২. দুতিযমহানামসুত্তং
১২. একং সমযং ভগৱা সক্কেসু ৱিহৰতি কপিলৱত্থুস্মিং নিগ্ৰোধাৰামে. তেন খো পন সমযেন মহানামো সক্কো গিলানা ৱুট্ঠিতো হোতি অচিৰৱুট্ঠিতো গেলঞ্ঞা. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ ভগৱতো চীৱৰকম্মং কৰোন্তি – ‘‘নিট্ঠিতচীৱৰো ভগৱা তেমাসচ্চযেন চাৰিকং পক্কমিস্সতী’’তি.
অস্সোসি খো মহানামো সক্কো – ‘‘সম্বহুলা কিৰ ভিক্খূ ভগৱতো চীৱৰকম্মং কৰোন্তি – ‘নিট্ঠিতচীৱৰো ভগৱা তেমাসচ্চযেন চাৰিকং পক্কমিস্সতী’’’তি. অথ খো মহানামো সক্কো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সুতং মেতং, ভন্তে – ‘সম্বহুলা কিৰ ভিক্খূ ভগৱতো চীৱৰকম্মং কৰোন্তি – নিট্ঠিতচীৱৰো ভগৱা তেমাসচ্চযেন চাৰিকং পক্কমিস্সতী’তি. তেসং নো, ভন্তে, নানাৱিহাৰেহি ৱিহৰতং কেনস্স ৱিহাৰেন ৱিহাতব্ব’’ন্তি?
‘‘সাধু সাধু, মহানাম! এতং খো, মহানাম, তুম্হাকং পতিৰূপং কুলপুত্তানং যং তুম্হে তথাগতং উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছেয্যাথ – ‘তেসং নো, ভন্তে, নানাৱিহাৰেহি ৱিহৰতং কেনস্স ৱিহাৰেন ৱিহাতব্ব’ন্তি? সদ্ধো খো, মহানাম, আৰাধকো হোতি, নো অস্সদ্ধো; আৰদ্ধৱীৰিযো আৰাধকো হোতি, নো কুসীতো; উপট্ঠিতস্সতি আৰাধকো হোতি, নো মুট্ঠস্সতি; সমাহিতো আৰাধকো হোতি, নো অসমাহিতো; পঞ্ঞৱা আৰাধকো হোতি, নো দুপ্পঞ্ঞো. ইমেসু খো ত্ৱং, মহানাম, পঞ্চসু ধম্মেসু পতিট্ঠায ছ ধম্মে উত্তৰি ভাৱেয্যাসি.
[অ. নি. ৬.৯] ‘‘ইধ ত্ৱং, মহানাম, তথাগতং অনুস্সৰেয্যাসি – ‘ইতিপি সো ভগৱা…পে… সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা’তি. যস্মিং, মহানাম, সমযে অৰিযসাৱকো তথাগতং অনুস্সৰতি, নেৱস্স তস্মিং সমযে ৰাগপৰিযুট্ঠিতং চিত্তং হোতি, ন দোসপৰিযুট্ঠিতং চিত্তং হোতি, ন মোহপৰিযুট্ঠিতং চিত্তং হোতি; উজুগতমেৱস্স তস্মিং সমযে চিত্তং হোতি তথাগতং আৰব্ভ. উজুগতচিত্তো খো পন, মহানাম, অৰিযসাৱকো লভতি অত্থৱেদং, লভতি ধম্মৱেদং, লভতি ধম্মূপসংহিতং পামোজ্জং. পমুদিতস্স পীতি জাযতি, পীতিমনস্স কাযো পস্সম্ভতি, পস্সদ্ধকাযো সুখং ৱেদিযতি, সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি. ইমং খো ত্ৱং, মহানাম, বুদ্ধানুস্সতিং গচ্ছন্তোপি ভাৱেয্যাসি, ঠিতোপি ভাৱেয্যাসি, নিসিন্নোপি ভাৱেয্যাসি, সযানোপি ভাৱেয্যাসি, কম্মন্তং অধিট্ঠহন্তোপি ভাৱেয্যাসি, পুত্তসম্বাধসযনং অজ্ঝাৱসন্তোপি ভাৱেয্যাসি.
‘‘পুন চপৰং ত্ৱং, মহানাম, ধম্মং অনুস্সৰেয্যাসি…পে… সঙ্ঘং অনুস্সৰেয্যাসি…পে… অত্তনো সীলানি অনুস্সৰেয্যাসি…পে… অত্তনো চাগং অনুস্সৰেয্যাসি…পে… দেৱতা অনুস্সৰেয্যাসি – ‘সন্তি দেৱা চাতুমহাৰাজিকা…পে… সন্তি দেৱা ততুত্তৰি. যথাৰূপায সদ্ধায সমন্নাগতা তা দেৱতা ইতো চুতা তত্থূপপন্না, ময্হম্পি তথাৰূপা সদ্ধা সংৱিজ্জতি. যথাৰূপেন সীলেন… সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতা তা দেৱতা ইতো চুতা তত্থূপপন্না, ময্হম্পি তথাৰূপা পঞ্ঞা সংৱিজ্জতী’তি. যস্মিং, মহানাম, সমযে অৰিযসাৱকো অত্তনো চ তাসঞ্চ দেৱতানং সদ্ধঞ্চ সীলঞ্চ সুতঞ্চ চাগঞ্চ পঞ্ঞঞ্চ অনুস্সৰতি, নেৱস্স তস্মিং সমযে ৰাগপৰিযুট্ঠিতং চিত্তং হোতি, ন দোসপৰিযুট্ঠিতং চিত্তং হোতি, ন মোহপৰিযুট্ঠিতং চিত্তং হোতি; উজুগতমেৱস্স তস্মিং সমযে চিত্তং হোতি দেৱতা আৰব্ভ. উজুগতচিত্তো খো পন, মহানাম, অৰিযসাৱকো লভতি অত্থৱেদং, লভতি ধম্মৱেদং, লভতি ধম্মূপসংহিতং পামোজ্জং. পমুদিতস্স পীতি জাযতি, পীতিমনস্স কাযো পস্সম্ভতি, পস্সদ্ধকাযো সুখং ৱেদিযতি, সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি. ইমং খো ত্ৱং, মহানাম, দেৱতানুস্সতিং গচ্ছন্তোপি ভাৱেয্যাসি, ঠিতোপি ভাৱেয্যাসি, নিসিন্নোপি ভাৱেয্যাসি, সযানোপি ভাৱেয্যাসি, কম্মন্তং অধিট্ঠহন্তোপি ভাৱেয্যাসি, পুত্তসম্বাধসযনং অজ্ঝাৱসন্তোপি ভাৱেয্যাসী’’তি. দুতিযং.