༡༦༨. མ་ནུ་སྶ་མཾ་ས་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ

༢༨༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ སུ་པྤི་ཡོ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སུ་པྤི་ཡཱ ཙ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ས་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, དཱ་ཡ་ཀཱ, ཀཱ་ར་ཀཱ, ས་ངྒྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཝེ་ཎེ་ན པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཀོ, བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ནོ, ཀ་སྶ ཀིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་ཏཱུ’’ཏི? ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝི་རེ་ཙ་ནཾ པཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, ཝི་རེ་ཙ་ནཾ པཱི་ཏཾ. ཨ་ཏྠོ མེ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘སུ་ཊྛུ, ཨ་ཡྻ, ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ, ཨ་ཡྻེ་ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ སུ་པྤི་ཡཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ན ཨ་དྡ་ས པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སཾ. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཡེ་ན སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ཏྠ་ཡྻེ པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སཾ. མཱ་གྷཱ་ཏོ ཨ་ཛྫཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཏ་སྶ ཁོ གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡཱ་ཧཾ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ན ཧ་རཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. པོ་ཏྠ་ནི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱུ་རུ་མཾ་སཾ ཨུ་ཀྐ་ནྟི་ཏྭཱ དཱ་སི་ཡཱ ཨ་དཱ་སི – ‘‘ཧ་ནྡ, ཛེ, ཨི་མཾ མཾ་སཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ, ཏ་སྶ ད་ཛྫཱ་ཧི. ཡོ ཙ མཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ‘གི་ལཱ་ནཱ’ཏི པ་ཊི་ཝེ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན ཨཱུ་རུཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ དཱ་སིཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཧཾ སུ་པྤི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་སཱ་ཡྻ ཨོ་ཝ་ར་ཀེ ནི་པ་ནྣཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཡེ་ན སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ནི་པ་ནྣཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘གི་ལཱ་ནཱ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ སུ་པྤི་ཡ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ – ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཡཱ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡཾ སུ་པྤི་ཡཱ པ་ས་ནྣཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི མཾ་སཱ་ནི པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ནི! ཀི་མྤི་མཱ་ཡ [ཀིཾ པ་ནི་མཱ་ཡ (སཱི. སྱཱ.)] ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་དེ་ཡྻཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སུ་པྤི་ཡ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཧཾ སུ་པྤི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘གི་ལཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ན བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་སི. ཏ་སྶཱ, ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ་ཝ་ཎོ རུ་ལ༹་ཧོ ཨ་ཧོ་སི, སུ་ཙྪ་ཝི་ལོ་མ་ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སུ་པྤི་ཡཱ ཙ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ་ཝ་ཎོ རུ་ལ༹་ཧོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སུ་ཙྪ་ཝི་ལོ་མ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི – ཧ་ཊྛཱ ཨུ་ད་གྒཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ སུ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ

པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ མཾ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ མཾ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སི’’ནྟི. ‘‘ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫི ཏྭཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་ཝེ་ཀྑི ཏྭཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ཝེ་ཀྑི’’ནྟི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་སི. མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ ཁོ ཏ་ཡཱ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ. ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ, ཏེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ་པི མཾ་སཱ་ནི པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ནི. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.

མ་ནུ་སྶ་མཾ་ས་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.