༢༡༩. ཝི་སཱ་ཁཱ་ཝ་ཏྠུ
༣༤༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀོ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ པཱ་ཝ་སྶི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡ་ཐཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝ་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ དཱི་པེ་སུ ཝ་སྶ་ཏི. ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡཾ. ཨ་ཡཾ པ་ཙྪི་མ་ཀོ ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀོ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་སིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, ཛེ. ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི ཁོ སཱ དཱ་སཱི ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་དྡ་ས བྷི་ཀྑཱུ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རེ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ‘ན་ཏྠི ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟཱི’ཏི ཡེ་ན ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ཏྠ་ཡྻེ, ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་ཡ ཝི་ཡ་ཏྟཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཝི་ནི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ ཨ་ཡྻཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟི. སཱ་ཡཾ བཱ་ལཱ མ་ཉྙི་ཏྠ – ན་ཏྠི ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི, པུ་ན དཱ་སིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, ཛེ. ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཏྟཱ་ནི སཱི་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ [སཱི་ཏཱི་ཀ་རི་ཏྭཱ (སྱཱ.)] ཀ་ལླ་ཀཱ་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ དཱ་སཱི ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི ‘ན་ཏྠི ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ, སུ་ཉྙོ ཨཱ་རཱ་མོ’ཏི ཡེ་ན ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ཏྠ་ཡྻེ, ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ, སུ་ཉྙོ ཨཱ་རཱ་མོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་ཡ ཝི་ཡ་ཏྟཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཝི་ནི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ ཨ་ཡྻཱ ག་ཏྟཱ་ནི སཱི་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཀ་ལླ་ཀཱ་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛཱ. སཱ་ཡཾ བཱ་ལཱ མ་ཉྙི་ཏྠ – ན་ཏྠི ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ, སུ་ཉྙོ ཨཱ་རཱ་མོ’’ཏི, པུ་ན དཱ་སིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, ཛེ. ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི.
༣༥༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ནྡ་ཧ་ཐ [ས་ནྣ་ཧ་ཐ (སཱི. སྱཱ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ; ཀཱ་ལོ བྷ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མྨི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་ཡཱ ཀོ་ཊྛ་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཛ་ཎྞུ་ཀ་མ་ཏྟེ་སུ་པི ཨོ་གྷེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ, ཀ་ཊི་མ་ཏྟེ་སུ་པི ཨོ་གྷེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ, ན ཧི ནཱ་མ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྶ་པི [པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ན ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྶ་པི (?)] པཱ་དཱ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཝཱ ཨ་ལླཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི – ཧ་ཊྛཱ ཨུ་ད་གྒཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་རཱ་ནི ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་རཱ ཁོ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ནི ཙ, བྷ་ནྟེ, ཀ་པྤི་ཡཱ་ནི ཡཱ་ནི ཙ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཝ་དེ་ཧི, ཝི་སཱ་ཁེ’’ཏི. ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ དཱ་ཏུཾ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ, ག་མི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ, གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ, གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ, གི་ལཱ་ན་བྷེ་ས་ཛྫཾ དཱ་ཏུཾ, དྷུ་ཝ་ཡཱ་གུཾ དཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཊྛ ཝ་རཱ་ནི ཡཱ་ཙ་སཱི’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་སིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སིཾ – ‘ག་ཙྪ, ཛེ. ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ, བྷ་ནྟེ, དཱ་སཱི ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་དྡ་ས བྷི་ཀྑཱུ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རེ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ‘‘ན་ཏྠི ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ཏྠ་ཡྻེ, ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སུ་ཙི, བྷ་ནྟེ, ན་གྒི་ཡཾ ཛེ་གུ་ཙྪཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ. ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་མི ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ དཱ་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ན ཝཱི་ཐི་ཀུ་ས་ལོ ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཀི་ལ་ནྟོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. སོ མེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝཱི་ཐི་ཀུ་ས་ལོ གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཨ་ཀི་ལ་ནྟོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་སྶ་ཏི. ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་མི ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ག་མི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ ས་ཏྠཱ ཝཱ ཝི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཝཱ ཝཱ་སཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཀི་ལ་ནྟོ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏི. སོ མེ ག་མི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ན ཝི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཝཱ་སཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཨ་ཀི་ལ་ནྟོ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏི. ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་མི ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ག་མི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ མེ གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷོ ན ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་མི ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ གི་ལཱ་ན་སྶ ཨུ་སྶཱུ་རེ བྷ་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, བྷ་ཏྟ་ཙྪེ་དཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི. སོ མེ གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ གི་ལཱ་ན་སྶ ཀཱ་ལེ་ན བྷ་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, བྷ་ཏྟ་ཙྪེ་དཾ ན ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་མི ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ མེ གི་ལཱ་ན་བྷེ་ས་ཛྫཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷོ ན ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་མི ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ གི་ལཱ་ན་བྷེ་ས་ཛྫཾ དཱ་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡེ ད་སཱ་ནི་སཾ་སེ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཡཱ་གུ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. ཏྱཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སེ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་མི ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ དྷུ་ཝ་ཡཱ་གུཾ དཱ་ཏུཾ.
‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ ན་དི་ཡཱ ཝེ་སི་ཡཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་གྒཱ ཨེ་ཀ་ཏི་ཏྠེ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི. ཏཱ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པྤ་ཎྜེ་སུཾ – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཡྻེ, ད་ཧ་རཱ་ནཾ [ད་ཧ་རཱ་ནཾ ད་ཧ་རཱ་ནཾ (སཱི.)] བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙི་ཎྞེ་ན, ན་ནུ ནཱ་མ ཀཱ་མཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ; ཡ་དཱ ཛི་ཎྞཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཐ ཏ་དཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཏཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝེ་སི་ཡཱ་ཧི ཨུ་པྤ་ཎྜི་ཡ་མཱ་ནཱ མ་ངྐཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་སུ་ཙི, བྷ་ནྟེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ན་གྒི་ཡཾ ཛེ་གུ་ཙྪཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ. ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་མི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི.
༣༥༡. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཊྛ ཝ་རཱ་ནི ཡཱ་ཙ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, དི་སཱ་སུ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’ཏི? ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ཝཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ ཝཱ. ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི – ‘ཨཱ་ག་ཏ་པུ་བྦཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་ན ཨ་ཡྻེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠཱི’ཏི? ས་ཙེ མེ ཝ་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨཱ་ག་ཏ་པུ་བྦཱ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སཱ་ཝ་ཏྠཱི’ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ཙྪི་སྶཱ་མི – ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ མེ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཏེ་ན ཨ་ཡྻེ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ག་མི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ གི་ལཱ་ན་བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝཱ དྷུ་ཝ་ཡཱ་གུ ཝཱ་ཏི. ཏ་སྶཱ མེ ཏ་ད་ནུ་སྶ་ར་ནྟི་ཡཱ པཱ་མུ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡི་སྶ་ཏི, པ་མུ་དི་ཏཱ་ཡ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡི་སྶ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ནཱ་ཡ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷི་སྶ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡཱ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, སུ་ཁི་ནི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡི་སྶ་ཏི. སཱ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ བ་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཊྛ ཝ་རཱ་ནི ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཝི་སཱ་ཁེ; སཱ་དྷུ ཁོ ཏྭཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨི་མཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཊྛ ཝ་རཱ་ནི ཡཱ་ཙ་སི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི ཏེ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨ་ཊྛ ཝ་རཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི –
‘‘ཡཱ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཾ ད་ད་ཏི་པྤ་མོ་དི་ཏཱ;
སཱི་ལཱུ་པ་པ་ནྣཱ སུ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝི་ཀཱ;
ད་དཱ་ཏི དཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ མ་ཙྪ་རཾ;
སོ་ཝ་གྒི་ཀཾ སོ་ཀ་ནུ་དཾ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ.
‘‘དི་བྦཾ སཱ ལ་བྷ་ཏེ ཨཱ་ཡུཾ [དི་བྦཾ བ་ལཾ སཱ ལ་བྷ་ཏེ ཙ ཨཱ་ཡུཾ (སཱི. སྱཱ.)];
ཨཱ་ག་མྨ མ་གྒཾ ཝི་ར་ཛཾ ཨ་ན་ངྒ་ཎཾ;
སཱ པུ་ཉྙ་ཀཱ་མཱ སུ་ཁི་ནཱི ཨ་ནཱ་མ་ཡཱ;
ས་གྒ་མྷི ཀཱ་ཡ་མྷི ཙི་རཾ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི.
༣༥༢. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, ག་མི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཾ, གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, གི་ལཱ་ན་བྷེ་ས་ཛྫཾ, དྷུ་ཝ་ཡཱ་གུཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ’’ནྟི.
ཝི་སཱ་ཁཱ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཝི་སཱ་ཁཱ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.