২২. দাস্স দং ৱা মিমেস্ৱ+দ্ৱিত্তে
অদ্ৱিত্তে ৱত্তমানস্স দাস্স দং হোতি ৱা মিমেসু. ৱগ্গন্তং, দম্মি দেমি, দম্ম দেম. ঈকাৰে দীযতি ইচ্চাদি. অনাগতত্থে ইঞাগমে সৰণোপাদি, দদিস্সতি, দদিস্সন্তি. দজ্জিস্সতি, দজ্জিস্সন্তি. লৱিকৰণে দস্সতি, দস্সন্তি. অজ্জতনে-অদদি, অদদিংসু, অদজ্জি, অদজ্জিংসু, অদাসি, অদংসু. অনজ্জতনে-অদদা, অদদু. কালাতিপত্তিযং-অদদিস্স অদজ্জিস্স, লে অদস্স, দস্সংসু. এয্যাদিম্হি-দদে দদেয্য দজ্জে দজ্জেয্য. ‘‘টা’’তি বহুলাধিকাৰা দজ্জাদেসা পৰস্স এয্যস্স টা, দজ্জা, দজ্জুং দজ্জেয্যং দদেয্যুং. ত্ৱাদীসু-দদাতু, দদন্তু, দজ্জতু, দজ্জন্তু, লস্সে+কাৰে দেতু, দেন্তু ইচ্চাদি. সব্বত্থ কম্মেপি যোজনীযং.
ধা=ধাৰণে, ত্যাদিম্হি চগ্গহণেন দ্ৱিত্তে পুব্বাকাৰস্স ৰস্সত্তে ললোপে ‘‘চতুত্থদুতিযানং ততিযপঠমা’’তি পুব্বধকাৰস্স দকাৰে চ কতে দধাতি, দধন্তি. পিপুব্বো, ‘‘তদমিনা’’ দিনা আস্স লোপো, ‘‘ধাস্স হো’’তি দ্ৱিত্তে পৰস্স ধাস্স হকাৰো, দ্ৱাৰং পিদহতি, পিদহন্তি. লস্সে+কাৰে নিধেতি, নিধেন্তি. কম্মে-ৱিধীযতি, ৱিধীযন্তি ইচ্চাদি. ধস্সতি, পিদহিস্সতি, পৰিদহেস্সতি. অধাসি, পিদহি. অধস্স, পিদহিস্স. দধে দধেয্য, পিদহে পিদহেয্য. দদাতু, পিদহতু, নিধেতু, নিধেন্তু ইচ্চাদি. (জুহোত্যাদযো).
ভূৱাদি চ জুহাদি চ, হুৱাদিধাতৱো চি+মে;
সৱুদ্ধিকভূৱাদীহি, তিধা ভেদং উপেন্তি তে.
(ভূৱাদিনযো.)
অধুনা ৱিকৰণপভেদপকাসনত্থং ৰুধাদীনং অট্ঠগণানং কানিচি ৰূপানি উদাহৰিযন্তে –
ৰুধ=আৱৰণে, ত্যাদযো হোন্তি. এৱ+মুপৰিপি সব্বগণেসু.