(১২) ৩. কঙ্খাকথা
৩১৮. অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. অত্থি অৰহতো ৱিচিকিচ্ছা ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠানং ৱিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
নত্থি অৰহতো ৱিচিকিচ্ছা ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠানং ৱিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণন্তি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অৰহতো ৱিচিকিচ্ছা ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠানং ৱিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অত্থি পুথুজ্জনস্স কঙ্খা, অত্থি তস্স ৱিচিকিচ্ছা ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠানং ৱিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণন্তি? আমন্তা. অত্থি অৰহতো কঙ্খা, অত্থি তস্স ৱিচিকিচ্ছা ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠানং ৱিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অত্থি অৰহতো কঙ্খা, নত্থি তস্স ৱিচিকিচ্ছা ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠানং ৱিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণন্তি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স কঙ্খা, নত্থি তস্স ৱিচিকিচ্ছা ৱিচিকিচ্ছাপৰিযুট্ঠানং ৱিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণন্তি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. অত্থি অৰহতো সত্থৰি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা, সঙ্ঘে কঙ্খা, সিক্খায কঙ্খা, পুব্বন্তে কঙ্খা, অপৰন্তে কঙ্খা, পুব্বন্তাপৰন্তে কঙ্খা, ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
নত্থি অৰহতো সত্থৰি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অৰহতো সত্থৰি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খা, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অত্থি পুথুজ্জনস্স কঙ্খা, অত্থি তস্স সত্থৰি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? আমন্তা. অত্থি অৰহতো কঙ্খা, অত্থি তস্স সত্থৰি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
অত্থি অৰহতো কঙ্খা, নত্থি তস্স সত্থৰি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স কঙ্খা, নত্থি তস্স সত্থৰি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে.
৩১৯. অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু অৰহতো ৰাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মোতি? আমন্তা. হঞ্চি অৰহতো ৰাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু অৰহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং…পে… ৰাগপ্পহানায মগ্গো ভাৱিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৱিতা…পে… দোসপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৱিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৱিতা; ননু অৰহা ৱীতৰাগো ৱীতদোসো ৱীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অৰহা ৱীতৰাগো ৱীতদোসো ৱীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নো চ ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
৩২০. অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? সধম্মকুসলস্স অৰহতো অত্থি কঙ্খা, পৰধম্মকুসলস্স অৰহতো নত্থি কঙ্খাতি. সধম্মকুসলস্স অৰহতো অত্থি কঙ্খাতি? আমন্তা. পৰধম্মকুসলস্স অৰহতো অত্থি কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
পৰধম্মকুসলস্স অৰহতো নত্থি কঙ্খাতি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অৰহতো নত্থি কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সধম্মকুসলস্স অৰহতো ৰাগো পহীনো, অত্থি তস্স কঙ্খাতি? আমন্তা. পৰধম্মকুসলস্স অৰহতো ৰাগো পহীনো, অত্থি তস্স কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
সধম্মকুসলস্স অৰহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং…পে… ৰাগপ্পহানায মগ্গো ভাৱিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৱিতা…পে… দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৱিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৱিতা…পে… সধম্মকুসলো অৰহা ৱীতৰাগো ৱীতদোসো ৱীতমোহো …পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, অত্থি তস্স কঙ্খাতি? আমন্তা. পৰধম্মকুসলো অৰহা ৱীতৰাগো ৱীতদোসো ৱীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, অত্থি তস্স কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে… পৰধম্মকুসলস্স অৰহতো ৰাগো পহীনো, নত্থি তস্স কঙ্খাতি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অৰহতো ৰাগো পহীনো, নত্থি তস্স কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
পৰধম্মকুসলস্স অৰহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং…পে… ৰাগপ্পহানায মগ্গো ভাৱিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৱিতা…পে… দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৱিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৱিতা…পে… পৰধম্মকুসলো অৰহা ৱীতৰাগো ৱীতদোসো ৱীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নত্থি তস্স কঙ্খাতি? আমন্তা. সধম্মকুসলো অৰহা ৱীতৰাগো ৱীতদোসো ৱীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নত্থি তস্স কঙ্খাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
৩২১. অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘জানতোহং, ভিক্খৱে, পস্সতো আসৱানং খযং ৱদামি, নো অজানতো নো অপস্সতো! কিঞ্চ, ভিক্খৱে, জানতো কিং পস্সতো আসৱানং খযো হোতি? ‘ইতি ৰূপং’…পে… ‘ইতি ৱিঞ্ঞাণস্স অত্থঙ্গমো’তি – এৱং খো, ভিক্খৱে, জানতো এৱং পস্সতো আসৱানং খযো হোতী’’তি. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘জানতোহং, ভিক্খৱে, পস্সতো আসৱানং খযং ৱদামি, নো অজানতো নো অপস্সতো! কিঞ্চ, ভিক্খৱে, জানতো কিং পস্সতো আসৱানং খযো হোতি? ‘ইদং দুক্খ’ন্তি, ভিক্খৱে…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি জানতো পস্সতো আসৱানং খযো হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, জানতো এৱং পস্সতো আসৱানং খযো হোতী’’তি. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘সব্বং, ভিক্খৱে, অনভিজানং অপৰিজানং অৱিৰাজযং অপ্পজহং অভব্বো দুক্খক্খযায; সব্বঞ্চ খো, ভিক্খৱে, অভিজানং পৰিজানং ৱিৰাজযং পজহং ভব্বো দুক্খক্খযাযা’’তি! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘সহাৱস্স দস্সনসম্পদায …পে… ছচ্চাভিঠানানি অভব্ব কাতু’’ন্তি. অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা – ‘‘যস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে অৰিযসাৱকস্স ৱিৰজং ৱীতমলং ধম্মচক্খুং উদপাদি – ‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং সব্বং তং নিৰোধধম্ম’ন্তি, সহ দস্সনুপ্পাদা, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকস্স তীণি সংযোজনানি পহীযন্তি – সক্কাযদিট্ঠি, ৱিচিকিচ্ছা, সীলব্বতপৰামাসো’’তি! অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৱুত্তং ভগৱতা –
‘‘যদা হৱে পাতুভৱন্তি ধম্মা,
আতাপিনো ঝাযতো ব্ৰাহ্মণস্স;
অথস্স কঙ্খা ৱপযন্তি সব্বা,
যতো পজানাতি সহেতুধম্মন্তি.
‘‘যদা হৱে পাতুভৱন্তি ধম্মা,
আতাপিনো ঝাযতো ব্ৰাহ্মণস্স;
অথস্স কঙ্খা ৱপযন্তি সব্বা,
যতো খযং পচ্চযানং অৱেদীতি.
‘‘যদা হৱে পাতুভৱন্তি ধম্মা,
আতাপিনো ঝাযতো ব্ৰাহ্মণস্স;
ৱিধূপযং তিট্ঠতি মাৰসেনং,
সূৰিযোৱ [সুৰিযোৱ (সী. স্যা. কং. পী.)] ওভাসযমন্তলিক্খন্তি [মহাৱ. ৩; উদা. ৩].
‘‘যা কাচি কঙ্খা ইধ ৱা হুৰং ৱা,
সকৱেদিযা ৱা পৰৱেদিযা ৱা;
ঝাযিনো [যে ঝাযিনো (উদানে)] তা পজহন্তি সব্বা,
আতাপিনো ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তাতি [উদা. ৪৭ উদানেপি].
‘‘যে কঙ্খাসমতিক্কন্তা, কঙ্খাভূতেসু পাণিসু;
অসংসযা ৱিসংযুত্তা, তেসু দিন্নং মহপ্ফলন্তি.
‘‘এতাদিসী ধম্মপকাসনেত্থ,
ন তত্থ কিং কঙ্খতি কোচি সাৱকো;
নিত্থিণ্ণওঘং [নিতিণ্ণওঘং (সী. ক.), নিত্তিণ্ণওঘং (স্যা. কং.)] ৱিচিকিচ্ছছিন্নং,
বুদ্ধং নমস্সাম জিনং জনিন্দা’’তি [দী. নি. ২.৩৫৪].
অত্থেৱ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
ন ৱত্তব্বং – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি? আমন্তা. ননু অৰহা ইত্থিপুৰিসানং নামগোত্তে কঙ্খেয্য, মগ্গামগ্গে কঙ্খেয্য, তিণকট্ঠৱনপ্পতীনং নামে কঙ্খেয্যা’’তি? আমন্তা. হঞ্চি অৰহা ইত্থিপুৰিসানং নামগোত্তে কঙ্খেয্য, মগ্গামগ্গে কঙ্খেয্য, তিণকট্ঠৱনপ্পতীনং নামে কঙ্খেয্য; তেন ৱত ৰে ৱত্তব্বে – ‘‘অত্থি অৰহতো কঙ্খা’’তি.
অৰহা ইত্থিপুৰিসানং নামগোত্তে কঙ্খেয্য, মগ্গামগ্গে কঙ্খেয্য, তিণকট্ঠৱনপ্পতীনং নামে কঙ্খেয্যাতি, অত্থি অৰহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. অৰহা সোতাপত্তিফলে ৱা সকদাগামিফলে ৱা অনাগামিফলে ৱা অৰহত্তে ৱা কঙ্খেয্যাতি? ন হেৱং ৱত্তব্বে…পে….
কঙ্খাকথা নিট্ঠিতা.