৩. ততিযৱগ্গো
(৩২) ১২. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনকথা
৩৮৪. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি? আমন্তা. অসঞ্ঞভৱো অসঞ্ঞগতি অসঞ্ঞসত্তাৱাসো অসঞ্ঞসংসাৰো অসঞ্ঞযোনি অসঞ্ঞত্তভাৱপটিলাভোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ননু সঞ্ঞাভৱো সঞ্ঞাগতি সঞ্ঞাসত্তাৱাসো সঞ্ঞাসংসাৰো সঞ্ঞাযোনি সঞ্ঞত্তভাৱপটিলাভোতি? আমন্তা. হঞ্চি সঞ্ঞাভৱো সঞ্ঞাগতি…পে… সঞ্ঞত্তভাৱপটিলাভো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘সঞ্ঞা অত্থী’’’তি.
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি? আমন্তা. একৱোকাৰভৱো গতি…পে… অত্তভাৱপটিলাভোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ননু চতুৱোকাৰভৱো গতি…পে… অত্তভাৱপটিলাভোতি? আমন্তা. হঞ্চি চতুৱোকাৰভৱো গতি…পে… অত্তভাৱপটিলাভো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘সঞ্ঞা অত্থী’’’তি.
৩৮৫. অসঞ্ঞসত্তেসু ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থি’’, সো চ অসঞ্ঞভৱো অসঞ্ঞগতি অসঞ্ঞসত্তাৱাসো অসঞ্ঞসংসাৰো অসঞ্ঞযোনি অসঞ্ঞত্তভাৱপটিলাভোতি? আমন্তা. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থি,’’ সো চ অসঞ্ঞভৱো অসঞ্ঞগতি অসঞ্ঞসত্তাৱাসো অসঞ্ঞসংসাৰো অসঞ্ঞযোনি অসঞ্ঞত্তভাৱপটিলাভোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অসঞ্ঞসত্তেসু ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থি,’’ সো চ একৱোকাৰভৱো গতি…পে… অত্তভাৱপটিলাভোতি? আমন্তা. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থি,’’ সো চ একৱোকাৰভৱো গতি সত্তাৱাসো সংসাৰো যোনি অত্তভাৱপটিলাভোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থি,’’ সো চ সঞ্ঞাভৱো সঞ্ঞাগতি…পে… সঞ্ঞত্তভাৱপটিলাভোতি? আমন্তা. অসঞ্ঞসত্তেসু ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থি,’’ সো চ সঞ্ঞাভৱো সঞ্ঞাগতি…পে… সঞ্ঞত্তভাৱপটিলাভোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থি,’’ সো চ চতুৱোকাৰভৱো গতি…পে… অত্তভাৱপটিলাভোতি? আমন্তা. অসঞ্ঞসত্তেসু ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থি,’’ সো চ চতুৱোকাৰভৱো গতি…পে… অত্তভাৱপটিলাভোতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি? আমন্তা. ননু নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱোতি? আমন্তা. হঞ্চি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘সঞ্ঞা অত্থী’’’তি.
৩৮৬. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি? আমন্তা. আকাসানঞ্চাযতনং চতুৱোকাৰভৱো আকাসানঞ্চাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি? আমন্তা. ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং…পে… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
আকাসানঞ্চাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, অত্থি তত্থ সঞ্ঞাতি? আমন্তা. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, অত্থি তত্থ সঞ্ঞাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং…পে… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, অত্থি তত্থ সঞ্ঞাতি? আমন্তা. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, অত্থি তত্থ সঞ্ঞাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি ৱা ‘‘নত্থী’’তি ৱাতি? আমন্তা. ননু নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱোতি? আমন্তা. হঞ্চি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘সঞ্ঞা অত্থী’তি ৱা ‘নত্থী’তি ৱা’’তি.
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি ৱা ‘‘নত্থী’’তি ৱাতি? আমন্তা. আকাসানঞ্চাযতনং…পে… ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং…পে… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি ৱা ‘‘নত্থী’’তি ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
আকাসানঞ্চাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, অত্থি তত্থ সঞ্ঞাতি? আমন্তা. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, অত্থি তত্থ সঞ্ঞাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং…পে… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, অত্থি তত্থ সঞ্ঞাতি? আমন্তা. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং চতুৱোকাৰভৱো, অত্থি তত্থ সঞ্ঞাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং [নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ৱত্তব্বং (?)] – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি ৱা ‘‘নত্থী’’তি ৱাতি? আমন্তা. ননু নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনন্তি? আমন্তা. হঞ্চি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং, তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘সঞ্ঞা অত্থী’তি ৱা ‘নত্থী’তি ৱা’’তি.
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনন্তি কত্ৱা নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ন ৱত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞা অত্থী’’তি ৱা ‘‘নত্থী’’তি ৱাতি? আমন্তা. অদুক্খমসুখা ৱেদনাতি কত্ৱা অদুক্খমসুখায ৱেদনায [অদুক্খমসুখা ৱেদনা (সী. ক.)] ন ৱত্তব্বং – ‘‘ৱেদনা’’তি ৱা ‘‘অৱেদনা’’তি ৱাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনকথা নিট্ঠিতা.
ততিযৱগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
বলং সাধাৰণং অৰিযং, সৰাগং চিত্তং ৱিমুচ্চতি;
ৱিমুত্তং ৱিমুচ্চমানং, অত্থি চিত্তং ৱিমুচ্চমানং.
অট্ঠমকস্স পুগ্গলস্স, দিট্ঠিপৰিযুট্ঠানং পহীনং;
অট্ঠমকস্স পুগ্গলস্স, নত্থি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি চক্খুং.
সোতং ধম্মুপত্থদ্ধং, যথাকম্মূপগতং ঞাণং;
দেৱেসু সংৱৰো অসঞ্ঞ-সত্তেসু সঞ্ঞা এৱমেৱ ভৱগ্গন্তি.