༣. ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ

༦༦༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –

༦༦༩. ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ད་རཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡཾ ཏ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨེ་སོ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ད་རོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རོ ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ, མཱ་ཡྻེ, ཨེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐེ་ཝ པ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ ཏ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཙེ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ ཏཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ཡ་མྤི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཧོ་ཏི ཨ་སཾ་ཝཱ་སཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི.

༦༧༠. ཡཱ པ་ནཱཏི ཡཱ ཡཱ་དི་སཱ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི.

ས་མ་གྒོ ནཱ་མ ས་ངྒྷོ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ.

ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཝཱ [ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ་ན ཝཱ (ཀ.), ཨ་ད་སྶ་ནེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཝཱ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཝཱ (?)] ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ.

དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན.

ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ནཱཏི ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ་ན བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ་ན.

ཨ་ནཱ་ད་རོ ནཱ་མ ས་ངྒྷཾ ཝཱ ག་ཎཾ ཝཱ པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཝཱ ནཱ་དི་ཡ་ཏི.

ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནོ་སཱ་རི་ཏོ.

ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ ནཱ་མ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ས་ཧཱ་ཡཱ. སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ་ཏི.

ཏ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱཏི ཡཾ་དི་ཊྛི་ཀོ སོ ཧོ་ཏི ཡཾ་ཁ་ནྟི་ཀོ ཡཾ་རུ་ཙི་ཀོ, སཱ་པི ཏཾ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཧོ་ཏི ཏཾ་ཁ་ནྟི་ཀཱ ཏཾ་རུ་ཙི་ཀཱ.

སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི ཡཱ སཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི.

བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧཱིཏི ཨ་ཉྙཱ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི. ཡཱ པ་སྶ་ནྟི ཡཱ སུ་ཎ་ནྟི ཏཱ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨེ་སོ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ད་རོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རོ ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ. མཱ་ཡྻེ, ཨེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. སུ་ཏྭཱ ན ཝ་ད་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨེ་སོ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ད་རོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རོ ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ. མཱ་ཡྻེ, ཨེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ. བྱ་ཏྟཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་ཊི་བ་ལཱ་ཡ ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

༦༧༡. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨ་ཡྻེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ད་རཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡཾ ཏ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི, སཱ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སེ་ཡྻ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨ་ཡྻེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ད་རཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡཾ ཏ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སཱ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ. ཡ་སྶཱ ཨ་ཡྻཱ་ཡ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ, སཱ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶཱ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སཱ བྷཱ་སེ་ཡྻ.

‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ….

‘‘ས་མ་ནུ་བྷ་ཊྛཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

ཉ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ.

ཨ་ཡ་མྤཱིཏི པུ་རི་མཱ་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི.

པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཧོ་ཏཱིཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པུ་ཐུ་སི་ལཱ དྭེ་དྷཱ བྷི་ནྣཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ཡ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟཱི ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཧོ་ཏི ཨ་ས་ཀྱ་དྷཱི་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

ཨ་སཾ་ཝཱ་སཱཏི སཾ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ ས་མ་སི་ཀྑ་ཏཱ. ཨེ་སོ སཾ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ. སོ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་སཾ་ཝཱ་སཱ་ཏི.

༦༧༢. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ.

ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.

༦༧༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟི་ཡཱ, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ…པེ… ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.

ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ས་མ་ཏྟཾ.