༢༢༠. ནི་སཱི་ད་ནཱ་དི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ
༣༥༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏེ་སཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་སུ་ཙི་ནཱ མ་ཀྑི་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་སུ་ཙི་ནཱ མ་ཀྑི་ཏཾ, དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ མ་ཀྑི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏེ་སཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི; ཏ་ཡི་དཾ, བྷ་ག་ཝཱ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་སུ་ཙི་ནཱ མ་ཀྑི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ. མུ་ཙྩ་ཏི ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན ཨ་སུ་ཙི. ཡེ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་སུ་ཙི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཡེ་པི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ, ཏེ་ས་མྤི ཨ་སུ་ཙི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ན་ནྡེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཨ་དྡ་སཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་སུ་ཙི་ནཱ མ་ཀྑི་ཏཾ, དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སིཾ ‘ཀིཾ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ མ་ཀྑི་ཏ’ནྟི? ‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏེ་སཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི; ཏ་ཡི་དཾ, བྷ་ག་ཝཱ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་སུ་ཙི་ནཱ མ་ཀྑི་ཏ’ནྟི. ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མུ་ཙྩ་ཏི ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན ཨ་སུ་ཙི. ཡེ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་སུ་ཙི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཡེ་པི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཏེ་ས་མྤི ཨ་སུ་ཙི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’’’ཏི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏོ – དུ་ཀྑཾ སུ་པ་ཏི, དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, པཱ་པ་ཀཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ ན ར་ཀྑ་ནྟི, ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏོ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏོ – སུ་ཁཾ སུ་པ་ཏི, སུ་ཁཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན པཱ་པ་ཀཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ ར་ཀྑ་ནྟི, ཨ་སུ་ཙི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏོ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་གུ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་ར་གུ་ཏྟི་ཡཱ སེ་ནཱ་ས་ན་གུ་ཏྟི་ཡཱ ནི་སཱི་ད་ན’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀཾ ནི་སཱི་ད་ནཾ ན ས་བྦཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་གོ་པེ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་མ་ཧ་ནྟཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཏཱ་ཝ་མ་ཧ་ནྟཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི.
༣༥༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བེ་ལ་ཊྛ་སཱི་ས་སྶ ཐུ་ལླ་ཀ་ཙྪཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ལ་སི་ཀཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཀཱ་ཡེ ལ་གྒ་ནྟི. ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ཨི་མ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཐུ་ལླ་ཀ་ཙྪཱ་བཱ་དྷོ. ལ་སི་ཀཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཀཱ་ཡེ ལ་གྒ་ནྟི. ཏཱ་ནི མ་ཡཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་ཎྜུ ཝཱ པི་ལ༹་ཀཱ ཝཱ ཨ་སྶཱ་ཝོ ཝཱ ཐུ་ལླ་ཀ་ཙྪུ ཝཱ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི’’ནྟི.
༣༥༥. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ མུ་ཁ་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹ཾ [མུ་ཁ་པུ་ཉྫ་ན་ཙོ་ལ༹ཾ (ཀ.)] ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ མུ་ཁ་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹ཾ, ཡཾ མ་མ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ མུ་ཁ་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹ཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་ཁ་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀ’’ནྟི [མུ་ཁ་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ་ནྟི (སྱཱ.)].
༣༥༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རོ་ཛོ མ་ལློ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཧཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. རོ་ཛ་སྶ མ་ལླ་སྶ ཁོ་མ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཧ་ཏྠེ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཁོ་མ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏུཾ – ས་ནྡི་ཊྛོ ཙ ཧོ་ཏི, ས་མྦྷ་ཏྟོ ཙ, ཨཱ་ལ་པི་ཏོ ཙ, ཛཱི་ཝ་ཏི ཙ, ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙ, ག་ཧི་ཏེ མེ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏུ་ནྟི.
༣༥༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ. ཨ་ཏྠོ ཙ ཧོ་ཏི པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ་ཧི་པི ཐ་ཝི་ཀཱ་ཧི་པི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ཀ་ནྟི.
ནི་སཱི་ད་ནཱ་དི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.