১০. পেমসুত্তং
২০০. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, (পেমানি) [( ) নত্থি সী. স্যা. কং. পী. পোত্থকেসু] জাযন্তি. কতমানি চত্তাৰি? পেমা পেমং জাযতি, পেমা দোসো জাযতি, দোসা পেমং জাযতি, দোসা দোসো জাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পেমা পেমং জাযতি? ইধ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো পুগ্গলস্স ইট্ঠো হোতি কন্তো মনাপো. তং পৰে ইট্ঠেন কন্তেন মনাপেন সমুদাচৰন্তি. তস্স এৱং হোতি – ‘যো খো ম্যাযং পুগ্গলো ইট্ঠো কন্তো মনাপো, তং পৰে ইট্ঠেন কন্তেন মনাপেন সমুদাচৰন্তী’তি. সো তেসু পেমং জনেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পেমা পেমং জাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পেমা দোসো জাযতি? ইধ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো পুগ্গলস্স ইট্ঠো হোতি কন্তো মনাপো. তং পৰে অনিট্ঠেন অকন্তেন অমনাপেন সমুদাচৰন্তি. তস্স এৱং হোতি – ‘যো খো ম্যাযং পুগ্গলো ইট্ঠো কন্তো মনাপো, তং পৰে অনিট্ঠেন অকন্তেন অমনাপেন সমুদাচৰন্তী’তি. সো তেসু দোসং জনেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পেমা দোসো জাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, দোসা পেমং জাযতি? ইধ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো পুগ্গলস্স অনিট্ঠো হোতি অকন্তো অমনাপো. তং পৰে অনিট্ঠেন অকন্তেন অমনাপেন সমুদাচৰন্তি. তস্স এৱং হোতি – ‘যো খো ম্যাযং পুগ্গলো অনিট্ঠো অকন্তো অমনাপো, তং পৰে অনিট্ঠেন অকন্তেন অমনাপেন সমুদাচৰন্তী’তি. সো তেসু পেমং জনেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, দোসা পেমং জাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, দোসা দোসো জাযতি? ইধ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো পুগ্গলস্স অনিট্ঠো হোতি অকন্তো অমনাপো. তং পৰে ইট্ঠেন কন্তেন মনাপেন সমুদাচৰন্তি. তস্স এৱং হোতি – ‘যো খো ম্যাযং পুগ্গলো অনিট্ঠো অকন্তো অমনাপো, তং পৰে ইট্ঠেন কন্তেন মনাপেন সমুদাচৰন্তী’তি. সো তেসু দোসং জনেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, দোসা দোসো জাযতি. ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি পেমানি জাযন্তি.
‘‘যস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, যম্পিস্স পেমা পেমং জাযতি তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যোপিস্স পেমা দোসো জাযতি সোপিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যম্পিস্স দোসা পেমং জাযতি তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যোপিস্স দোসা দোসো জাযতি সোপিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি.
‘‘যস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে ভিক্খু ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, যম্পিস্স পেমা পেমং জাযতি তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যোপিস্স পেমা দোসো জাযতি সোপিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যম্পিস্স দোসা পেমং জাযতি তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যোপিস্স দোসা দোসো জাযতি সোপিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি.
‘‘যস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে ভিক্খু আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, যম্পিস্স পেমা পেমং জাযতি তম্পিস্স পহীনং হোতি উচ্ছিন্নমূলং তালাৱত্থুকতং অনভাৱংকতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং, যোপিস্স পেমা দোসো জাযতি সোপিস্স পহীনো হোতি উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, যম্পিস্স দোসা পেমং জাযতি তম্পিস্স পহীনং হোতি উচ্ছিন্নমূলং তালাৱত্থুকতং অনভাৱংকতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং, যোপিস্স দোসা দোসো জাযতি সোপিস্স পহীনো হোতি উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ভিক্খু নেৱ উস্সেনেতি ন পটিসেনেতি [ন পটিস্সেনেতি (সী. পী.)] ন ধূপাযতি ন পজ্জলতি ন সম্পজ্ঝাযতি [ন অপজ্ঝাযতি (সী.), ন পজ্ঝাযতি (স্যা. কং. পী.)].
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু উস্সেনেতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং; ৱেদনং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱেদনাৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৱেদনং, ৱেদনায ৱা অত্তানং; সঞ্ঞং অত্ততো সমনুপস্সতি, সঞ্ঞাৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা সঞ্ঞং, সঞ্ঞায ৱা অত্তানং; সঙ্খাৰে অত্ততো সমনুপস্সতি, সঙ্খাৰৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা সঙ্খাৰে, সঙ্খাৰেসু ৱা অত্তানং; ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু উস্সেনেতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন উস্সেনেতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা ৰূপং, ন ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং; ন ৱেদনং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৱেদনাৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা ৱেদনং, ন ৱেদনায ৱা অত্তানং; ন সঞ্ঞং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন সঞ্ঞাৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা সঞ্ঞং, ন সঞ্ঞায ৱা অত্তানং; ন সঙ্খাৰে অত্ততো সমনুপস্সতি, ন সঙ্খাৰৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা সঙ্খাৰে, ন সঙ্খাৰেসু ৱা অত্তানং; ন ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ন ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন উস্সেনেতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পটিসেনেতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অক্কোসন্তং পচ্চক্কোসতি, ৰোসন্তং পটিৰোসতি, ভণ্ডন্তং পটিভণ্ডতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু পটিসেনেতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন পটিসেনেতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অক্কোসন্তং ন পচ্চক্কোসতি, ৰোসন্তং ন পটিৰোসতি, ভণ্ডন্তং ন পটিভণ্ডতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন পটিসেনেতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ধূপাযতি? অস্মীতি, ভিক্খৱে, সতি ইত্থস্মীতি হোতি, এৱংস্মীতি হোতি, অঞ্ঞথাস্মীতি হোতি, অসস্মীতি হোতি, সতস্মীতি হোতি, সন্তি হোতি, ইত্থং সন্তি হোতি, এৱং সন্তি হোতি, অঞ্ঞথা সন্তি হোতি, অপিহং সন্তি হোতি, অপিহং ইত্থং সন্তি হোতি, অপিহং এৱং সন্তি হোতি, অপিহং অঞ্ঞথা সন্তি হোতি, ভৱিস্সন্তি হোতি, ইত্থং ভৱিস্সন্তি হোতি, এৱং ভৱিস্সন্তি হোতি, অঞ্ঞথা ভৱিস্সন্তি হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ধূপাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন ধূপাযতি? অস্মীতি, ভিক্খৱে, অসতি ইত্থস্মীতি ন হোতি, এৱংস্মীতি ন হোতি, অঞ্ঞথাস্মীতি ন হোতি, অসস্মীতি ন হোতি, সতস্মীতি ন হোতি, সন্তি ন হোতি, ইত্থং সন্তি ন হোতি, এৱং সন্তি ন হোতি, অঞ্ঞথা সন্তি ন হোতি, অপিহং সন্তি ন হোতি, অপিহং ইত্থং সন্তি ন হোতি, অপিহং এৱং সন্তি ন হোতি, অপিহং অঞ্ঞথা সন্তি ন হোতি, ভৱিস্সন্তি ন হোতি, ইত্থং ভৱিস্সন্তি ন হোতি, এৱং ভৱিস্সন্তি ন হোতি, অঞ্ঞথা ভৱিস্সন্তি ন হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন ধূপাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পজ্জলতি? ইমিনা অস্মীতি, ভিক্খৱে, সতি ইমিনা ইত্থস্মীতি হোতি, ইমিনা এৱংস্মীতি হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথাস্মীতি হোতি, ইমিনা অসস্মীতি হোতি, ইমিনা সতস্মীতি হোতি, ইমিনা সন্তি হোতি, ইমিনা ইত্থং সন্তি হোতি, ইমিনা এৱং সন্তি হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথা সন্তি হোতি, ইমিনা অপিহং সন্তি হোতি, ইমিনা অপিহং ইত্থং সন্তি হোতি, ইমিনা অপিহং এৱং সন্তি হোতি, ইমিনা অপিহং অঞ্ঞথা সন্তি হোতি, ইমিনা ভৱিস্সন্তি হোতি, ইমিনা ইত্থং ভৱিস্সন্তি হোতি, ইমিনা এৱং ভৱিস্সন্তি হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথা ভৱিস্সন্তি হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু পজ্জলতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন পজ্জলতি? ইমিনা অস্মীতি, ভিক্খৱে, অসতি ইমিনা ইত্থস্মীতি ন হোতি, ইমিনা এৱংস্মীতি ন হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথাস্মীতি ন হোতি, ইমিনা অসস্মীতি ন হোতি, ইমিনা সতস্মীতি ন হোতি, ইমিনা সন্তি ন হোতি, ইমিনা ইত্থং সন্তি ন হোতি, ইমিনা এৱং সন্তি ন হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথা সন্তি ন হোতি, ইমিনা অপিহং সন্তি ন হোতি, ইমিনা অপিহং ইত্থং সন্তি ন হোতি, ইমিনা অপিহং এৱং সন্তি ন হোতি, ইমিনা অপিহং অঞ্ঞথা সন্তি ন হোতি, ইমিনা ভৱিস্সন্তি ন হোতি, ইমিনা ইত্থং ভৱিস্সন্তি ন হোতি, ইমিনা এৱং ভৱিস্সন্তি ন হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথা ভৱিস্সন্তি ন হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন পজ্জলতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সম্পজ্ঝাযতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো অস্মিমানো পহীনো ন হোতি উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু সম্পজ্ঝাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন সম্পজ্ঝাযতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো অস্মিমানো পহীনো হোতি উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন সম্পজ্ঝাযতী’’তি. দসমং.
মহাৱগ্গো পঞ্চমো.