১০. আধিপতেয্যসুত্তং

৪০. ‘‘তীণিমানি, ভিক্খৱে, আধিপতেয্যানি. কতমানি তীণি? অত্তাধিপতেয্যং, লোকাধিপতেয্যং, ধম্মাধিপতেয্যং. কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, অত্তাধিপতেয্যং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ন খো পনাহং চীৱৰহেতু অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো. ন পিণ্ডপাতহেতু, ন সেনাসনহেতু, ন ইতিভৱাভৱহেতু অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো. অপি চ খোম্হি ওতিণ্ণো জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি, দুক্খোতিণ্ণো দুক্খপৰেতো. অপ্পেৱ নাম ইমস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স অন্তকিৰিযা পঞ্ঞাযেথাতি. অহঞ্চেৱ খো পন যাদিসকে [যাদিসকে ৱা (সী. পী. ক.)] কামে ওহায অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো তাদিসকে ৱা [চ (ক.)] কামে পৰিযেসেয্যং ততো ৱা [চ (ক.)] পাপিট্ঠতৰে, ন মেতং পতিৰূপ’ন্তি. সো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘আৰদ্ধং খো পন মে ৱীৰিযং ভৱিস্সতি অসল্লীনং, উপট্ঠিতা সতি অসম্মুট্ঠা, পস্সদ্ধো কাযো অসাৰদ্ধো, সমাহিতং চিত্তং একগ্গ’ন্তি. সো অত্তানংযেৱ অধিপতিং কৰিত্ৱা অকুসলং পজহতি, কুসলং ভাৱেতি, সাৱজ্জং পজহতি, অনৱজ্জং ভাৱেতি, সুদ্ধং অত্তানং পৰিহৰতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অত্তাধিপতেয্যং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, লোকাধিপতেয্যং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ন খো পনাহং চীৱৰহেতু অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো. ন পিণ্ডপাতহেতু, ন সেনাসনহেতু, ন ইতিভৱাভৱহেতু অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো. অপি চ খোম্হি ওতিণ্ণো জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি, দুক্খোতিণ্ণো দুক্খপৰেতো. অপ্পেৱ নাম ইমস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স অন্তকিৰিযা পঞ্ঞাযেথা’তি. অহঞ্চেৱ খো পন এৱং পব্বজিতো সমানো কামৱিতক্কং ৱা ৱিতক্কেয্যং, ব্যাপাদৱিতক্কং ৱা ৱিতক্কেয্যং, ৱিহিংসাৱিতক্কং ৱা ৱিতক্কেয্যং, মহা খো পনাযং লোকসন্নিৱাসো. মহন্তস্মিং খো পন লোকসন্নিৱাসে সন্তি সমণব্ৰাহ্মণা ইদ্ধিমন্তো দিব্বচক্খুকা পৰচিত্তৱিদুনো. তে দূৰতোপি পস্সন্তি, আসন্নাপি ন দিস্সন্তি, চেতসাপি চিত্তং পজানন্তি [জানন্তি (ক.)]. তেপি মং এৱং জানেয্যুং – ‘পস্সথ, ভো, ইমং কুলপুত্তং সদ্ধা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো সমানো ৱোকিণ্ণো ৱিহৰতি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহী’তি. দেৱতাপি খো সন্তি ইদ্ধিমন্তিনিযো দিব্বচক্খুকা পৰচিত্তৱিদুনিযো. তা দূৰতোপি পস্সন্তি, আসন্নাপি ন দিস্সন্তি, চেতসাপি চিত্তং জানন্তি. তাপি মং এৱং জানেয্যুং – ‘পস্সথ, ভো, ইমং কুলপুত্তং সদ্ধা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো সমানো ৱোকিণ্ণো ৱিহৰতি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহী’তি. সো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘আৰদ্ধং খো পন মে ৱীৰিযং ভৱিস্সতি অসল্লীনং, উপট্ঠিতা সতি অসম্মুট্ঠা, পস্সদ্ধো কাযো অসাৰদ্ধো, সমাহিতং চিত্তং একগ্গ’ন্তি. সো লোকংযেৱ অধিপতিং কৰিত্ৱা অকুসলং পজহতি, কুসলং ভাৱেতি, সাৱজ্জং পজহতি, অনৱজ্জং ভাৱেতি, সুদ্ধং অত্তানং পৰিহৰতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, লোকাধিপতেয্যং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ধম্মাধিপতেয্যং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ন খো পনাহং চীৱৰহেতু অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো. ন পিণ্ডপাতহেতু, ন সেনাসনহেতু, ন ইতিভৱাভৱহেতু অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো. অপি চ খোম্হি ওতিণ্ণো জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি, দুক্খোতিণ্ণো দুক্খপৰেতো. অপ্পেৱ নাম ইমস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স অন্তকিৰিযা পঞ্ঞাযেথাতি. স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো সন্দিট্ঠিকো অকালিকো এহিপস্সিকো ওপনেয্যিকো পচ্চত্তং ৱেদিতব্বো ৱিঞ্ঞূহীতি. সন্তি খো পন মে সব্ৰহ্মচাৰী জানং পস্সং ৱিহৰন্তি. অহঞ্চেৱ খো পন এৱং স্ৱাক্খাতে ধম্মৱিনযে পব্বজিতো সমানো কুসীতো ৱিহৰেয্যং পমত্তো, ন মেতং অস্স পতিৰূপ’ন্তি. সো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘আৰদ্ধং খো পন মে ৱীৰিযং ভৱিস্সতি অসল্লীনং, উপট্ঠিতা সতি অসম্মুট্ঠা, পস্সদ্ধো কাযো অসাৰদ্ধো, সমাহিতং চিত্তং একগ্গ’ন্তি. সো ধম্মংযেৱ অধিপতিং কৰিত্ৱা অকুসলং পজহতি, কুসলং ভাৱেতি, সাৱজ্জং পজহতি, অনৱজ্জং ভাৱেতি, সুদ্ধং অত্তানং পৰিহৰতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ধম্মাধিপতেয্যং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, তীণি আধিপতেয্যানী’’তি.

‘‘নত্থি লোকে ৰহো নাম, পাপকম্মং পকুব্বতো;

অত্তা তে পুৰিস জানাতি, সচ্চং ৱা যদি ৱা মুসা.

‘‘কল্যাণং ৱত ভো সক্খি, অত্তানং অতিমঞ্ঞসি;

যো সন্তং অত্তনি পাপং, অত্তানং পৰিগূহসি.

‘‘পস্সন্তি দেৱা চ তথাগতা চ,

লোকস্মিং বালং ৱিসমং চৰন্তং;

তস্মা হি অত্তাধিপতেয্যকো চ [অত্তাধিপকো সকো চৰে (সী. স্যা. কং. পী.)],

লোকাধিপো চ নিপকো চ ঝাযী.

‘‘ধম্মাধিপো চ অনুধম্মচাৰী,

ন হীযতি সচ্চপৰক্কমো মুনি;

পসয্হ মাৰং অভিভুয্য অন্তকং,

যো চ ফুসী জাতিক্খযং পধানৱা;

সো তাদিসো লোকৱিদূ সুমেধো,

সব্বেসু ধম্মেসু অতম্মযো মুনী’’তি. দসমং;

দেৱদূতৱগ্গো চতুত্থো.