৭. এয্যা
এয্যাদোতীমিনা এয্যাদ্যত্থো গহিতোতি বোধেতুং যেনেচ্চাদিকং ৱুত্তং. নিমিত্তসদ্দাপেক্খায তন্তি ৱত্তব্বে ৱিসযসদ্দাপেক্খাযসোতি ৱুত্তং. তেসন্তি এয্যাদীনং. ৱিসযং দস্সেতি ‘হেতুফলেস্ৱিচ্চাদিকো’তি. আদিসদ্দেন পঞ্হপত্থনাদযো গহিতা. অথাত্ৰ ক্ৰিযগ্গহণাভাৱে ক্ৰিযাতিপত্তিযন্তি কথং লব্ভতিচ্চাহ- ‘ক্ৰিযাতি পত্তিয’ন্তি আদি. ক্ৰিযাতিপত্তিযন্তি ৱিৱৰণং কতন্তি সম্বন্ধো.
অভিধেয্যদ্ৱাৰেনাতি কিৰিযাসঙ্খাতঅত্থমুখেন, পকতক্ৰিযত্থ ৱিসেসনত্তাতি ক্ৰিযত্থাধিকাৰতো অধিকতস্স ধাতুস্স ৱিসেসনত্তা. ইদং ৱুত্তং হোতি ‘‘অতিপত্তিযন্তি অধিকতক্ৰিযত্থৱিসেসনং, ৱিসেসনঞ্চ হোন্তং নোজুকং ভৱিতুমৰহতি কিঞ্চৰহি অভিধেয্যদ্ৱাৰেন, তথাহি অতিপতনং নাম ক্ৰিযায হোতি, ন ক্ৰিযত্থস্স অযুজ্জনতো, তস্মা অতিপত্তিযন্তিৱুত্তেক্ৰিযাতিপত্তি যন্তি ইদং ক্ৰিযত্থৱিসেসনং হোন্তং অভিধেয্যদ্ৱাৰেন হোতীতি ক্ৰিযাতিপত্তিযন্তি ৱিৱৰণং কত’’ন্তি. ৱিধুৰপ্পচ্চযোপনিপাততোতি ৱিৰুদ্ধপ্পচ্চযসমৱাযাতি অত্থো.
কাৰণৱেকল্লতোৱাতি হেতুমতো ফলস্স যো হেতু তস্স ৱিকলত্তেন. তত্ৰেতীমস্স অত্থো ৱত্তমানৱিসযেতি. ক্ৰিযাতিপত্তিযন্তি ভূতাদি ক্ৰিযাতিপত্তিযং. লিঙ্গতোতি নিমিত্তেন. গমকেন লিঙ্গেন গম্মাযাতিপত্তিযা বুজ্ঝনকালং ৱত্তমানো কালো ন তিট্ঠতি অতিক্কমতীতি আহ- ‘ৱত্তমানতায ব্যতিক্কমা’তি. তদেৱ ফুটযতি ‘সমকাল’ন্তিআদিনা. সমকালন্তি একক্খণে. ৱত্তমানস্স ক্ৰিযাতিপত্যসম্ভৱা তদৱসিট্ঠাতীতানাগতেস্ৱেয্যাদীনম্ভাৱো (অঞ্ঞথা) নুপপত্তিযাতি ৱুত্তং ৱুত্তিযং ‘সামত্থিযাতিআদি.
লিঙ্গেনাতি এত্থ পুব্বে দক্খিণেন গমনে সতি সকটিস্সাপৰিযা ভৱনদস্সনং দক্খিণেন গমনস্স সকটাপৰিযাভৱনহেতুত্তে লিঙ্গং, দক্খিণেন গমনস্সাতিপত্তিযা অঞ্ঞতো গমনাদি লিঙ্গং. সকটা কিৰিযাভৱনাতিপত্তিযা সকটে গৰুভাৰাৰোপনাদি লিঙ্গং. পঠমৱযে অৰহত্তভৱনং তংহেতুভূতঞ্চ পব্বজ্জং পৰেসং পঠমৱযে পব্বজ্জানিমিত্তাৰহত্তপ্পত্তিলিঙ্গেন ৱিঞ্ঞায পব্বজ্জাযাতিপত্তি ঘৰকম্মব্যাৱটতাদিলিঙ্গেন, অৰহত্তস্সাতিপত্তি চ পব্বজ্জানিমিত্তাভাৱেন [ভাৱৱিৰহেন (পোত্থকে)] লিঙ্গেনাৱসীযতেতি লিঙ্গেন ভূত ক্ৰিযাতিপত্তি পন ৱেদিতব্বা, যদি পনেৱমভিঞ্ঞালাভী পযুঞ্জতি তদা পচ্চক্খঞাণেনেৱ সব্বং ৱিঞ্ঞায পযুঞ্জতীতি ৱেদিতব্বং. লিঙ্গতোৱসীযমানাযন্তি পন বাহুল্লেন ৱুত্তং.