৭. চতুমহাৰাজসুত্তৱণ্ণনা
৩৭. সত্তমে অমচ্চা পাৰিসজ্জাতি পৰিচাৰিকদেৱতা. ইমং লোকং অনুৱিচৰন্তীতি অট্ঠমীদিৱসে কিৰ সক্কো দেৱৰাজা চত্তাৰো মহাৰাজানো আণাপেতি – ‘‘তাতা, অজ্জ অট্ঠমীদিৱসে মনুস্সলোকং অনুৱিচৰিত্ৱা পুঞ্ঞানি কৰোন্তানং নামগোত্তং উগ্গণ্হিত্ৱা আগচ্ছথা’’তি. তে গন্ত্ৱা অত্তনো পৰিচাৰকে পেসেন্তি – ‘‘গচ্ছথ, তাতা, মনুস্সলোকং ৱিচৰিত্ৱা পুঞ্ঞকাৰকানং নামগোত্তানি সুৱণ্ণপট্টে লিখিত্ৱা আনেথা’’তি. তে তথা কৰোন্তি. তেন ৱুত্তং – ‘‘ইমং লোকং অনুৱিচৰন্তী’’তি. কচ্চি বহূতিআদি তেসং উপপৰিক্খাকাৰদস্সনত্থং ৱুত্তং. এৱং উপপৰিক্খন্তা হি তে অনুৱিচৰন্তি. তত্থ উপোসথং উপৱসন্তীতি মাসস্স অট্ঠৱাৰে উপোসথঙ্গানি অধিট্ঠহন্তি. পটিজাগৰোন্তীতি পটিজাগৰউপোসথকম্মং নাম কৰোন্তি. তং কৰোন্তা একস্মিং অদ্ধমাসে চতুন্নং উপোসথদিৱসানং পচ্চুগ্গমনানুগ্গমনৱসেন কৰোন্তি. পঞ্চমীউপোসথং পচ্চুগ্গচ্ছন্তা চতুত্থিযং উপোসথিকা হোন্তি, অনুগচ্ছন্তা ছট্ঠিযং. অট্ঠমীউপোসথং পচ্চুগ্গচ্ছন্তা সত্তমিযং, অনুগচ্ছন্তা নৱমিযং. চাতুদ্দসিং পচ্চুগ্গচ্ছন্তা তেৰসিযং, পন্নৰসীউপোসথং অনুগচ্ছন্তা পাটিপদে উপোসথিকা হোন্তি. পুঞ্ঞানি কৰোন্তীতি সৰণগমননিচ্চসীলপুপ্ফপূজাধম্মস্সৱনপদীপসহস্সআৰোপনৱিহাৰকৰণাদীনি নানপ্পকাৰানি পুঞ্ঞানি কৰোন্তি. তে এৱং অনুৱিচৰিত্ৱা পুঞ্ঞকম্মকাৰকানং নামগোত্তানি সোৱণ্ণমযে পট্টে লিখিত্ৱা আহৰিত্ৱা চতুন্নং মহাৰাজানং দেন্তি. পুত্তা ইমং লোকং অনুৱিচৰন্তীতি চতূহি মহাৰাজেহি পুৰিমনযেনেৱ পহিতত্তা অনুৱিচৰন্তি. তদহূতি তংদিৱসং. উপোসথেতি উপোসথদিৱসে.
সচে, ভিক্খৱে, অপ্পকা হোন্তীতি চতুন্নং মহাৰাজানং অমচ্চা পাৰিসজ্জা তা তা গামনিগমৰাজধানিযো উপসঙ্কমন্তি, ততো তং উপনিস্সায অধিৱত্থা দেৱতা ‘‘মহাৰাজানং অমচ্চা আগতা’’তি পণ্ণাকাৰং গহেত্ৱা তেসং সন্তিকং গচ্ছন্তি. তে পণ্ণাকাৰং গহেত্ৱা ‘‘কচ্চি নু খো মাৰিসা বহূ মনুস্সা মত্তেয্যা’’তি ৱুত্তনযেন মনুস্সানং পুঞ্ঞপটিপত্তিং পুচ্ছিত্ৱা ‘‘আম, মাৰিস, ইমস্মিং গামে অসুকো চ অসুকো চ পুঞ্ঞানি কৰোন্তী’’তি ৱুত্তে তেসং নামগোত্তং লিখিত্ৱা অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তি. অথ চাতুদ্দসিযং চতুন্নং মহাৰাজানং পুত্তাপি তমেৱ সুৱণ্ণপট্টং গহেত্ৱা তেনেৱ নযেন অনুৱিচৰন্তা নামগোত্তানি লিখন্তি. তদহুপোসথে পন্নৰসে চত্তাৰোপি মহাৰাজানো তেনেৱ নযেন তস্মিংযেৱ সুৱণ্ণপট্টে নামগোত্তানি লিখন্তি. তে সুৱণ্ণপট্টপৰিমাণেনেৱ – ‘‘ইমস্মিং কালে মনুস্সা অপ্পকা, ইমস্মিং কালে বহুকা’’তি জানন্তি. তং সন্ধায ‘‘সচে, ভিক্খৱে, অপ্পকা হোন্তি মনুস্সা’’তিআদি ৱুত্তং. দেৱানং তাৱতিংসানন্তি পঠমং অভিনিব্বত্তে তেত্তিংস দেৱপুত্তে উপাদায এৱংলদ্ধনামানং. তেসং পন উপ্পত্তিকথা দীঘনিকাযে সক্কপঞ্হসুত্তৱণ্ণনায ৱিত্থাৰিতা. তেনাতি তেন আৰোচনেন, তেন ৱা পুঞ্ঞকাৰকানং অপ্পকভাৱেন. দিব্বা ৱত, ভো, কাযা পৰিহাযিস্সন্তীতি নৱনৱানং দেৱপুত্তানং অপাতুভাৱেন দেৱকাযা পৰিহাযিস্সন্তি, ৰমণীযং দসযোজনসহস্সং দেৱনগৰং সুঞ্ঞং ভৱিস্সতি. পৰিপূৰিস্সন্তি অসুৰকাযাতি চত্তাৰো অপাযা পৰিপূৰিস্সন্তি. ইমিনা ‘‘মযং পৰিপুণ্ণে দেৱনগৰে দেৱসঙ্ঘমজ্ঝে নক্খত্তং কীড়িতুং ন লভিস্সামা’’তি অনত্তমনা হোন্তি. সুক্কপক্খেপি ইমিনাৱ উপাযেন অত্থো ৱেদিতব্বো.
ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, সক্কো দেৱানমিন্দোতি অত্তনো সক্কদেৱৰাজকালং সন্ধায কথেতি. একস্স ৱা সক্কস্স অজ্ঝাসযং গহেত্ৱা কথেতীতি ৱুত্তং. অনুনযমানোতি অনুবোধযমানো. তাযং ৱেলাযন্তি তস্মিং কালে.
পাটিহাৰিযপক্খঞ্চাতি এত্থ পাটিহাৰিযপক্খো নাম অন্তোৱস্সে তেমাসং নিবদ্ধুপোসথো, তং অসক্কোন্তস্স দ্ৱিন্নং পৱাৰণানং অন্তৰে একমাসং নিবদ্ধুপোসথো, তম্পি অসক্কোন্তস্স পঠমপৱাৰণতো পট্ঠায একো অদ্ধমাসো পাটিহাৰিযপক্খোযেৱ নাম. অট্ঠঙ্গসুসমাগতন্তি অট্ঠহি গুণঙ্গেহি সমন্নাগতং. যোপিস্স মাদিসো নৰোতি যোপি সত্তো মাদিসো ভৱেয্য. সক্কোপি কিৰ ৱুত্তপ্পকাৰস্স উপোসথকম্মস্স গুণং জানিত্ৱা দ্ৱে দেৱলোকসম্পত্তিযো পহায মাসস্স অট্ঠ ৱাৰে উপোসথং উপৱসতি. তস্মা এৱমাহ. অপৰো নযো – যোপিস্স মাদিসো নৰোতি যোপি সত্তো মাদিসো অস্স, মযা পত্তং সম্পত্তিং পাপুণিতুং ইচ্ছেয্যাতি অত্থো. সক্কা হি এৱৰূপেন উপোসথকম্মেন সক্কসম্পত্তিং পাপুণিতুন্তি অযমেত্থ অধিপ্পাযো.
ৱুসিতৱাতি ৱুত্থৱাসো. কতকৰণীযোতি চতূহি মগ্গেহি কত্তব্বকিচ্চং কত্ৱা ঠিতো. ওহিতভাৰোতি খন্ধভাৰকিলেসভাৰঅভিসঙ্খাৰভাৰে ওতাৰেত্ৱা ঠিতো. অনুপ্পত্তসদত্থোতি সদত্থো ৱুচ্চতি অৰহত্তং, তং অনুপ্পত্তো. পৰিক্খীণভৱসংযোজনোতি যেন সংযোজনেন বদ্ধো ভৱেসু আকড্ঢীযতি, তস্স খীণত্তা পৰিক্খীণভৱসংযোজনো. সম্মদঞ্ঞা ৱিমুত্তোতি হেতুনা নযেন কাৰণেন জানিত্ৱা ৱিমুত্তো. কল্লং ৱচনাযাতি যুত্তং ৱত্তুং.
যোপিস্স মাদিসো নৰোতি যোপি মাদিসো খীণাসৱো অস্স, সোপি এৱৰূপং উপোসথং উপৱসেয্যাতি উপোসথকম্মস্স গুণং জানন্তো এৱং ৱদেয্য. অপৰো নযো যোপিস্স মাদিসো নৰোতি যোপি সত্তো মাদিসো অস্স, মযা পত্তং সম্পত্তিং পাপুণিতুং ইচ্ছেয্যাতি অত্থো. সক্কা হি এৱৰূপেন উপোসথকম্মেন খীণাসৱসম্পত্তিং পাপুণিতুন্তি অযমেত্থ অধিপ্পাযো. অট্ঠমং উত্তানত্থমেৱ.