৪. উপেক্খা

৬৭৩. কথঞ্চ ভিক্খু উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহৰতি? সেয্যথাপি নাম একং পুগ্গলং নেৱ মনাপং ন অমনাপং দিস্ৱা উপেক্খকো অস্স, এৱমেৱ সব্বে সত্তে উপেক্খায ফৰতি.

তত্থ কতমা উপেক্খা? যা সত্তেসু উপেক্খা উপেক্খাযনা উপেক্খাযিতত্তং উপেক্খাচেতোৱিমুত্তি – অযং ৱুচ্চতি ‘‘উপেক্খা’’.

তত্থ কতমং চিত্তং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৱিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘চিত্তং’’. ইদং চিত্তং ইমায উপেক্খায সহগতং হোতি সহজাতং সংসট্ঠং সম্পযুত্তং. তেন ৱুচ্চতি ‘‘উপেক্খাসহগতেন চেতসা’’তি.

৬৭৪. ‘‘একং দিস’’ন্তি পুৰত্থিমং ৱা দিসং পচ্ছিমং ৱা দিসং উত্তৰং ৱা দিসং দক্খিণং ৱা দিসং উদ্ধং ৱা অধো ৱা তিৰিযং ৱা ৱিদিসং ৱা.

৬৭৫. ‘‘ফৰিত্ৱা’’তি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা.

৬৭৬. ‘‘ৱিহৰতী’’তি…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘ৱিহৰতী’’তি.

৬৭৭. ‘‘তথা দুতিয’’ন্তি যথেৱ একং দিসং তথা দুতিযং দিসং তথা ততিযং দিসং তথা চতুত্থং দিসং তথা উদ্ধং তথা অধো তথা তিৰিযং তথা ৱিদিসং.

৬৭৮. ‘‘সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোক’’ন্তি সব্বেন সব্বং সব্বথা সব্বং অসেসং নিস্সেসং. পৰিযাদাযৱচনমেতং – ‘‘সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোক’’ন্তি.

৬৭৯. ‘‘উপেক্খাসহগতেন চেতসা’’তি, তত্থ কতমা উপেক্খা? যা সত্তেসু উপেক্খা উপেক্খাযনা উপেক্খাযিতত্তং উপেক্খাচেতোৱিমুত্তি – অযং ৱুচ্চতি ‘‘উপেক্খা’’.

তত্থ কতমং চিত্তং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৱিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৱুচ্চতি ‘‘চিত্তং’’. ইদং চিত্তং ইমায উপেক্খায সহগতং হোতি সহজাতং সংসট্ঠং সম্পযুত্তং. তেন ৱুচ্চতি ‘‘উপেক্খাসহগতেন চেতসা’’তি.

৬৮০. ‘‘ৱিপুলেনা’’তি যং ৱিপুলং তং মহগ্গতং, যং মহগ্গতং তং অপ্পমাণং, যং অপ্পমাণং সো অৱেৰো, যো অৱেৰো সো অব্যাপজ্জো.

৬৮১. ‘‘ফৰিত্ৱা’’তি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা.

৬৮২. ‘‘ৱিহৰতী’’তি…পে… তেন ৱুচ্চতি ‘‘ৱিহৰতী’’তি.

সুত্তন্তভাজনীযং.