১১. ৱিসেসন+মেকত্থেন
ৱিসেসনং স্যাদ্যন্তং ৱিসেস্সেন স্যাদ্যন্তেন সমানাধিকৰণেনসহে+কত্থং হোতি.
সমানত্থে পদে যত্থ, ভেদ্যভেদকৱাচকে;
ৱিসেসনসমাসো+যং, ৱিসেস্সত্থপধানতো.
ৱিসেস্সগত+মেৱ+ত্ৰ, লিঙ্গ+মেতং পৰং ততো;
কম্মধাৰয+মিচ্চে+স, সমাসো+ঞ্ঞেহি সঞ্ঞিতো.
সুত্তে ৱিসেস্সেনাতি অৱুত্তেপি ৱিসেসনস্স সম্বন্ধীসদ্দত্তা সামত্থিযতো লব্ভমানআকড্ঢিতসদ্দং পতি ‘‘ৱিসেস্সেনা’’তি ৱুত্তং. ৱুত্তঞ্চ –
সামঞ্ঞৱত্থু যা ৱত্থ+ন্তৰতো তু ৱিসেসিয;
একপ্পকাৰে ঠপনা, ৱিসেসন+মিতী+ৰিতং.
একপ্পকাৰগং ৱত্থু, ৱিসেস্সন্তি পৱুচ্চতি;
পদানি যানি যানেৱ, সম্বন্ধ+মুপযন্তি+হ;
গম্যতে কামচাৰেন, ৱিসেসন+ৱিসেস্সতাতি.
এত্থ চ উপ্পলদব্বং ৰত্তুপ্পলাদিতো ৱিসেসযতীতি নীলসদ্দো ৱিসেসনং. তেন ৱিসেসিযতীতি উপ্পলসদ্দো ৱিসেস্সং. অপি চ ভমৰ+ঙ্গাৰাদিসামঞ্ঞ নীলত্থতো ৱিসেসিযতীতি নীলং ৱিসেস্সং. ন ৱত্থাদীনং, উপ্পলস্সেৱাতি ৱিসেসনতো উপ্পলং ৱিসেসনংতি কামচাৰেনেতি ৱুত্তং. অপি চ –
পৰিতো অযন্ত্য+নেন+ত্থা, পৰিযাযোতি ৱুচ্চতি;
গোৱাচাতি পৱুত্তে তু, ৱাচত্থো তু ৱিসেসনং.
ৱিসেস্সে দিস্সমানা যা, লিঙ্গ+সংখ্যা+ৱিভত্তিযো;
তুল্যাধিকৰণে ভিয্যো, কত্তব্বা তা ৱিসেসনেতি –
ৱুত্তত্তা মহন্তো+চ্চাদীসু সমানলিঙ্গাদযো দট্ঠব্বা. ভিয্যোতি কিং, দেৱা পমাণং ইচ্চাদি.
সো চ ছব্বিধো ৱিসেসনপুব্বপদো, ৱিসেসনুত্তৰপদো, ৱিসেসনোভযপদো, উপমানুত্তৰপদো, সম্ভাৱনাপুব্বপদো, অৱধাৰণপুব্বপদোতি.
তত্থ ৱিসেসনপুব্বপদে তাৱ-মহন্তো চ সো পুৰিসো চাতি ৱাক্যে ইমিনা সুত্তেন সমাসো. ‘‘ট ন্ত+ন্তূনং’’তি ন্তস্স টাদেসে দীঘো হোতি, মহাপুৰিসো, মহাপুৰিসা ইচ্চাদি.
ৱাক্যে তুল্যাধিকৰণভাৱ পকাসনত্থং চ+ত-সদ্দপযোগো. ৱুত্তিযন্তু সমাসেনেৱ তপ্পকাসনতো ন তপ্পযোগো. এৱ+মঞ্ঞত্ৰাপি ৱুত্তত্থান+মপ্পযোগো. এৱং মহাৱীৰো, মহামুনি. মহন্তঞ্চ তং বলঞ্চাতি মহাবলং, মহব্ভযং. সন্তো চ সো পুৰিসো চাতি সপ্পুৰিসো. তথা পুব্বপুৰিসো, অপৰপুৰিসো, পঠমপুৰিসো, মজ্ঝিমপুৰিসো, উত্তমপুৰিসো, পৰপুৰিসো, সেতহত্থী, কণ্হসপ্পো, নীলুপ্পলং, ৰত্তুপ্পলং, লোহিতচন্দনং. ক্ৱচি ন হোতি, পুণ্ণো মন্তানীপুত্তো, চিত্তো গহপতি. পুমা চ সো কোকিলো চাতি পুঙ্কোকিলো, উত্তৰপদে পুমস্স পুং হোতি. এৱং পুন্নাগো.
খত্তিযা চ সা কঞ্ঞা চাতি খত্তিযকঞ্ঞা.