༢༧༤. པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
༤༦༦. [མ. ནི. ༡.༣༢༥ ཨཱ་ད་ཡོ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ [ཀི་མྦི་ལོ (སཱི. སྱཱ.)] པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དཱ་ཡ་པཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, ས་མ་ཎ, ཨེ་ཏཾ དཱ་ཡཾ པཱ་ཝི་སི. ས་ནྟེ་ཏྠ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. མཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཕཱ་སུ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དཱ་ཡ་པཱ་ལ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ན་སྶ, སུ་ཏྭཱ་ན དཱ་ཡ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ་ཝུ་སོ, དཱ་ཡ་པཱ་ལ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ་རེ་སི. ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ན་ནྡི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཀི་མི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨེ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨེ་ཀོ པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ, ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏེ་པི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ; ཀ་ཙྩི པི་ཎྜ་ཀེ་ན ན ཀི་ལ་མ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ; ན ཙ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མཱ་མཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ… མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་མི. ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟ’’ནྟི.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ན་ནྡི་ཡོ…པེ… ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་མི. ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡོ པ་ཋ་མཾ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི སོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡོ པ་ཙྪཱ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཙེ ཧོ་ཏི བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི བྷུ་ཉྫ་ཏི, ནོ ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏི. ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏི. སོ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, བྷ་ཏྟ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་སྶ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ ཝ་ཙྩ་གྷ་ཊཾ ཝཱ རི་ཏྟཾ ཏུ་ཙྪཾ སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧཾ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ལ་ངྒྷ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་མ, ན ཏྭེ་ཝ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡཱ་མ. པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཾ ཁོ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.
པཱ་ཙི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.