৮. অঞ্ঞতিত্থিযসুত্তং
৬৯. ‘‘সচে, ভিক্খৱে, অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা এৱং পুচ্ছেয্যুং – ‘তযোমে, আৱুসো, ধম্মা. কতমে তযো? ৰাগো, দোসো, মোহো – ইমে খো, আৱুসো, তযো ধম্মা. ইমেসং, আৱুসো, তিণ্ণং ধম্মানং কো ৱিসেসো কো অধিপ্পযাসো [অধিপ্পাযো (সী.) অধিপ্পাযাসো (স্যা. কং. পী.) অধি + প + যসু + ণ = অধিপ্পযাসো] কিং নানাকৰণ’ন্তি? এৱং পুট্ঠা তুম্হে, ভিক্খৱে, তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পৰিব্বাজকানং কিন্তি ব্যাকৰেয্যাথা’’তি? ‘‘ভগৱংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা ভগৱংনেত্তিকা ভগৱংপটিসৰণা. সাধু ৱত, ভন্তে, ভগৱন্তংযেৱ পটিভাতু এতস্স ভাসিতস্স অত্থো. ভগৱতো সুত্ৱা ভিক্খূ ধাৰেস্সন্তী’’তি. ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘সচে, ভিক্খৱে, অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা এৱং পুচ্ছেয্যুং – ‘তযোমে, আৱুসো, ধম্মা. কতমে তযো? ৰাগো, দোসো, মোহো – ইমে খো, আৱুসো, তযো ধম্মা; ইমেসং, আৱুসো, তিণ্ণং ধম্মানং কো ৱিসেসো কো অধিপ্পযাসো কিং নানাকৰণ’ন্তি? এৱং পুট্ঠা তুম্হে, ভিক্খৱে, তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পৰিব্বাজকানং এৱং ব্যাকৰেয্যাথ – ‘ৰাগো খো, আৱুসো, অপ্পসাৱজ্জো দন্ধৱিৰাগী, দোসো মহাসাৱজ্জো খিপ্পৱিৰাগী, মোহো মহাসাৱজ্জো দন্ধৱিৰাগী’’’ তি.
‘‘‘কো পনাৱুসো, হেতু কো পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা ৰাগো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততী’তি? ‘সুভনিমিত্তন্তিস্স ৱচনীযং. তস্স সুভনিমিত্তং অযোনিসো মনসি কৰোতো অনুপ্পন্নো ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা ৰাগো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততি. অযং খো, আৱুসো, হেতু অযং পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা ৰাগো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততী’’’তি.
‘‘‘কো পনাৱুসো, হেতু কো পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো ৱা দোসো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা দোসো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততী’তি? ‘পটিঘনিমিত্তং তিস্স ৱচনীযং. তস্স পটিঘনিমিত্তং অযোনিসো মনসি কৰোতো অনুপ্পন্নো ৱা দোসো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা দোসো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততি. অযং খো, আৱুসো, হেতু অযং পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো ৱা দোসো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা দোসো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততী’’’তি.
‘‘‘কো পনাৱুসো, হেতু কো পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো ৱা মোহো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা মোহো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততী’তি? ‘অযোনিসো মনসিকাৰো তিস্স ৱচনীযং. তস্স অযোনিসো মনসি কৰোতো অনুপ্পন্নো ৱা মোহো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা মোহো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততি. অযং খো, আৱুসো, হেতু অযং পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো ৱা মোহো উপ্পজ্জতি উপ্পন্নো ৱা মোহো ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্ততী’’’তি.
‘‘‘কো পনাৱুসো, হেতু কো পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো চেৱ ৰাগো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ ৰাগো পহীযতী’তি? ‘অসুভনিমিত্তন্তিস্স ৱচনীযং. তস্স অসুভনিমিত্তং যোনিসো মনসি কৰোতো অনুপ্পন্নো চেৱ ৰাগো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ ৰাগো পহীযতি. অযং খো, আৱুসো, হেতু অযং পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো চেৱ ৰাগো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ ৰাগো পহীযতী’’’তি.
‘‘‘কো পনাৱুসো, হেতু কো পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো চেৱ দোসো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ দোসো পহীযতী’তি? ‘মেত্তা চেতোৱিমুত্তী তিস্স ৱচনীযং. তস্স মেত্তং চেতোৱিমুত্তিং যোনিসো মনসি কৰোতো অনুপ্পন্নো চেৱ দোসো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ দোসো পহীযতি. অযং খো, আৱুসো, হেতু অযং পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো চেৱ দোসো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ দোসো পহীযতী’’’তি.
‘‘‘কো পনাৱুসো, হেতু কো পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো চেৱ মোহো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ মোহো পহীযতী’তি? ‘যোনিসোমনসিকাৰো তিস্স ৱচনীযং. তস্স যোনিসো মনসি কৰোতো অনুপ্পন্নো চেৱ মোহো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ মোহো পহীযতি. অযং খো, আৱুসো, হেতু অযং পচ্চযো যেন অনুপ্পন্নো ৱা মোহো নুপ্পজ্জতি উপ্পন্নো চ মোহো পহীযতী’’’তি. অট্ঠমং.