১২. ধাত্ৱা
অপৰিনিপ্ফন্নোতি অনিপ্ফন্নো অসিদ্ধাৱত্থোতি অত্থো. কাৰকসাধিযোতি যথালাভং কাৰকেহি সাধিযো. অসত্ৱভূতোতি অদব্বভূতো. অযন্তু কিৰিযাৰূপো পদত্থো পচত্যাদীনং ৱিক্লেদনাদিপধানকিৰিযাৰূপো চ তদৱযৱৰূপা পুব্বপৰীভূতউদ্ধনাৰো পনাদিকাদযো তাদত্থিযা চ পচত্যাদিৱচনীযা. তস্মা যথা ৱুত্তলক্খণে ধাত্ৱত্থে ধাতুতো ৱিধীযমানো ত্যাদিপ্পচ্চযো তথাভূতমেৱ ৱদতীতি ভেদাভাৱা অভেদসঙ্খ্যাযেকৱচনেনোচ্চতে, ‘ন বহুৱচনেন, তেনেত্থ ‘ঠীযতে দেৱদত্তেন, ঠীযতে দেৱদত্তেহী’তি ভৱতি. ন যতোকুতোচীতিআদিনা যতো যত্থ ন দিস্সতি, ততো তত্থ ন হোতীতি দীপেতি. যতো যত্থ ৱিধি, স তস্স সম্বন্ধী ভৱতীতি নামেহি ৱচনীযত্থতো-ত্থন্তৰভূতো যোযং ধাত্ৱত্থো কমাদীনমত্থভূতো, সো সকত্থোতি সকত্থেযেৱাযমিপ্পচ্চযো চুৰাদিণিৱিযাতি ৱেদিতব্বো.
তস্সচাতি একাৰস্স চ. অথ অতিহত্থযতিচ্চাদো পাদিৱিসিট্ঠে এৱ ধাত্ৱত্থে ইপ্পচ্চযস্স ৱিধানা তদত্থৱিহিতেনেৱ ইপ্পচ্চযেন পাদিৱিসিট্ঠো ধাত্ৱত্থো ৱুত্তো, তেন কিমত্থো ইপ্পচ্চযন্তস্স পাদিযোগোচ্চাসঙ্কিয পযোজনমাখ্যাতুমাহ- ‘অতিহত্থযতি’চ্চাদি. ন সামত্থিযন্তি সমত্থতা নত্থীতি অত্থো.