৪৪. ভাৱ
কাৰকং সাধকং নিব্বত্তকন্তি অনত্থন্তৰং. কৰোতি কিৰিযং নিব্বত্তেতি নিমিত্তভাৱেনাতি কাৰকং. কত্তাদীনং কিৰিযানিমিত্তত্তন্তু সযমেৱ ‘তত্থ কত্তা’তিআদিনা ভেদেন পকাসযিস্সতি. কিৰিযানিমিত্তং… নিব্বত্তকেসু কত্তাদীসু ছসুপি ৰুড়্হত্তা তেনেত্থ কত্তাৱাত্তপ্পধানো, কৰণাদযোপ্যপ্পধানা কাৰকব্যপদেসো লব্ভন্তে… অঞ্ঞথা কাৰকসদ্দেন তেসং গহণং ন সিযাতি. কিমিদং কাৰকন্ত্যাহ- ‘সত্তিকাৰক’ন্তি. এৱং চৰহি দব্বাদীনং কথং কাৰকত্তমিচ্চাহ- ‘তদধিকৰণা’তিআদি. তস্সা সত্তিযা আধাৰা নিস্সযাতি অত্থো, পুং নপুংসকে অধিকৰণসদ্দো. তেসু দব্বা দীসু তিট্ঠতীতি তত্ৰট্ঠা, সত্তি. তস্সা ভাৱো তত্ৰট্ঠতা, তায. অথ দব্বাদীনং মুখ্যতো কাৰকত্তে সতি কিমাযাতন্ত্যাহ ‘যদি’চ্চাদি.
তেসন্তি কত্তাদিকাৰকানং. অঞ্ঞমঞ্ঞব্যাৱুত্তৰূপত্তাতি অঞ্ঞমঞ্ঞতো ব্যাৱুত্তং নিৱত্তং ৰূপং কৰণাদিসভাৱো যেসং কত্তাদি কাৰকানং তে তথা ৱুত্তা, তেসং ভাৱো তত্তং তস্মা. কৰণ ৰূপন্তি কৰণং ৰূপং সভাৱো যস্স অধিকৰণস্স তং তথা ৱুত্তং. এৱঞ্চসতিকো দোসোচ্চাহ ‘তথা চে’চ্চাদি. কেনচি সুকৰত্তেন সপ্পধানত্তৱচনিচ্ছাযং ‘থালী পচতী’তি ভৱতি. তত্ৰেৱুক্কংসৱচ নিচ্ছাযং ‘থালিযা পচতী’তি.
এৱঞ্চকত্ৱাতি নিপাতসমুদাযো-যং হেত্ৱত্থো. তস্মাতি অত্থো. কত্তা নিমিত্তন্তি সম্বন্ধো. কত্তুট্ঠকিৰিযানিমিত্তস্স কত্তুনো উদাহৰণং ‘হসতি নচ্চতী’তি. তদত্থেতি তায কম্মসমৱাযিনিযা পচনাদিকিৰিযায অত্থে অধিস্সযনাদযো পৱত্তেন্তো কিৰিযায নিমিত্তন্তি সম্বন্ধো. এৱমুপৰিপি.
ওদনং পচতি দেৱদত্তোতি কম্মট্ঠকিৰিযায নিমিত্তভূতস্স কত্তুনো উদাহৰণং. ভাজনসঙ্খৰণমধিস্সযনং. আদিসদ্দেন তণ্ডুলৱপনইন্ধনাপহৰণাদযো গয্হন্তি. দ্ৱিধাপত্তিযন্তি ৰুক্খাদীনং দ্ৱিধা পৱত্তিযং.
ব্যাপনেতি সম্বন্ধে. গিৰধাতুতো অপ্পচ্চযে- ‘‘এওনম ৱণ্ণে’’তি (১৩৭) সুত্তে ‘অৱণ্ণেতি যোগৱিভাগতো গকাৰে ইকাৰস্স অত্তং হোতীতি দস্সেতুমাহ- ‘অৱণ্ণেতি যোগৱিভাগা অত্তং ইস্সা’তি. অঞ্ঞথাপি পটিপাদেতুমাহ- ‘এস্স ৱা’তিআদি. এস্সাতি ‘‘লহুস্সুপন্থস্সা’’তি (৫-৮৭) কতএস্স. সকলেনাতি ‘এওনম ৱণ্ণে’’তি সকলেন সুত্তেন. পুৰীতি নিপাতো.
ঈসক্কৰোতি বিন্দুলোপো, দ্ৱিত্তং, সামঞ্ঞেন ৱিধানতোতি পৰেসং ৱিসেসৱিধানসব্ভাৱমাহ. গণিকালযং গণিকানং গেহং. নেপথ্যমাকপ্পো. দত্তোলদ্ধোতি পচ্চযস্স কম্মসাধনত্তং দীপেতুংৱুত্তং. ৱিনালিঙ্গৱচনেহি পাটিপদিকত্থং নিদ্দিসিতুং ন সক্কাতি ভাৱেতি সব্বলিঙ্গসঙ্খ্যাসম্বন্ধযোগ্গপাটিপদিকত্থসামঞ্ঞে পচ্চযনিমিত্তত্তেন গহিতেপি সামঞ্ঞে চৰিতত্থত্তা লিঙ্গৱচনং নপ্পধানন্তি ইট্ঠিআৱুধন্তী ইত্থি নপুংসকেভাৱে, পাকাতি বহুৱচনেপি ভাৱে ভৱতি এৱ.