৱেন, ন দূতপৰম্পৰাযাতি ইমিনা অধিপ্পাযেন এৱমাহ. কীৱতকং পহোতি সৰেন ৱিঞ্ঞাপেতুন্তি কিত্তকং ঠানং সৰীৰোভাসেন ৱিহতন্ধকাৰং কত্ৱা সৰেন ৱিঞ্ঞাপেতুং সক্কোতি. সাৱকো সো, আনন্দ, অপ্পমেয্যা তথাগতাতি ইদং ভগৱা ইমিনা অধিপ্পাযেনাহ – আনন্দ, ত্ৱং কিং ৱদেসি, সো পদেসঞাণে ঠিতো সাৱকো. তথাগতা পন দস পাৰমিযো পূৰেত্ৱা সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং পত্তা অপ্পমেয্যা. সো ত্ৱং নখসিখায পংসুং গহেত্ৱা মহাপথৱিপংসুনা সদ্ধিং উপমেন্তো ৱিয কিং নামেতং ৱদেসি. অঞ্ঞো হি সাৱকানং ৱিসযো, অঞ্ঞো বুদ্ধানং. অঞ্ঞো সাৱকানং গোচৰো, অঞ্ঞো বুদ্ধানং. অঞ্ঞং সাৱকানং বলং, অঞ্ঞং বুদ্ধানন্তি. ইতি ভগৱা ইমিনা অধিপ্পাযেন অপ্পমেয্যভাৱং ৱত্ৱা তুণ্হী অহোসি.
থেৰো দুতিযম্পি পুচ্ছি. সত্থা, ‘‘আনন্দ, ত্ৱং তাড়চ্ছিদ্দং গহেত্ৱা অনন্তাকাসেন উপমেন্তো ৱিয, চাতকসকুণং গহেত্ৱা দিযড্ঢযোজনসতিকেন সুপণ্ণৰাজেন উপমেন্তো ৱিয, হত্থিসোণ্ডায উদকং গহেত্ৱা মহাগঙ্গায উপমেন্তো ৱিয, চতুৰতনিকে আৱাটে উদকং গহেত্ৱা সত্তহি সৰেহি উপমেন্তো ৱিয, নাড়িকোদনমত্তলাভিং মনুস্সং গহেত্ৱা চক্কৱত্তিৰঞ্ঞা উপমেন্তো ৱিয, পংসুপিসাচকং গহেত্ৱা সক্কেন দেৱৰঞ্ঞা উপমেন্তো ৱিয, খজ্জোপনকপ্পভং গহেত্ৱা সূৰিযপ্পভায উপমেন্তো ৱিয কিং নামেতং ৱদেসীতি দীপেন্তো দুতিযম্পি অপ্পমেয্যভাৱমেৱ ৱত্ৱা তুণ্হী অহোসি. ততো থেৰো চিন্তেসি – ‘‘সত্থা মযা পুচ্ছিতো ন তাৱ কথেসি, হন্দ নং যাৱততিযং যাচিত্ৱা বুদ্ধসীহনাদং নদাপেস্সামী’’তি. সো ততিযম্পি যাচি. তং দস্সেতুং ততিযম্পি খোতিআদি ৱুত্তং. অথস্স ভগৱা ব্যাকৰোন্তো সুতা তে আনন্দাতিআদিমাহ. থেৰো চিন্তেসি – ‘‘সত্থা মে ‘সুতা তে, আনন্দ, সহস্সী চূড়নিকা লোকধাতূ’তি এত্তকমেৱ ৱত্ৱা তুণ্হী জাতো, ইদানি বুদ্ধসীহনাদং নদিস্সতী’’তি সো সত্থাৰং যাচন্তো এতস্স ভগৱা কালোতিআদিমাহ.
ভগৱাপিস্স ৱিত্থাৰকথং কথেতুং তেন হানন্দাতিআদিমাহ. তত্থ যাৱতাতি যত্তকং ঠানং. চন্দিমসূৰিযাতি চন্দিমা চ সূৰিযো চ. পৰিহৰন্তীতি ৱিচৰন্তি. দিসা ভন্তীতি সব্বদিসা ওভাসন্তি. ৱিৰোচনাতি ৱিৰোচমানা. এত্তাৱতা একচক্কৱাড়ং পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা দস্সিতং হোতি. ইদানি তং সহস্সগুণং কত্ৱা দস্সেন্তো তাৱ সহস্সধা লোকোতি আহ. তস্মিং সহস্সধা লোকেতি তস্মিং সহস্সচক্কৱাড়ে. সহস্সং চাতুমহাৰাজিকানন্তি সহস্সং চাতুমহাৰাজিকানং দেৱলোকানং. যস্মা পন একেকস্মিং চক্কৱাড়ে চত্তাৰো চত্তাৰো মহাৰাজানো, তস্মা চত্তাৰি মহাৰাজসহস্সানীতি ৱুত্তং. ইমিনা উপাযেন সব্বত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. চূড়নিকাতি খুদ্দিকা. অযং সাৱকানং ৱিসযো. কস্মা পনেসা আনীতাতি? মজ্ঝিমিকায লোকধাতুযা পৰিচ্ছেদদস্সনত্থং.
যাৱতাতি যত্তকা. তাৱ সহস্সধাতি তাৱ সহস্সভাগেন. দ্ৱিসহস্সী মজ্ঝিমিকা লোকধাতূতি অযং সহস্সচক্কৱাড়ানি সহস্সভাগেন গণেত্ৱা দসসতসহস্সচক্কৱাড়পৰিমাণা দ্ৱিসহস্সী মজ্ঝিমিকা নাম লোকধাতু. অযং সাৱকানং অৱিসযো, বুদ্ধানমেৱ ৱিসযো. এত্তকেপি হি ঠানে তথাগতা অন্ধকাৰং ৱিধমেত্ৱা সৰীৰোভাসং দস্সেত্ৱা সৰেন ৱিঞ্ঞাপেতুং সক্কোন্তীতি দীপেতি. এত্তকেন বুদ্ধানং জাতিক্খেত্তং নাম দস্সিতং. বোধিসত্তানঞ্হি পচ্ছিমভৱে দেৱলোকতো চৱিত্ৱা মাতুকুচ্ছিযং পটিসন্ধিগ্গহণদিৱসে চ কুচ্ছিতো নিক্খমনদিৱসে চ মহাভিনিক্খমনদিৱসে চ সম্বোধিধম্মচক্কপ্পৱত্তনআযুসঙ্খাৰৱোস্সজ্জনপৰিনিব্বানদিৱসেসু চ এত্তকং ঠানং কম্পতি.
তিসহস্সী মহাসহস্সীতি সহস্সিতো পট্ঠায ততিযাতি তিসহস্সী, সহস্সং সহস্সধা কত্ৱা গণিতং মজ্ঝিমিকং সহস্সধা কত্ৱা গণিতত্তা মহন্তেহি সহস্সেহি গণিতাতি মহাসহস্সী. এত্তাৱতা কোটিসতসহস্সচক্কৱাড়পৰিমাণো লোকো দস্সিতো হোতি. ভগৱা আকঙ্খমানো এত্তকে ঠানে অন্ধকাৰং ৱিধমেত্ৱা সৰীৰোভাসং দস্সেত্ৱা সৰেন ৱিঞ্ঞাপেয্যাতি. গণকপুত্ততিস্সত্থেৰো পন এৱমাহ – ‘‘ন তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুযা এৱং পৰিমাণং. ইদঞ্হি আচৰিযানং সজ্ঝাযমুড়্হকং ৱাচায পৰিহীনট্ঠানং, দসকোটিসতসহস্সচক্কৱাড়পৰিমাণং পন ঠানং তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতু নামা’’তি. এত্তাৱতা হি ভগৱতা আণাক্খেত্তং নাম দস্সিতং. এতস্মিঞ্হি অন্তৰে আটানাটিযপৰিত্তইসিগিলিপৰিত্তধজগ্গপৰিত্তবোজ্ঝঙ্গপৰিত্তখন্ধপৰিত্ত- মোৰপৰিত্তমেত্তপৰিত্তৰতনপৰিত্তানং আণা ফৰতি. যাৱতা পন আকঙ্খেয্যাতি যত্তকং ঠানং ইচ্ছেয্য, ইমিনা ৱিসযক্খেত্তং দস্সেতি. বুদ্ধানঞ্হি ৱিসযক্খেত্তস্স পমাণপৰিচ্ছেদো নাম নত্থি, নত্থিকভাৱে চস্স ইমং ওপম্মং আহৰন্তি – কোটিসতসহস্সচক্কৱাড়ম্হি যাৱ ব্ৰহ্মলোকা সাসপেহি পূৰেত্ৱা সচে কোচি পুৰত্থিমায দিসায একচক্কৱাড়ে একং সাসপং পক্খিপন্তো আগচ্ছেয্য, সব্বেপি তে সাসপা পৰিক্খযং গচ্ছেয্যুং, ন ত্ৱেৱ পুৰত্থিমায দিসায চক্কৱাড়ানি. দক্খিণাদীসুপি এসেৱ নযো. তত্থ বুদ্ধানং অৱিসযো নাম নত্থি.
এৱং ৱুত্তে থেৰো চিন্তেসি – ‘‘সত্থা এৱমাহ – ‘আকঙ্খমানো, আনন্দ, তথাগতো তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেয্য, যাৱতা পন আকঙ্খেয্যা’তি. ৱিসমো খো পনাযং লোকো, অনন্তানি চক্কৱাড়ানি, একস্মিং ঠানে সূৰিযো উগ্গতো হোতি, একস্মিং ঠানে মজ্ঝে ঠিতো, একস্মিং ঠানে অত্থঙ্গতো. একস্মিং ঠানে পঠমযামো হোতি, একস্মিং ঠানে মজ্ঝিমযামো, একস্মিং ঠানে পচ্ছিমযামো. সত্তাপি কম্মপ্পসুতা, খিড্ডাপসুতা, আহাৰপ্পসুতাতি এৱং তেহি তেহি কাৰণেহি ৱিক্খিত্তা চ পমত্তা চ হোন্তি. কথং নু খো তে সত্থা সৰেন ৱিঞ্ঞাপেয্যা’’তি. সো এৱং চিন্তেত্ৱা ৱিমতিচ্ছেদনত্থং তথাগতং পুচ্ছন্তো যথা কথং পনাতিআদিমাহ.
অথস্স সত্থা ব্যাকৰোন্তো ইধানন্দ, তথাগতোতিআদিমাহ. তত্থ ওভাসেন ফৰেয্যাতি সৰীৰোভাসেন ফৰেয্য. ফৰমানো পনেস কিং কৰেয্যাতি? যস্মিং ঠানে সূৰিযো পঞ্ঞাযতি, তত্থ নং অত্তনো আনুভাৱেন অত্থং গমেয্য. যত্থ পন ন পঞ্ঞাযতি, তত্থ নং উট্ঠাপেত্ৱা মজ্ঝে ঠপেয্য. ততো যত্থ সূৰিযো পঞ্ঞাযতি, তত্থ মনুস্সা ‘‘অধুনাৱ সূৰিযো পঞ্ঞাযিত্থ, সো ইদানেৱ অত্থঙ্গমিতো, নাগাৱট্টো নু খো অযং, ভূতাৱট্টযক্খাৱট্টদেৱতাৱট্টানং অঞ্ঞতৰো’’তি ৱিত্তক্কং উপ্পাদেয্যুং. যত্থ পন ন পঞ্ঞাযতি, তত্থ মনুস্সা ‘‘অধুনাৱ সূৰিযো অত্থঙ্গমিতো, স্ৱাযং ইদানেৱ উট্ঠিতো, কিং নু খো অযং নাগাৱট্টভূতাৱট্টযক্খাৱট্টদেৱতাৱট্টানং অঞ্ঞতৰো’’তি ৱিতক্কং উপ্পাদেয্যুং. ততো তেসু মনুস্সেসু আলোকঞ্চ অন্ধকাৰঞ্চ আৱজ্জিত্ৱা ‘‘কিং পচ্চযা নু খো ইদ’’ন্তি পৰিযেসমানেসু সত্থা নীলকসিণং সমাপজ্জিত্ৱা বহলন্ধকাৰং পত্থৰেয্য. কস্মা? তেসং কম্মাদিপ্পসুতানং সত্তানং সন্তাসজননত্থং. অথ নেসং সন্তাসং আপন্নভাৱং ঞত্ৱা ওদাতকসিণসমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা পণ্ডৰং ঘনবুদ্ধৰস্মিং ৱিস্সজ্জেন্তো চন্দসহস্সসূৰিযসহস্সউট্ঠানকালো ৱিয একপ্পহাৰেনেৱ সব্বং একালোকং কৰেয্য. তঞ্চ খো তিলবীজমত্তেন কাযপ্পদেসেন ওভাসং মুঞ্চন্তো. যো হি চক্কৱাড়পথৱিং দীপকপল্লকং কত্ৱা মহাসমুদ্দে উদকং তেলং কত্ৱা সিনেৰুং ৱট্টিং কত্ৱা অঞ্ঞস্মিং সিনেৰুমুদ্ধনি ঠপেত্ৱা জালেয্য, সো একচক্কৱাড়েযেৱ আলোকং কৰেয্য. ততো পৰং ৱিদত্থিম্পি ওভাসেতুং ন সক্কুণেয্য. তথাগতো পন তিলফলপ্পমাণেন সৰীৰপ্পদেসেন ওভাসং মুঞ্চিত্ৱা তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং একোভাসং কৰেয্য ততো ৱা পন ভিয্যো. এৱং মহন্তা হি বুদ্ধগুণাতি.
তং আলোকং সঞ্জানেয্যুন্তি তং আলোকং দিস্ৱা ‘‘যেন সূৰিযো অত্থঞ্চেৱ গমিতো উট্ঠাপিতো চ, বহলন্ধকাৰঞ্চ ৱিস্সট্ঠং, এস সো পুৰিসো ইদানি আলোকং কত্ৱা ঠিতো, অহো অচ্ছৰিযপুৰিসো’’তি অঞ্জলিং পগ্গয্হ নমস্সমানা নিসীদেয্যুং. সদ্দমনুস্সাৱেয্যাতি ধম্মকথাসদ্দমনুস্সাৱেয্য. যো হি একং চক্কৱাড়পব্বতং ভেৰিং কত্ৱা মহাপথৱিং ভেৰিচম্মং কত্ৱা সিনেৰুং দণ্ডং কত্ৱা অঞ্ঞস্মিং সিনেৰুমত্থকে ঠপেত্ৱা আকোটেয্য, সো একচক্কৱাড়েযেৱ তং সদ্দং সাৱেয্য, পৰতো ৱিদত্থিম্পি অতিক্কামেতুং ন সক্কুণেয্য. তথাগতো পন পল্লঙ্কে ৱা পীঠে ৱা নিসীদিত্ৱা তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেতি, ততো ৱা পন ভিয্যো, এৱং মহানুভাৱা তথাগতাতি. ইতি ভগৱা ইমিনা এত্তকেন ৱিসযক্খেত্তমেৱ দস্সেতি.
ইমঞ্চ পন বুদ্ধসীহনাদং সুত্ৱা থেৰস্স অব্ভন্তৰে বলৱপীতি উপ্পন্না, সো পীতিৱসেন উদানং উদানেন্তো লাভা ৱত মেতিআদিমাহ. তত্থ যস্স মে সত্থা এৱংমহিদ্ধিকোতি যস্স ময্হং সত্থা এৱংমহিদ্ধিকো, তস্স ময্হং এৱংমহিদ্ধিকস্স সত্থু পটিলাভো লাভা চেৱ সুলদ্ধঞ্চাতি অত্থো. অথ ৱা য্ৱাহং এৱৰূপস্স সত্থুনো পত্তচীৱৰং গহেত্ৱা ৱিচৰিতুং, পাদপৰিকম্মং পিট্ঠিপৰিকম্মং কাতুং, মুখধোৱনউদকন্হানোদকানি দাতুং, গন্ধকুটিপৰিৱেণং সম্মজ্জিতুং, উপ্পন্নায কঙ্খায পঞ্হং পুচ্ছিতুং, মধুৰধম্মকথঞ্চ সোতুং লভামি, এতে সব্বেপি ময্হং লাভা চেৱ সুলদ্ধঞ্চাতিপি সন্ধায এৱমাহ. এত্থ চ ভগৱতো অন্ধকাৰালোকসদ্দসৱনসঙ্খাতানং ইদ্ধীনং মহন্ততায মহিদ্ধিকতা, তাসংযেৱ অনুফৰণেন মহানুভাৱতা ৱেদিতব্বা. উদাযীতি লাড়ুদাযিত্থেৰো. সো কিৰ পুব্বে উপট্ঠাকত্থেৰে আঘাতং বন্ধিত্ৱা চৰতি. তস্মা ইদানি ওকাসং লভিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধসীহনাদপৰিযোসানে জলমানং দীপসিখং নিব্বাপেন্তো ৱিয চৰন্তস্স গোণস্স তুণ্ডে পহাৰং দেন্তো ৱিয ভত্তভৰিতং পাতিং অৱকুজ্জন্তো ৱিয থেৰস্স পসাদভঙ্গং কৰোন্তো এৱমাহ.
এৱং ৱুত্তে ভগৱাতি এৱং উদাযিত্থেৰেন ৱুত্তে ভগৱা যথা নাম পপাততটে ঠত্ৱা পৱেধমানং পুৰিসং একমন্তে ঠিতো হিতেসী পুৰিসো ‘‘ইতো এহি ইতো এহী’’তি পুনপ্পুনং ৱদেয্য, এৱমেৱং উদাযিত্থেৰং তস্মা ৱচনা নিৱাৰেন্তো মা হেৱং উদাযি, মা হেৱং উদাযীতি আহ. তত্থ হীতি নিপাতমত্তং, মা এৱং অৱচাতি অত্থো. মহাৰজ্জন্তি চক্কৱত্তিৰজ্জং. ননু চ সত্থা একস্স সাৱকস্স ধম্মদেসনায উপ্পন্নপসাদস্স মহানিসংসং অপৰিচ্ছিন্নং অকাসি, সো কস্মা ইমস্স বুদ্ধসীহনাদং আৰব্ভ উপ্পন্নস্স পসাদস্স আনিসংসং পৰিচ্ছিন্দতীতি? অৰিযসাৱকস্স এত্তকঅত্তভাৱপৰিমাণত্তা. দন্ধপঞ্ঞোপি হি সোতাপন্নো সত্তক্খত্তুং দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ অত্তভাৱং পটিলভতি, তেনস্স গতিং পৰিচ্ছিন্দন্তো এৱমাহ. দিট্ঠেৱ ধম্মেতি ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে ঠত্ৱা. পৰিনিব্বাযিস্সতীতি অপ্পচ্চযপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বাযিস্সতি. ইতি নিব্বানেন কূটং গণ্হন্তো ইমং সীহনাদসুত্তং নিট্ঠাপেসীতি.
আনন্দৱগ্গো ততিযো.