༡༦༥. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ
༢༧༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀཱ་སཱི་སུ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ན ལ་བྷིཾ་སུ ལཱུ་ཁ་སྶ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་སྶ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ; བ་ཧུ་ཉྩ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི; ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ན ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི་ཏྠ ཨ་པྤ་ཀི་ལ་མ་ཐེ་ན ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ; ཀུ་ཏོ ཙ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་སཱི་སུ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ན ལ་བྷི་མྷཱ ལཱུ་ཁ་སྶ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་སྶ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ; བ་ཧུ་ཉྩ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི; ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ན ཨ་ཧོ་སི; ཏེ་ན མ་ཡཾ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཏྠ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ན ཧོ་ཏི, སཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཧ་རི་ཏྭཱ, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ པ་སྶི་ཏྭཱ, བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏུ’’ནྟི.
༢༧༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ན་ཝཱ ཙ ཏི་ལཱ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་དེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ, ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ, ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ, ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡེ་སཾ ཁོ མ་ཡཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ‘ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཏེ མ་ཡཱ པ་མུ་ཊྛཱ དཱ་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ ཀོ་ལ་མྦེ་ཧི ཙ གྷ་ཊེ་ཧི ཙ ཨཱ་རཱ་མཾ ཧ་རཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ ཀོ་ལ་མྦེ་ཧི ཙ གྷ་ཊེ་ཧི ཙ ཨཱ་རཱ་མཾ ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡེ་སཾ ཁོ མ་ཡཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཏྠཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ‘ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཏེ མ་ཡཱ པ་མུ་ཊྛཱ དཱ་ཏུཾ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ན་ཝེ ཙ ཏི་ལེ ན་ཝ་ཉྩ མ་དྷུ’’ནྟི. ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་ཧཱི་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི པ་ཝཱ་རེ་ནྟི, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི, ས་བྦོ ཙ ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.
ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.