৪৭. তদ
ইস্স অত্তং নিপাতনা, দকাৰো পন ‘‘মযদা সৰে’’তি (১-৪৪), পদন্তৰেনাতিআদীতি ইমিনা অঞ্ঞেন পদেন, সাধূনি ভৱন্তীতি ৱুত্তি পাঠস্স অত্থং ৱত্তুং ‘সাধূনি ভৱন্তীতি নিপাতনতো’তি আহ, তত্থ কাৰণমাহ-‘য’মিচ্চাদি, অপ্পত্তস্স পাপনম্পত্তস্স পটিসেধো চ নিপাতনং, তেসং ইধ পাঠাতি তেসং তথা ইচ্ছন্তানং ইধাতি নিপাতস্স ইমস্মিং তদমিনাদিসুত্তে পাঠা, উদ্ধস্স উদূতি উদ্ধং খমস্সাতি অঞ্ঞপদত্থসমাসে উদ্ধংখ ইতি ঠিতে উদ্ধংসদ্দস্স উদুআদেসো, অস-ভোজনে ইচ্চস্মা ‘‘ক্ৱচণ’ ইতি (৫-৪১) সুত্তেন অণ্পচ্চযে অসসদ্দো নিপ্ফজ্জতীতি আহ-‘পিসিতমসনা’তি ‘‘ক্ৱচণ’’ ইতি মহিযং ৰৱতীতি ঠিতে ইমিনাৱ গণনিপাতনেন সমাসে কতে মযূৰসদ্দো নিপ্ফজ্জতীতি দস্সেতুমাহ ‘মহিসদ্দস্সে’চ্চাদি, অস্স তদমিনাদিগণস্স আগতিগণত্তা এৱমঞ্ঞেপীতি সম্বন্ধো, ৱুত্তন্তি পাঠসেসো. দীঘনিকাযাদীসু পঞ্চসু নিকাযেসূতি–
‘‘দীঘমজ্ঝিমসংযুত্ত, অঙ্গুত্তৰিকখুদ্দকা;
নিকাযা (পঞ্চ) গম্ভীৰা, ধম্মতো অত্থতোচিমে’’তি.
ৱুত্তেসু দীঘাগমাদীসু পঞ্চসু নিকাযেসু, ঞাতব্বাতি ৱণ্ণা গমাদিদ্ৱাৰেন জানিতব্বা, পঞ্চৱিধং পঞ্চপ্পকাৰং নিৰুত্তমুচ্চতেতি সম্বন্ধো, নিব্বচনং নিৰুত্তং, নপুংসকে ভাৱে ত্তো, অত্থকথনৱাক্য পুব্বকমুচ্চাৰণমিচ্চত্থো, তদভিধাযি সত্থমপ্যভিধানে-ভিধেয্যো পচাৰা তদত্থতায ৱা নিৰুত্তমুচ্চতে, ৱুত্তনিৰুত্তি লক্খণেন…পে… ৱেদিতব্বাতি ইমিনা নিৰুত্তসত্থে যে সদ্দা পটিপদং নিপ্ফাদিযন্তি তেসমিদং সামঞ্ঞেন নিপ্ফাদনন্তি দীপেতি, দ্ৱাৰে নিযুত্তো দোৱাৰিকোতি এত্থ ণিকে দকাৰৱকাৰানং মজ্ঝে ওকাৰাগমো, হিংসিস্মাতি ‘হিংস-হিংসায’ মিচ্চস্মা, অপ্পচ্চযেতি ‘‘সাৱকাৰকেস্ৱ ঘণ্ঘকা’’তি (৫-৪৪) অপ্পচ্চযে, নিজকোতি এত্থ জকাৰস্স যকাৰে নিযকো. অথ ৱণ্ণৱিকাৰোতি ৱুত্তত্তা জৱণ্ণস্স যাদেসে নিযকাদযো তাৱ সিজ্ঝন্তু, সুসানাদযো কথং ছৱপদাদিৱিকাৰত্তা সুসানাদীনন্তি আহ ‘পদৱিকাৰোপি’চ্চাদি. অঞ্ঞথা ৱণ্ণসমুদাযাদেসস্স ৱিসুংগহণে ছব্বিতোপত্তিযা ‘পঞ্চৱিধং নিৰুত্ত’ন্তি সঙ্খ্যানিযমো ন যুজ্জেয্যাতি ভাৱো. যোগো সম্বন্ধো, তথাহিচ্চাদিনা ধাতুস্স অত্থাতিসযেন যোগম্পাকটীকৰোতি, ৰৱনকিৰিযাতি সম্বন্ধোতি কেকাযিতান্যসদ্দনকিৰিযাভিসম্বন্ধো. মযূৰোতি এত্থ ৰৱতি মযূৰৰাৱে এৱ ৱত্ততে, ন সামঞ্ঞেন ৰৱনকিৰিযামত্তেতি ভাৱো.