༦. བྷེ་ས་ཛྫ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ
༡༦༠. པ་ཉྩ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་ཐཱ
༢༦༠. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱ་ར་དི་ཀེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་གུ་པི པཱི་ཏཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཏྟ་མྤི བྷུ་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཏེ་ན ཀི་སཱ ཧོ་ནྟི, ལཱུ་ཁཱ, དུ་བྦ་ཎྞཱ, ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ, དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཀི་སེ ལཱུ་ཁེ དུ་བྦ་ཎྞེ ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏེ དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟེ, དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཀི་སཱ, ལཱུ་ཁཱ, དུ་བྦ་ཎྞཱ, ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ, དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱ་ར་དི་ཀེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་གུ་པི པཱི་ཏཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཏྟ་མྤི བྷུ་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཏེ་ན ཀི་སཱ ཧོ་ནྟི, ལཱུ་ཁཱ, དུ་བྦ་ཎྞཱ, ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ, དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱ་ར་དི་ཀེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་གུ་པི པཱི་ཏཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཏྟ་མྤི བྷུ་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཏེ་ན ཀི་སཱ ཧོ་ནྟི, ལཱུ་ཁཱ, དུ་བྦ་ཎྞཱ, ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ, དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཡཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ཉྩེ་ཝ ཨ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ་ས་མྨ་ཏ་ཉྩ ལོ་ཀ་སྶ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠ་ཉྩ ཕ་རེ་ཡྻ, ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་པྤི, ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ, ཏེ་ལཾ, མ་དྷུ, ཕཱ་ཎི་ཏཾ; བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི ཙ ལོ་ཀ་སྶ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ནྟི, ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱ་ར་དི་ཀེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་གུ་པི པཱི་ཏཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཏྟ་མྤི བྷུ་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཏེ་ན ཀི་སཱ ཧོ་ནྟི, ལཱུ་ཁཱ, དུ་བྦ་ཎྞཱ, ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ, དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཡཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ཉྩེ་ཝ ཨ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ་ས་མྨ་ཏ་ཉྩ ལོ་ཀ་སྶ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠ་ཉྩ ཕ་རེ་ཡྻ, ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་པྤི, ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ, ཏེ་ལཾ, མ་དྷུ, ཕཱ་ཎི་ཏཾ; བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི ཙ ལོ་ཀ་སྶ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ནྟི, ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’ནྟི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ་ནི པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི.
༢༦༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཡཱ་ནི་པི ཏཱ་ནི པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནི ལཱུ་ཁཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཏཱ་ནི་པི ན་ཙྪཱ་དེ་ནྟི, པ་གེ་ཝ སེ་ནེ་སི་ཏཱ་ནི [སེ་ནེ་སི་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ.), སེ་ནེ་ཧི་ཀཱ་ནི (ཡོ་ཛ་ནཱ)]. ཏེ ཏེ་ན ཙེ་ཝ སཱ་ར་དི་ཀེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཕུ་ཊྛཱ, ཨི་མི་ནཱ ཙ བྷ་ཏྟཱ་ཙྪཱ་ད་ཀེ་ན [བྷ་ཏྟཱ་ཙྪ་ནྣ་ཀེ་ན (ཀ.)], ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཀི་སཱ ཧོ་ནྟི, ལཱུ་ཁཱ, དུ་བྦ་ཎྞཱ, ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ, དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཀི་སེ ལཱུ་ཁེ དུ་བྦ་ཎྞེ ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏེ དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟེ, དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཀི་སཱ, ལཱུ་ཁཱ, དུ་བྦ་ཎྞཱ, ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ, དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ནི ཙ པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཡཱ་ནི་པི ཏཱ་ནི པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནི ལཱུ་ཁཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཏཱ་ནི་པི ན་ཙྪཱ་དེ་ནྟི, པ་གེ་ཝ སེ་ནེ་སི་ཀཱ་ནི. ཏེ ཏེ་ན ཙེ་ཝ སཱ་ར་དི་ཀེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཕུ་ཊྛཱ, ཨི་མི་ནཱ ཙ བྷ་ཏྟཱ་ཙྪཱ་ད་ཀེ་ན, ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཀི་སཱ, ལཱུ་ཁཱ, དུ་བྦ་ཎྞཱ, ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ, དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ་ནི པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་པི ཝི་ཀཱ་ལེ་པི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི.
༢༦༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི – ཨ་ཙྪ་ཝ་སཾ, མ་ཙྪ་ཝ་སཾ, སུ་སུ་ཀཱ་ཝ་སཾ, སཱུ་ཀ་ར་ཝ་སཾ, ག་དྲ་བྷ་ཝ་སཾ – ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ [ནི་པ་ཀྐཾ (ཀ.)] ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ ཏེ་ལ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཝི་ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི.
པ་ཉྩ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༡. མཱུ་ལཱ་དི་བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་ཐཱ
༢༦༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མཱུ་ལེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱུ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི – ཧ་ལི་དྡིཾ, སི་ངྒི་ཝེ་རཾ, ཝ་ཙཾ, ཝ་ཙ་ཏྠཾ [ཝ་ཙ་ཏྠཾ (སཱི. སྱཱ.)], ཨ་ཏི་ཝི་སཾ, ཀ་ཊུ་ཀ་རོ་ཧི་ཎིཾ, ཨུ་སཱི་རཾ, བྷ་དྡ་མུ་ཏྟ་ཀཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི མཱུ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ཏཱ་ནི – པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ; ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མཱུ་ལེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི པི་ཊྛེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ས་དཾ ནི་ས་ད་པོ་ཏ་ཀ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་སཱ་ཝེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སཱ་ཝཱ་ནི [ཀ་སཱ་ཝ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི (ཀ.)] བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི – ནི་མྦ་ཀ་སཱ་ཝཾ, ཀུ་ཊ་ཛ་ཀ་སཱ་ཝཾ, པ་ཊོ་ལ་ཀ་སཱ་ཝཾ, ཕ་གྒ་ཝ་ཀ་སཱ་ཝཾ, ན་ཏྟ་མཱ་ལ་ཀ་སཱ་ཝཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཀ་སཱ་ཝཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ཏཱ་ནི – པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ; ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཎྞེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎྞཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི – ནི་མྦ་པ་ཎྞཾ, ཀུ་ཊ་ཛ་པ་ཎྞཾ, པ་ཊོ་ལ་པ་ཎྞཾ, སུ་ལ་སི་པ་ཎྞཾ, ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཎྞཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི པ་ཎྞཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི…པེ….
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕ་ལེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི – བི་ལ་ངྒཾ, པི་པྤ་ལིཾ, མ་རི་ཙཾ, ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ, ཝི་བྷཱི་ཏ་ཀཾ, ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ, གོ་ཊྛ་ཕ་ལཾ [གོ་ཋ་ཕ་ལཾ (སྱཱ.), ཀོ་ཊྛ་ཕ་ལཾ (ཀ.)], ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཕ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི…པེ….
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཛ་ཏཱུ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ཏཱུ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི – ཧི་ངྒུཾ, ཧི་ངྒུ་ཛ་ཏུཾ, ཧི་ངྒུ་སི་པཱ་ཊི་ཀཾ, ཏ་ཀཾ, ཏ་ཀ་པ་ཏྟིཾ, ཏ་ཀ་པ་ཎྞིཾ, ས་ཛྫུ་ལ་སཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཛ་ཏཱུ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི…པེ….
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ལོ་ཎེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཎཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི – སཱ་མུ་དྡཾ, ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཎཾ, སི་ནྡྷ་ཝཾ, ཨུ་བྦྷི་དཾ [ཨུ་བྦྷི་རཾ (ཀ.)], བི་ལཾ [བི་ལཱ༹་ལཾ (སཱི.)], ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ལོ་ཎཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ཏཱ་ནི – པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ; ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
༢༦༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བེ་ལ་ཊྛ་སཱི་ས་སྶ ཐུ་ལླ་ཀ་ཙྪཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ལ་སི་ཀཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཀཱ་ཡེ ལ་གྒ་ནྟི, ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ཨི་མ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཐུ་ལླ་ཀ་ཙྪཱ་བཱ་དྷོ, ལ་སི་ཀཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཀཱ་ཡེ ལ་གྒ་ནྟི, ཏཱ་ནི མ་ཡཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་ཎྜུ ཝཱ, པི་ལ༹་ཀཱ ཝཱ, ཨ་སྶཱ་ཝོ ཝཱ, ཐུ་ལླ་ཀ་ཙྪུ ཝཱ ཨཱ་བཱ་དྷོ, ཀཱ་ཡོ ཝཱ དུ་གྒ་ནྡྷོ, ཙུ་ཎྞཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི; ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ ཚ་ཀ་ཎཾ མ་ཏྟི་ཀཾ ར་ཛ་ན་ནི་པྤ་ཀྐཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་དུ་ཀྑ་ལཾ མུ་ས་ལ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙུ་ཎྞེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཙཱ་ལི་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙུ་ཎྞ་ཙཱ་ལི་ནི་ནྟི. ས་ཎྷེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶ་ཙཱ་ལི་ནི་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མ་ནུ་སྶི་ཀཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ ཨ་རོ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ. སོ སཱུ་ཀ་ར་སཱུ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི, ཨཱ་མ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏཾ པི་ཝི. ཏ་སྶ སོ ཨ་མ་ནུ་སྶི་ཀཱ་བཱ་དྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མ་ནུ་སྶི་ཀཱ་བཱ་དྷེ ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་སཾ ཨཱ་མ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་ནྟི.
༢༦༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཀྑུ་རོ་གཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ནི་ཀྑཱ་མེ་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ནི་ཀྑཱ་མེ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ཨི་མ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་རོ་གཱ་བཱ་དྷོ. ཨི་མཾ མ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ནི་ཀྑཱ་མེ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྫ་ནཾ – ཀཱ་ལ༹་ཉྫ་ནཾ, ར་ས་ཉྫ་ནཾ, སོ་ཏ་ཉྫ་ནཾ, གེ་རུ་ཀཾ, ཀ་པ་ལླ’’ནྟི. ཨ་ཉྫ་ནཱུ་པ་པི་ས་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡ་ནཾ, ཏ་ག་རཾ, ཀཱ་ལཱ༹་ནུ་སཱ་རི་ཡཾ, ཏཱ་ལཱི་སཾ, བྷ་དྡ་མུ་ཏྟ་ཀ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པི་ཊྛཱ་ནི ཨ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཙ་རུ་ཀེ་སུ་པི [ཐཱ་ལ་ཀེ་སུ་པི (སཱི. སྱཱ.)] ས་རཱ་ཝ་ཀེ་སུ་པི ནི་ཀྑི་པ་ནྟི; ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞེ་ཧི་པི པཾ་སུ་ཀེ་ཧི་པི ཨོ་ཀི་རི་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྫ་ནི་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ཨ་ཉྫ་ནི་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི – སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ, རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ཨ་ཉྫ་ནཱི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛི་མ་ཡཾ, ད་ནྟ་མ་ཡཾ, ཝི་སཱ་ཎ་མ་ཡཾ, ན་ལ༹་མ་ཡཾ, ཝེ་ལུ༹་མ་ཡཾ, ཀ་ཊྛ་མ་ཡཾ, ཛ་ཏུ་མ་ཡཾ, ཕ་ལ་མ་ཡཾ, ལོ་ཧ་མ་ཡཾ, ས་ངྑ་ནཱ་བྷི་མ་ཡ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྫ་ནི་ཡོ ཨ་པཱ་རུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞེ་ཧི་པི པཾ་སུ་ཀེ་ཧི་པི ཨོ་ཀི་རི་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི་དྷཱ་ན་ནྟི. ཨ་པི་དྷཱ་ནཾ ནི་པ་ཏ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏྟ་ཀེ་ན བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ནི་ཡཱ བ་ནྡྷི་ཏུ་ནྟི. ཨ་ཉྫ་ནཱི ཕ་ལ་ཏི [ནི་པ་ཏ་ཏི (ཀ.)]. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏྟ་ཀེ་ན སི་བྦེ་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ཨ་ཉྫ་ནྟི, ཨ་ཀྑཱི་ནི དུ་ཀྑཱ་ནི ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི – སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི, ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛི་མ་ཡཾ…པེ… ས་ངྑ་ནཱ་བྷི་མ་ཡ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཏཱ ཕ་རུ་སཱ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ལཱ་ཀ་ཋཱ་ནི་ཡ་ནྟི [ས་ལཱ་ཀོ་དྷཱ་ནི་ཡ་ནྟི (སཱི. སྱཱ.)].
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྫ་ནི་མྤི ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀ་མྤི ཧ་ཏྠེ་ན པ་རི་ཧ་ར་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྫ་ནི་ཏྠ་ཝི་ཀ་ནྟི. ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀོ ན ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟི.
༢༦༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ སཱི་སཱ་བྷི་ཏཱ་པོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་དྡྷ་ནི ཏེ་ལ་ཀ་ནྟི. ན་ཀྑ་མ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཏྠུ་ཀ་མྨ་ནྟི. ན་ཏྠུ ག་ལ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཏྠུ་ཀ་ར་ཎི་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ན་ཏྠུ་ཀ་ར་ཎི་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི – སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི, ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ན་ཏྠུ་ཀ་ར་ཎཱི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛི་མ་ཡཾ…པེ… ས་ངྑ་ནཱ་བྷི་མ་ཡ་ནྟི. ན་ཏྠུཾ ཝི་ས་མཾ ཨཱ་སི་ཉྩ་ནྟི [ན་ཏྠུ ཝི་ས་མཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཡ་ཏི (སཱི. སྱཱ.)]. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མ་ཀ་ན་ཏྠུ་ཀ་ར་ཎི་ནྟི. ན་ཀྑ་མ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱུ་མཾ པཱ་ཏུ་ནྟི. ཏ་ཉྙེ་ཝ ཝ་ཊྚིཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཏྭཱ པི་ཝ་ནྟི, ཀ་ཎྛོ ད་ཧ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི – སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛི་མ་ཡཾ…པེ… ས་ངྑ་ནཱ་བྷི་མ་ཡ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟཱ་ནི ཨ་པཱ་རུ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, པཱ་ཎ་ཀཱ པ་ཝི་ས་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི་དྷཱ་ན་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟཱ་ནི ཧ་ཏྠེ་ན པ་རི་ཧ་ར་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟ་ཐ་ཝི་ཀ་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཏོ གྷཾ་སི་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མ་ཀ་ཐ་ཝི་ཀ་ནྟི. ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀོ ན ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟི.
༢༦༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཝེ་ཛྫཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཏེ་ལཾ པ་ཙི་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་པཱ་ཀ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ཏེ་ལ་པཱ་ཀེ མ་ཛྫཾ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་པཱ་ཀེ མ་ཛྫཾ པ་ཀྑི་པི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏི་པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཛྫཱ་ནི [ཨ་ཏི་ཁི་ཏྟ་མ་ཛྫཱ་ནི (ཀ.)] ཏེ་ལཱ་ནི པ་ཙ་ནྟི, ཏཱ་ནི པི་ཝི་ཏྭཱ མ་ཛྫ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏི་པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཛྫཾ ཏེ་ལཾ པཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པི་ཝེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ཏེ་ལ་པཱ་ཀེ མ་ཛྫ་སྶ ན ཝ་ཎྞོ ན ག་ནྡྷོ ན ར་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ཛྫ་པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཏེ་ལཾ པཱ་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུཾ ཨ་ཏི་པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཛྫཾ ཏེ་ལཾ པ་ཀྐཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨ་ཏི་པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཛྫེ ཏེ་ལེ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཏེ་ལཾ པ་ཀྐཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཏུ་མྦཱ་ནི – ལོ་ཧ་ཏུ་མྦཾ, ཀ་ཊྛ་ཏུ་མྦཾ, ཕ་ལ་ཏུ་མྦ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ ཨ་ངྒ་ཝཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ད་ཀ་མྨ་ནྟི. ན་ཀྑ་མ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྦྷཱ་ར་སེ་ད་ནྟི. ན་ཀྑ་མ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་སེ་ད་ནྟི. ན་ཀྑ་མ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ངྒོ་ད་ཀ་ནྟི. ན་ཀྑ་མ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ པ་བྦ་ཝཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཧི་ཏཾ མོ་ཙེ་ཏུ་ནྟི. ན་ཀྑ་མ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཧི་ཏཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཎེ་ན གཱ་ཧེ་ཏུ་ནྟི [ག་ཧེ་ཏུ་ནྟི (སཱི. སྱཱ.)].
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ པཱ་དཱ ཕ་ལི་ཏཱ [ཕཱ་ལི་ཏཱ (ཀ.)] ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ད་བྦྷ་ཉྫ་ན་ནྟི. ན་ཀྑ་མ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཛྫཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ག་ཎྜཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྠ་ཀ་མྨ་ནྟི. ཀ་སཱ་ཝོ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སཱ་ཝོ་ད་ཀ་ནྟི. ཏི་ལ་ཀ་ཀྐེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ལ་ཀ་ཀྐ་ནྟི. ཀ་བ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་བ་ལི༹་ཀ་ནྟི. ཝ་ཎ་བ་ནྡྷ་ན་ཙོ་ལེ༹་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཎ་བ་ནྡྷ་ན་ཙོ་ལ༹་ནྟི. ཝ་ཎོ ཀ་ཎྜུ་ཝ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ས་པ་ཀུ་ཊྚེ་ན [སཱ་ས་པ་ཀུ་ཌྜེ་ན (སཱི. སྱཱ.)] ཕོ་སི་ཏུ་ནྟི. ཝ་ཎོ ཀི་ལི་ཛྫི་ཏྠ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱུ་མཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི. ཝ་ཌྜྷ་མཾ་སཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཎ་ས་ཀྑ་རི་ཀཱ་ཡ ཚི་ནྡི་ཏུ་ནྟི. ཝ་ཎོ ན རུ་ཧ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཎ་ཏེ་ལ་ནྟི. ཏེ་ལཾ ག་ལ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཀཱ་སི་ཀཾ ས་བྦཾ ཝ་ཎ་པ་ཊི་ཀ་མྨ་ནྟི.
༢༦༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནི དཱ་ཏུཾ – གཱུ་ཐཾ, མུ་ཏྟཾ, ཚཱ་རི་ཀཾ, མ་ཏྟི་ཀ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ནུ ཁོ ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏུཾ, ཨ་ས་ཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ སཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སཾ པཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ གཱུ་ཐཾ པཱ་ཡེ་ཏུ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནུ ཁོ ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, སྭེ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ, ན པུ་ན [ཀ་ཏོ པ་ན (?)] པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
༢༦༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ གྷ་ར་དི་ནྣ་ཀཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཏཱ་ལོ་ལི༹ཾ པཱ་ཡེ་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ དུ་ཊྛ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་མི་ས་ཁཱ་རཾ པཱ་ཡེ་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཎྜུ་རོ་གཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ པཱ་ཡེ་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཚ་ཝི་དོ་སཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་ནྡྷཱ་ལེ་པཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ས་ནྣ་ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་རེ་ཙ་ནཾ པཱ་ཏུ་ནྟི. ཨ་ཙྪ་ཀ་ཉྫི་ཡཱ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཙྪ་ཀ་ཉྫི་ནྟི. ཨ་ཀ་ཊ་ཡཱུ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀ་ཊ་ཡཱུ་ས་ནྟི. ཀ་ཊཱ་ཀ་ཊེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཊཱ་ཀ་ཊ་ནྟི. པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི.
མཱུ་ལཱ་དི་བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༢. པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་ཝ་ཏྠུ
༢༧༠. [ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ པཱ་རཱ. ༦༡༨ ཨཱ་ད་ཡོ] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པ་བྦྷཱ་རཾ སོ་དྷཱ་པེ་ཏི ལེ་ཎཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘པ་བྦྷཱ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སོ་དྷཱ་པེ་མི, ལེ་ཎཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ མ་མ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ སེ་ནི་ཡཾ བི་མྦི་སཱ་རཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི, ས་མཱ་ད་པེ་སི, ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི, ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪེ་ན དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ, ཝི་སྶ་རི་ཏྭཱ, ཙི་རེ་ན ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་བྦ་ཏྠ་ཀཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡོ མ་ཡཱ, བྷ་ཎེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ པ་ཊི་སྶུ་ཏོ, དི་ནྣོ སོ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, དེ་ཝ, ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ དི་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ཀཱི་ཝ ཙི་རཾ ནུ ཁོ, བྷ་ཎེ, ཨི་ཏོ [ཨི་ཏོ ར་ཏྟི (སྱཱ.)] ཧི ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ར་ཏྟི་ཡོ ག་ཎེ་ཏྭཱ [ཝི་ག་ཎེ་ཏྭཱ (སཱི.)] རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ སེ་ནི་ཡཾ བི་མྦི་སཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྩ, དེ་ཝ, ར་ཏྟི་ས་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, ཨ་ཡྻ་སྶ པ་ཉྩ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ས་ཏཱ་ནི དེ་ཧཱི་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ སོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ པ་ཉྩ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པཱ་དཱ་སི, པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ གཱ་མོ ནི་ཝི་སི. ‘ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་གཱ་མ་ཀོ་ཏི’པི ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ, ‘པི་ལི་ནྡ་གཱ་མ་ཀོ’ཏི་པི ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ.
༢༧༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ཏ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀེ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ པི་ལི་ནྡ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀེ ཨུ་སྶ་ཝོ ཧོ་ཏི. དཱ་ར་ཀཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ མཱ་ལཱ་ཀི་ཏཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ པི་ལི་ནྡ་གཱ་མ་ཀེ ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀི་ནི་ཡཱ དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཉྙེ དཱ་ར་ཀེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏེ མཱ་ལཱ་ཀི་ཏེ པ་སྶི་ཏྭཱ རོ་ད་ཏི – ‘མཱ་ལཾ མེ དེ་ཐ, ཨ་ལ་ངྐཱ་རཾ མེ དེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ཏཾ ཨཱ་རཱ་མི་ཀི་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶཱ་ཡཾ དཱ་རི་ཀཱ རོ་ད་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་རི་ཀཱ ཨ་ཉྙེ དཱ་ར་ཀེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏེ མཱ་ལཱ་ཀི་ཏེ པ་སྶི་ཏྭཱ རོ་ད་ཏི – ‘མཱ་ལཾ མེ དེ་ཐ, ཨ་ལ་ངྐཱ་རཾ མེ དེ་ཐཱ’ཏི. ཀུ་ཏོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ མཱ་ལཱ, ཀུ་ཏོ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་རཱ་མི་ཀི་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡི་མཾ ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀཾ ཏ་སྶཱ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ སཱི་སེ པ་ཊི་མུ་ཉྩཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀི་ནཱི ཏཾ ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ སཱི་སེ པ་ཊི་མུ་ཉྩི. སཱ ཨ་ཧོ་སི སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ, ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ, པཱ་སཱ་དི་ཀཱ; ན་ཏྠི ཏཱ་དི་སཱ ར་ཉྙོ་པི ཨ་ནྟེ་པུ་རེ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ. མ་ནུ་སྶཱ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘ཨ་མུ་ཀ་སྶ, དེ་ཝ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་སྶ གྷ་རེ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ, ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ, པཱ་སཱ་དི་ཀཱ; ན་ཏྠི ཏཱ་དི་སཱ དེ་ཝ་སྶ་པི ཨ་ནྟེ་པུ་རེ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ; ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ དུ་གྒ་ཏ་སྶ? ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཙོ་རི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཏཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཏཾ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ཀུ་ལཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ པི་ལི་ནྡ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. པི་ལི་ནྡ་གཱ་མ་ཀེ ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཏ་སྶ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཀེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཧཾ ཨི་མཾ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ཀུ་ལཾ ག་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏི་སྶཱ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཱ ར་ཉྙཱ བ་ནྡྷཱ་པི་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ཡེ་ན ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ སེ་ནི་ཡཾ བི་མྦི་སཱ་རཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ཀུ་ལཾ བ་ནྡྷཱ་པི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་སྶ གྷ་རེ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ, ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ, པཱ་སཱ་དི་ཀཱ; ན་ཏྠི ཏཱ་དི་སཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨ་ནྟེ་པུ་རེ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ; ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ དུ་གྒ་ཏ་སྶ? ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཙོ་རི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ པཱ་སཱ་དཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི; སོ ཨ་ཧོ་སི ས་བྦ་སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ. ‘‘ཨི་དཾ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱ་ཝ བ་ཧུཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཀུ་ཏོ’’ཏི? ‘ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶེ་ཝེ་སོ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’ཏི ཏཾ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ཀུ་ལཾ མུ་ཉྩཱ་པེ་སི.
མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན ཀི་ར པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪེ་ན ས་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶི་ཏ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཨ་བྷི་ཧ་རིཾ་སུ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་པྤིཾ, ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ, ཏེ་ལཾ, མ་དྷུཾ [ས་པྤི ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཏེ་ལཾ མ་དྷུ (ཀ.)], ཕཱ་ཎི་ཏཾ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཙ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪོ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཾ; ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. པ་རི་སཱ ཙ་སྶ ཧོ་ཏི བཱ་ཧུ་ལླི་ཀཱ; ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ ཀོ་ལ་མྦེ་པི [ཀོ་ལུ༹་མྦེ་པི (ཀ.)], གྷ་ཊེ་པི, པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི; པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ནི་པི, ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡོ་པི, པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་སུ ལ་གྒེ་ཏི. ཏཱ་ནི ཨོ་ལཱི་ན་ཝི་ལཱི་ནཱ་ནི ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨུ་ནྡཱུ་རེ་ཧི་པི ཝི་ཧཱ་རཱ ཨོ་ཀི་ཎྞ་ཝི་ཀི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཨ་ནྟོ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རི་ཀཱ ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ, ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་པྤི, ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ, ཏེ་ལཾ, མ་དྷུ, ཕཱ་ཎི་ཏཾ, ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ པ་ཋ་མོ.
༡༦༣. གུ་ལཱ༹་དི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ
༢༧༢. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་ངྑཱ་རེ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ གུ་ལ༹་ཀ་ར་ཎཾ, ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ གུ་ལེ༹ པི་ཊྛ་མྤི ཚཱ་རི་ཀ་མྤི པ་ཀྑི་པ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ གུ་ལོ༹ སཱ་མི་སོ, ན ཀ་པྤ་ཏི གུ་ལོ༹ ཝི་ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟོ ས་པ་རི་སོ གུ་ལ༹ཾ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཡེ་པི་སྶ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, ཏེ་པི གུ་ལ༹ཾ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡ [ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, གུ་ལེ༹ པི་ཊྛ་མྤི ཚཱ་རི་ཀ་མྤི པ་ཀྑི་པ་ནྟཱི་ཏི? ཐ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡ [བ་ནྡྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ (སཱི. སྱཱ.)] བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡ གུ་ལེ༹ པི་ཊྛ་མྤི ཚཱ་རི་ཀ་མྤི པ་ཀྑི་པ་ནྟི, སོ ཙ གུ་ལོ༹་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ གུ་ལ༹ཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་ངྑཱ་རེ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝ་ཙྩེ མུ་གྒཾ ཛཱ་ཏཾ, པ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ མུ་གྒཱ; པ་ཀྐཱ་པི མུ་གྒཱ ཛཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི’’ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟོ ས་པ་རི་སོ མུ་གྒཾ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཡེ་པི་སྶ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, ཏེ་པི མུ་གྒཾ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཙེ [ས་ཙེ་པི (?)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཀྐཱ་པི མུ་གྒཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ མུ་གྒཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
༢༧༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. སོ ལོ་ཎ་སོ་ཝཱི་ར་ཀཾ ཨ་པཱ་ཡི. ཏ་སྶ སོ ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ ལོ་ཎ་སོ་ཝཱི་ར་ཀཾ; ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ ཨུ་ད་ཀ་ས་མྦྷི་ནྣཾ པཱ་ན་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
གུ་ལཱ༹་དི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༤. ཨ་ནྟོ་ཝུ་ཊྛཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༢༧༤. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ – ‘པུ་བྦེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ ཏེ་ཀ་ཊུ་ལ་ཡཱ་གུ་ཡཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི’ཏི – སཱ་མཾ ཏི་ལ་མྤི, ཏ་ཎྜུ་ལ་མྤི, མུ་གྒ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ནྟོ ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཨ་ནྟོ སཱ་མཾ པ་ཙི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི – ‘‘པི་ཝ་ཏུ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ཀ་ཊུ་ལ་ཡཱ་གུ’’ནྟི. ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ན པུ་ཙྪ་ནྟི; ཀཱ་ལཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཀཱ་ལཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ན པུ་ཙྪ་ནྟི; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ པུ་ཙྪ་ནྟི, ནོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ. དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ནྟི – དྷ་མྨཾ ཝཱ དེ་སེ་སྶཱ་མ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀུ་ཏཱ་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡཱ་གཱུ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ, ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་སྶ་སི. ཡ་ད་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནྟོ ཝུ་ཊྛཾ [ཝུ་ཏྠཾ (སཱི. སྱཱ. ཀ.)] ཏ་ད་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ; ཡ་ད་པི ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ ཏ་ད་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ; ཡ་ད་པི སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ, ཏ་ད་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ. ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟོ ཝུ་ཊྛཾ, ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ, སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནྟོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛཾ, ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ, སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ ཏ་ཉྩེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཨ་ནྟོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛཾ, ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཀྐཾ, ཏ་ཉྩེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཨ་ནྟོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛཾ, བ་ཧི པ་ཀྐཾ, སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ, ཏ་ཉྩེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. བ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛཾ, ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ, སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ, ཏ་ཉྩེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཨ་ནྟོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛཾ, བ་ཧི པ་ཀྐཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཀྐཾ, ཏ་ཉྩེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. བ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛཾ, ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཀྐཾ, ཏ་ཉྩེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. བ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛཾ, བ་ཧི པ་ཀྐཾ, སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ, ཏ་ཉྩེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. བ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛཾ, བ་ཧི པ་ཀྐཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཀྐཾ, ཏ་ཉྩེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་མཾ་པཱ་ཀོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ’’ཏི པུ་ན པཱ་ཀེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ན པཱ་ཀཾ པ་ཙི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ དུ་བྦྷི་ཀྑཾ ཧོ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ལོ་ཎ་མྤི, ཏེ་ལ་མྤི, ཏ་ཎྜུ་ལ་མྤི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་མྤི ཨཱ་རཱ་མཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི. ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧི ཝཱ་སེ་ནྟི; ཨུ་ཀྐ་པི་ཎྜ་ཀཱ་པི ཁཱ་ད་ནྟི, ཙོ་རཱ་པི ཧ་ར་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟོ ཝཱ་སེ་ཏུ་ནྟི. ཨ་ནྟོ ཝཱ་སེ་ཏྭཱ བ་ཧི པཱ་ཙེ་ནྟི. ད་མ་ཀཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟོ པ་ཙི་ཏུ་ནྟི. དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཱ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཧ་ར་ནྟི, ཨ་པྤ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མཾ པ་ཙི་ཏུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟོ ཝུ་ཊྛཾ, ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ, སཱ་མཾ པ་ཀྐ་ནྟི.
ཨ་ནྟོ་ཝུ་ཊྛཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༥. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ
༢༧༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀཱ་སཱི་སུ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ན ལ་བྷིཾ་སུ ལཱུ་ཁ་སྶ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་སྶ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ; བ་ཧུ་ཉྩ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི; ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ན ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི་ཏྠ ཨ་པྤ་ཀི་ལ་མ་ཐེ་ན ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ; ཀུ་ཏོ ཙ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་སཱི་སུ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ན ལ་བྷི་མྷཱ ལཱུ་ཁ་སྶ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་སྶ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ; བ་ཧུ་ཉྩ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི; ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ན ཨ་ཧོ་སི; ཏེ་ན མ་ཡཾ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཏྠ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ན ཧོ་ཏི, སཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཧ་རི་ཏྭཱ, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ པ་སྶི་ཏྭཱ, བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏུ’’ནྟི.
༢༧༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ན་ཝཱ ཙ ཏི་ལཱ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་དེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ, ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ, ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ, ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡེ་སཾ ཁོ མ་ཡཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ‘ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཏེ མ་ཡཱ པ་མུ་ཊྛཱ དཱ་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ ཀོ་ལ་མྦེ་ཧི ཙ གྷ་ཊེ་ཧི ཙ ཨཱ་རཱ་མཾ ཧ་རཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ ཀོ་ལ་མྦེ་ཧི ཙ གྷ་ཊེ་ཧི ཙ ཨཱ་རཱ་མཾ ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡེ་སཾ ཁོ མ་ཡཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཏྠཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ‘ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཏེ མ་ཡཱ པ་མུ་ཊྛཱ དཱ་ཏུཾ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུ’’ནྟི. ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་ཧཱི་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི པ་ཝཱ་རེ་ནྟི, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི, ས་བྦོ ཙ ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༦. པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་དི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ
༢༧༧. [པཱ་ཙི. ༢༩༥] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཾ ས་ངྒྷ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཧེ་སི – ཨ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨུ་པ་ན་ནྡོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་སཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ’’ཏི. ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པ་ཐ ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལཱ་ནི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ དི་ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི པ་ཝཱ་རེ་ནྟི, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི, ས་བྦོ ཙ ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
༢༧༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཌཱ་ཧཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པུ་བྦེ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ཡ་ཌཱ་ཧཱ་བཱ་དྷོ ཀེ་ན ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘བྷི་སེ་ཧི ཙ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མུ་ལཱ༹་ལི་ཀཱ་ཧི ཙཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མྨི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་ཡཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ནཱ་གོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ. སྭཱ་ག་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ. ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ཨ་ཏྠོ; ཀིཾ ད་མྨཱི’’ཏི? ‘‘བྷི་སེ་ཧི ཙ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠོ, མུ་ལཱ༹་ལི་ཀཱ་ཧི ཙཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ནཱ་གོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱ་གཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, ཨ་ཡྻ་སྶ བྷི་སེ ཙ མུ་ལཱ༹་ལི་ཀཱ་ཡོ ཙ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ནཱ་གོ མ་ནྡཱ་ཀི་ནིཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ, སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷི་ས་ཉྩ མུ་ལཱ༹་ལི་ཀ་ཉྩ ཨ་བྦཱ་ཧི་ཏྭཱ, སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ, བྷ་ཎྜི་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་ཡཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སོ་པི ཁོ ནཱ་གོ མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་ཡཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ནཱ་གོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ བྷི་སེ ཙ མུ་ལཱ༹་ལི་ཀཱ་ཡོ ཙ པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་ཡཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷི་སེ ཙ མུ་ལཱ༹་ལི་ཀཱ་ཡོ ཙ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷི་སེ ཙ མུ་ལཱ༹་ལི་ཀཱ་ཡོ ཙ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཌཱ་ཧཱ་བཱ་དྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. བ་ཧཱུ བྷི་སཱ ཙ མུ་ལཱ༹་ལི་ཀཱ་ཡོ ཙ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི པ་ཝཱ་རེ་ནྟི, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི, ས་བྦོ ཙ ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ན་ཊྛཾ པོ་ཀྑ་ར་ཊྛཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བ་ཧུཾ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ན ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ཕ་ལཾ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བཱི་ཛཾ ནི་བྦ་ཏྟ་བཱི་ཛཾ [ནི་བྦ་ཊྚ་བཱི་ཛཾ (སཱི.), ནི་བྦ་ཊ་བཱི་ཛཾ (སྱཱ.), ནི་པྤ་ཊྚ་བཱི་ཛཾ (ཀ.)] ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་པྤཾ ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་དི ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༧. ས་ཏྠ་ཀ་མྨ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༢༧༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷ་ག་ནྡ་ལཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་ས་གོ་ཏྟོ ཝེ་ཛྫོ ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཡེ་ན ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཀཱ་ས་གོ་ཏྟོ ཝེ་ཛྫོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ཙྩ་མ་གྒཾ པ་སྶ་ཏུ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གོ་དྷཱ་མུ་ཁ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘སོ མཾ ཁྭཱ་ཡཾ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨུ་པྤ་ཎྜེ་ཏཱི’’ཏི – ཏ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཏྠི ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི? ‘‘ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བྷ་ག་ནྡ་ལཱ་བཱ་དྷོ, ཨཱ་ཀཱ་ས་གོ་ཏྟོ ཝེ་ཛྫོ ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ, ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ, ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ས་མྦཱ་དྷེ ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ཏི. ས་མྦཱ་དྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁུ་མཱ ཚ་ཝི, དུ་རོ་པ་ཡོ ཝ་ཎོ, དུ་པྤ་རི་ཧཱ་རཾ ས་ཏྠཾ. ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྦཱ་དྷེ ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི – ཝ་ཏྠི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ, ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྠི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྠི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྦཱ་དྷ་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ དྭ་ངྒུ་ལཱ ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཝ་ཏྠི་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི.
ས་ཏྠ་ཀ་མྨ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༨. མ་ནུ་སྶ་མཾ་ས་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༢༨༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ སུ་པྤི་ཡོ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སུ་པྤི་ཡཱ ཙ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ས་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, དཱ་ཡ་ཀཱ, ཀཱ་ར་ཀཱ, ས་ངྒྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཝེ་ཎེ་ན པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཀོ, བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ནོ, ཀ་སྶ ཀིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་ཏཱུ’’ཏི? ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝི་རེ་ཙ་ནཾ པཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, ཝི་རེ་ཙ་ནཾ པཱི་ཏཾ. ཨ་ཏྠོ མེ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘སུ་ཊྛུ, ཨ་ཡྻ, ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ, ཨ་ཡྻེ་ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ སུ་པྤི་ཡཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ན ཨ་དྡ་ས པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སཾ. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཡེ་ན སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ཏྠ་ཡྻེ པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སཾ. མཱ་གྷཱ་ཏོ ཨ་ཛྫཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཏ་སྶ ཁོ གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡཱ་ཧཾ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ན ཧ་རཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. པོ་ཏྠ་ནི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱུ་རུ་མཾ་སཾ ཨུ་ཀྐ་ནྟི་ཏྭཱ དཱ་སི་ཡཱ ཨ་དཱ་སི – ‘‘ཧ་ནྡ, ཛེ, ཨི་མཾ མཾ་སཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ, ཏ་སྶ ད་ཛྫཱ་ཧི. ཡོ ཙ མཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ‘གི་ལཱ་ནཱ’ཏི པ་ཊི་ཝེ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན ཨཱུ་རུཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ དཱ་སིཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཧཾ སུ་པྤི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་སཱ་ཡྻ ཨོ་ཝ་ར་ཀེ ནི་པ་ནྣཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཡེ་ན སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ནི་པ་ནྣཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘གི་ལཱ་ནཱ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ སུ་པྤི་ཡ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ – ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཡཱ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡཾ སུ་པྤི་ཡཱ པ་ས་ནྣཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི མཾ་སཱ་ནི པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ནི! ཀི་མྤི་མཱ་ཡ [ཀིཾ པ་ནི་མཱ་ཡ (སཱི. སྱཱ.)] ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་དེ་ཡྻཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སུ་པྤི་ཡ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཧཾ སུ་པྤི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘གི་ལཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ན བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་སི. ཏ་སྶཱ, ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ་ཝ་ཎོ རུ་ལ༹་ཧོ ཨ་ཧོ་སི, སུ་ཙྪ་ཝི་ལོ་མ་ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་པྤི་ཡོ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སུ་པྤི་ཡཱ ཙ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ་ཝ་ཎོ རུ་ལ༹་ཧོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སུ་ཙྪ་ཝི་ལོ་མ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི – ཧ་ཊྛཱ ཨུ་ད་གྒཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ སུ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ
པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ མཾ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སུ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ མཾ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སི’’ནྟི. ‘‘ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫི ཏྭཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་ཝེ་ཀྑི ཏྭཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ཝེ་ཀྑི’’ནྟི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་སི. མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ ཁོ ཏ་ཡཱ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ. ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ, ཏེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ་པི མཾ་སཱ་ནི པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ནི. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
མ་ནུ་སྶ་མཾ་ས་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༩. ཧ་ཏྠི་མཾ་སཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༢༨༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ ཧ་ཏྠཱི མ་ར་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཧ་ཏྠི་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཧ་ཏྠི་མཾ་སཾ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཧ་ཏྠི་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཧ་ཏྠི་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི. རཱ་ཛ་ངྒཾ ཧ་ཏྠཱི, ས་ཙེ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ན ནེ་སཾ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་སྶཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧ་ཏྠི་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ ཨ་སྶཱ མ་ར་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཨ་སྶ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་སྶ་མཾ་སཾ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཨ་སྶ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་སྶ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི. རཱ་ཛ་ངྒཾ ཨ་སྶཱ, ས་ཙེ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ན ནེ་སཾ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་སྶཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ དུ་བྦྷི་ཀྑེ སུ་ན་ཁ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ སུ་ན་ཁ་མཾ་སཾ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ སུ་ན་ཁ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ན་ཁ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི, ཛེ་གུ་ཙྪོ སུ་ན་ཁོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ན་ཁ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཨ་ཧི་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་མཾ་སཾ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཧི་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཧི་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི, ཛེ་གུ་ཙྪོ ཨ་ཧི པ་ཊི་ཀཱུ་ལོ’’ཏི. སུ་པ་སྶོ་པི [སུ་ཕ་སྶོ (སཱི.)] ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སུ་པ་སྶོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ནཱ་གཱ ཨ་སྶ་དྡྷཱ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ. ཏེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ཧི་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཡྻུཾ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ ཨ་ཧི་མཾ་སཾ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་པ་སྶཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི…པེ… པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཧི་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ལུ་དྡ་ཀཱ སཱི་ཧཾ ཧ་ནྟྭཱ སཱི་ཧ་མཾ་སཾ [མཾ་སཾ (ཀ.)] པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ཧ་མཾ་སཾ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ སཱི་ཧ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སཱི་ཧཱ སཱི་ཧ་མཾ་ས་ག་ནྡྷེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་པཱ་ཏེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཧ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ལུ་དྡ་ཀཱ བྱ་གྒྷཾ ཧ་ནྟྭཱ…པེ… དཱི་པིཾ ཧ་ནྟྭཱ…པེ… ཨ་ཙྪཾ ཧ་ནྟྭཱ…པེ… ཏ་ར་ཙྪཾ ཧ་ནྟྭཱ ཏ་ར་ཙྪ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཏ་ར་ཙྪ་མཾ་སཾ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ར་ཙྪ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ར་ཙྪཱ ཏ་ར་ཙྪ་མཾ་ས་ག་ནྡྷེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་པཱ་ཏེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ར་ཙྪ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཧ་ཏྠི་མཾ་སཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སུ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ དུ་ཏི་ཡོ.
༡༧༠. ཡཱ་གུ་མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ
༢༨༢. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཾ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི, མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ་སེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཛཱ་ན་པ་དཱ མ་ནུ་སྶཱ བ་ཧུཾ ལོ་ཎ་མྤི, ཏེ་ལ་མྤི, ཏ་ཎྜུ་ལ་མྤི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་མྤི ས་ཀ་ཊེ་སུ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི – ཡ་དཱ པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མ ཏ་དཱ བྷ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི, པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཝི་གྷཱ་སཱ་ད་ས་ཏཱ་ནི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཾ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི [ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ.)] ཁོ མེ དྭེ མཱ་སཱ་ནི བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟ་སྶ ‘ཡ་དཱ པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི ཏ་དཱ བྷ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ན ཙ མེ པ་ཊི་པཱ་ཊི ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ་མྷི ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀོ [ཨེ་ཀ་ཏོ (སཱི. སྱཱ.)], བ་ཧུ ཙ མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠོ ཧཱ་ཡ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ཏྟ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཡྻཾ; ཡཾ བྷ་ཏྟ་གྒེ ནཱ་སྶ, ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ཏྟ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དྭེ ནཱ་དྡ་ས – ཡཱ་གུ་ཉྩ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩ. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ མེ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཁོ མེ དྭེ མཱ་སཱ་ནི བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟ་སྶ, ཡ་དཱ པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི ཏ་དཱ བྷ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ན ཙ མེ པ་ཊི་པཱ་ཊི ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ་མྷི ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀོ, བ་ཧུ ཙ མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠོ ཧཱ་ཡ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ཏྟ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཡྻཾ; ཡཾ བྷ་ཏྟ་གྒེ ནཱ་སྶ, ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ཏྟ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དྭེ ནཱ་དྡ་སཾ – ཡཱ་གུ་ཉྩ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩ. ས་ཙཱ་ཧཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཡྻཾ ཡཱ་གུ་ཉྩ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏེ་ན ཧཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏཱུ་ཏི. ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཧཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཧཱུ་ཏཾ ཡཱ་གུ་ཉྩ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི – པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཡཱ་གུ་ཉྩ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་ཧཱི་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཧཱུ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་གུ་ཡཱ ཙ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀེ་ན ཙ ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཡཱ་གུཾ དེ་ནྟོ ཨཱ་ཡུཾ དེ་ཏི, ཝ་ཎྞཾ དེ་ཏི, སུ་ཁཾ དེ་ཏི, བ་ལཾ དེ་ཏི, པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཡཱ་གུ པཱི་ཏཱ ཁུ་དྡཾ [ཁུ་དཾ (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཊི་ཧ་ན་ཏི, པི་པཱ་སཾ ཝི་ནེ་ཏི, ཝཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཝ་ཏྠིཾ སོ་དྷེ་ཏི, ཨཱ་མཱ་ཝ་སེ་སཾ པཱ་ཙེ་ཏི – ཨི་མེ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ད་སཱ་ནི་སཾ་སཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ’’ཏི [པ་ཙྪི་མཱ པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ. ནི. ༥.༢༠༧].
[ཨ. ནི. ༤.༥༨-༥༩ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ] ཡོ ས་ཉྙ་ཏཱ་ནཾ པ་ར་ད་ཏྟ་བྷོ་ཛི་ནཾ;
ཀཱ་ལེ་ན ས་ཀྐ་ཙྩ ད་དཱ་ཏི ཡཱ་གུཾ;
ད་ས་སྶ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪ་ཏི;
ཨཱ་ཡུ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩ སུ་ཁཾ བ་ལ་ཉྩ.
པ་ཊི་བྷཱ་ན་མ་སྶ ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ཏེ ཏ་ཏོ;
ཁུ་དྡཾ པི་པཱ་ས་ཉྩ བྱ་པ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཏཾ;
སོ་དྷེ་ཏི ཝ་ཏྠིཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི བྷུ་ཏྟཾ;
བྷེ་ས་ཛྫ་མེ་ཏཾ སུ་ག་ཏེ་ན ཝ་ཎྞི་ཏཾ.
ཏ་སྨཱ ཧི ཡཱ་གུཾ ཨ་ལ་མེ་ཝ དཱ་ཏུཾ;
ནི་ཙྩཾ མ་ནུ་སྶེ་ན སུ་ཁ་ཏྠི་ཀེ་ན;
དི་བྦཱ་ནི ཝཱ པ་ཏྠ་ཡ་ཏཱ སུ་ཁཱ་ནི;
མ་ནུ་སྶ་སོ་བྷ་གྱ་ཏ་མི་ཙྪ་ཏཱ ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་གུ་ཉྩ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩཱ’’ཏི.
ཡཱ་གུ་མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༧༡. ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ
༢༨༣. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀི་ར ཡཱ་གུ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩཱ་ཏི. ཏེ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ, བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ནྟི མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩ. བྷི་ཀྑཱུ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ་ཡཱ དྷཱ་ཏཱ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀེ་ན ཙ བྷ་ཏྟ་གྒེ ན ཙི་ཏྟ་རཱུ་པཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣེ་ན མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ན སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣ་སྶ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ་ས་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ་སཱ་ནི མཾ་ས་པཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ མཾ་ས་པཱ་ཏིཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ་སཱ་ནི ཙ མཾ་ས་པཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་སྶ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣ་སྶ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ བྷ་ཏྟ་གྒེ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་ཝི་ས་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཐོ་ཀཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དེ་ཧི; ཐོ་ཀཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘མཱ ཁོ ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, – ‘ཨ་ཡཾ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ’ཏི – ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ. བ་ཧུཾ མེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ་སཱ་ནི ཙ མཾ་ས་པཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ མཾ་ས་པཱ་ཏིཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠ’’ནྟི. ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ, ཨ་པི ཙ མ་ཡཾ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ་ཡཱ དྷཱ་ཏཱ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀེ་ན ཙ. ཏེ་ན མ་ཡཾ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷ་ད་ནྟཱ མ་ཡཱ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་སྶ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི, ན ཙཱ་ཧཾ པ་ཊི་བ་ལོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་སཱ་ད་ནཱ་པེ་ཀྑོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཏྟེ པཱུ་རེ་ནྟོ ཨ་ག་མཱ་སི – བྷུ་ཉྫ་ཐ ཝཱ ཧ་ར་ཐ ཝཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཏཾ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣ་སྶ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, ཨ་ཧུ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ – ‘‘ཨ་ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, ན ཝ་ཏ མེ ལཱ་བྷཱ; དུ་ལླ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ན ཝ་ཏ མེ སུ་ལ་དྡྷཾ; ཡོ་ཧཾ ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་སཱ་ད་ནཱ་པེ་ཀྑོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཏྟེ པཱུ་རེ་ནྟོ ཨ་ག་མཱ་སིཾ – ‘བྷུ་ཉྫ་ཐ ཝཱ ཧ་ར་ཐ ཝཱ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ བ་ཧུཾ པ་སུ་ཏཾ པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, ཨ་ཧུ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ‘ཨ་ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, ན ཝ་ཏ མེ ལཱ་བྷཱ; དུ་ལླ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ན ཝ་ཏ མེ སུ་ལ་དྡྷཾ; ཡོ་ཧཾ ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་སཱ་ད་ནཱ་པེ་ཀྑོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཏྟེ པཱུ་རེ་ནྟོ ཨ་ག་མཱ་སིཾ – བྷུ་ཉྫ་ཐ ཝཱ ཧ་ར་ཐ ཝཱ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ བ་ཧུཾ པ་སུ་ཏཾ, པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, བ་ཧུཾ པ་སུ་ཏཾ, པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཡ་ད་གྒེ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ཏ་ད་གྒེ་ན ཏེ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏཾ. ཡ་ད་གྒེ་ན ཏེ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ སི་ཏྠཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏ་ད་གྒེ་ན ཏེ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏཾ, ས་གྒཱ ཏེ ཨཱ་ར་དྡྷཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ – ‘‘ལཱ་བྷཱ ཀི་ར མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཀི་ར མེ, བ་ཧུཾ ཀི་ར མ་ཡཱ པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏཾ, ས་གྒཱ ཀི་ར མེ ཨཱ་ར་དྡྷཱ’’ཏི – ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་སྶ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་སྶ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི. ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ན ཨ་ཉྙ་སྶ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཏ་རུ་ཎ་པ་ས་ནྣ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༧༢. བེ་ལ་ཊྛ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ཝ་ཏྠུ
༢༨༤. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི, མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ་སེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ རཱ་ཛ་ག་ཧཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི, ས་བྦེ་ཧེ་ཝ གུ་ལ༹་ཀུ་མྦྷ་པཱུ་རེ་ཧི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བེ་ལ་ཊྛཾ ཀ་ཙྩཱ་ནཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ གུ་ལ༹་ཀུ་མྦྷཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ གུ་ལ༹་ཀུ་མྦྷཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ གུ་ལ༹་ཀུ་མྦྷཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་བྷ་ཏོ [ཨཱ་ཧ་ཊོ (སཱི. སྱཱ. ཀ.)], བྷ་ནྟེ, གུ་ལ༹་ཀུ་མྦྷོ; ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ གུ་ལ༹ཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ གུ་ལ༹ཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དི་ནྣོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ གུ་ལོ༹, བ་ཧུ ཙཱ་ཡཾ གུ་ལོ༹ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ གུ་ལ༹ཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ གུ་ལ༹ཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དི་ནྣོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ གུ་ལོ༹ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠོ, བ་ཧུ ཙཱ་ཡཾ གུ་ལོ༹ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷི་ཀྑཱུ གུ་ལེ༹་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ གུ་ལེ༹་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་སི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཏྟེ་པི པཱུ་རེ་སུཾ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ནི་པི ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡོ་པི པཱུ་རེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ གུ་ལེ༹་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྟ་པྤི་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ གུ་ལེ༹་ཧི, བ་ཧུ ཙཱ་ཡཾ གུ་ལོ༹ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ་ནཾ གུ་ལ༹ཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ་ནཾ གུ་ལ༹ཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དི་ནྣོ, བྷ་ནྟེ, ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ་ནཾ གུ་ལོ༹, བ་ཧུ ཙཱ་ཡཾ གུ་ལོ༹ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ་ནཾ གུ་ལ༹ཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ་ནཾ གུ་ལ༹ཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དི་ནྣོ, བྷ་ནྟེ, ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ་ནཾ གུ་ལོ༹ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠོ, བ་ཧུ ཙཱ་ཡཾ གུ་ལོ༹ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཝི་གྷཱ་སཱ་དེ གུ་ལེ༹་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཝི་གྷཱ་སཱ་དེ གུ་ལེ༹་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་སི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ ཀོ་ལ་མྦེ་པི གྷ་ཊེ་པི པཱུ་རེ་སུཾ, པི་ཊ་ཀཱ་ནི་པི ཨུ་ཙྪ་ངྒེ་པི པཱུ་རེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཝི་གྷཱ་སཱ་དེ གུ་ལེ༹་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྟ་པྤི་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ གུ་ལེ༹་ཧི, བ་ཧུ ཙཱ་ཡཾ གུ་ལོ༹ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཡ་སྶ སོ གུ་ལོ༹ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ ས་མྨཱ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ. ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཏཾ གུ་ལ༹ཾ ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཧི, ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏཾ གུ་ལ༹ཾ ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ གུ་ལོ༹ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟོ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི པ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི [ས་ནྡྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི (སཱི. སྱཱ.)] ས་མྤ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཕཱ་ལོ དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟོ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟོ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི པ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི ས་མྤ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སོ གུ་ལོ༹ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟོ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི པ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི ས་མྤ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ སཾ་ཝི་གྒོ ལོ་མ་ཧ་ཊྛ་ཛཱ་ཏོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཁོ བེ་ལ་ཊྛ་སྶ ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཾ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་རཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སི བེ་ལ་ཊྛཾ ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟཾ, མུ་དུ་ཙི་ཏྟཾ, ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་སི…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བེ་ལ་ཊྛ་སྶ ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བེ་ལ་ཊྛོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ པ་ཏྟ་དྷ་མྨོ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨོ པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི, དྷ་མྨ་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎ་ག་ཏ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ གུ་ལོ༹ ཨུ་སྶ་ནྣོ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ – གི་ལཱ་ན་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ གུ་ལོ༹ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, ནོ ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶཱ་ཏི – ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ གུ་ལ༹ཾ ན བྷུ་ཉྫ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ གུ་ལ༹ཾ, ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ གུ་ལོ༹་ད་ཀ་ནྟི.
བེ་ལ་ཊྛ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༧༣. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མ་ཝ་ཏྠུ
༢༨༥. [ཨི་ཏོ པ་རཾ མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༦-༢༨༧ ‘ཏི་ཎྞཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ ཛ་ནཱ’ཏི པཱ་ཋོ དཱི. ནི. ༢.༡༤༨; ཨུ་དཱ. ༧༦ ཨཱ་ད་ཡོ] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མོ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི, མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ་སེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི, ས་མཱ་ད་པེ་སི, ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི, ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ, ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ, ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་ལ་པ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ས་བྦ་ས་ནྠ་རི་ས་ནྠ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ. ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ. ཏེ་ལ་པ་དཱི་པོ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ. ཡ་སྶ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཐ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་སཱི་དི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི ཁོ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མཾ བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་སཱི་དི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ་པི ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏྠི་མཾ བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
[དཱི. ནི. ༣.༣༡༦; ཨ. ནི. ༥.༢༡༣ ཨཱ་ད་ཡོ], ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ པ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ཏིཾ བྷོ་ག་ཛཱ་ནིཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ, ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ, ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ, ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ, ཨ་ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨི་མེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
[དཱི. ནི. ༣.༣༡༦; ཨ. ནི. ༥.༢༡༣ ཨཱ་ད་ཡོ] ‘‘པ་ཉྩི་མེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ, ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ, ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ, ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ, ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. ཨི་མེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ར་ཏྟི. ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏུ་མྷེ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི, ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀེ་སུ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.
པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༧༤. སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༨༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི་ཡོ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནཱི་ཙཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ནཱི་ཙཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀེ ནུ ཁོ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, དེ་ཝེ་ཧི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡ. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྡ་སཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི་ཡོ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནཱི་ཙཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ནཱི་ཙཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཎི་པྤ་ཐོ, ཨི་དཾ ཨ་གྒ་ན་ག་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ པུ་ཊ་བྷེ་ད་ནཾ. པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི – ཨ་གྒི་ཏོ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཝཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཏོ ཝཱ མི་ཐུ་བྷེ་དཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི –
‘‘ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཀ་པྤེ་ཏི, ཝཱ་སཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཡོ;
སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཏྠ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ, ས་ཉྙ་ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་ར་ཡོ [བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ (སྱཱ.)].
‘‘ཡཱ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་སུཾ, ཏཱ་སཾ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སེ;
ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟི, མཱ་ནི་ཏཱ མཱ་ན་ཡ་ནྟི ནཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ་ཝ ཨོ་ར་སཾ;
དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏོ པོ་སོ, ས་དཱ བྷ་དྲཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ‘‘ཡེ་ན་ཛྫ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ཏི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཡེ་ན ཏི་ཏྠེ་ན ག་ངྒཾ ན་དིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་སྶ་ཏི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ག་ངྒཱ ན་དཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ག་ངྒཱ ན་དཱི པཱུ་རཱ ཧོ་ཏི ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀཱ ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱ. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཉྙེ ནཱ་ཝཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷ་ནྟི ཨོ་རཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨ་ཉྙེ ནཱ་ཝཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ, ཨ་ཉྙེ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ, ཨ་ཉྙེ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ ཨོ་རཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མེ, དི་སྭཱ་ན སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡེ ཏ་ར་ནྟི ཨ་ཎྞ་ཝཾ ས་རཾ;
སེ་ཏུཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཝི་ས་ཛྫ པ་ལླ་ལཱ་ནི;
ཀུ་ལླ་ཉྷི ཛ་ནོ བ་ནྡྷ་ཏི;
ཏི་ཎྞཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ ཛ་ནཱ’’ཏི.
སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༧༥. ཀོ་ཊི་གཱ་མེ ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ
༢༨༧. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཀོ་ཊི་གཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ཊི་གཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – [དཱི. ནི. ༢.༡༥༥] ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? དུ་ཀྑ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ…པེ… དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ…པེ… དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ [དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ (སྱཱ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ [དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ (སྱཱ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, ཨུ་ཙྪི་ནྣཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཁཱི་ཎཱ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི, ན་ཏྠི་དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི.
ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ད་སྶ་ནཱ;
སཾ་སི་ཏཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཏཱ་སུ ཏཱ་སྭེ་ཝ ཛཱ་ཏི་སུ.
ཏཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི དི་ཊྛཱ་ནི, བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ;
ཨུ་ཙྪི་ནྣཾ མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶ, ན་ཏྠི་དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ་ཏི.
ཀོ་ཊི་གཱ་མེ ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༧༦. ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི་ཝ་ཏྠུ
༢༨༨. [དཱི. ནི. ༢.༡༦༡ ཨཱ་ད་ཡོ] ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ – བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཀོ་ཊི་གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བྷ་དྲཱ་ནི བྷ་དྲཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་དྲཾ བྷ་དྲཾ ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་དྲེ་ཧི བྷ་དྲེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་སི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ན་སྶ བྷཱུ་མི, ཡཱ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ, ཡཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ, པ་ཏྟི་ཀཱ་ཝ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལིཾ ག་ཎི་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.