৪. সামুগিযসুত্তং

১৯৪. একং সমযং আযস্মা আনন্দো কোলিযেসু ৱিহৰতি সামুগং নাম [সাপূগং নাম (সী. স্যা. কং. পী.)] কোলিযানং নিগমো. অথ খো সম্বহুলা সামুগিযা কোলিযপুত্তা যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নে খো তে সামুগিযে কোলিযপুত্তে আযস্মা আনন্দো এতদৱোচ –

‘‘চত্তাৰিমানি, ব্যগ্ঘপজ্জা, পাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গানি তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতানি সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং [সোকপৰিদ্দৱানং (সী.)] সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায. কতমানি চত্তাৰি? সীলপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং, চিত্তপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং, দিট্ঠিপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং, ৱিমুত্তিপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং.

‘‘কতমঞ্চ, ব্যগ্ঘপজ্জা, সীলপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং? ইধ, ব্যগ্ঘপজ্জা, ভিক্খু সীলৱা হোতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. অযং ৱুচ্চতি, ব্যগ্ঘপজ্জা, সীলপাৰিসুদ্ধি. ইতি এৱৰূপিং সীলপাৰিসুদ্ধিং অপৰিপূৰং ৱা পৰিপূৰেস্সামি পৰিপূৰং ৱা তত্থ তত্থ পঞ্ঞায অনুগ্গহেস্সামীতি, যো তত্থ ছন্দো চ ৱাযামো চ উস্সাহো চ উস্সোড়্হী চ অপ্পটিৱানী চ সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ, ইদং ৱুচ্চতি, ব্যগ্ঘপজ্জা, সীলপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং.

‘‘কতমঞ্চ, ব্যগ্ঘপজ্জা, চিত্তপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং? ইধ, ব্যগ্ঘপজ্জা, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতি, ব্যগ্ঘপজ্জা, চিত্তপাৰিসুদ্ধি. ইতি এৱৰূপিং চিত্তপাৰিসুদ্ধিং অপৰিপূৰং ৱা পৰিপূৰেস্সামি পৰিপূৰং ৱা তত্থ তত্থ পঞ্ঞায অনুগ্গহেস্সামীতি, যো তত্থ ছন্দো চ ৱাযামো চ উস্সাহো চ উস্সোড়্হী চ অপ্পটিৱানী চ সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ, ইদং ৱুচ্চতি, ব্যগ্ঘপজ্জা, চিত্তপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং.

‘‘কতমঞ্চ, ব্যগ্ঘপজ্জা, দিট্ঠিপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং? ইধ, ব্যগ্ঘপজ্জা, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতি, ব্যগ্ঘপজ্জা, দিট্ঠিপাৰিসুদ্ধি. ইতি এৱৰূপিং দিট্ঠিপাৰিসুদ্ধিং অপৰিপূৰং ৱা…পে… তত্থ তত্থ পঞ্ঞায অনুগ্গহেস্সামীতি, যো তত্থ ছন্দো চ ৱাযামো চ উস্সাহো চ উস্সোড়্হী চ অপ্পটিৱানী চ সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ, ইদং ৱুচ্চতি, ব্যগ্ঘপজ্জা, দিট্ঠিপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং.

‘‘কতমঞ্চ, ব্যগ্ঘপজ্জা, ৱিমুত্তিপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং? স খো সো, ব্যগ্ঘপজ্জা, অৰিযসাৱকো ইমিনা চ সীলপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গেন সমন্নাগতো ইমিনা চ চিত্তপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গেন সমন্নাগতো ইমিনা চ দিট্ঠিপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গেন সমন্নাগতো ৰজনীযেসু ধম্মেসু চিত্তং ৱিৰাজেতি, ৱিমোচনীযেসু ধম্মেসু চিত্তং ৱিমোচেতি. সো ৰজনীযেসু ধম্মেসু চিত্তং ৱিৰাজেত্ৱা, ৱিমোচনীযেসু ধম্মেসু চিত্তং ৱিমোচেত্ৱা সম্মাৱিমুত্তিং ফুসতি. অযং ৱুচ্চতি, ব্যগ্ঘপজ্জা, ৱিমুত্তিপাৰিসুদ্ধি. ইতি এৱৰূপিং ৱিমুত্তিপাৰিসুদ্ধিং অপৰিপূৰং ৱা পৰিপূৰেস্সামি পৰিপূৰং ৱা তত্থ তত্থ পঞ্ঞায অনুগ্গহেস্সামীতি, যো তত্থ ছন্দো চ ৱাযামো চ উস্সাহো চ উস্সোড়্হী চ অপ্পটিৱানী চ সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ, ইদং ৱুচ্চতি, ব্যগ্ঘপজ্জা, ৱিমুত্তিপাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গং.

‘‘ইমানি খো, ব্যগ্ঘপজ্জা, চত্তাৰি পাৰিসুদ্ধিপধানিযঙ্গানি তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতানি সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযাযা’’তি. চতুত্থং.