৫. হত্থকসুত্তং

৩৫. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা আড়ৱিযং ৱিহৰতি গোমগ্গে সিংসপাৱনে পণ্ণসন্থৰে. অথ খো হত্থকো আড়ৱকো জঙ্ঘাৱিহাৰং অনুচঙ্কমমানো অনুৱিচৰমানো অদ্দস ভগৱন্তং গোমগ্গে সিংসপাৱনে পণ্ণসন্থৰে নিসিন্নং. দিস্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো হত্থকো আড়ৱকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি, ভন্তে, ভগৱা সুখমসযিত্থা’’তি? ‘‘এৱং, কুমাৰ, সুখমসযিত্থং. যে চ পন লোকে সুখং সেন্তি, অহং তেসং অঞ্ঞতৰো’’তি.

‘‘সীতা, ভন্তে, হেমন্তিকা ৰত্তি, অন্তৰট্ঠকো হিমপাতসমযো, খৰা গোকণ্টকহতা ভূমি, তনুকো পণ্ণসন্থৰো, ৱিৰড়ানি ৰুক্খস্স পত্তানি, সীতানি কাসাযানি ৱত্থানি, সীতো চ ৱেৰম্ভো ৱাতো ৱাযতি. অথ চ পন ভগৱা এৱমাহ – ‘এৱং, কুমাৰ, সুখমসযিত্থং. যে চ পন লোকে সুখং সেন্তি, অহং তেসং অঞ্ঞতৰো’’’তি.

‘‘তেন হি, কুমাৰ, তঞ্ঞেৱেত্থ পটিপুচ্ছিস্সামি. যথা তে খমেয্য তথা নং ব্যাকৰেয্যাসি. তং কিং মঞ্ঞসি, কুমাৰ, ইধস্স গহপতিস্স ৱা গহপতিপুত্তস্স ৱা কূটাগাৰং উল্লিত্তাৱলিত্তং নিৱাতং ফুসিতগ্গড়ং পিহিতৱাতপানং. তত্ৰস্স পল্লঙ্কো গোনকত্থতো পটিকত্থতো পটলিকত্থতো কদলিমিগপৱৰপচ্চত্থৰণো [কাদলিমিগপৱৰপচ্চত্থৰণো (সী.)] সউত্তৰচ্ছদো উভতো লোহিতকূপধানো; তেলপ্পদীপো চেত্থ ঝাযেয্য [জালেয্য (ক.)]; চতস্সো চ [তস্সেৱ (ক.)] পজাপতিযো মনাপামনাপেন পচ্চুপট্ঠিতা অস্সু. তং কিং মঞ্ঞসি, কুমাৰ, সুখং ৱা সো সযেয্য নো ৱা? কথং ৱা তে এত্থ হোতী’’তি? ‘‘সুখং সো, ভন্তে, সযেয্য. যে চ পন লোকে সুখং সেন্তি, সো তেসং অঞ্ঞতৰো’’তি.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, কুমাৰ, অপি নু তস্স গহপতিস্স ৱা গহপতিপুত্তস্স ৱা উপ্পজ্জেয্যুং ৰাগজা পৰিড়াহা কাযিকা ৱা চেতসিকা ৱা যেহি সো ৰাগজেহি পৰিড়াহেহি পৰিডয্হমানো দুক্খং সযেয্যা’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি.

‘‘যেহি খো সো, কুমাৰ, গহপতি ৱা গহপতিপুত্তো ৱা ৰাগজেহি পৰিড়াহেহি পৰিডয্হমানো দুক্খং সযেয্য, সো ৰাগো তথাগতস্স পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. তস্মাহং সুখমসযিত্থং.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, কুমাৰ, অপি নু তস্স গহপতিস্স ৱা গহপতিপুত্তস্স ৱা উপ্পজ্জেয্যুং দোসজা পৰিড়াহা…পে… মোহজা পৰিড়াহা কাযিকা ৱা চেতসিকা ৱা যেহি সো মোহজেহি পৰিড়াহেহি পৰিডয্হমানো দুক্খং সযেয্যা’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি.

‘‘যে হি খো সো, কুমাৰ, গহপতি ৱা গহপতিপুত্তো ৱা মোহজেহি পৰিড়াহেহি পৰিডয্হমানো দুক্খং সযেয্য, সো মোহো তথাগতস্স পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. তস্মাহং সুখমসযিত্থ’’ন্তি.

[চূড়ৱ. ৩০৫; সং. নি. ১.২৪২] ‘‘সব্বদা ৱে সুখং সেতি, ব্ৰাহ্মণো পৰিনিব্বুতো;

যো ন লিম্পতি [লিপ্পতি (সী. স্যা. কং. ক.)] কামেসু, সীতিভূতো নিৰূপধি.

‘‘সব্বা আসত্তিযো ছেত্ৱা, ৱিনেয্য হদযে দৰং;

উপসন্তো সুখং সেতি, সন্তিং পপ্পুয্য চেতসো’’তি. পঞ্চমং;