༦. ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༢༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ གཱ་མ་ཀཱ་ཝཱ་སེ ཨེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༠༢༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་མྷཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ – ‘‘ཨ་ཡྻཱ པ་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི, ཨཱ་རཱ་མཾ ནཱ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ན་དེ་ཝ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪིཾ་སུ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ – ‘‘ཨ་ཡྻཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི, ཨཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀི་སྶ ཏུ་མྷེ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨཱ་རཱ་མཾ ནེ་ཝ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྠ ན པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏྠཱ་ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨ་ཡྻཱ, སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ [པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི (ཀ.)] ཧོ་ཏི – ‘‘ན ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཏེ་ན མ་ཡཾ ན ཨཱ་ག་མི་མྷཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༠༢༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་མྷཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན་དེ་ཝ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪིཾ་སུ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ – ‘‘ཨ་ཡྻཱ པ་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཏཱ་སཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ – ‘ན ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ’ཏི. མ་ཡ་ཉྩ་མྷཱ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་མྷཱ. ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མ་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི…པེ… བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༢༤. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཛཱ་ནཾ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཾ ཨཱ་རཱ་མཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༢༥. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ སཱ་མཾ ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཉྙེ ཝཱ ཏ་སྶཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི, ཏེ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི.
ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ནཱ་མ ཨཱ་རཱ་མོ ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ་པི ཝ་ས་ནྟི.
ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱཏི བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༢༦. ས་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀ་ས་ཉྙཱ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ས་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ས་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀ་ས་ཉྙཱ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༠༢༧. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་ས་ཏི, སཱི་སཱ་ནུ་ལོ་ཀི་ཀཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་རཱ་མེ་ན མ་གྒོ ཧོ་ཏི, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༢༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་པྤི་ཏ་ཀོ སུ་སཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ མ་ཧ་ཏྟ་རཱ [མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཱ (སཱི.)] བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཐཱུ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ ཐཱུ་པེ རོ་ད་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་པྤི་ཏ་ཀོ ཏེ་ན ས་དྡེ་ན ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ ཏཾ ཐཱུ་པཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀི་རེ་སི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻཱ་ཡ ཐཱུ་པོ བྷི་ནྣོ, ཧ་ནྡ ནཾ གྷཱ་ཏེ་མཱ’’ཏི, མ་ནྟེ་སུཾ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀ་སྶ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་པྤི་ཏ་ཀོ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནི་ལཱི་ནོ ཨ་ཙྪི. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀ་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀ་སྶ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་སཱ་ཎེ་ཧི ཙ ལེ་ཌྜཱུ་ཧི ཙ ཨོ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཏོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀོ’’ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་པྤི་ཏ་ཀོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀ་པྤི་ཏ་ཀཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཀ་པྤི་ཏ་ཀོ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཀོ ནུ ཁོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ནྟཾ སཾ་ཧ་རཱི’’ཏི? ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ – ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན ཀི་ར ཨུ་པཱ་ལི་ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ནྟོ སཾ་ཧ་ཊོ’’ཏི. ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཨ་ཀྐོ་སིཾ་སུ – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡཾ ཀཱ་སཱ་ཝ་ཊོ མ་ལ་མ་ཛྫ་ནོ ནི་ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ནྟཾ སཾ་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ཡྻཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༢༩. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻ ཝཱ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༣༠. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
བྷི་ཀྑུནྟི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ. ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻ ཝཱཏི ད་ས་ཧི ཝཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻ ཝཱཏི བྷ་ཡཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༣༡. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི ཝཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི ཝཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི ཝཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི ཝཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༡༠༣༢. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཏྠ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ཡ, དྷ་མྨ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ཡ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ཡ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༣༣. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཙ་ཎྜ་ཀཱ་ལཱི༹ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ཏི ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་རི་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་རི་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་རི་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་རི་ཀཱ. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏ་སྶཱ ཀ་མྨེ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི གཱ་མ་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ – ‘‘ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི ཙ་ཎྜ་ཀཱ་ལི༹ཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་པི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི གཱ་མ་ཀེ ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ པུ་ན་དེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪི. ཙ་ཎྜ་ཀཱ་ལཱི༹ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ནེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི ན པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཋ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི; ན པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི ན པཱ་ནཱི་ཡེ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ་ཎྜ་ཀཱ་ལི༹ཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻེ, མ་ཡི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ནེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི ན པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཋ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི; ན པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི ན པཱ་ནཱི་ཡེ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ནཱ་ཐཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏྭཾ, ཨ་ཡྻེ, ཨ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་མཱ མཾ, ཨ་ཡྻེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ནཱ་ཐཱ ཨ་པྤ་ཉྙཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི ཨི་མི་སྶཱ ཀཱ་ཙི པ་ཏི་ཝ་ཏྟཱ’’ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སཱུ’’ཏི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི – ‘‘བཱ་ལཱ ཨེ་ཏཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ ཨེ་ཏཱ ནེ་ཏཱ ཛཱ་ན་ནྟི ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་དོ་སཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ’’ཏི, ཙ་ཎྜཱི་ཀ་ཏཱ ག་ཎཾ པ་རི་བྷཱ་སི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ ཙ་ཎྜཱི་ཀ་ཏཱ ག་ཎཾ པ་རི་བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ་ཎྜཱི་ཀ་ཏཱ ག་ཎཾ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི [པ་རི་བྷཱ་སཱི་ཏི (ཀ.)]? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ …པེ…ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ་ཎྜཱི་ཀ་ཏཱ ག་ཎཾ པ་རི་བྷཱ་སི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༣༤. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ་ཎྜཱི་ཀ་ཏཱ ག་ཎཾ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༣༥. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ཙ་ཎྜཱི་ཀ་ཏཱ ནཱ་མ ཀོ་དྷ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ག་ཎོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻཱཏི ‘‘བཱ་ལཱ ཨེ་ཏཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ ཨེ་ཏཱ ནེ་ཏཱ ཛཱ་ན་ནྟི ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་དོ་སཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ’’ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༡༠༣༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཏྠ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ཡ, དྷ་མྨ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ཡ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ཡ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༣༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་སི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི [བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱི (ཀ.)] པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ བྷུ་ཉྫིཾ་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ མ་ཡཱ ཨ་ཡྻཱ ས་ནྟ་པྤི་ཏཱ, ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ་པི ས་ནྟ་པྤེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻོ, ཨ་མྷེ ས་ནྟ་པྤེ་སྶ་སི! ཡཱ་པི ཏ་ཡཱ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཏཱ་པི ཨ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རཱ་ནི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ བྷུ་ཉྫིཾ་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ག་མཾ་སཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རེ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི, ན ཙཱ་ཧཾ པ་ཊི་བ་ལོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁི་ཡྻ་ནྟ་སྶ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི [བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱི (ཀ.)] པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༣༨. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཝཱ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་དེ་ཡྻ ཝཱ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༣༩. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏཱ.
པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏཱ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི – ཡཱ་གུཾ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ.
བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི – ཨོ་ད་ནོ, ཀུ་མྨཱ་སོ, ས་ཏྟུ, མ་ཙྪོ, མཾ་སཾ.
‘‘ཁཱ་དི་སྶཱ་མི བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༤༠. ནི་མ་ནྟི་ཏེ ནི་མ་ནྟི་ཏ་ས་ཉྙཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ཏི ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ནི་མ་ནྟི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ཏི ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ནི་མ་ནྟི་ཏེ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་ས་ཉྙཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ཏི ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ…པེ….
༡༠༤༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏཱ, ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ཏི, སཱ་མི་ཀེ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༥. པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༤༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ ཝི་སི་ཁཱ་ཡ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཉྙཱ་པི, ཨ་ཡྻེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི, ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ [ཀ་ཐཾ ཨ་ཉྙཱ (སྱཱ.)] བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ནཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུ’’ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ, ཨ་ཡྻེ, ཨོ་ཀཱ་སེ ཝཱ་ལཱ༹ སུ་ན་ཁཱ ཙ་ཎྜོ བ་ལི་བ་དྡོ ཙི་ཀྑ་ལློ ཨོ་ཀཱ་སོ. མཱ ཁོ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏ་སྶཱ ཝི་སི་ཁཱ་ཡ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཡེ་ན ཏཾ ཀུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀི་སྶ, ཨ་ཡྻེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀུ་ལཾ མ་ཙྪ་རཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀུ་ལཾ མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀུ་ལཾ མ་ཙྪ་རཱ་ཡི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༤༣. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རི་ནཱི ཨ་སྶ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༤༤. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ཀུ་ལཾ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀུ་ལཱ་ནི – ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཾ, ཝེ་སྶ་ཀུ་ལཾ, སུ་དྡ་ཀུ་ལཾ.
མ་ཙྪ་རི་ནཱི ཨ་སྶཱཏི ‘‘ཀ་ཐཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ནཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུ’’ནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཀུ་ལ་སྶ ཝཱ ས་ནྟི་ཀེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༤༥. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཀུ་ལཾ ན མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནྟཱི ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༦. ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༤༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ གཱ་མ་ཀཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཏྠཱ་ཡྻཱ་ཡོ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ? ཀ་ཙྩི ཨོ་ཝཱ་དོ ཨི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠ་ཡྻེ, ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ; ཀུ་ཏོ ཨོ་ཝཱ་དོ ཨི་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༤༧. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༤༨. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སོ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཝཱ སཾ་ཝཱ་སཱ་ཡ ཝཱ ག་ནྟུཾ. ‘‘ཝ་སྶཾ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ས་ཧ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༤༩. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝ་སྶུ་པ་ག་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྐ་ནྟཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི ཝི་བྦྷ་ནྟཱ ཝཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཝཱ པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟཱ ཝཱ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༧. ས་ཏྟ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༥༠. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ གཱ་མ་ཀཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཏྠཱ་ཡྻཱ་ཡོ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ; ཀ་ཏྠ [ཀ་ཙྩི (སྱཱ.)] བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ན མ་ཡཾ, ཨ་ཡྻེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཝཱ་རེ་མཱ’’ཏི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ན པ་ཝཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ན པ་ཝཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ན པ་ཝཱ་རེ་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༥༡. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ན པ་ཝཱ་རེ་ཡྻ དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༥༢. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ ནཱ་མ པུ་རི་མཾ ཝཱ ཏེ་མཱ་སཾ པ་ཙྪི་མཾ ཝཱ ཏེ་མཱ་སཾ ཝུ་ཊྛཱ. ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ན པ་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༥༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ན ལ་བྷ་ཏི, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ས་ཏྟ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༨. ཨ་ཊྛ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༥༤. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨེ་ཐཱ་ཡྻེ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་མྤི མ་ཡཾ, ཨ་ཡྻེ, ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ, ཨ་ཡྻཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་མྷེ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ན ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ན ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༥༥. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཝཱ སཾ་ཝཱ་སཱ་ཡ ཝཱ ན ག་ཙྪེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༥༦. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ཨོ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨཱ.
སཾ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ ས་མ་སི་ཀྑ་ཏཱ. ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཝཱ སཾ་ཝཱ་སཱ་ཡ ཝཱ ན ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༥༧. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ན ལ་བྷ་ཏི, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༩. ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༥༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་མྤི ན པུ་ཙྪ་ནྟི ཨོ་ཝཱ་ད་མྤི ན ཡཱ་ཙ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་མྤི ན པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི ཨོ་ཝཱ་ད་མྤི ན ཡཱ་ཙི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐ་མྤི ན པུ་ཙྪ་ནྟི ཨོ་ཝཱ་ད་མྤི ན ཡཱ་ཙ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་མྤི ན པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི ཨོ་ཝཱ་ད་མྤི ན ཡཱ་ཙི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༥༩. ‘‘ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཏོ དྭེ དྷ་མྨཱ པ་ཙྩཱ་སཱི་སི་ཏ་བྦཱ – ཨུ་པོ་ས་ཐ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཉྩ ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཉྩ. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༦༠. ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སནྟི ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐི་ཀཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་མ དྭེ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ – ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀོ ཙ པ་ནྣ་ར་སི་ཀོ ཙ.
ཨོ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨཱ. ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐ་མྤི ན པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི ཨོ་ཝཱ་ད་མྤི ན ཡཱ་ཙི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༦༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ན ལ་བྷ་ཏི, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༠. ད་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༦༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་སཱ་ཁེ ཛཱ་ཏཾ ག་ཎྜཾ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཀཱ བྷེ་དཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ དཱུ་སེ་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མི. སཱ ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཱ་སི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻེ, ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་སཱ་ཁེ ཛཱ་ཏཾ ག་ཎྜཾ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཀཱ བྷེ་དཱ་པེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་སཱ་ཁེ ཛཱ་ཏཾ ག་ཎྜཾ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཀཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏཱི་ཏི [བྷེ་དཱ་པེ་སཱི་ཏི (ཀ.)]? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་སཱ་ཁེ ཛཱ་ཏཾ ག་ཎྜཾ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཀཱ བྷེ་དཱ་པེ་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༡༠༦༣. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་སཱ་ཁེ ཛཱ་ཏཾ ག་ཎྜཾ ཝཱ རུ་དྷི་ཏཾ ཝཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ ཝཱ ག་ཎཾ ཝཱ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཀཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ ཕཱ་ལཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ དྷོ་ཝཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ ཨཱ་ལི་མྤཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ མོ་ཙཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༠༦༤. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
པ་སཱ་ཁཾ ནཱ་མ ཨ་དྷོ་ནཱ་བྷི ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ. ཛཱ་ཏནྟི ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏཾ. ག་ཎྜོ ནཱ་མ ཡོ ཀོ་ཙི ག་ཎྜོ. རུ་དྷི་ཏཾ ནཱ་མ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝ་ཎཾ. ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ. ས་ངྒྷོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ག་ཎོ ནཱ་མ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པུ་རི་སོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སོ, ན ཡ་ཀྑོ, ན པེ་ཏོ, ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ, ཝི་ཉྙཱུ པ་ཊི་བ་ལོ དཱུ་སེ་ཏུཾ. ས་དྡྷིནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ. ཨེ་ཀེ་ནེ་ཀཱཏི པུ་རི་སོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ.
༡༠༦༥. ‘‘བྷི་ནྡཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. བྷི་ནྣེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ‘‘ཕཱ་ལེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཕཱ་ལི་ཏེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ‘‘དྷོ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དྷོ་ཝི་ཏེ [དྷོ་ཏེ (སྱཱ.)] ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ‘‘ཨཱ་ལི་མྤཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ལི་ཏྟེ [ཨཱ་ལི་ཏྟེ (སྱཱ.)] ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ‘‘བ་ནྡྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. བ་དྡྷེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ‘‘མོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. མུ་ཏྟེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༠༦༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ ཕཱ་ལཱ་པེ་ཏི ཝཱ དྷོ་ཝཱ་པེ་ཏི ཝཱ ཨཱ་ལི་མྤཱ་པེ་ཏི ཝཱ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏི ཝཱ མོ་ཙཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝི་ཉྙཱུ དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ [ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝི་ཉྙཱུ དུ་ཏི་ཡཱ (སྱཱ.), ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་ཉྙཱུ དུ་ཏི་ཡོ (ཀ.)] ཧོ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ད་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་གྒོ ཚ་ཊྛོ.