৪. নিদানসুত্তং

৩৪. ‘‘তীণিমানি, ভিক্খৱে, নিদানানি কম্মানং সমুদযায. কতমানি তীণি? লোভো নিদানং কম্মানং সমুদযায, দোসো নিদানং কম্মানং সমুদযায, মোহো নিদানং কম্মানং সমুদযায.

‘‘যং, ভিক্খৱে, লোভপকতং কম্মং লোভজং লোভনিদানং লোভসমুদযং, যত্থস্স অত্তভাৱো নিব্বত্ততি তত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি. যত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি তত্থ তস্স কম্মস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদেতি, দিট্ঠে ৱা ধম্মে উপপজ্জ ৱা [উপপজ্জে ৱা (সী. স্যা. কং.) উপপজ্জিত্ৱাতি ম. নি. ৩.৩০৩ পাড়িযা সংৱণ্ণনা] অপৰে ৱা [অপৰাপৰে ৱা (ক.)] পৰিযাযে.

‘‘যং, ভিক্খৱে, দোসপকতং কম্মং দোসজং দোসনিদানং দোসসমুদযং, যত্থস্স অত্তভাৱো নিব্বত্ততি তত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি. যত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি তত্থ তস্স কম্মস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদেতি, দিট্ঠে ৱা ধম্মে উপপজ্জ ৱা অপৰে ৱা পৰিযাযে.

‘‘যং, ভিক্খৱে, মোহপকতং কম্মং মোহজং মোহনিদানং মোহসমুদযং, যত্থস্স অত্তভাৱো নিব্বত্ততি তত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি. যত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি তত্থ তস্স কম্মস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদেতি, দিট্ঠে ৱা ধম্মে উপপজ্জ ৱা অপৰে ৱা পৰিযাযে.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, বীজানি অখণ্ডানি অপূতীনি অৱাতাতপহতানি সাৰাদানি সুখসযিতানি সুখেত্তে সুপৰিকম্মকতায ভূমিযা নিক্খিত্তানি. দেৱো চ সম্মাধাৰং অনুপ্পৱেচ্ছেয্য. এৱস্সু তানি, ভিক্খৱে, বীজানি ৱুদ্ধিং ৱিৰুড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জেয্যুং. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, যং লোভপকতং কম্মং লোভজং লোভনিদানং লোভসমুদযং, যত্থস্স অত্তভাৱো নিব্বত্ততি তত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি. যত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি তত্থ তস্স কম্মস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদেতি, দিট্ঠে ৱা ধম্মে উপপজ্জ ৱা অপৰে ৱা পৰিযাযে.

‘‘যং দোসপকতং কম্মং…পে… যং মোহপকতং কম্মং মোহজং মোহনিদানং মোহসমুদযং, যত্থস্স অত্তভাৱো নিব্বত্ততি তত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি. যত্থ তং কম্মং ৱিপচ্চতি তত্থ তস্স কম্মস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদেতি, দিট্ঠে ৱা ধম্মে উপপজ্জ ৱা অপৰে ৱা পৰিযাযে. ইমানি খো, ভিক্খৱে, তীণি নিদানানি কম্মানং সমুদযায.

‘‘তীণিমানি, ভিক্খৱে, নিদানানি কম্মানং সমুদযায. কতমানি তীণি? অলোভো নিদানং কম্মানং সমুদযায, অদোসো নিদানং কম্মানং সমুদযায, অমোহো নিদানং কম্মানং সমুদযায.

‘‘যং, ভিক্খৱে, অলোভপকতং কম্মং অলোভজং অলোভনিদানং অলোভসমুদযং, লোভে ৱিগতে এৱং তং কম্মং পহীনং হোতি উচ্ছিন্নমূলং তালাৱত্থুকতং অনভাৱঙ্কতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং.

‘‘যং, ভিক্খৱে, অদোসপকতং কম্মং অদোসজং অদোসনিদানং অদোসসমুদযং, দোসে ৱিগতে এৱং তং কম্মং পহীনং হোতি উচ্ছিন্নমূলং তালাৱত্থুকতং অনভাৱঙ্কতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং.

‘‘যং, ভিক্খৱে, অমোহপকতং কম্মং অমোহজং অমোহনিদানং অমোহসমুদযং, মোহে ৱিগতে এৱং তং কম্মং পহীনং হোতি উচ্ছিন্নমূলং তালাৱত্থুকতং অনভাৱঙ্কতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, বীজানি অখণ্ডানি অপূতীনি অৱাতাতপহতানি সাৰাদানি সুখসযিতানি. তানি পুৰিসো অগ্গিনা ডহেয্য. অগ্গিনা ডহিত্ৱা মসিং কৰেয্য. মসিং কৰিত্ৱা মহাৱাতে ৱা ওফুণেয্য [ওপুনেয্য (সী. পী.)] নদিযা ৱা সীঘসোতায পৱাহেয্য. এৱস্সু তানি, ভিক্খৱে, বীজানি উচ্ছিন্নমূলানি তালাৱত্থুকতানি অনভাৱঙ্কতানি [অনভাৱকতানি (সী. পী.)] আযতিং অনুপ্পাদধম্মানি. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, যং অলোভপকতং কম্মং অলোভজং অলোভনিদানং অলোভসমুদযং, লোভে ৱিগতে এৱং তং কম্মং পহীনং হোতি উচ্ছিন্নমূলং তালাৱত্থুকতং অনভাৱঙ্কতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং.

‘‘যং অদোসপকতং কম্মং…পে… যং অমোহপকতং কম্মং অমোহজং অমোহনিদানং অমোহসমুদযং, মোহে ৱিগতে এৱং তং কম্মং পহীনং হোতি…পে… আযতিং অনুপ্পাদধম্মং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, তীণি নিদানানি কম্মানং সমুদযাযা’’তি.

‘‘লোভজং দোসজঞ্চেৱ [দোসজং কম্মং (ক.)], মোহজঞ্চাপৱিদ্দসু;

যং তেন পকতং কম্মং, অপ্পং ৱা যদি ৱা বহুং;

ইধেৱ তং ৱেদনিযং, ৱত্থু অঞ্ঞং ন ৱিজ্জতি.

‘‘তস্মা লোভঞ্চ দোসঞ্চ, মোহজঞ্চাপি ৱিদ্দসু;

ৱিজ্জং উপ্পাদযং ভিক্খু, সব্বা দুগ্গতিযো জহে’’তি. চতুত্থং;