৪. চতুব্বণ্ণৱগ্গ

খত্তিযৱগ্গ

৩৩২. কুলং ৱংসো চ সন্তানা, ভিজনা গোত্ত মন্ৱযো;

থিযং সন্তত্য থো ৱণ্ণা, চত্তাৰো খত্তিযাদযো.

৩৩৩. কুলীনো সজ্জনো সাধু,

সভ্যো চায্যো মহাকুলো;

ৰাজা ভূপতি ভূপালো, পত্থিৱো চ নৰাধিপো.

৩৩৪. ভূনাথো জগতিপালো, দিসম্পতি জনাধিপো;

ৰট্ঠাধিপো নৰদেৱো, ভূমিপো ভূভুজো প্যথ.

৩৩৫. ৰাজঞ্ঞো খত্তিযো খত্তং, মুদ্ধাভিসিত্ত বাহুজা;

সব্বভুম্মো চক্কৱত্তী, ভূপোঞ্ঞো মণ্ডলিস্সৰো.

৩৩৬. পুমে লিচ্ছৱি ৱজ্জী চ, সক্যো তু সাকিযো থ চ;

ভদ্দকচ্চানা [ভদ্দা কচ্চানা (টী.)] ৰাহুল, মাতা বিম্বা যসোধৰা.

৩৩৭. কোটীনং হেট্ঠিমন্তেন, সতং যেসং নিধানগং;

কহাপণানং দিৱস, ৱড়ঞ্জো ৱীসতম্বণং.

৩৩৮. তে খত্তিযমহাসালা, সীতি কোটিধনানি তু;

নিধানগানি দিৱস, ৱড়ঞ্জো চ দসম্বণং.

৩৩৯. যেসং দ্ৱিজমহাসালা, তদুপড্ঢে নিধানগে;

ৱড়ঞ্জে চ গহপতি, মহাসালা ধনে সিযুং.

৩৪০. মহামত্তো পধানঞ্চ, মতিসজীৱো মন্তিনী;

সজীৱো সচিৱা, মচ্চো, সেনানী তু চমূপতি.

৩৪১. ন্যাসাদীনং ৱিৱাদানং, অক্খদস্সো পদট্ঠৰি;

দোৱাৰিকো পতীহাৰো, দ্ৱাৰট্ঠো দ্ৱাৰপালকো.

৩৪২. অনীকট্ঠোতি ৰাজূনং, অঙ্গৰক্খগণো মতো;

কঞ্চুকী সোৱিদল্লো চ, অনুজীৱী তু সেৱকো.

৩৪৩. অজ্ঝক্খো ধিকতো চেৱ,

হেৰঞ্ঞিকো তু নিক্খিকো;

সদেসানন্তৰো সত্তু, মিত্তোৰাজা ততো পৰং.

৩৪৪. অমিত্তো ৰিপু ৱেৰী চ, সপত্তা ৰাতি সত্ৱ’ৰি; (সত্তু+অৰি)

পচ্চত্থিকো পৰিপন্থী, পটিপক্খা হিতাপৰো.

৩৪৫. পচ্চামিত্তো ৱিপক্খো চ, পচ্চনীক ৱিৰোধিনো;

ৱিদ্দেসী চ দিসো দিট্ঠো,থা নুৰোধো নুৱত্তনং.

৩৪৬. মিত্তো নিত্থী ৱযস্সো চ, সহাযো [সুহজ্জো (টী.)] সুহদো সখা;

সম্ভত্তো দড়্হমিত্তো থ, সন্দিট্ঠো দিট্ঠমত্তকো.

৩৪৭. চৰো চ গুড়্হপুৰিসো, পথাৱী পথিকো’দ্ধগূ;

দূতো তু সন্দেসহৰো, গণকো তু মুহুত্তিকো.

৩৪৮. লেখকো লিপিকাৰো চ, ৱণ্ণো তু অক্খৰো প্যথ;

ভেদো দণ্ডো সাম দানা, ন্যুপাযা চতুৰো ইমে.

৩৪৯. উপজাপোতু ভেদো চ, দণ্ডো তু সাহসং দমো;

৩৫০. সাম্য’ মচ্চো সখা কোসো, দুগ্গঞ্চ ৱিজিতং বলং;

ৰজ্জঙ্গানীতি সত্তেতে, সিযুং পকতিযো পিচ.

৩৫১. পভাৱু’স্সাহ, মন্তানং, ৱসা তিস্সো হি সত্তিযো;

পভাৱো দণ্ডজো তেজো,

পতাপো তু চ কোসজো.

৩৫২. মন্তো চ মন্তনং সো তু, চতুক্কণ্ণো দ্ৱিগোচৰো;

তিগোচৰো তু ছক্কণ্ণো, ৰহস্সং গুয্হ মুচ্চতে.

৩৫৩. তীসু ৱিৱিত্ত ৱিজন, ছন্না, ৰহো ৰহো ব্যযং;

ৱিস্সাসো তু চ ৱিস্সম্ভো,

যুত্তং ত্ৱো’পাযিকং তিসু.

৩৫৪. ওৱাদো চানুসিট্ঠিত্থী, পুমৱজ্জে নুসাসনং;

আণা চ সাসনং ঞেয্যং, উদ্দানং তু চ বন্ধনং.

৩৫৫. আগু ৱুত্ত [মন্তু (ক.)] মপৰাধো, কৰো তু বলি মুচ্চতে;

পুণ্ণপত্তো তুট্ঠিদাযো, উপদা তু চ পাভতং.

৩৫৬. তথো’পাযন মুক্কোচো, পণ্ণাকাৰো পহেণকং;

সুঙ্কং ত্ৱনিত্থী গুম্বাদি, দেয্যে থা’যো ধনাগমো.

৩৫৭. আতপত্তং তথা ছত্তং, ৰঞ্ঞং তু হেমমাসনং;

সীহাসনং অথো ৱাড়, বীজনীত্থী চ চামৰং.

৩৫৮. খগ্গো চ ছত্ত মুণ্হীসং, পাদুকা ৱালবীজনী;

ইমে ককুধভণ্ডানি, ভৱন্তি পঞ্চ ৰাজুনং.

৩৫৯. ভদ্দকুম্ভো পুণ্ণকুম্ভো, ভিঙ্কাৰো জলদাযকো;

হত্থি,স্স,ৰথ,পত্তী তু, সেনা হি চতুৰঙ্গিনী.

৩৬০. কুঞ্জৰো ৱাৰণো হত্থী, মাতঙ্গো দ্ৱিৰদো গজো;

নাগো দ্ৱিপো ইভো দন্তী,

যূথজেট্ঠো তু যূথপো.

৩৬১. কাড়াৱক গঙ্গেয্যা, পণ্ডৰ তম্বা চ পিঙ্গলো গন্ধো;

মঙ্গল হেমো’পোসথ,

ছদ্দন্তা গজকুলানি এতানি.

৩৬২. কলভো চেৱ ভিঙ্কোথ, পভিন্নো মত্ত গজ্জিতা;

হত্থিঘটা তু গজতা, হত্থীনী তু কৰেণুকা.

৩৬৩. কুম্ভো হত্থিসিৰোপিণ্ডা, কণ্ণমূলং তু চূলিকা;

আসনং খন্ধদেসম্হি, পুচ্ছমূলং তু মেচকো.

৩৬৪. আলান মাড়্হকো থম্ভো, নিত্থীতু নিগড়ো’ন্দুকো;

সঙ্খলং তীস্ৱথো গণ্ডো,

কটো দানং তু সো মদো.

৩৬৫. সোণ্ডো তু দ্ৱীসু হত্থো থ,

কৰগ্গং পোক্খৰং ভৱে;

মজ্ঝম্হি বন্ধনং কচ্ছা, কপ্পনো তু কুথাদযো.

৩৬৬. ওপৱয্হো ৰাজৱয্হো, সজ্জিতো তু চ কপ্পিতো;

তোমৰো নিত্থিযং পাদে, সিযা ৱিজ্ঝনকণ্টকো.

৩৬৭. তুত্তং তু কণ্ণমূলম্হি, মত্থকম্হি তু অঙ্কুসো;

হত্থাৰোহো হত্থিমেণ্ডো,

হত্থিপো হত্থিগোপকো.

৩৬৮. গামণীযো তু মাতঙ্গ, হযাদ্যাচৰিযো ভৱে;

হযো তুৰঙ্গো তুৰগো,

ৱাহো অস্সো চ সিন্ধৱো.

৩৬৯. ভেদো অস্সতৰো তস্সা,

জানিযো তু কুলীনকো;

সুখৱাহী ৱিনীতো থ,

কিসোৰো হযপোতকো.

৩৭০. ঘোটকো তু খড়ুঙ্কো থ, জৱনো চ জৱাধিকো;

মুখাধানং খলীনো ৱা, কসা ত্ৱ স্সাভিতাড়িনী.

৩৭১. কুসা তু নাসৰজ্জুম্হি, ৱড়ৱা’স্সা খুৰো সফং;

পুচ্ছ মনিত্থী নঙ্গুট্ঠং, ৱালহত্থো চ ৱালধি.

৩৭২. সন্দনো চ ৰথো ফুস্স, ৰথো তু নৰণায সো;

চম্মাৱুতো চ ৱেযগ্ঘো,

দেপ্পো ব্যগ্ঘস্স দীপিনো.

৩৭৩. সিৱিকা যাপ্যযানঞ্চা, নিত্থী তু সকটো প্য’নং [(সকটো পি+অনং)];

চক্কং ৰথঙ্গ মাখ্যাতং, তস্সন্তো নেমি নাৰিযং.

৩৭৪. তম্মজ্ঝে পিণ্ডিকা নাভি, কুব্বৰো তু যুগন্ধৰো;

অক্খগ্গকীলে আণীত্থী, ৱৰুথো ৰথগুত্য’থ.

৩৭৫. ধুৰো মুখে ৰথস্সঙ্গা, ত্ৱ ক্খো পক্খৰআদযো;

যানঞ্চ ৱাহনং যোগ্গং, সব্বহত্থ্যাদিৱাহনে.

৩৭৬. ৰথচাৰী তু সূতো চ, পাজিতা চেৱ সাৰথী;

ৰথাৰোহো চ ৰথিকো,

ৰথী যোধো তু যো ভটো.

৩৭৭. পদাতি পত্তী তু পুমে, পদগো পদিকো মতো;

সন্নাহো কঙ্কটো ৱম্মং, কৱচো ৱা উৰচ্ছদো.

৩৭৮. জালিকা থ চ সন্নদ্ধো, সজ্জো চ ৱম্মিকো ভৱে;

আমুক্কো পটিমুক্কো থ, পুৰেচাৰী পুৰেচৰো.

৩৭৯. পুব্বঙ্গমো পুৰেগামী, মন্দগামী তু মন্থৰো;

জৱনো তুৰিতো ৱেগী, জেতব্বং জেয্য মুচ্চতে.

৩৮০. সূৰ ৱীৰা তু ৱিক্কন্তো, সহাযো নুচৰো সমা;

সন্নদ্ধপ্পভুতী তীসু, পাথেয্যং তু চ সম্বলং.

৩৮১. ৱাহিনী ধজিনী সেনা, চমূ চক্কং বলং তথা;

অনীকো ৱা থ ৱিন্যাসো,

ব্যূহো সেনায কথ্যতে.

৩৮২. হত্থী দ্ৱাদসপোসো,তি,

পুৰিসো তুৰগো, ৰথো;

চতুপোসোতি এতেন, লক্খণেনা ধমন্ততো.

৩৮৩. হত্থানীকং হযানীকং, ৰথানীকং তযো তযো;

গজাদযো সসত্থা তু, পত্তানীকং চতুজ্জনা.

৩৮৪. সট্ঠিৱংসকলাপেসু, পচ্চেকং সট্ঠিদণ্ডিসু;

ধূলীকতেসু সেনায, যন্তিযা ক্খোভনী [অক্খোভিণী (ক.)] ত্থিযং.

৩৮৫. সম্পত্তি সম্পদা লক্খী, সিৰী ৱিপত্তি আপদা;

অথা ৱুধঞ্চ [আযুধন্তিপি পাঠো] হেতি’ত্থী, সত্থং পহৰণং ভৱে.

৩৮৬. মুত্তামুত্ত মমুত্তঞ্চ, পাণিতো মুত্তমেৱ চ;

যন্তমুত্তন্তি সকলং, আযুধং তং চতুব্বিধং.

৩৮৭. মুত্তামুত্তঞ্চ যট্ঠ্যাদি, অমুত্তং ছুৰিকাদিকং;

পাণিমুত্তং তু সত্যাদি, যন্তমুত্তং সৰাদিকং.

৩৮৮. ইস্সাসো ধনু কোদণ্ডং, চাপো নিত্থী সৰাসনং;

অথো গুণো জিযা জ্যা থ,

সৰো পত্তি চ সাযকো.

৩৮৯. ৱাণো কণ্ড মুসু দ্ৱীসু, খুৰপ্পো [উৰপ্পো (ক.)] তেজনা’সনং;

তূণীত্থিযং কলাপো চ, তূণো তূণীৰ ৱাণধি.

৩৯০. পক্খো তু ৱাজো দিদ্ধো তু, ৱিসপ্পিতো সৰো ভৱে;

লক্খং ৱেজ্ঝং সৰব্যঞ্চ, সৰাভ্যাসো তু’পাসনং.

৩৯১. মণ্ডলগ্গো তু নেত্তিংসো, অসি খগ্গো চ সাযকো;

কোসিত্থী তব্বিধানে থো, থৰু খগ্গাদিমুট্ঠিযং.

৩৯২. খেটকং ফলকং চম্মং, ইল্লী তু কৰপালিকা;

ছুৰিকা সত্য’সিপুত্তী, লগুড়ো তু চ মুগ্গৰো.

৩৯৩. সল্লো নিত্থি সঙ্কু পুমে, ৱাসী তু তচ্ছনীত্থিযং;

কুঠাৰী [কুধাৰী (টী.)] ত্থীফৰসুসো, টঙ্কো পাসাণদাৰণো.

৩৯৪. কণযো ভিন্দিৱাড়ো চ, চক্কং কুন্তো গদা তথা;

সত্যা’দী সত্থভেদা থ,

কোণো’স্সো কোটি নাৰিযং.

৩৯৫. নিয্যানং গমনং যাত্ৰা, পট্ঠানঞ্চ গমো গতি;

চুণ্ণো পংসু ৰজো চেৱ, ধূলী’ত্থী ৰেণু চ দ্ৱিসু.

৩৯৬. মাগধো মধুকো ৱুত্তো, ৱন্দী তু থুতিপাঠকো;

ৱেতাড়িকো বোধকৰো,

চক্কিকো তু চ ঘণ্টিকো.