༣. ན་གྒ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༨༨༣. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ [མ་ཧཱ་ཝ. ༣༥༠] བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ ན་དི་ཡཱ ཝེ་སི་ཡཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་གྒཱ ཨེ་ཀ་ཏི་ཏྠེ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི. ཝེ་སི་ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པྤ་ཎྜེ་སུཾ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཡྻེ, ད་ཧ་རཱ་ནཾ [ད་ཧ་རཱ་ནཾ ད་ཧ་རཱ་ནཾ (སཱི.)] བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙི་ཎྞེ་ན, ན་ནུ ནཱ་མ ཀཱ་མཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ! ཡ་དཱ ཛི་ཎྞཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཐ ཏ་དཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝེ་སི་ཡཱ་ཧི ཨུ་པྤ་ཎྜི་ཡ་མཱ་ནཱ མ་ངྐཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ད་ས ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ – ས་ངྒྷ་སུ་ཊྛུ་ཏཱ་ཡ…པེ… ཝི་ན་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༨༨༤. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ན་གྒཱ ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༨༨༥. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ན་གྒཱ ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྠཱ ཝཱ ཨ་པཱ་རུ་ཏཱ ཝཱ ན་ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ན་ཧཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༨༨༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ་ཡ ཝཱ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༨༨༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ [མ་ཧཱ་ཝ. ༣༥༡] ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ’’ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་སུཾ [དྷཱ་རེ་ནྟི (པཱ་ཙི. ༥༣༡-༥༤༥)]. པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༨༨༨. ‘‘ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་མཱ་ཎི་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟི་ཡཱ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༨༨༩. ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ནཱ་མ ཡཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྠཱ [ནི་ཝ་ཏྠཱ་ཡ (སྱཱ.)] ན་ཧཱ་ཡ་ཏི.
ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ.
པ་མཱ་ཎི་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
༨༩༠. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༨༩༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱུ་ན་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ ཝཱ བྷི་སིཾ ཝཱ བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༨༩༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ མ་ཧ་གྒྷེ ཙཱི་ཝ་ར་དུ་སྶེ ཙཱི་ཝ་རཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི དུ་སྶི་བྦི་ཏཾ. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ནྡ་རཾ ཁོ ཨི་དཾ ཏེ, ཨ་ཡྻེ, ཙཱི་ཝ་ར་དུ་སྶཾ; ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ཁོ དུ་ཀྐ་ཊཾ དུ་སྶི་བྦི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཝི་སི་བྦེ་མི, ཨ་ཡྻེ, སི་བྦི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཡྻེ, སི་བྦི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་དཱ་སི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི – ‘‘སི་བྦི་སྶཱ་མི སི་བྦི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནེ་ཝ སི་བྦ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ སི་བྦི་སྶ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ སི་བྦ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ སི་བྦི་སྶ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༨༩༣. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ སཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀི་ནཱི ནེ་ཝ སི་བྦེ་ཡྻ ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༨༩༤. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ.
ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཚ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ.
ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱཏི ས་ཡཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ. ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཨ་ཉྙཾ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ.
སཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀི་ནཱིཏི ཨ་ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ.
ནེ་ཝ སི་བྦེ་ཡྻཱཏི ན ས་ཡཾ སི་བྦེ་ཡྻ. ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ན ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཡྻ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཾ. ‘‘ནེ་ཝ སི་བྦི་སྶཱ་མི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༨༩༥. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ སཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀི་ནཱི ནེ་ཝ སི་བྦ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ སཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀི་ནཱི ནེ་ཝ སི་བྦ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ སཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀི་ནཱི ནེ་ཝ སི་བྦ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ སཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀི་ནཱི ནེ་ཝ སི་བྦ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ སཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀི་ནཱི ནེ་ཝ སི་བྦ་ཏི ན སི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༨༩༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ན ལ་བྷ་ཏི, ཀ་རོ་ནྟཱི ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༨༩༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ན ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཙི་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་སྶི་མཱ་ནི, ཨ་ཡྻེ, ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ན ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ན ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ན ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༨༩༨. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཙཱ་རཾ [ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཝཱ་རཾ (སྱཱ.)] ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༨༩༩. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཙཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཡྻཱཏི པ་ཉྩ་མཾ དི་ཝ་སཾ པ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ནེ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་ཏི ན པཱ་རུ་པ་ཏི ན ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏི, པ་ཉྩ་མཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༩༠༠. པ་ཉྩཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་ཉྩཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་ཉྩཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
པ་ཉྩཱ་ཧཱ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. པ་ཉྩཱ་ཧཱ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. པ་ཉྩཱ་ཧཱ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༩༠༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་ཉྩ་མཾ དི་ཝ་སཾ པ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏི ཝཱ པཱ་རུ་པ་ཏི ཝཱ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏི ཝཱ, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༥. པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༩༠༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨ་ལླ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. སཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་པཱ་ཡྻེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི? བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི མ་ཡ྄ཧཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པཱ་རུ་པི་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པཱ་རུ་པི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པཱ་རུ་པ་ཏཱི་ཏི [པཱ་རུ་པཱི་ཏི (ཀ.)]? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པཱ་རུ་པི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༩༠༣. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྐ་མ་ནཱི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༩༠༤. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྐ་མ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཏ་སྶཱ ཝཱ ཨ་དི་ནྣཾ ཏཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏི ཝཱ པཱ་རུ་པ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༩༠༥. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྐ་མ་ནཱི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྐ་མ་ནཱི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྐ་མ་ནཱི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྐ་མ་ནཱི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༩༠༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི སཱ ཝཱ དེ་ཏི, ཏཾ ཝཱ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏི ཝཱ པཱ་རུ་པ་ཏི ཝཱ, ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ་ཡ, ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༦. ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༩༠༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཾ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ, ཨ་ཡྻེ, ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི – ‘‘ཏུ་མྷེ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ གྷ་རཾ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི. ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི! ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་མྷ པ་རི་བཱ་ཧི་རཱ [པ་རི་ཧཱི་ནཱ (སཱི.)], བྷོ་གེ་ཧི ཙ པུ་ཉྙེ་ན ཙཱ’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ ག་ཎ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ལཱ་བྷཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ག་ཎ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ལཱ་བྷཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ག་ཎ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ལཱ་བྷཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༩༠༨. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ག་ཎ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ལཱ་བྷཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༩༠༩. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ག་ཎོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཚ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གཾ པ་ཙྪི་མཾ.
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཀ་ཐཾ ཨི་མེ ཙཱི་ཝ་རཾ ན [ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ (ཀ.)] ད་དེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༩༡༠. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༧. ས་ཏྟ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༩༡༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ནྣི་པ་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པ་ཀྐ་ནྟཱ ཧོ་ནྟི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡྻེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པ་ཀྐ་ནྟཱ, ན ཏཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛཱི་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་བྷ་ངྒཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཏཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛཱི་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ [ཝི་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ (སྱཱ.)]. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ནཱི་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ ཨཱ་ག་ཏཱ་སུ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛཱ་པེ་སི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ དྷ་མྨི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་བྷ་ངྒཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི དྷ་མྨི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་བྷ་ངྒཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏཱི་ཏི [པ་ཊི་བཱ་ཧཱི་ཏི (ཀ.)]? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི དྷ་མྨི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་བྷ་ངྒཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༩༡༢. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི དྷ་མྨི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་བྷ་ངྒཾ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༩༡༣. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
དྷ་མྨི་ཀོནཱ་མ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ས་མ་གྒོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷཱ་ཛེ་ཏི.
པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻཱཏི ཀ་ཐཾ ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན བྷཱ་ཛེ་ཡྻཱ་ཏི [ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛེ་ཡྻཱ་ཏི (ཀ.)] པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༩༡༤. དྷ་མྨི་ཀེ དྷ་མྨི་ཀ་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. དྷ་མྨི་ཀེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དྷ་མྨི་ཀེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ དྷ་མྨི་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༩༡༥. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ས་ཏྟ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༨. ཨ་ཊྛ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༩༡༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ན་ཊཱ་ན་མྤི ན་ཊ་ཀཱ་ན་མྤི ལ་ངྒྷ་ཀཱ་ན་མྤི སོ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཀཱ་ན་མྤི [སོ་ཀ་སཱ་ཡི་ཀཱ་ན་མྤི (སཱི.)] ཀུ་མྦྷ་ཐཱུ་ཎི་ཀཱ་ན་མྤི [ཀུ་མྦྷ་ཐུ་ཎི་ཀཱ་ན་མྤི (ཀ.)] ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ས་ཏི [པ་རི་ས་ཏིཾ (སཱི.)] ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཐཱ’’ཏི. ན་ཊཱ་པི ན་ཊ་ཀཱ་པི ལ་ངྒྷ་ཀཱ་པི སོ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཀཱ་པི ཀུ་མྦྷ་ཐཱུ་ཎི་ཀཱ་པི ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་རི་ས་ཏི ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི – ‘‘ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ བྷཱ་ཎི་ཀཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ པ་ཊྚཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ; དེ་ཐ ཨ་ཡྻཱ་ཡ, ཀ་རོ་ཐ ཨ་ཡྻཱ་ཡཱ’’ཏི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ, ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ ཨ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༩༡༧. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཝཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༩༡༨. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
ཨ་གཱ་རི་ཀོ ནཱ་མ ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི.
པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ཉྩ སཱ་མ་ཎེ་ར་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡོ ཀོ་ཙི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་མཱ་པ་ནྣོ.
པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཉྩ སི་ཀྑ་མཱ་ན་ཉྩ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ ཀཱ་ཙི པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ.
ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཀ་པྤ་ཀ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༩༡༩. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དེ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ དེ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༩. ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༩༢༠. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཾ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙེ མ་ཡཾ, ཨ་ཡྻེ, ས་ཀྐོ་མ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཐ, ཨ་ཡྻེ, ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ག་ཙྪཱ་ཡྻེ, ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཡེ་ན ཏཾ ཀུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དེ་ཐཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི. ‘‘ན མ་ཡཾ, ཨ་ཡྻེ, ས་ཀྐོ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏཱི་ཏི [ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་སཱི་ཏི (ཀ.)]? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༩༢༡. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༩༢༢. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ ནཱ་མ ‘‘ས་ཙེ མ་ཡཾ ས་ཀྐོ་མ, ད་སྶཱ་མ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ་ཙཱ བྷི་ནྣཱ ཧོ་ཏི.
ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མོ མཱ་སོ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ པ་ཉྩ མཱ་སཱ.
ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཡྻཱཏི ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་ར་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༩༢༣. དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཉྙཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ ཨ་དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཉྙཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ ཨ་དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༩༢༤. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༠. ད་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༩༢༥. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ཀཱ་རཱ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ མ་ཧེ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ ཡཱ་ཙི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཀ་ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༩༢༦. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཀ་ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ས་ངྒྷོ ཀ་ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཀ་ཐི་ན་སྶ ཨུ་དྡྷཱ་རོ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཨུ་བྦྷ་ཏཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ཐི་ནཾ, ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
༩༢༧. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ ཡཱ་ཙི. ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི – ‘‘ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ ན ད་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁི་ཡྻ་ནྟ་སྶ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏཱི་ཏི [པ་ཊི་བཱ་ཧཱི་ཏི (ཀ.)]? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༩༢༨. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༩༢༩. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.
དྷ་མྨི་ཀོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རོ ས་མ་གྒོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི.
པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཀ་ཐཾ ཨི་དཾ ཀ་ཐི་ནཾ ན ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི [ཀ་ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻཱ་ཏི (ཀ.)] པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༩༣༠. དྷ་མྨི་ཀེ དྷ་མྨི་ཀ་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. དྷ་མྨི་ཀེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དྷ་མྨི་ཀེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ དྷ་མྨི་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༩༣༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
ད་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ན་གྒ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.