৯. অকুসলমূলসুত্তং
৭০. ‘‘তীণিমানি, ভিক্খৱে, অকুসলমূলানি. কতমানি তীণি? লোভো অকুসলমূলং, দোসো অকুসলমূলং, মোহো অকুসলমূলং.
‘‘যদপি, ভিক্খৱে, লোভো তদপি অকুসলমূলং [অকুসলং (সী. স্যা. কং. পী.)]; যদপি লুদ্ধো অভিসঙ্খৰোতি কাযেন ৱাচায মনসা তদপি অকুসলং [অকুসলমূলং (ক.)]; যদপি লুদ্ধো লোভেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো পৰস্স অসতা দুক্খং উপ্পাদযতি [উপদহতি (সী. স্যা. কং. পী.)] ৱধেন ৱা বন্ধনেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা পব্বাজনায ৱা বলৱম্হি বলত্থো ইতিপি তদপি অকুসলং [ইদং পন সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি]. ইতিস্সমে লোভজা লোভনিদানা লোভসমুদযা লোভপচ্চযা অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা সম্ভৱন্তি.
‘‘যদপি, ভিক্খৱে, দোসো তদপি অকুসলমূলং; যদপি দুট্ঠো অভিসঙ্খৰোতি কাযেন ৱাচায মনসা তদপি অকুসলং; যদপি দুট্ঠো দোসেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো পৰস্স অসতা দুক্খং উপ্পাদযতি ৱধেন ৱা বন্ধনেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা পব্বাজনায ৱা বলৱম্হি বলত্থো ইতিপি তদপি অকুসলং. ইতিস্সমে দোসজা দোসনিদানা দোসসমুদযা দোসপচ্চযা অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা সম্ভৱন্তি.
‘‘যদপি, ভিক্খৱে, মোহো তদপি অকুসলমূলং; যদপি মূড়্হো অভিসঙ্খৰোতি কাযেন ৱাচায মনসা তদপি অকুসলং; যদপি মূড়্হো মোহেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো পৰস্স অসতা দুক্খং উপ্পাদযতি ৱধেন ৱা বন্ধনেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা পব্বাজনায ৱা বলৱম্হি বলত্থো ইতিপি তদপি অকুসলং. ইতিস্সমে মোহজা মোহনিদানা মোহসমুদযা মোহপচ্চযা অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা সম্ভৱন্তি. এৱৰূপো চাযং, ভিক্খৱে, পুগ্গলো ৱুচ্চতি অকালৱাদীতিপি, অভূতৱাদীতিপি, অনত্থৱাদীতিপি, অধম্মৱাদীতিপি, অৱিনযৱাদীতিপি.
‘‘কস্মা চাযং, ভিক্খৱে, এৱৰূপো পুগ্গলো ৱুচ্চতি অকালৱাদীতিপি, অভূতৱাদীতিপি, অনত্থৱাদীতিপি, অধম্মৱাদীতিপি, অৱিনযৱাদীতিপি? তথাহাযং, ভিক্খৱে, পুগ্গলো পৰস্স অসতা দুক্খং উপ্পাদযতি ৱধেন ৱা বন্ধনেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা পব্বাজনায ৱা বলৱম্হি বলত্থো ইতিপি. ভূতেন খো পন ৱুচ্চমানো অৱজানাতি, নো পটিজানাতি; অভূতেন ৱুচ্চমানো ন আতপ্পং কৰোতি, তস্স নিব্বেঠনায ইতিপেতং অতচ্ছং ইতিপেতং অভূতন্তি. তস্মা এৱৰূপো পুগ্গলো ৱুচ্চতি অকালৱাদীতিপি, অভূতৱাদীতিপি, অনত্থৱাদীতিপি, অধম্মৱাদীতিপি, অৱিনযৱাদীতিপি.
‘‘এৱৰূপো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো লোভজেহি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহি অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে দুক্খং ৱিহৰতি, সৱিঘাতং সউপাযাসং সপৰিড়াহং. কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা দুগ্গতি পাটিকঙ্খা.
‘‘দোসজেহি…পে… মোহজেহি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহি অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে দুক্খং ৱিহৰতি, সৱিঘাতং সউপাযাসং সপৰিড়াহং. কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা দুগ্গতি পাটিকঙ্খা. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, সালো ৱা ধৱো ৱা ফন্দনো ৱা তীহি মালুৱালতাহি উদ্ধস্তো পৰিযোনদ্ধো অনযং আপজ্জতি, ব্যসনং আপজ্জতি, অনযব্যসনং আপজ্জতি; এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, এৱৰূপো পুগ্গলো লোভজেহি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহি অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে দুক্খং ৱিহৰতি, সৱিঘাতং সউপাযাসং সপৰিড়াহং. কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা দুগ্গতি পাটিকঙ্খা.
‘‘দোসজেহি…পে… মোহজেহি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহি অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে দুক্খং ৱিহৰতি সৱিঘাতং সউপাযাসং সপৰিড়াহং. কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা দুগ্গতি পাটিকঙ্খা. ইমানি খো, ভিক্খৱে, তীণি অকুসলমূলানীতি.
‘‘তীণিমানি, ভিক্খৱে, কুসলমূলানি. কতমানি তীণি? অলোভো কুসলমূলং, অদোসো কুসলমূলং, অমোহো কুসলমূলং.
‘‘যদপি, ভিক্খৱে, অলোভো তদপি কুসলমূলং [কুসলং (সী. স্যা. কং. পী.)]; যদপি অলুদ্ধো অভিসঙ্খৰোতি কাযেন ৱাচায মনসা তদপি কুসলং [কুসলমূলং (ক.)]; যদপি অলুদ্ধো লোভেন অনভিভূতো অপৰিযাদিন্নচিত্তো ন পৰস্স অসতা দুক্খং উপ্পাদযতি ৱধেন ৱা বন্ধনেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা পব্বাজনায ৱা বলৱম্হি বলত্থো ইতিপি তদপি কুসলং. ইতিস্সমে অলোভজা অলোভনিদানা অলোভসমুদযা অলোভপচ্চযা অনেকে কুসলা ধম্মা সম্ভৱন্তি.
‘‘যদপি, ভিক্খৱে, অদোসো তদপি কুসলমূলং; যদপি অদুট্ঠো অভিসঙ্খৰোতি কাযেন ৱাচায মনসা তদপি কুসলং; যদপি অদুট্ঠো দোসেন অনভিভূতো অপৰিযাদিন্নচিত্তো ন পৰস্স অসতা দুক্খং উপ্পাদযতি ৱধেন ৱা বন্ধনেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা পব্বাজনায ৱা বলৱম্হি বলত্থো ইতিপি তদপি কুসলং. ইতিস্সমে অদোসজা অদোসনিদানা অদোসসমুদযা অদোসপচ্চযা অনেকে কুসলা ধম্মা সম্ভৱন্তি.
‘‘যদপি, ভিক্খৱে, অমোহো তদপি কুসলমূলং; যদপি অমূড়্হো অভিসঙ্খৰোতি কাযেন ৱাচায মনসা তদপি কুসলং; যদপি অমূড়্হো মোহেন অনভিভূতো অপৰিযাদিন্নচিত্তো ন পৰস্স অসতা দুক্খং উপ্পাদযতি ৱধেন ৱা বন্ধনেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা পব্বাজনায ৱা বলৱম্হি বলত্থো ইতিপি তদপি কুসলং. ইতিস্সমে অমোহজা অমোহনিদানা অমোহসমুদযা অমোহপচ্চযা অনেকে কুসলা ধম্মা সম্ভৱন্তি. এৱৰূপো চাযং, ভিক্খৱে, পুগ্গলো ৱুচ্চতি কালৱাদীতিপি, ভূতৱাদীতিপি, অত্থৱাদীতিপি, ধম্মৱাদীতিপি, ৱিনযৱাদীতিপি.
‘‘কস্মা চাযং, ভিক্খৱে, এৱৰূপো পুগ্গলো ৱুচ্চতি কালৱাদীতিপি, ভূতৱাদীতিপি, অত্থৱাদীতিপি, ধম্মৱাদীতিপি, ৱিনযৱাদীতিপি? তথাহাযং, ভিক্খৱে, পুগ্গলো ন পৰস্স অসতা দুক্খং উপ্পাদযতি ৱধেন ৱা বন্ধনেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা পব্বাজনায ৱা বলৱম্হি বলত্থো ইতিপি. ভূতেন খো পন ৱুচ্চমানো পটিজানাতি নো অৱজানাতি; অভূতেন ৱুচ্চমানো আতপ্পং কৰোতি তস্স নিব্বেঠনায – ‘ইতিপেতং অতচ্ছং, ইতিপেতং অভূত’ন্তি. তস্মা এৱৰূপো পুগ্গলো ৱুচ্চতি কালৱাদীতিপি, অত্থৱাদীতিপি, ধম্মৱাদীতিপি, ৱিনযৱাদীতিপি.
‘‘এৱৰূপস্স, ভিক্খৱে, পুগ্গলস্স লোভজা পাপকা অকুসলা ধম্মা পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. দিট্ঠেৱ ধম্মে সুখং ৱিহৰতি অৱিঘাতং অনুপাযাসং অপৰিড়াহং. দিট্ঠেৱ ধম্মে পৰিনিব্বাযতি.
‘‘দোসজা…পে… পৰিনিব্বাযতি. মোহজা…পে… পৰিনিব্বাযতি. সেয্যথাপি ভিক্খৱে, সালো ৱা ধৱো ৱা ফন্দনো ৱা তীহি মালুৱালতাহি উদ্ধস্তো পৰিযোনদ্ধো. অথ পুৰিসো আগচ্ছেয্য কুদ্দাল-পিটকং [কুদ্দালপিটকং (সী. স্যা. কং. পী.)] আদায. সো তং মালুৱালতং মূলে ছিন্দেয্য, মূলে ছেত্ৱা পলিখণেয্য, পলিখণিত্ৱা মূলানি উদ্ধৰেয্য, অন্তমসো উসীৰনাড়িমত্তানিপি [উসীৰনাড়মত্তানিপি (সী. স্যা. কং. পী.)]. সো তং মালুৱালতং খণ্ডাখণ্ডিকং ছিন্দেয্য, খণ্ডাখণ্ডিকং ছেত্ৱা ফালেয্য, ফালেত্ৱা সকলিকং সকলিকং কৰেয্য, সকলিকং সকলিকং কৰিত্ৱা ৱাতাতপে ৱিসোসেয্য, ৱাতাতপে ৱিসোসেত্ৱা অগ্গিনা ডহেয্য, অগ্গিনা ডহিত্ৱা মসিং কৰেয্য, মসিং কৰিত্ৱা মহাৱাতে ৱা ওফুণেয্য নদিযা ৱা সীঘসোতায পৱাহেয্য. এৱমস্স [এৱমস্সু (সী.), এৱস্সু (ক.)] তা, ভিক্খৱে, মালুৱালতা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, এৱৰূপস্স পুগ্গলস্স লোভজা পাপকা অকুসলা ধম্মা পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. দিট্ঠেৱ ধম্মে সুখং ৱিহৰতি অৱিঘাতং অনুপাযাসং অপৰিড়াহং. দিট্ঠেৱ ধম্মে পৰিনিব্বাযতি.
‘‘দোসজা …পে… মোহজা পাপকা অকুসলা ধম্মা পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. দিট্ঠেৱ ধম্মে সুখং ৱিহৰতি অৱিঘাতং অনুপাযাসং অপৰিড়াহং. দিট্ঠেৱ ধম্মে পৰিনিব্বাযতি. ইমানি খো, ভিক্খৱে, তীণি কুসলমূলানী’’তি. নৱমং.